Wartości kultury ludowej w społeczeństwie socjalistycznym / LUD 1977 t.61
Item
-
Title
-
Wartości kultury ludowej w społeczeństwie socjalistycznym / LUD 1977 t.61
-
Description
-
LUD 1977 t.61,s.3-14
-
Creator
-
Burszta,Józef
-
Date
-
1977
-
Format
-
application/pdf
-
application/pdf
-
Identifier
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:1496
-
Language
-
pol
-
Publisher
-
Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
-
Relation
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1617
-
Subject
-
kultura ludowa
-
etnografia polska - okres PRL
-
Text
-
Lud,
JOZEF
t. 61, 1977
BURSZTA
WARTOŚCI KULTURY LUDOWEJ
W SPOŁECZEŃSTWIE SOCJALISTYCZNYM
*
Ró\vnolegle z budową podstaw rozwiniętego społeczeństwa socjalisty'cznego jc~teśmy świadkami i współuczestnikami tworzenia się kultury
socjalistycznej. Kultura ta jest ujmowana przez klasę robotniczą i jej
p2rtię jako czynnik długofalowego i perspektywicznego procesu kształtowa!lia społeczeństwa socjalistycznego, stanowi ona jeden ze wskaźnikó\v jego stylu i jakości życia., Rozwój kultury staje się także niezb'idnym warunkiem dalszego postępu społeczno-gospodarczego i technicznego.
U podstaw kierowania rozwojem kultury socjalistycznej leżą zasady leninowskiej teorii kultury. i oparte na nich wytyczne polityki kulturalnej
pmlstwćl.
Kultura społeczeństwa socjalistycznego nie jest i nie może być kultuq stworzoną zupełnie od nowa z pierwiastków powstałych i utworzonych tylko we właściwym mu ustroju. Mówiąc o kulturze proletariackiej
Lenin pisał: "Marksizm zdobył światowo-historyczne
znaczenie jako
ideolo,{ia rC\l'olucyjnego proletariatu dzięki temu, że bynajmniej nie
odrzucił najcenniejszych zdobyczy epoki burżuazyjnej, lecz przeciwnie,
przys"oi.ł sobie i przetworzył wszystko, co było wartościowe w trwa.i'l'lTI ponad dwa tysiące lat rozwoju myśli i kultury ludzkiej" 1. W innym znów miejscu czytamy: "Kultura proletariacka nie wyskoczyła niewiadomo skąd, nie jest ona wymysłem ludzi mieniących się specjalistarni od kultury proletariackiej. Wszystko to jest zupełna bzdura. Kultura
prolc~ariacka powinna być prawidłowym rozwinięciem tych zasobów
w:t:'dzy. które ludzkość wypracowała pod jarzmem społeczeństwa kapi* Pr~('c1rllk z organu teoretycznego i politycznego KC PZPR "Nowe Drogi"
1076, l~r 10 (323), s. 137-146.
•
l W. L Ler.in.
O kv.ltlt1·.ze proletariackiej,
[w:] Dzieła t. 31, Warszawa 1955, KiW,
'i. 319.
4
JÓZEF BURSZTA
talistYC.l;l€go" 2. Chodzi zatem o selektywną adaptację i twórcze rozwijanie postępowych, a więc adekwatnych dla roz\voju i potrzeb społeczeństwa socjalit;tycznego, elementów tradycji kulturowej.
W zakres kulturowego dorobku narodu wchodzą elementy kultury
tworzonej przez -różne klasy i warstwy społeczne w jego obrębie, inter·nacjonalne treści klasowe kultury warstw pracujących oraz kultury uniwersalnej. ogólnoludzkiej. Interesuje nas tutaj zwłaszcza ta pierwsza, tj.
kultura narodowa. Każda bowiem kultura rozwija się w ramach etnicznych, narodowych i - w ich obrębie - w warunkach klasowych. Każda
kultura narodowa ma swoją specyfikę widoczną na tle kultur narodowych. '.V"półtworzą ją specyficzne losy historyczne, uwarunkowania jej
rozwoju, uwidocznione m. in. we wzajemnym stosunku i powiązaniu
ze sobą wielu jej nurtów. Jak wiadomo, w społeczeństwach klasowo
zróżnico'A;anych wyodrębniły się wyraźnie dwa główne nurty kultury:
kultura panująca, a więc kultura klas wyzyskujących masy ludowe,
szczególnie uprzywilejowanych, i kultura warstw pracujących, wyzyskiwanych. W dziejach społeczeństw europejskich z reguły tylko ta pierws?J
była uważana za "reprezentacyjną"
kulturę narodowć-!, podczas gdy teł
druga pozostawała kulturą ludu, kulturą zdominowanych klas i warstw
społecznych w obrębie narodu.
Zajmiemy się tu kwestią tej drugiej - rzekomo ,.niższej" i "partykularnej" kultury ludowej, traktowanej czasami i dziś jako "subkultura". Jak się ona tworzyła? Jak układają się rzeczywiste relacje między
pojęciem kultury ludowej i kultury narodowej: Jakie są losy tej
kultury w procesach gwałtownych przemian współcz,-~snych? Czy autentyczna kultura ludowa, 'czy też jej €lementy - i jal
