-
Title
-
Kronika / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1974 t.28 z.1
-
Description
-
Polska Sztuka Ludowa 1974 t.28 z.1 ; s.64-68
-
Date
-
1974
-
Format
-
application/pdf
-
Identifier
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:4192
-
Language
-
pol
-
Publisher
-
Instytut Sztuki PAN
-
Relation
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4507
-
Text
-
к
N
Vii - IX 1973
maszu śląskiej sztuki ludowej ucze
stniczyło, jak podaje prasa, tylko
10 a r t y s t ó w . Po p o ł u d n i u odbyły się
w y s t ę p y zespołów^ ludowych, m . in.
żeńskiej kapeli wiejskiej z Grodźca,
Zespołu Pieśni i T a ń c a ziemi cieszyń
skiej, zespołów: „ K o n i a k ó w " , z Lubińca, a w Muzeum Etnograficznym
otwarto w y s t a w ę rzeźby w węglu,
zorganizowaną przez Muzeum w Za
brzu .
I I . 1. Wystawa Cepelii na targach krakowskich.
Imprezy folklorystyczne
i regionalne
1—8 V I I — o d b y ł y się w K r a
kowie I Ogólnopolskie Targi Sztuki
Ludowej. Inicjatorem tej
wielkiej
imprezy był literat krakowski i poseł
na sejm Tadeusz H o l u j , a przygo
tował j ą pod patronatem M K i S ko
mitet organizacyjny pod przewod
nictwem dyrektora Muzeum Etnogra
ficznego w Krakowie E d w a r d a Wa
ligóry. Targi m i a ł y na
celu zo
rientowanie zarówno w a k t u a l n y m
stanie sztuki ludowej, jak w jej
możliwościach handlowych, a ich pro
gram obejmował wielki kiermasz sztu
k i ludowej, pokaz mody inspirowanej
folklorem, w y s t ę p y ludowych zespo
łów pieśni i t a ń c a , pokazy filmów
0 tematyce regionalnej oraz wystawy
towarzyszące.
I tak w pawilonie B W A otwarta
została wystawa sztuki ludowej zorga
nizowana przez Cepelię, w Muzeum
Etnograficznym — wystawa kafli
malowanych, od najstarszych, z war
sztatu Jana Oksitowicza, poprzez
późniejsze (2. pol. X I X w.) z pracowni
Teofila Michalskiego — do współczes
nych z warsztatu Leona Necia z K a r t u z
1 Ludwika Startka z Ł ą ż k a Ordynac
kiego, pow. J a n ó w Lubelski. W Sto
warzyszeniu H i s t o r y k ó w Sztuki czyn
na b y ł a wystawa „ n a i w n y c h " , zorga
nizowana przez Biuro H a n d l u Zagra
nicznego „ D e s a " , a w P a ł a c u Sztuki
zaprezentowano rzemiosło artystyczne
i pamiątkarstwo.
Kiermasz został zainaugurowany
64
wielkim widowiskiem „Wesele kra
kowskie" w wykonaniu „ K r a k o w i a
k ó w " i w y s t ę p a m i zespołów góralskich.
Pierwsze d n i T a r g ó w poświęcono
b y ł y sztuce ogólnokrajowej. W d n .
2, 3 V I I — o d b y w a ł o się ogólno
polskie sympozjum naukowe na temat
mecenatu p a ń s t w a nad s z t u k ą l u d o w ą .
W sympozjum brali udział naukowcy
i przedstawiciele wszystkich zaintere
sowanych instytucji uczestniczących
w Targach.
Po prezentacji folkloru wszyst
kich regionów — od 5—8 V I I zorga
nizowano dni poświęcone
kolejno
4 regionom: ziemi sądeckiej, ziemi
opolskiej,
Śląska i Zagłębia oraz
ziemi rzeszowskiej.
5 V I I — w D n i u Ziemi Sądeckiej
uczestniczyło ponad 300 reprezen
t a n t ó w tego terenu, w y s t ę p u j ą c z bar
w n y m widowiskiem regionalnym oraz
p r e z e n t u j ą c na kiermaszu swojo wy
roby : starosądeckie kożuszki, hafto
wane pantofle, m a k a t k i , pierniki,
zabawki, w y r o b y z w i k l i n y i m u s z y ń
skie meble.
6 V I I — w D n i u Ziemi Opolskiej
o d b y ł się „ k i e r m a s z opolski",
na
k t ó r y m p r z y g r y w a ł a kapela „ F i l ó w "
z D a ń c a . Po p o ł u d n i u w y s t ę p o w a ł y :
kapela góralska z Sidziny, „ B i e r o wianie", Zespół Pieśni i T a ń c a „ O p o
le", „ D z i e r g o w i c e " . Zaprezentowano
„wodzenie niedźwiedzia", „ t o p i e n i e
Marzanny" oraz widowisko
„Wesele
śląskie".
7 V I I — w D n i u Katowic, Za
głębia i Beskidu Śląskiego na kier
Impreza zakończyła się 8 V I I
Dniom Ziemi Rzeszowskiej, w czasie
k t ó r e g o na kiermaszu sprzedawano
wyroby ludowe tego regionu, odbyły
się też w y s t ę p y Zespołów Pieśni
i T a ń c a „ P u s t k o w i a c y " , „Stomil",
,,Forest" i kapeli ludowej z Bobowej.
I m p r e z ę z a m k n ą ł galowy kon
cert zespołów pieśni i t a ń c a .
Targi cieszyły się ogromną frek
wencją i wywołały wielkie zaintere
sowanie. W g doniesień prasowych,
oferowane wyroby znalazły licznych
n a b y w c ó w t a k ż e wśród kupców za
granicznych z Kanady, Czechosło
wacji, N R F i Francji.
W ś r ó d w y r a z ó w zachwytu dla
całej imprezy pojawiły się jednak
w prasie głosy krytyczne. Zwracano
u w a g ę na niedostateczne przygoto
wanie organizacyjne, na braki w masio
towarowej i niewłaściwy jej asorty
ment. Zarzucano zbyt słabą selekcję
oferowanych na Targach wyrobów,
kwestionując łączenie sztuki ludowej
z rzemiosłem
i
pamiątkarstwem,
w k t ó r y m nie u d a ł o ustrzec się od
szmiry.
Targi u j a w n i ł y — zgodnie z za
mierzeniem o r g a n i z a t o r ó w — aktual
ny stan rzeczy w sztuce ludowej,
k t ó r y stał się podstawowym tematem
dyskusji. Powszechnie zwracano uwa
gę na złe s k u t k i
komercjalizacji
sztuki ludowej, na coraz wyraźniejszy
brak autentyzmu i coraz niższy
poziom rzemiosła. Można sądzić, że
przygotowania n a s t ę p n y c h Targów,
planowanych na rok przyszły, będą
poprzedzone — j a k to postulowano
na sympozjum — fachową dyskusją,
k t ó r a pozwoli w y c i ą g n ą ć właściwe
wnioski z dotychczasowych doświad
czeń.
4
*
5 V I I — rozpoczęły się w Bukowinie T a t r z a ń s k i e j doroczne X I I „Sa
bałowe Bajania". T r a d y c y j n ą już
i m p r e z ę z a i n a u g u r o w a ł a wielka „Pa
rada z b ó j n i c k a " w k t ó r e j udział wzięli
t a k ż e uczestnicy konkursu, barwnym
korowodem przejeżdżając przez wieś,
Do konkursu zgłosili się gawę
dziarze i i n s t r u m e n t a l i ś c i ze wszyst
kich p o w i a t ó w w o j . krakowskiego
oraz wielu z w o j . katowickiego i .rze
szowskiego.
J u r y pod przewodnictwem prof.dr R o m a n a Reinfussa przyznało na
4
grody. W kategorii gawędziarzy ludo
wych nagrodę I o t r z y m a l i : W ł a d y
sław Gondek z Białego Dunajca,
Stanisław Chowaniec z
Bukowiny
Tatrzańskiej i Franciszek J u r k o w s k i
ze Szczawy, pow. Limanowa. Na
grody I I — Stanisław K l i m e k z Zabrzeży i Stefania T y r a ń s k a ze Skrzydl
nej. W kategorii ogólnej konkursu
gawędziarzy n a g r o d ę I o t r z y m a ł Józef
Pitoń z Zakopanego, n a g r o d ę I I —
Piotr Krzykalski z Nowego Sącza.
W kategorii młodzieżowej n a g r o d ę I
zdobyli: Miłka Wontarczyk z Lipnicy
Małej na Orawie oraz Kazek Grac jas
z żywieckiej wsi K r z y ż ó w k i . W ś r ó d
instrumentalistów nagrody I otrzy
mali: Jan Stoch z Zębu, A d a m Dole* żuehowicz z Zakopanego, S t a n i s ł a w
Trzebunia z Poronina i Jan Szewczyk
z Laskowej Górnej. Nagrody I I —
Władysław Z a w a ł a z K ę d z i e r z y n k i
w Myślenickiem, W ł a d y s ł a w Stefaniak
z Leśnicy w Nowotarskiem, Bolesław
Karpiel z Zakopanego, Marian Styrczula-Maśniak z Zakopanego, K a r o l
Byrtek z P e ł w i Małej w Żywieckiem.
W kategorii młodzieżowej — n a g r o d ę
„Dziennika Polskiego" zdobył Jasiek
Karpiel z Zakopanego, a n a g r o d ę
„Gazety Krakowskiej" — Staszek
Skupień z Suchego k . Poronina. Na
grodę specjalną O ś r o d k a T V w K r a
kowie o t r z y m a ł nestor p o d h a l a ń s k i c h
gawędziarzy — A d a m Pach z Zakopa
nego, a wśród i n s t r u m e n t a l i s t ó w —
Władysław Tatar z Zakopanego za
kultywowanie starodawnego stylu gry
na skrzypcach.
Bielewicz. Kiermasz cieszył się wiel
k i m powodzeniem, a wszystkie wy
roby z o s t a ł y w ciągu pierwszy ch d n i
wyprzedane.
N a zakończenie imprezy o d b y ł y
się tradycyjne góralskie
dożynki,
w k t ó r y c h udział wzięli t a k ż e przed
stawiciele władz p a r t y j n y c h i p a ń s t w o
wych. Z okazji X jubileuszu owej
beskidzkiej imprezy w y d a n y został
folder pt. „ B e s k i d y — 7 3 " , do k t ó r e g o
teksty opracowali: Robert Danel
i Franciszek Zahrodnik.
Na zakończenie imprezy o d b y ł się
koncert l a u r e a t ó w , w k t ó r y m w y s t ą p i ł
gościnnie Wojciech Siemion.
8 V I I — o d b y ł a się pierwsza i m
preza z c y k l u „Niedziela z t w ó r c ą
l u d o w y m " , zorganizowana z inicjaty
w y Muzeum w Ż y w c u . W owym pierw
szym spotkaniu w y s t ą p i ł a J . W r ó b l o wa, b i b u ł k a r k a z Pewli Małej, demon
strując licznie zebranej publiczności
swoje umiejętności.
*
5 V I I — odbył
się
w
Wiśle
i Szczyrku jubileuszowy X T y d z i e ń
Kultury Beskidzkiej — wielka pre
zentacja góralskiego folkloru, orga
nizowana pod honorowym protekto
ratem członka Rady P a ń s t w a i prze
wodniczącego P W R N w Katowicach,
gen. bryg. Jerzego Ziętka, oraz re
dakcji
„Dziennika
Zachodniego".
W tegorocznej imprezie w y s t ę p o w a ł o
na estradach koncertowych 30 zespo
łów folklorystycznych, w t y m 7 zajranicznych z CSR, J u g o s ł a w i i i Fran
cji. Z Polski wystąpili m i n . Zespół
Pieśni i T a ń c a „ H a l k a " z L u b i ń c a ,
zespoły regionalne z Lipowca i Pszczy
ny, znane zespoły ludowe: „ J u h a s "
z Ujsołów, „ G r o n i e " z Żywca, „ B i a ł y
Dunajec" i „ P o d e g r o d z i e " z Nowo
sądeckiego, „ O n d r a s z e k " ze Szczyrku
i i n . W programie, oprócz pieśni
i tańca, prezentowano też widowiska
regionalne.
Imprezie t o w a r z y s z y ł y w y s t a w y :
w Szczyrku — wystawa Cepelii i wy
stawa rzemiosła artystycznego, zorga
nizowana przez I z b ę Rzemieślniczą
w Katowicach, oraz wystawa sztuki
ludowej Beskidów. W Muzeum w Biel
sku-Białej pokonkursowa wystawa
rzeźby ludowej, w Muzeum Beskidz
kim w Wiśle — wystawa etnogra
ficzna, a w P a r k u Zdrojowym —
poplenerowa wystawa rzeźb A r t u r a
Cienciały. W Bystrej otwarto Muzeum
im. Juliana F a ł a t a .
Równocześnie w Wiśle odbył się
kiermasz sztuki ludowej, zorganizo
wany przez kierownictwo Muzeum
Beskidzkiego. U d z i a ł w n i m brali
znani rzeźbiarze (m. i n . S. Miechówka),
malarze, koronkarki z Koniakowa
oraz żywiecki piernikarz Z y g m u n t
T
*
7 VII— w
Dąbrówce
Wlkp.
o d b y ł a się impreza zorganizowana dla
uczczenia 50-lecia Zespołu Regional
nego oraz K o ł a Sportowego „ S o k ó ł " ,
działających na t y m terenie. Po zwie
dzeniu
okolicznościowej
wystawy
w Izbie Regionalnej o d b y ł a się uro
czysta akademia, na k t ó r e j zostały
wygłoszone przemówienia na temat
roli t r a d y c j i w k s z t a ł t o w a n i u k u l t u r y
wsi polskiej — dr S t a n i s ł a w a Błasz
czyka i o historii Zespołu Pieśni
i T a ń c a — Tomasza S p y c h a ł y , kie
rownika zespołu. Po wygłoszeniu refe
r a t ó w o d b y ł y się w y s t ę p y Zespołu
P i e ś n i i T a ń c a z D ą b r ó w k i , a w dniu
n a s t ę p n y m — kiermasz książek i sztu
k i ludowej oraz festyn z u d z i a ł e m
zespołów folklorystj'cznych z D ą b r ó w
k i , Krzepielowa, Brzeźnicy, B i a ł k o w a
i Lipki.
U r o c z y s t o ś ć z a k o ń c z y ł a się wiel
ką zabawą ludową.
*
*
13—15 V I I — w e
Wdzydzach
Kiszewskich o d b y ł się t r a d y c y j n y
„ J a r m a r k W d z y d z k i " , zorganizowany
w skansenie przez Kaszubski Park
Etnograficzny, g d a ń s k i W D K i re
d a k c j ę „Głosu W y b r z e ż a " , obcho
d z ą c ą właśnie swoje 25-lecie.
Bogaty program obejmował po
kazy : wędzenia r y b , w y r o b u sieci,
ciągnięcia niewodu i czółna, mielenie
zboża, pieczenie chleba, plecionkars
twa, rzeźbienia i malowania na szkle
oraz gry na instrumentach ludowych.
Zademonstrowano też widowiska
regionalne:
„Wesele
kaszubskie"
i „ S o b ó t k i " w wykonaniu zespołu
„Kaszuby"
oraz obrazek
ludowy
„ W i e c h a " . W y s t ę p o w a ł y zespoły l u
dowe: „ B a z u n y " z L e ż n a , „ K o c i e w i e "
ze Starogardu Gdańskiego, zespoły
z Karszma, Czerska i Bytowa, „Żu
ł a w y " z Nowego Stawu. O d b y ł się
pokaz pn. „ F o l k l o r w modzie" i wielka
zabawa ludowa z
indywidualnymi
w y s t ę p a m i i n s t r u m e n t a l i s t ó w i przy
ś p i e w k a m i przy ogniach sztucznych.
„ J a r m a r k " zgromadził t ł u m y t u
r y s t ó w i m i e s z k a ń c ó w okolicznych
miast i wsi. Uczestnicy i prasa pod
kreślali o g r o m n ą s p r a w n o ś ć organiza
cyjną przebiegu imprezy.
*
16 V I — 1 8 V I I I — w ramach „Solińskiego L a t a " o d b y ł y się w Solinie
liczne imprezy regionalne i folklory
styczne, m . i n . w y s t ę p y kapel ludo
wych i zespołów regionalnych w pro
gramie pn. „ P a r a d a R e g i o n ó w " . Od
był się też kiermasz w y r o b ó w ludo
wych, k t ó r e m u p a t r o n o w a ł y : Spół
dzielnia Pracy
Wikliniarsko-Koszykarskiej „ J e d n o ś ć " w R u d n i k u nad
Sanem i Spółdzielnia Pracy „ P r z e m y s ł
L u d o w y " w Leżajsku.
*
19—22 V I I — o d b y w a ł y się „ D n i
B o r ó w Tucholskich". Rozpoczęły się
one u r o c z y s t ą sesją Powiatowego
i Wiejskiego K o m i t e t u F J N oraz Rad
Narodowych z o r g a n i z o w a n ą z okazji
Święta Odrodzenia w nowo o t w a r t y m
P D K W Tucholi. Poza licznymi i m
prezami o charakterze rozrywkowo-sportowym w programie wiele miejsca
poświęcono prezentacji dorobku kul
turalnego regionu, jego w a l o r ó w krajo
brazowych i turystycznych. W T u
choli otwarta została wystawa t w ó r
czości ludowej regionu i nowo odkry
tych
zabytków
archeologicznych,
a w dniu ostatnim odbyło się spot
kanie z artystami l u d o w y m i .
*
22 V I I — w Goleniowie o d b y ł się
kiermasz sztuki ludowej i prac pla
styków
amatorów,
zorganizowany
przez szczeciński W D K .
*
4— 19 V I I I — o d b y w a ł się
w Gdańsku „ J a r m a r k Dominikań
ski—73", organizowany po raz drugi
przez P M R N , Tow. Przyjaciół Gdań
ska i r e d a k c j ę „ W i e c z o r u W y b r z e ż a " .
W imprezie udział wzięło ponad 40
przedsiębiorstw z całego kraju, w obrębie Starego Miasta uruchomiono
ponad 50 stoisk. Przy u l . Mariackiej
czynne b y ł y stragany z wyrobami
a r t y s t ó w ludowych i rzemieślników.
Sprzedawano t u rzeźby, wyroby ce
ramiczne, wyroby z w i k l i n y , burszty
nu, k u b k i i a n t a ł k i , wycinanki, palmy
i pisanki. W programie koncertowym
w y s t ę p o w a ł y regionalne zespoły pieśni
i
tańca
„Kaszuby",
„Kociewie",
„Żuławy" i in.
*
5— 12 V I I I — o d b y w a ł y się
w Pucku „ D n i D a r ó w Morza", zorga
nizowane pod patronatem „Głosu
W y b r z e ż a " . Otwarcia d o k o n a ł prze
wodniczący P M R N w Pucku, Cezary
Nawrot, k t ó r y w obecności licznie
zebranych mieszkańców miasta i re
gionu p r z e k a z a ł symboliczny klucz
od bram miasta i łańcuch burmistrza
najstarszemu z r y b a k ó w . W czasie
trwania imprezy o d b y w a ł się jarmark,
kiermasz w y r o b ó w ludowych, pokazy
sztuki ludowej i tradycyjnego rze
miosła, w y s t ę p y zespołów ludowych
oraz liczne konkursy, m . i n . konkurs
na najlepsze wykonanie piosenki ka
szubskiej. Największą a t r a k c j ą pro
gramu było widowisko
obrzędowe
p t . „Ścinanie k a n i " , zaprezentowane
przez zespół ze Strzelna.
*
V I I I — w Myślenicach o d b y ł a się
impreza pn. „ P o k a z ludowych na
t c h n i e ń " . W programie zorganizowano
kiermasz sztuki ludowej pow. myśle
nickiego i zaprezentowano widowisko
„Wesele Orawskie" w wykonaniu
zespołu regionalnego z Zubrzycy Gór
nej.
6.5
1,—2 I X — w K r y n i c y o d b y w a ł
się „ F e s t y n z Dziennikiem", w czasie
k t ó r e g o w y s t ę p o w a ł y zespoły ludowe:
„ K r a k o w i a c y " i „ D o l i n a Dunajca",
zorganizowano pokaz mody opartej
na motywach regionalnych oraz kier
masz w y r o b ó w ludowych z terenu
N o w o s ą d e c c z y z n y . Otwarta została
wystawa prac N i k i f o r a .
*
2—9 I X - - w Zakopanem odby
wała się tradycyjna X I I „ J e s i e ń
T a t r z a ń s k a " . Zainaugurowana zosta
ła zlotem zespołów góralskich i wido
wiskiem „ W i t o j c i e " . Pierwsze d n i
poświęcono na zwiedzanie wystaw
i pracowni a r t y s t ó w z a k o p i a ń s k i c h .
4 I X rozpoczął się V I Między
narodowy Festiwal Ziem Górskich.
W p o ł u d n i e b a r w n y m korowodem
przedefilowały przez Zakopane ze
społy biorące udział w konkursie,
n a s t ę p n i e pod D u ż ą K r o k w i ą doko
nano ich prezentacji, a w godzinacłi
popołutlniowych o d b y w a ł y się już
pierwsze w y s t ę p y .
Tegoroczny Festiwal organizo
wany b y ł pod hasłem „ O d Kaukazu
po Pireneje" i skład u c z e s t n i k ó w
istotnie temu odpowiadał. Zgłosiły się
bowiem zespoły z 13 k r a j ó w : A u s t r i i ,
Bułgarii,
Czechosłowacji,
Francji,
Hiszpanii, Jugosławii, N R D , N R K ,
R u m u n i i , Szwecji, Węgier, W ł o c h .
Związku Radzieckiego. Z Polski w y
s t ą p i ł y zespoły: i m . K l i m k a Bachledy
i braci Maśniaków z Zakopanego,
zespół i m . Florka Skupnia z Białego
Dunajca, „ L i m a n o w i a n i e " z Limano
wej, „ G r o n i e " z Ż y w c a i „ D o l i n a
Dunajca" z Biegonic, pow. N o w y
Sącz.
M i ę d z y n a r o d o w e j u r y , pod prze
wodnictwem prof, dr Józefa Burszty,
oceniało w y s t ę p y w trzech kate
goriach: zespołów autentycznych, ar
tystycznie opracowanych i stylizo
wanych. W grupie zespołów auten
tycznych nagrody otrzymali: „Złote
Ciupagi" — zespół „ D a i s s o a r a " z R u
m u n i i oraz zespół „Mistrzowie węgier
skiej sztuki ludowej", „ S r e b r n e Ciu
p a g i " — zespół braci M a ś n i a k ó w
z Zakopanego. W kategorii zespołów
artystycznie opracowanych — „ Z ł o t ą
C i u p a g ę " o t r z y m a ł regionalny zespół
i m . K l i m k a Bachledy z Zakopanego,
„ S r e b r n ą C i u p a g ę " — zespół „Dolina
Dunajca" z Biegonic. W kategorii
zespołów stylizowanych — laurea
t a m i zostali: Zespół Pieśni „ S r e d e z "
z Bułgarii, k t ó r y o t r z y m a ł „ Z ł o t ą
C i u p a g ę " i zespół pieśni i t a ń c a
„ L i p t ó w " — „ S r e b r n a Ciugapa".
Ponadto przyznano po raz pierw
szy w t y m roku wyróżnienia — „Złote
Liście Jesieni T a t r z a ń s k i e j " , k t ó r e
zdobyli w kat. I — zespół i m . Florka
Skupnia z Białego Dunajca i ,,Coros
y danzas de E s p a ñ a " z Hiszpanii.
W kat. I I — „ L i m a n o w i a n i e " i „ G r o
nie", szwedzki zespół
„Folkungagillet", zespół regionalny z Velenije
(Jugosławia), „ T h u e r i n g e r Folklorist e n " z N R D oraz zespół „Macchiagh i o l i " z K o r s y k i (Francja). W kat.
I I I — zespół Karaczajsko-czerskiego
Obwodu Autonomicznego Rosyjskiej
F S R R - - „Adijuch".
N a g r o d ę W K K F i T oraz „ G a z e t y
K r a k o w s k i e j " o t r z y m a ł zespół włoski
„ G r u p p o Folkloristico
del
Pollino
Castroviiari" z K a l a b r i i .
W ś r ó d imprez t o w a r z y s z ą c y c h
szczególnym zainteresowaniem cieszył
się na Festiwalu zorganizowany przez
Cepelię kiermasz sztuki
ludowej,
w k t ó r y m brało udział 50 t w ó r c ó w
ludowych
i 5 spółdzielni
Cepelii
krakowskiej.
W czasie trwania Festiwalu od
b y ł a się konferencja C I O F F (Między
narodowy K o m i t e t Organizacyjny Fe
stiwali Folklorystycznych).
Festiwal zakończył się 9 I X wiel
k i m koncertem galowym.
*
9 I X — w ramach Ś w i ę t a „ T r y
buny L u d u " w Warszawie o d b y ł y się
kiermasze sztuki ludowej,
pokazy
umiejętności ludowych a r t y s t ó w i wy
s t ę p y kapel oraz ludowych zespołów
pieśni i t a ń c a .
*
15, 16 I X — w Nowej Słupi od
było się uroczyste zakończenie do
rocznych „ D y m a r e k " ,
organizowa
nych przez Tow. Przyjaciół G ó r n i c t w a ,
Hutnictwa
i Przemysłu
Staropol
skiego w Kielcach.
*
I X — o d b y w a ł y się „ D n i Ziemi
Limanowskiej", podczas k t ó r y c h w y
stępowały zespoły regionalne. W iz
bach regionalych w Jurkowie, Ol
szówce, Laskowej i Słopnicach otwarto
ekspozycję sztuki ludowej, a na r y n k u
o d b y w a ł się jarmark regionalny.
*
I X — w skansenie w Bierko wicach o d b y ł a się z okazji d o ż y n e k
zorganizowana przez Muzeum i m
preza p n . „ Ż n i w n i o k opolski", pod
czas k t ó r e j zaprezentowano trady
cyjne o b r z ę d y opolskie, związane ze
zbieraniem plonów. N a estradzie w y
stępowały zespoły ludowe, a w za
jeździe GS oferowano tradycyjne re
gionalne potrawy.
I m p r e z ę reżyserowała M a ł g o r z a t a
Panek, o p r a w ę p l a s t y c z n ą projekto
w a ł Ryszard K o w a l .
*
I X — w ramach „ Z a b r z a ń s k i e g o
W r z e ś n i a — 7 3 " o d b y ł y się kiermasze
Cepelii z udziałem t w ó r c ó w ludow-ych
i w y s t ę p y ludowych zespołów.
*
I X — w Chełmie Lubelskim od
b y ł y się D n i Chełmskiej K u l t u r y ,
zainaugurowane kiermaszem sztuki
ludowej.
*
Konkursy i Wystawy
2 V I I — w salach Muzeum Ru
chu Rewolucyjnego w B i a ł y m s t o k u
otwarta została, z okazji D n i Biało
ruskiej SRR,
wystawa twórczości
ludowej obwodu grodzieńskiego. N a
otwarciu obecni b y l i : sekretarze K W
PZPR — Władysław
Juszkiewicz
i Eugeniusz Złotorzyński, sekretarz
K o m i t e t u K P B w Grodnie — Aleksan
der Uljanowicz, kierownik W y d z i a ł u
K u l t u r y Obwodowego K o m i t e t u W y
konawczego Rady Delegatów L u d u
P r a c u j ą c e g o w Grodnie — Aleksander
Łysków,
przewodniczący
PMRN
w B i a ł y m s t o k u — Aleksander Czuż,
dyrektor D o m u K u l t u r y w Grodnie —
Marek K o p p oraz liczni przedstawi
ciele środowisk t w ó r c z y c h Białego
stoku. Na wystawie zaprezentowano
ok. 400 e k s p o n a t ó w z zakresu haftu,
tkaniny, malarstwa, rzeźby, ceramiki,
pokazano także wyroby ze słomy,
w i k l i n y i szkła. Wystawa obrazowała
dorobek a m a t o r ó w pozostających pod
opieką grodzieńskiego Domu Twór
czości Ludowej. Ekspozycję opraco
w a l i plastycy grodzieńscy — Wło
dzimierz Żygałow i Włodzimierz Tka
cz enko.
*
14 V I I — w W D K w Koszalinie
otwarta została wystawa na której
zaprezentowano dorobek „ X I Woje
wódzkiego Konkursu Twórczości Lu
dowej i P a m i ą t k a r s k i e j " . W konkursie
udział wzięło 59 osób, nadsyłając
łącznie 902 prace z dziedziny: rzeźby,
malarstwa na szkle, wycinanki, pisan
k i , zabawki.
Nagrody I otrzymali: w grupie
twórców ludowych — Józef Pachnik,
Eugeniusz
Michalski
i
Wojciech
Strahl. VV grupie pamiątkarzy —
W ł a d y s ł a w Lachowicz ze Słupska,
Barbara Sawicz z Koszalina i Zbig
niew Waraszkiewicz z Darłowa.
T ę s a m ą w y s t a w ę zaprezento
wano później podczas „ D n i Polskich"
w Neubrandenburgu (NRD).
r
*
15—21 V I I — w Muzeum Etno
graficznym we Wrocławiu czynna
b y ł a wystawa współczesnego garn
carstwa ludowego mieszkańców Dol
nego Śląska, pochodzących z innych
regionów Polski.
*
16 VII—-26 V I I I — w Muzeum
Regionalnym w P u ł t u s k u czynna była
pokonkursowa wystawa pn. „Sztuka
Ludowa Puszczy B i a ł e j " . W kon
kursie, zorganizowanym przez Za
r z ą d Pracy Kurpiowskiego Przemysłu
Ludowego „ P n i o w o " udział wzięło
120 twórców ludowych, nadsyłając
łącznie 500 prac z dziedziny rzeźby,
tkactwa, haftu, ceramiki, pisankarstwa i wycinanki. Przyznano nagrody
i wyróżnienia.
*
17—20 V I I — w klubie czytelni
M B P w Inowrocławiu czynna była
wystawa wycinanek ludowego twórcy
Bronisława D u d y z Chojnic.
*
18 V I I — rozstrzygnięty
został
konkurs na s z t u k ę ludową, zorganizo
wany przez Spółdzielcze Zrzeszenie
Wytwórców
Przemysłu
Ludowego
i Artystycznego „Milenium". W kon
kursie uczestniczyło 43 osoby, nad
syłając łącznie 264 prac. Nagrodzono
24 a u t o r ó w .
*
18 V I I — w Gdańsku rozstrzy
g n i ę t y został doroczny konkurs sztuki
ludowej Pomorza Gdańskiego, zorga
nizowany przez Cepelię i WDK.
W konkursie wzięło udział 103 twór
ców, (głównie z powiatów kaszub
skich: kartuskiego, kościerskiogo, wejherowskiego), nadsyłając łącznie 613
prac.
Jury
pod
przewodnictwem
dr Longina Malickiego wyróżniło 66
artystów.
Nagrody
I
otrzymali:
w dziale ceramiki — Kazimierz
Adamczyk z Chmielna, Bernard Król
oraz Józef i H e n r y k Kazimierczakowie z K a r t u z . W dziale pleeionkar-
stwa — Albert Speiso, z Motarzyna,
Helena K n u t i Anna Ostrowska oraz
Bolesław Hinc z Wdzydz i Franciszek
Ostrowski z Barkoczyna. W dziale
rzeźby — Izajasz Rzepa z Redy,
Stanisław Rekowski z Więcków, Leo
nard Meyer z Łapalic, W i l h e l m K u
jawski z Jasnej i Jan Giełdoń z Czarnej
Wody. W dziale tkactwa — Ana
stazja Pstrąg z Łaskiego Pieca, Bro
nisława Radtke z Żelistrzewa oraz
Ewa Lewko i Maria Obuchowska
z Kwidzyna. W dziale haftu —
Władysława Wiśniewska z Wdzydz,
Ewa Wendt z Ż u k o w a i E l ż b i e t a
Ebel z Wejherowa.
W innych dziedzinach n a g r ó d I
nie przyznano. Prace nagrodzone
i wyróżnione pokazano na wystawie
sztuki ludowej Polski
północnej
w Dworze Artusa w G d a ń s k u .
wej pow. skierniewickiego, zorganizo
wana przez Muzeum w Łowiczu
i W y d z i a ł K u l t u r y P P R N w Skiernie
wicach. N a konkurs wpłynęło 131
prac 23 a u t o r ó w , z czego 101 — z dzie
dziny haftu. Pozostałe ograniczały się
niemal wyłącznie do t k a n i n y i w y
cinanki.
*
- *
19 V I I — z okazji otwarcia w No
wym Sączu nowego p u n k t u skupu
prac twórców ludowych Spółdzielcze
Zrzeszenie „ M i l e n i u m " zorganizowało
wystawę prac pokonkursowych sztuki
ludowej Sądecczyzny.
V I I — w Muzeum Z a m k o w y m
w Będzinie czynna b y ł a wystawa
sztuki ludowej zachodnich republik
Związku
Radzieckiego.
Pokazano
głównie ceramikę, t k a n i n y , makaty,
hafty oraz k i l i m y .
*
28 V I I - - w T o r u n i u rozstrzy
gnięty został ogólnopolski konkurs na
rzeźbę ludową o tematyce kopernikańskiej, zorganizowany przez M u
zeum Etnograficzne w Toruniu i W y
dział K u l t u r y i Sztuki P W R N w B y d
goszczy przy poparciu M K i S .
W konkursie uczestniczyło 220
rzeźbiarzy ludowych i a m a t o r ó w z ca
łego kraju, nadsyłając łącznie 572
praco — rzeźby i płaskorzeźby w róż
nych materiałach.
Jury pod przewodnictwem Alek
sandra Jackowskiego p r z y z n a ł o na
grody ufundowane przez: M K i S , W y
dział K u l t u r y P W R N w Bydgoszczy,
warszawską Cepelię i Kujawsko-Po
morskie Towarzystwo K u l t u r a l n e .
Nagrody I otrzymali: Jan Kraje
wski i Stanisław D u ż y ń s k i z Zawidza
Kościelnego, pow. sierpecki, Stanisław
Korpa z Rudy, pow. sieradzki, Sta
nisław Zagajewski z W ł o c ł a w k a oraz
Janina Gozdecka z O d r o w ą ż a , pow.
konecki. Nagrody I I — Wincenty
Krajewski z Zawidza Kościelnego,
pow. sierpecki, Teodozjusz Butyniec
z Otrębusów, pow. pruszkowski, Sta
nisław Seweryński z O d r o w ą ż a , pow.
konecki, J a r o s ł a w F u r g a ł a z Wierzbna,
pow. oławski, W ł a d y s ł a w a Prucnal
z Medyni Głogowskiej, pow. łańcucki,
Józef Kaczmarek z Cłiyczy, pow. wloszczowski, Ryszard Sęk z Budzisk,
pow. łukowski oraz Jan Centkowski
z Nieszawy, pow. A l e k s a n d r ó w K u
jawski.
Ponadto przyznano 14 n a g r ó d I I I
oraz wyróżnienia, w t y m 5 w y r ó ż n i e ń
w kategorii t w ó r c ó w m ł o d o c i a n y c h
(poniżej lat 20).
Prace w y r ó ż n i o n e w łącznej licz
bie 211 zostały później zaprezento
wane na wystawie otwartej 11 I X
w toruńskim Muzeum Etnograficz
nym.
*
V I I — w Muzeum Ziemi Mazo
wieckiej w P ł o c k u otwarta została
pokonkursowa wystawa artystycznego
kowalstwa ludowego. Pokazano ok.
200 prac kowali z całego w o j . war
szawskiego .
*
V I I — w Łowiczu czynna b y ł a
pokonkursowa wystawa sztuki ludo
*
V I I — w czasie t r w a j ą c y c h „ D n i
Morza" otwarto w K l u b i e Morskim
w Gdyni w y s t a w ę twórczości amator
skiej „ludzi morza" — marynarzy,
r y b a k ó w , p o r t o w c ó w — pn. „ P r z e
g l ą d — 7 3 " . Pokazano 432 praco 81
a u t o r ó w z dziedziny rzeźby, malar
stwa, grafiki, rysunku, metalopla
s t y k i , p a m i ą t k a r s t w a , modelarstwa,
a t a k ż e f i l m u , fotografiki, publicy
s t y k i i prozy.
V I I I — w P D K w Sejnach otwarto
w y s t a w ę t k a n i n ludowych z terenu
powiatu.
*
5 I X — w P D K w Łańcucie
otwarta została pokonkursowa w y
stawa ceramiki ludowej, zorganizo
wana przez Spółdzielnię „ P r z e m y s ł
L u d o w y " w Leżajsku i P D K , pod
patronatem warszawskiej Cepelii. Na
wystawie pokazano prace kilkunastu
garncarzy ludowych z Medyni Głogo
wskiej, Pogwizdowa, Zalesia i Ł ą ż k a
Ordynackiego.
*
6 X I — w K M P i K we W ł o c ł a w k u
otwarta została wystawa rzeźb cera
micznych Stanisława Zagajewskiego.
Otwarcie poprzedzono było prelekcją
Aleksandra Jackowskiego.
*
V I I — w Skoczowie rozstrzygnię
t y został konkurs na s z t u k ę ludową
Śląska Cieszyńskiego, zorganizowany
przez Cepelię. W konkursie udział
wzięło 32 osoby nadsyłając 68 prac.
*
V I I — w N o w y m Sączu otwarto
w y s t a w ę prac nagrodzonych na kon
kursie na s z t u k ę l u d o w ą ziemi są
deckiej. J u r y pod przewodnictwem
prof, dr Romana Reinfussa przyznało
nagrody I (po 1500 zł) n a s t ę p u j ą c y m
t w ó r c o m : w kategorii haftu i kra
wiectwa — Franciszkowi Jancowi,
w kategorii haftu — Annie A d a m
czyk, zdobnictwa i r e k w i z y t ó w obrzę
dowych — Edwardowi P a t i i . Nagrody
I I otrzymali: Wojciech Aleksy, Do
m i n i k Konopka oraz 7-letni Alfred
Niczołek — za rzeźby, oraz J ó z e f
Kolbusz i L u d w i k Wilusz — garn
carze.
*
V I I — w Muzeum i m . W ł a d y
sława Orkana w Rabce otwarta zo
stała pokonkursowa wystawa malar
stwa na szkle. W konkursie uczest
niczyło 40 a r t y s t ó w ludowych i ama
torów z południowych powiatów woj.
krakowskiego. N a w y s t a w ę wybrano
200 z n a d e s ł a n y c h obrazów.
*
11 V I I I — w Dworze
Artusa
w G d a ń s k u otwarta została wielka
wystawa Sztuki Ludowej Polski Pół
nocnej, na której zaprezentowano pra
ce w y r ó ż n i o n e na konkursach, zorga
nizowanych w 4 w o j e w ó d z t w a c h przez
w a r s z a w s k ą Cepelię, Zrzeszenie „ A r t -Region" w Sopocie oraz W y d z i a ł y
Kultury P W R N i W D K w Gdańsku,
Olsztynie, Koszalinie i Szczecinie.
N a konkurs wpłynęło ogółem 2 112
prac 360 a u t o r ó w .
*
V I I I — w Muzeum T a t r z a ń s k i m
w Zakopanem czynna b y ł a wystawa
ludowych obrazów na szkle Zofii
Roj-Gąsienica oraz prac rzeźbiarza
amatora Andrzeja Biernacika.
I I . 2. Stanisław Zagajewski. Włocła
wek. Sfinks, biskwit, 6 x 955 cm,
*
9IX — w
Tomaszowie
Maz.
otwarto p o k o n k u r s o w ą w y s t a w ę pn.
„ S z t u k a ludowa powiatu rawskiego",
zorganizowaną z okazji obchodów
30-lecia P R L przez Muzeum.
*
9 I X — w bydgoskim Klubie Me
dyka zorganizowano imprezę ludową
„ P a ł u k i — 7 3 " , w ramach której otwar
ta została wystawa ś w i ą t k ó w ludo
w y c h ze zbiorów dr Andrzeja Hofma
na ze Żnina. O d b y w a ł y się t e ż wy
s t ę p y zespołów ludowych i jarmark
ludowych w y r o b ó w .
*
10 I X — w salach wystaw czaso
w y c h Muzeum w Łowiczu otwarta
została wystawa prac ludowej arty
s t k i Marianny Sut, zorganizowana
z okazji 65-lecia jej pracy twórczej.
A r t y s t k a o t r z y m a ł a n a g r o d ę jubileu
szową Ministra K u l t u r y i Sztuki.
*
16 I X — w opolskim W D K ot w a r t a została wystawa malarstwa
a m a t o r ó w z terenu Opolszczyzny.
Zaprezentowano
ponad
100 prac
ok. 50 a u t o r ó w , wybranych na prze
g l ą d a c h powiatowych. Autorzy wy
różnionych prac otrzymali nagrody
pieniężne.
67
20 I X — w Galerii Sztuki Ludo
wej „ F o l k l o r " w B i a ł y m s t o k u otwarta
została wystawa t k a n i n y ludowej
Scholastyki Krupowicz z Janowa.,
pow. sokolski.
*
21 I X — w P a ł a c u K u l t u r y w Po
znaniu otwarta została Ogólnopolska
Wystawa
Wojskowa
Amatorskiej
Twórczości
Plastycznej.
Otwarcia
wystawy d o k o n a ł z-ca szefa GZP W P
gen. bryg. A l b i n Ż y t o , w asyście
dyrektora P a ł a c u mgr Jana Szajka,
przedstawicieli ZO ZPOP, poszczegól
nych okręgów wojskowych oraz licz
nie p r z y b y ł y c h gości.
Z 1362 prac n a d e s ł a n y c h na
w y s t a w ę zaprezentowano: 40 prac
malarskich, 64 rzeźby, 2 t k a n i n y oraz
39 grafik,
2 zestawy ex-librisów
i 35 plakietek ceramicznych, a t a k ż e
40 prac malarskich dzieci.
Komisarzem wystawy b y ł art.
piast. Janusz Matysiak.
*
24 I X — w Sieradzu rozstrzy
gnięty został konkurs na współczesną
s z t u k ę l u d o w ą ziemi łódzkiej, zorga
nizowany z okazji 30-lecia
PRL
przez Muzeum i W y d z i a ł K u l t u r y
P P R N w Sieradzu. W konkursie
udział wzięło 55 osób z 32 miejsco
wości z pow. sieradzkiego i łaskiego.
Nagrody M K i S , W y d z i a ł u K u l t u r y
P P R N w Sieradzu i Ł a s k u oraz
Cepelii o t r z y m a l i : Szczepan Mucha,
w . Szale, Jadwiga Grala z Burzenina,
Józefa Chaładaj z Monie, W ł a d y s ł a w a
Dobroszewska i Anna Kruszek z R ó ż y ,
Rozalia Masińska z Lidzania, Maria
Pawlak z Sieradza, Stanisław K o r p a
z Rudy, Józefa Dominiak z B o g u m i ł o
wa, Maria Wojciechowska z Chojna,
Maria Balcerzak z W o l i Bałuckiej^
Czesław Czekalik ze wsi Stoczki.
Ponadto przyznano 15 w y r ó ż n i e ń .
j
*
26 I X — w Starej Kordegardzie
w Ł a z i e n k a c h warszawskich otwarta
została wystawa ludowej malowanki,
na k t ó r e j pokazano prace w y r ó ż n i o n e
w konkursie zorganizowanym przez
Cepelię z inicjatywy warszawskiego
Spółdzielczego Zrzeszenia W y t w ó r
czego P r z e m y s ł u Ludowego i A r t y
stycznego. Celem konkursu było za
poznanie się ze stanem współczesnego
malarstwa ludowego i zaktywizowanie
ludowych malarzy.
Nagrodę
specjalną
MKiS
—
o t r z y m a ł a Weronika R a t y n a z To
maszowa L u b . Nagrody I — Seweryn
Odrzywolski z Krasnegostawu, J u l i a n
Bajkiewicz z Chełma L u b . Nagrody
I I — Pawek K r z a k z Czarnego
Stoku, Wanda Tyszko z pow. biłgo
rajskiego, Maria Grabowska z P ł a w y ,
pow. K r a ś n i k , Genowefa Zatryba,
Wiesława W y r ą b e k i Danuta Ś n i a d a ł a
z Ostrołęki.
Ponadto przyznano nagrody I I I
i wyróżnienia.
I I . 3. Genowefa Z a t r y b , O s t r o ł ę k a : Makatka, ol/pł. 66 X 168 cm. I I . 4. Weronika
R a t y n a . T o m a s z ó w L u b . : Zabawa weselna, ol/pł. 9 5 x 145 cm.
*
26 I X — w Łęczycy został roz
s t r z y g n i ę t y konkurs p n .
„Współ
czesna sztuka ludowa ziemi ł ó d z k i e j " .
W konkursie uczestniczyło 27 t w ó r c ó w
z 20 miejscowości pow. łęczyckiego.
Ogółem w p ł y n ę ł o 486 prac, w t y m :
145 rzeźb, 18 tkanin, 32 plecionki,
9 p a j ą k ó w , 256 wycinanek i 36 drob
nych o b i e k t ó w .
Organizatorem
konkursu b y ł o
Muzeum
w
Łęczycy.
Nagrody
ufundowane przez M K i S , C P L i A ,
Wydział Oświaty i Wydział K u l t u r y
w Łęczycy oraz Muzeum w Ł ę c z y c y —
o t r z y m a l i : nagrody I — Maria Plichta
ze Świnic, Aleksy Wawrzyniak z Pod
górzy, Maria S ł o m c z y ń s k a z Gołocie.
Nagrody I I — Ewa Ż d u l s k a z P i ą t e k ,
Franciszka P a b i a ń c z y k z Krzepocin.
Ponadto przyznano nagrody I I I i w y
różnienia.
*
I X — w Klubie „ R u c h u " w Kiel
cach czynna b y ł a wystawa r z e ź b
młodego t w ó r c y ludowego Bogdana
Porzucka z Łasicy k . Z a j ą c z k o w a .
*
I X — w świetlicy „ P i e n i n y " w
K r o ś c i e n k u czynna b y ł a wystawa
malarstwa i r z e ź b , zorganizowana,
podobnie jak w roku u b i e g ł y m , przez
g r u p ę pienińskich t w ó r c ó w ludowych.
*
I X — w Świetlicy Związku Pod
halan „ Ś w a r n a " w Zakopanem czyn
na b y ł a wystawa obrazów na szkle
Zdzisława Walczaka.
Polska sztuka ludowa za granicą
I X — w siedzibie Polskiego 0ś r o d k a Informacji i K u l t u r y w Berlinie
otwarto w y s t a w ę prac krakowskiej
Spółdzielni Pracy P r z e m y s ł u Ludo
wego i Artystycznego i m . St. Wy
spiańskiego. Zaprezentowano wyroby
o wzorach opartych na
folklorze
Ziemi Krakowskiej: k i l i m y , gobeliny,
haftowane stroje ludowe, pantofle,
futrzaki i l a l k i regionalne.
W y s t a w ę otwierano przy dźwię
kach h e j n a ł u mariackiego, a słynny
lajkonik krakowski, k t ó r e m u przy
g r y w a ł a kapela „Młoskotów", harcow a ł po ulicach Berlina.
*
P r z e b y w a j ą c a w Polsce ekipa ka
nadyjskich filmowców, pod kierow
nictwem r e ż y s e r a Donalda Winklera,
n a k r ę c i ł a w Zalipiu i Bukowinie
Tatrz. szereg sekwencji do filmu
realizowanego z okazji Kongresu Świa
towej R a d y R ę k o d z i e ł a Artystycz
nego, k t ó r y odbędzie się w roku
p r z y s z ł y m w Kanadzie.
Kronikę opracowała
Jadwiga
Jarnuszkiewicz
