-
Title
-
Nazwy gwarowe dla osób kojarzących pary, V/ Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego (mapy)
-
Description
-
Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego t.8 cz.2: Rola i znaczenie swata w kojarzeniu małżeństw pod red.nauk.Zygmunta Kłodnickego (mapa nr 12)
-
Commentaries to the Polish Ethnographic Atlas vol.8. Agnieszka Pieńczak: Wedding customs and rituals, part 2: The matchmaker's role and importance in arranging marriages
-
Creator
-
Pieńczak, Agnieszka
-
Date
-
2007
-
Format
-
application/pdf
-
Identifier
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:5495
-
Language
-
pol.
-
Publisher
-
Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
-
Uniwersytet Wrocławski
-
Relation
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:5902
-
Rights
-
Licencja PIA
-
Subject
-
Polski Atlas Etnograficzny
-
atlasy etnograficzne
-
wesele - zwyczaje
-
kultura społeczna
-
swat - kojarzenie małżeństw
-
Type
-
mapa
-
Text
-
12. Nazwy gwarowe osób kojarzących pary, V
Opracowała Agnieszka Pieńczak
Objaśnienia znaków:
Osobę kojarzącą pary nazywano: 1 - dziewoslęb, dziewosłębina (27.27. IX, 27.27.XI., 28.26. XIII, 28.26. XIV), dziewosłubka (36.27.XVI), dywnosnuby (35.27.X, 35.27. XVI), 2 - dobry mąż,
der gute Mensch (wg ADV), 3 - heiratsvernitler (używane przed 2. wojną światową), heiratsvermittler (wg ADV), 4 - Inne, rzadsze nazwy [1 - klyta, kly(t)ta (wg ADV), 2 - poseł,
3 - zwiadowca, wywiadowca, wywiadownik (31.28.XIV, 34.29.X), 4 - przebijacz, probywacz, 5 - pośrednik, 6 - żeniacz, 7 - czesław, 8 - hochzeitvermittler, 9 - marszałek,
10-stryncorz,strynciora(wo,AJKLW),) 11-mówiec, mówca (16.26.VII), namawiacz(15.25. XII),1 2 - o g l ę d n i k ] ,5-swat jest ojcem kawalera, 6-inne odpowiedzi (zob. mapy 7-10,13,14),
7-brak tradycji, 8-brakodpowiedzl.
Uwagi:
1. Mapę opracowano na podstawie badań terenowych przeprowadzonych w latach 70. XX wieku przez Pracownię Polskiego Atlasu Etnograficznego.
2. Mapa dotyczy stanu zjawiska od potowy XIX wieku do lat 70. XX wieku.
3. Punkty z pionową kreską oznaczają informacje pochodzące od ludności napływowej (przesiedleńcy z Kresów Wschodnich I osadnicy z różnych stron Polski).
4. Mapa została uzupełnionao punkty dodatkowe (spozastałej sieci PAE):
- punkty oznaczone kolorem szarym pochodząz literatury XIX-wlecznej (głównie praceO.Kolberga),
- punkty podkreślone na zielono zostały wytyczone na podstawie literatury XX-wiecznej (atlas ADV, m. NF5 Brauchtum bei der Heirat. Name des Werbers, sporządzona w 1955/56 przez
L. Martina- materiały dotyczą lat 30. XX wieku),
- punkty podkreślone na pomarańczowo zostały wytyczone na podstawie literatury XX-wlecznej (AJK, mapa 146 Swat, pyt. XX, 38, zob. AJK, 1966:182-186),
- punkty podkreślone na brązowo zostały wytyczone na podstawie literatury XX-wiecznej (mapa 735 Swat, swatka znajdująca się w AJŚ, zob. AJŚ, 1974),
- punkty podkreślone na niebiesko zostały wytyczone na podstawie literatury XX-wlecznej (Olesiejuk, 1971),
- punkty podkreślone na żółto zostały wytyczone na podstawie literatury XX-wiecznej (mapa 630 Nazwy osoby pośredniczącej w zawieraniu małżeństwa, zob. AJKLW, 1992). Na mapie
opracowanej przez autorkę pracy nie dokonywano rozróżnienia na płeć osób kojarzących małżeństwa (co uczyniono na mapie 630), by mapa stała się bardziej czytelna. Badania
prowadzono w latach 70. XX wieku (w 1973 r. opracowano część V kwestionariusza, tj. Etnographica-suplement pod red. J. Burszty, zob. AJKLW, 1979:11).
Mapę opracowano na podstawie odpowiedzi na pytania zawarte w kwestionariuszu PAE nr 9. Zwyczaje i obrzędy weselne, oprac. Józel Gajek przy współudziale Feliksa Olesiejuka:
75. Czy współcześnie zdarza się, że za zgodą rodziców kawalera osoba trzecia ,,idzie wswaty"?celem przedwstępnego omówienia sprawy zawarcia małżeństwa/.../ Kiedy we wsi ten
zwyczaj zanikł?'Jak było dawniej?Jak nazywają ten zwyczaj tę czynność?
16. Zbadać czy we wsi żyją jeszcze osoby (mężczyzna? kobieta?-wiek? zajmujące się swataniem? Jak ich nazywają? [...]
