-
Title
-
Meble Józefa Gibuły / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1961, z.2
-
Description
-
Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1961, z.2, s. 97-101
-
Creator
-
Fryś-Pietraszkowa, Ewa
-
Date
-
1961
-
Format
-
application/pdf
-
Identifier
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:3758
-
Language
-
pol.
-
Publisher
-
Instytut Sztuki PAN
-
Relation
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:4019
-
Rights
-
Licencja PIA
-
Subject
-
meble ludowe
-
Type
-
czas.
-
Text
-
II.
Ewa
E
W
B
maju
Badania
J
1960
roku
Plastyki
ekipa
Ludowej
oraz M u z e u m L u b e l s k i e g o
tracyjne
na terenie
łania
wojenne,
które
czenie w y t w o r ó w
również
zwłaszcza
Fragment
PAN
badania
Na
spowodowały
nas
badań
dzia
bionych
sprzętów,
i
a
w
krzesła.
wnętrza.
meblarstwo
kawszych
ozdobne
tradycji.
w
tej
okolicy
wywiadów,
nie
miało
cie
meble
—
poza
niami m a l o w a n y m i w b a r w n e w z o r y
—
występowały
tu s t o s u n k o w o
zasługuje
Gibułę,
Zdobione
rzadko.
zespół
zdobionych
do czasów
wioskach w
Toteż
mebli,
snycerką,
obecnych
w
które
Zaborzu
pow. Opole
i
rolny
w n i e d a l e k i c h Słotwinach
8 morgów
był
z
nych c h w i l a c h chętnie
wykonywał
n a własny
wienia
W
sąsiadów.
sprzętów
własnej
domu
roboty:
kredens,
jakiej
główków
jest
poziomym
nie
tle.
różnią
się
ze
dekoracja
Krzesła
od
powszechnie
względu
Na
—
się z a z w y c z a j
p o d względem
na
ryte
rzadko
zresztą
rzucają
się
w
oczy
łóżko,
6
szereg
krzeseł,
w
deko
ogóle
m e b l a r s t w i e l u d o w y m t e j o k o l i c y . P o śmierci
w
Józefa
jąca
się
6 krzeseł
biało n a
zasługują
—
skupia
oglądającemu.
Natomiast
są także ( m o ż e n a w e t z w i ę k s z ą d b a
poniżej
siedzenia.
przeznaczone
a
w
jednym
t j . deska
Pomimo
że
wy
znajdu
wszystkie
były d o j e d n e g o wnętrza, n a
zinwentaryzowane,
z d o b i n y dość s i l n i e różnią się m i ę d z y sobą.
są
na
krzesłach
o p a r c i a , które n a j b a r
c z t e r e c h , które zostały o d s z u k a n e i
nie
także
na wsi,
dotychczas
występująca
na poprzeczkach
tutaj ozdobione
zdobiny
spotykanych
za
żłobio
kształtu
używanych
„carga",
drobny
szlakiem
n y c h k o n c e n t r y c z n y c h kółek, p o m a l o w a n y c h
czarnym
oparcia,
posiadał
nie spotykamy
ozdobiona
beleczki
oraz ramę d o o b r a z u ; w s z y s t k i e o z d o b i ł bogatą
snycerską,
stereotypo
przednia
i
terenie
interesująco
t y l k o zewnętrzna
pionowe
n a zamó
na
i k o l o n i a Rzeczyca).
strona
którym
również
meble
krzesła
w
formie,
łością)
wol
obecnie
zdo
4
wej
padku
zamiłowania
łóżko,
najmniej
ziemi
użytek o r a z
swym
mebli
Lub.) i t a m
i chociaż n i g d y n i e uczył się t e g o rzemiosła, w
sprzęt g o s p o d a r s k i
są
wspom
się łóżko o zupełnie p r o s t e j ,
omówienie.
Kębło-
rozproszone
czasie
t y l k o część
mianowicie
wymienionych
dziej
z dworu w
(pow. Opole
Stolarzem
Z
jednak
się
spuściznę. W
się odnaleźć
a
(miał
i k r e w n i rozdzielili
przedstawia
Józefa
pobliskich
udało
które
uwagę
zachowały
kilku
wie — za uciułane pieniądze kupił
się n a stałe.
przez
Lubelskie.
Józef Gibuła — r o b o t n i k
osiedlił
skrzy
n a szczególną
wykonanych
kredens,
pozostałą
U
1943 l u b 1944 r o k u
3 w s i (Słotwiny, k o l o n i a Z a b o r z e
sztuki,
wyposażenia
Jak można sądzić z p r z e p r o w a d z o n y c h
i
siebie
w
70 l a t ) , s y n o w i e
między
znisz
zabytków
nastąpiła
nianych
ludowej,
budownictwa
która
pene-
poważne
kultury
Gibuły,
wówczas ponad
obsza
1944 d ł u g o t r w a ł e
tradycyjnej
zakresu
Sekcji
Sztuki
Lubelskiego.
roku
B
pracowników
prowadziła
interesujących
z
O
Instytutu
Powiśla
rach t y c h toczyły się w
racją
Gibuła:
Fryś-Pietraszkowa
M
tym
1. Józef
to symetryczne,
sztywne
w
Przeważ
układzie
gałązki
z l i s t k a m i , o s a d z o n e w k w a d r a t o w y m w a z o n i k u ( i l . 3, 4).
D o d a t k o w y e l e m e n t z d o b n i c z y stanowią kółka —
kon
centryczne
pror
stymi
l u b wypełnione
kreskami.
W
dwóch
przecinającymi
wypadkach
się
występują
.97
II.
3, 4. Józef
poza t y m z a b a w n e „ l u d z i k i " ( i l . 1). Z p r o s t e g o
głowy i rysów t w a r z y o r a z
postacie te przypominają
mentalne
b r a k u ogólnych
nieco
potraktowanie
ujęcia
proporcji
r y s u n k i dzieci.
tułowia
świadczy
Orna
jednak
o tym, że a u t o r c e l o w o i ś w i a d o m i e upraszczał
wane
postacie,
podciągając
ogólny c h a r a k t e r t y p o w o
Najbardziej
kompozycyjnych
(il. 2). Składa
Gibuły
on
kredens
pod
kompozycji.
przykładem
jest
z
ryzo
konsekwentnie
dekoracyjnej
efektownym
się
je
Gibuła:
umiejętności
jego
jednodrzwiowej
z zamaskowaną szufladą o r a z d w u d r z w i o w e j
roboty
podstawy
nastawy
Fragmenty
o
6
profilowanych
ogranicza
nych
krzesła.
polach
się t u d o k i l k u
listków,
kół
zdobniczych.
Dekoracja
zaledwie elementów:
koncentrycznych
lub
owal
dzielonych
wewnątrz p r o s t y m i kreskami, podobnych j a k n a krze
słach, o r a z
Z
tych
kompozycji
się
strefowo
wzoru.
ptaszka
elementów
w
powstaje
rodzaju
w
ramach
Snycerkę
tle listki
szereg
kwiatonów,
flakonika.
symetrycznych
które
poszczególnych
podkreśla
W oszczędnej g a m i e
wym
( i l . 6) i niekształtnego
powtarzają
kondygnacji
polichromia,
utrzymana
kolorystycznej. Na jasnym, ugro-
i łodygi
pociągnięte
są n a
przemian
.9.9
Józef
ment
Gibuła:
II.
kredensu.
bielą i r ó ż e m i n d y j s k i m ,
czym
najwięcej
5. Krzesło.
II.
6.
Frag
k a r m i n e m l u b czernią,
b i e l i występuje
w
górnych
przy
partiach
dekoracji.
N i e udało się n i e s t e t y uzyskać żadnych i n f o r m a c j i
na
t e m a t kolejności
tów.
Wiadomo
około r o k u
powstawania
jedynie,
że
zdobionych
sprzę
wykonany
został
kredens
1935. B r a k r ó w n i e ż wiadomości o p b d n i e -
t a c h , które skłoniły G i b u ł ę d o t a k o r y g i n a l n e j
czości
artystycznej.
Według
zapewnień
twór
synów
Gi-
buły, p o z a w y r o b e m o p i s a n y c h p o w y ż e j
sprzętów n i e
p r z e j a w i a ł o n żadnej i n n e j działalności
plastycznej.
Twórczość
Gibuły, m i m o
bezpośrednich p o w i ą z a ń
w
swoim
ludowa.
ogólnym
Analizując
że n i e posiada
z ludową
charakterze
sztuką
jest
poszczególne
jak
motywy,
żadnych
tradycyjną,
najbardziej
można
by
znaleźć p e w n e a n a l o g i e n p . w ś r ó d r a d o m s k i c h przęśl i c , c z y góralskich f o r m n a s e r k i .
Fot.
Jan
Swiderski
