-
Title
-
Recenzje / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1954 t.8 z.3
-
Description
-
Polska Sztuka Ludowa 1954 t.8 z.3 ; s.190-191
-
Date
-
1954
-
Format
-
application/pdf
-
Identifier
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:3714
-
Language
-
pol
-
Publisher
-
Państwowy Instytut Sztuki
-
Relation
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3968
-
Text
-
W A N D A B O R U D Z K A : „ M A L O W A N E D O M Y " . Instytut Wudatimiczu „Nasza Księgarnia",
D r u k a r n i a N a r o d o u a ш Кгакоиле, 1954. Nakład 30 000 egz
Nie
zem
znam podobnej
odpychająca,
a
zara
reprodukowania
a jednocześnie
dyle
która
książki. Zachwycająca,
mistrzowska,
t a n c k a , rzecz w y s o k i e j
k l a s y , a p r z y t y m poniżej p o
wypadła
m i s t e r n y c h ażurów
w
tiulu
i
koronek,
książce bez n a j m n i e j s z y c h
przesu
nięć, c z y s t o i dokładnie, choć s y n c h r o n i z a c j a ^ a
raczej
z i o m u . K a r t y t e j książki t o łąka, pełna r o d z i m y c h k w i a
syntopizacja
tów o dorodnej
skarbnicy sztuki l u
w a . W j e d n o b a r w n y c h w y c i n a n k a c h użyto k o l o r ó w n i e
d o w e j w y d o b y t o w i e l e klejnotów i rozrzucono je h o j n i e
m i e s z a n y c h , d l a t e g o k o l o r i c h j e s t z a w s z e c z y s t y . Słabą
po w s z y s t k i c h
zaś stroną
krasie. Z bogatej
stronicach.
r y s u n k u n a d w ó c h w a l c a c h n i e była
barwnej
szaty
„Malowanych
łat
domów"
jest
n i e j e d n o l i t a k o l o r y s t y k a o d b i t e k całego nakładu, co w y
Z w y c i ę s t w o
o f f s e t u
n i k a z trudności natężenia f a r b y w c a ł y m nakładzie.
J e s t n a c z y m o k o zatrzymać. A z a m i e s z c z o n e w k s i ą ż
M a g a z y n
ce b a r w n e i l u s t r a c j e są l e g i t y m a c j ą t e c h n i c z n y c h i a r
tystycznych
Narodowej
osiągnięć
mistrzów
offsetu
w
Drukarni
w K r a k o w i e . M o ż e m y bez u c h y b i e n i a k s i ą ż
kę tę położyć n a stole, g d z i e z a p r e z e n t o w a n o
w e współczesne dzieła
I
popiso
offsetowe.
Tą
dobrze
wyraziła
opanowaną
Drukarnia
l u d o w e j
dzieci
techniką
Narodowa
druku
pośredniego
malowanki
z
Powiśla
D ą b r o w s k i e g o , m a l o w a n y w k w i a t y d o m i stajnię, a n a
t o w ł a ś n i e j e s t dodatnią stroną „ M a l o w a n y c h d o
m ó w " . Dokładność zaś i w y t w o r n o ś ć
. s z t u k i
dla
kolorystycznych
w e t psią budę kwiecistą, a w s z y s t k o
koronki koniakowskie i bobowskie,
niuansów osiągnięto p r z e d e w s z y s t k i m w r e p r o d u k c j a c h
skie,
tkanin
oszczypków, p i s a n k i r z e s z o w s k i e i białostockie,
ludowych.
Szmaciak
kielecki
z
Wierzchowisk
( s t r . 63), s z m a c i a k m a z u r s k i z W i e l h o r s k a w p o w . m r ą gowskim
( s t r . 65), t k a n i n y
dziuszka
białostocka
opoczyńskie
( s t r . 74), r a -
( s t r . 73), p a s i a k i ł o w i c k i e ,
czyńskie, p i o t r k o w s k i e , k i e l e c k i e , m a z o w i e c k i e
( s t r . 76 i 77) — t o r e p r o d u k c j e , k t ó r e
piowskie
kuwają
i
oczy n i e t y l k o s m a k o s z ó w s z t u k i
grafia w obecnym stanie r o z w o j u technicznego
przy
foto
nie m o
a częś
c i o w o w p o z y t y w a c h u s u w a się z k l i s z z b y t e c z n e t o n y
b a r w n e , p o p r a w i a błędy, podkreśla z b y t słabe t o n y o r a z
i c h r y s u n e k . T e n właśnie zabieg t e c h n i c z n y ,
wany
po
mistrzowsku
przez
Narodowej,
zadecydował
reprodukcji
offsetowej.
sto zawodnej
o wyrazie
W
miejsce
sek — i t y m s p o s o b e m
przy pomocy
przez stosowanie
kolorystycznym
w i c k i , obraz na szkle m a l o w a n y
nakładania m a
zaś k o l o r y s t y c z n e
szmaciaku
n p . żółcieni, d w ó c h c z e r w i e n i ,
t u również
ceramika
z Medyni
Głogowskiej.
cz3'ńskich, r a w s k i c h , ł o w i c k i c h i k u r p i o w s k i c h , o d h a f
t ó w l u b e l s k i c h , opoczyńskich, pułtuskich, k a s z u b s k i c h ,
w i e l k o p o l s k i c h , k u j a w s k i c h i podhalańskich.
Wspania
le wystąpiły t u t a j s z m a c i a k i k i e l e c k i e i m a z u r s k i e i w
ogóle
tkactwo:
sokolska
tkanina
dwuosnowowa,
pstrucha wielkopolska, b u r o n k a kurpiowska,' radziuszka
białostocka,
pasiak
łowicki,
tkaniny
opoczyńskie
i piotrkowskie, kieleckie, k u r p i o w s k i e i wielkopolskie.
To wszystko
zebrano
zmagazynowano
w
w
jednej
sposób
książeczce d l a d z i e c i ,
encyklopedyczny
i
rozse-
g r e g o w a n o , ale j a k ?
U k ł a d
g r a f i c z n y
uzyskano
i czarnej
I
oto w k r a c z a m y
się t e j p r a c y , n i e
wszędzie
metodę
pracy,
wzruszoną
efekt
wystarczy
sama
stosowania
w y n i k a z samego c h a r a k t e r u
szczęśliwe
zmuszeni
zasadę
pomysły.
jesteśmy
graficznego
Analizując
przypomnieć
układu
książki:
s k o m p o n o w a ć każdą stronę z osobna,
się z ł o ż y " ,
czego
bo w t e d y
chce l e w i c a .
obejmować p o w i n n y
prawica
Ramy
n i e będzie
układu
strony
b i j a n i u n i e bezpośrednio — z f o r m y d r u k a r s k i e j , l e c z
z charakterem graficznym
pośrednio — z g u m y . S k u t k i e m t e g o k o l o r y w
t o j e s t n p . n a s t r . 6 1 , umieścić p i ę k n i e w
wychodzą w d r u k u mało i n t e n s y w n e i wymagają
zasi
lenia k o l o r a m i dodatkowymi.
„Malowanych domów" czterema b a r w a m i z
dwie
na rozwarciu, a potem
parzenice
n i c h daje
P r z e w a ż n i e j e d n a k posługiwano się w i l u s t r o w a n i u
zastosowa
n i e m f a r b k r a j o w y c h . G o d n a u z n a n i a j e s t też
precyzja
ich
nie
nie
„jak
załamanego
Takich
więcej.
tegoż
w
prostokącie
kształcie,
przeciwawgę w postaci
fragmentu
przykładów
roślinnej
jest
obie
układu
całości. N i e w y s t a r c z y , j a k
geometryczne
się o b o k
związek
wie
graficznego
z zasady przede w s z y s t k i m
o f f s e t u , j a k o d r u k u pośredniego, p o l e g a j ą c e g o n a o d
offsecie
Czasznicka
k a ż e D u c h B o ż y " , w t y m przeświadczeniu, że „całość
działa,
ilośfii k o l o r ó w
mieli
nadto
i n f o r m a c j i , że konieczność
doboru
i H e n r y k Gaczyński, którzy podjęli
d w ó c h błękitów,
n a słońce w i
problematykę zarówno
Zofia
użyto
— i osiągnięto tą skalą
w
materiału, j a k i układu g r a f i c z n e g o .
dać w
190
boli
Z a r o i ł o się o d w y c i n a n e k i n a l e p i a n e k s a n n i c k i c h , o p o -
b r u j e s u b t e l n y m i t o n a m i , j a k oryginał. T u t a j n a l e ż y d o
większej
Kozłowską. Jest
z Wierzchowisk
t a k i , że t o o f f s e t o w e d z i w o w y s t a w i o n e
formie
p r z e z chłopca z M a -
m o w s k a , s i e r a d z k a , iłżecka, k a s z u b s k a , l u b e l s k a z P a
czę
sześciu, a n a w e t s i e d m i u k o l o r ó w . W
pięknym
szarej
Drukarni
niezmiernie usprawniono i udo
s k o n a l o n o pracę. B o g a c t w o
barwy
zastopo
żmudnej, a
do
malo
p r a c y ręcznej r e t u s z e r a z a s t o s o w a n o t u
taj retusz mechaniczny
osobliwie
pracowników
formę
w a n e p t a s z k i ż y w i e c k i e , „ k o z y prostyńskie", pająk ł o
włowa i Łążka, a rzeszowska
że oddać bezbłędnie w s z y s t k i c h w y c i ą g ó w k o l o r o w y c h —
przeto, j a k w i a d o m o , retuszem w negatywach,
i
lenę R o j
fotografią
filmów kolorowych. 2e jednak
czerpak
kur
Miąższ t k a n i n o r a z i c h strukturę w y d o b y t o p r z y p o
z zastosowaniem
łyżnik,
niowów n a P o d h a l u , a d r u g i przez jego mistrzynię H e
ludowej.
stosunek tonów b a r w n y c h uzyskano
podhalański,
opo
m o c y f o t o g r a f i i o b i e k t ó w naświetlonych z b o k u , a w z a
jemny
zydel
z Zalipia. Także
koszyki k u r p i o w
w
jeśli
dla
hakowato
malowanki.
„Malowanych
domach"
gęste
stło
czenie
Gdzie
próbek t k a n i n n a dwóch s t r o n i c a c h oraz
indziej
zbyt
ciasne
rozmieszczenie
jednym
daje
zakwestionowałbym
się
koronek w
zbyt
mało
zbyt
tle, skutkiem
„powietrza",
Zresztą a u t o r k a z d a j e
czego
innym
się t o rozumieć, b o p i s z e
„ A w s z y s t k o , co t u w a m m ó w i ę , n i e w i e l e
znaczy,
bo
tkaninę, j a k o b r a z ,
j a k rzeźbę,
nie jest
cić n a s t r o n i c y ( n p . s t r . 59).
szczęśliwie
wykonane
zostały
akwarelowe
S z k o d a t y l k o , że d o t e g o w n i o s k u doszła a u t o r k a d o
p i e r o w t e d y , g d y skończyła s w o j e długie o p i s y
i k o l o r z e , a n a o g ó ł przeżółcone, za c o n i e w i e m , czy
odpowiedzialność p o n o s i m a l a r z , c z y
drukarnia.
W a d l i w y j e s t też s t o s u n e k a u t o r ó w układu
ki.
„Malowanych
Potraktowano
domów"
ją
jako
specjalnie
materiał
l u b trudności
kładaniec
i
z t e g o całkiem
wycinanek
i pisanek
tkaniny dwuosnowowej
Z
względów
obsługującymi
graficz
wycinan
zapychania
i n crudo
wyci
niepożądany
prze
( s t r . 27),
tych
wycinanki
( s t r . 71), w y c i n a n k i i m a l o
w a n k i ściennej ( s t r . 78) i t p .
nie zgadzamy
Instytut
Wydawniczy
dzieci
dyskretną
harmonią
p o s ł u g i w a n i a
l u d o w ą
j a k o
n i a
Zaczęliśmy
strony
„ — Nie, nie zgadzam
omawianie
„Malowanych
i estetycznej,
że technikę r e p r o d u k c j i o r a z układ
barwnych
uważamy
za fundamentalną
żeczek d l a d z i e c i . R e a l n e
ka
domów"
dopiero
wtedy,
racjonalności
które do niego
wartość
ksią
któremu
książ
się n a t o ,
kazać m i czytać
wiersze!"
— m y też się n i e z g a d z a m y .
„Nasza K s i ę
Propagowanie
pięk
w
rzeczywiś
tej
książeczce
się. D z i e c i szukają
w
zwie
rząt, a w ogóle a k c j i , d l a t e g o w z r o k i c h s p ł y w a z w y
k w i n t n y c h w kształcie w y c i n a n e k i o r n a m e n t ó w
geo
metrycznych — k u koszykarzowi, ogrodnikowi, garn
c a r z o w i , d r w a l o w i , prządce, p a s t e r c e i t d . Z a dużo w i ę c
ślizgują
obrazków,
po
się, poszukując
których
strawy
oczy
jemu
dziecka
ze
właściwej.
Książeczka
dorośli, w i ę c e j
tym
właśnie
„Puppenhuizen",
koniakowskich l u b bobowskich.
w
jest do rozkoszowania
okna
ją l u
I na
Przypominają
których
kochali
pokojów,
„ P u p p e n h u i z e n " stały n a c o
pokoju, w
dziwiać l i l i p u c i e a d a m a s z k o w e
którym
dzieci
Dziecko
się w y k w i n t n ą
har
ramikę
nych,
z Delft,
towaroznaw
z rozróżniania
gatunków
już d a w n o
płótna. G d y b y
było inaczej,
sprzedawano
b y próbki
w
płócien l u b
ogóle t k a n i n , j a k o z a b a w k i d l a d z i e c i .
trzeba
wychowania.
wrażliwości
przejść
Wszakże
kolorystycznej
i
m i n i a t u r o w y c h ludzi,
inne
karzełkowe
jedynie
W
rodziców —
za d r o g i e pieniądze, r z e k o m o
i
domkach
klas u p r z y w i
lejowanych.
ale w
tych
zakupowanych
burżuazji
przez
d l a dzieci,
istocie d l a siebie — odzwierciedlał
obłuda
stroj
drogocenne
się
k u p i e c k i e j bez w z g l ę d u
egoizm
na to, w
j a k i m k r a j u gromadziła b o g a c t w a . D o m y l a l e k b o w i e m
były
upodobaną
zabawką
naówczas
także
w
Niem
czech i F r a n c j i , a w w . X V I I I r ó w n i e ż w A n g l i i i W ł o
Między
domami"
tymi
i
domami
nie ma wiele
drugie
więcej
jakby
lalek
a
„Malowanymi
a n a l o g i i , a l e łączy
bawiły
starszych,
przewidując
j e t o , że
niż
dzieci.
zainteresowanie
s t a r s z y c h , umieściło n a końcu książeczki s p i s p o s z c z e
Szkoda
Świadczą
eksponatów
zaopatrzonych
j a k dotychczas,
w
w
t y l k o , że spis t e n aż p s t r z y się
o n e o co
frasobliwym
najmniej
stosunku do
metryki
książkach
od
błędów.
lekkomyślnym
ludowego
—
dla dzieci
artysty
i
nie
i
jego
dzieła. P r z y t o c z ę w a ż n i e j s z e o m y ł k i .
N a t o , a b y odczuć s z l a c h e t n e zestroję b a r w
samodziałów,
lub kurdybanowe obi
d z i w y , które były m o n o p o l e m
nie spotykana.
t y c h , k t ó r e studiują
sprzęty,
uperuczonych,
c i — z
s t w o — n i e mają ż a d n e g o z a d o w o l e n i a
przez
j e g o ścian, b y p o
c i a ścian, l i l i p u c i e o b r a z y h o l e n d e r s k i c h m i s t r z ó w , c e
gólnych
kształcenie
w
d o m k u l u b do w y j m o w a n i a
rzecz r a c z e j ,
estetycznego
gabinety,
środku s p e c j a l n e g o
pasiaków, i t o jeszcze p o d a n y c h w w y c i n k a c h . D z i e
drogę
czyli
sprzętów i l u d z i . T a k i e
monią k o l o r ó w szmaciaków, r a d z i u s z e k , d y w a n ó w l u b
chłopskich
nieporozumienie.
ły t o m i n i a t u r y d o m ó w , a w n i c h m i n i a t u r y
Wydawnictwo,
rych
idzie. Kupują
niż d l a d z i e c i .
się b o g a c i k u p c y z U t r e c h t u , H a g i c z y H a a r l e m u . B y
ronczarek
w
d o m y "
się n a m h o l e n d e r s k i e d o m y d l a l a l e k z w . X V I I , t z w .
jedne
sklepach C P L i A
„M a l o w a n e
d l a siebie,
polega
się k o r o n k a m i , a n i n i e p o d z i w i a m i s t e r n e j r o b o t y k o -
wyjątkiem
i
„Malowane d o m y "
dzie
szech.
Poza t y m należy z a u w a ż y ć , że d z i e c k o a n i n i e b a w i
niezdolne
stajemy
n i e m o g ł y b a w i ć się s a m e . T u t a j p a n i l u b p a n d o m u
o b r a z k a c h p r z e d e w s z y s t k i m człowieka, szukają
tutaj
tej sprawie
kole
pomieszczonymi
Larwnościami. A l e n i e ł u d ź m y
dano
W
po stronie dziecka.
w p r o w a d z a l i gości i zachęcali i c h d o p o z i e r a n i a
tę książeczkę?
się
radziuszek.
środków,
i
że c e l t e n częściowo osiągnął, g d y ż d z i e c i
interesują
i
służyć,
ma
na s z t u k i l u d o w e j wśród dzieci. N i e ulega wątpliwości,
cie
szmaciaków
aprobatę
wiodą.
wydając
Księgar
uszczęśliwianie
społeczną
Co m i a ł n a c e l u I n s t y t u t W y d a w n i c z y
garnia",
ilustracji
p r a w a b y t u posiada
gdy otrzyma
celu,
od
co b y n a j m n i e j n i e
„Nasza
żeby o s z m a c i a k a c h
s z t u k ą
w y c h o w a
e s t e t y c z n e g o
technicznej
oznacza,
się
ś r o d k i e m
tkanin.
pedagogami,
T o t e ż g d y n a s t r . 63 d z i e c k o p r o t e s t u j e :
P u p p e n h u i z e n
P r o b l e m
się z
n i a " , a n i też z autorką, g d y c h o d z i o
niedopowiedze
układu zapełniono
n a n k a m i . Powstał
do
do
d z i u r , s k u t k i e m czego w s z y s t k i e l u k i ,
nia
łatwo
tłumaczyć."
plansze f i g u r e k g l i n i a n y c h , n i e z d e c y d o w a n y c h w b r y l e
nego
doprawdy
po
p r o s t u o b c i n a się narożniki, g d y n i e mogą się z m i e ś
Niezbyt
na
s t r 74:
niektó
S t r . 84: Z o f i a
Wiechno
długą
a nie w Łowiczu;
gdyby
życka, a n i e P y r z y c a ;
rzeczywiście
kowie, a nie w
mieszka
wydmuszki robi
w
Wierznowicach,
Franciszka
Elżbieta Ż a c z e k m i e s z k a w
Łowiczu;
Pawłów
leży
w
PrzyZła-
powiecie
m o g ł o zaczynać się o d końca, n i e p r z e d s t a w i a ł o b y ż a d
Chełm, a n i e K r a ś n i k ; J a n W i e r z b i c k i m i e s z k a w B a r
nego p r o b l e m u wychowawczego.
czewie, a n i e w
Tymczasem,
wiado
m o , d z i e c i n i e uraczą się T y c j a n e m , M a n e t e m l u b R e
noirem.
Sieradzu.
S t r . 85: H e l e n a
a nie w Kadzidle,
Fąk mieszka
zaś R o z a l i a
we wsi
Skrodzka
Czarnotrzew,
w
Swidwi-
191
borku;
a
María
nie w
Kołaczyńska
mieszka
Ł o w i c z u . Chustkę
we
wsi
reprodukowaną
ítetki,
na stro
n i e 60 w y k o n a ł a M a r i a P i s z c z e k , a n i e P i s z c z a k .
nież p a r z e n i c e
góralskie
wykonał
Rów
J a n Jędrol,
a nie
Jędral, i Stanisław F a t l a , a n i e W a t l a .
Str.
Ni<
zem
tanci
ziorr.
tów
86: K a r o l i n a
( p o w i a t Szczytno),
Bębenek
mieszka
Wycinankę
kurpiowską
stronie
79 w y k o n a ł a
Maria
kurpiowską
w
Wielbarku
(powiat
Mrą
reprodukowaną
Bałdyga
a n i e M a r i a Bałon z K a d z i d ł a ,
ze
wsi
tak jak i
ze s t r o n y 88 w y k o n a ł a
Jak
po \
To
Jť
ce t
tyst
wszystko,
tycznia
się
nam w
napisanym
darzony
o czym
na
Wach,
wy
przez
Wandę
G d y b y nieboszczyk
we
I
moi
niu
tka
(stí
dzi
CZ}
:
pic
kuI
się t a k i m
z gwiazdami
K o r o n k i
Jest
t a k ,
cieplej
domów",
było n a w i e t r z e
Albo taki
wiersze
m u pod nim..."
„ K i l o m e t r y i r z e k i , i szosy,
w ą s k i e łany p s z e n i c y
s i a k a . A n a l o g i ę tę wyjaśnić d z i e c k u n i e t r u d n o .
t o p a s e k n i e b i e s k i , szosa t o p a s e k s z a r y , łan
to
Chwilowo
tego
zarówno
wiadał m i z n a j o m y
tów
z
synhendrion konsulen-
Wydawniczego
„Nasza
fachowych
Księgarnia"
etnografów.
Dla
żółty,
a
kilometr? Jakiego
zapomniałem,
transatlantyckiej:
pisarz swoje
„Jechaliśmy,
zobaczyłem n a h o r y z o n c i e
jechaliśmy,
było
cie, t a k było d a w n i e j , b o dziś w i e s z a się k a l o s z e i śnie
wierszach
nie-wierszach
gowce.
m ó w i ą c j ę z y k i e m a u t o r k i , t r u d n o doszukać się p o e z j i ,
Od autorki
dowiadujemy
się, że
„Górale
w
to był równik." —
i
Zdaje
podobnie.
W
o
m i się, że z
tych
rymach
rzetelnego
( s t r . 40), a u w a g a t a
j e s t o t y l e interesująca, że, j a k w i a d o m o , n a
Mazow
dla
o p i s u , czy też r e a l i z m u c e l u , k t ó r e m u
przykładu,
a b y stwierdzić,
że
to c h y b a
wyrabiają
i w
Wielkopolsce
papierowej
używa
się
lub bakelitu. A
sprzętów
ze
w
Beskidzie
tymże
szkła,
„Na
Śląsku, w
Koniakowie, Jaworzynie,
D o pajęczyny
pr:
naukowe,
Jeżeli sieć pajęczą
ci<
n i g d y w d z i e j a c h n i e o r a n o sochą, jeśli pług w
ba
polsce z n a n y b y ł już w w . X I I I .
znajdziesz
bo
n a w e t d r e w n i a n ą sochę,
dotychczas
sądziliśmy,
że
na
oraczo
Podhalu
Mało
k t ó r e
N;
k o r o n k i . D o czego
—
w
lesie
ujrzeć
Podobne
z a b a w k a c h ,
n i e
są
urodziła się n a k o r o n c z a r k ę
z a b a w k a m i
w a m się
zdarzy,
Małgosia,
bo n a Śląsku każda Ślązaczka o d święta czółko z k o
odstępstwo o d p r a w d y c e c h u j e autorkę n a
wet wtedy, gdy dzieciom opowiada o zabawkach: „ A p i
r o n k i nosi.
L i s t k i , gałązki, k o r z o n k i
splatają
se
w kołnierzykach, m a n k i e t a c h ,
1
koronka?
Małgosia
sanka? C z y t o n i e j e s t ładna z a b a w k a ? " — N i e , w c a
v
jest podobna
w i e d z c i e , że j e s t t o ś w i e t n e dzieło k o r o n k a r z a .
le n i e , b o j a j k a n i e służą d o z a b a w y . D o z a b a w e k
ř
Istebnej
—
pająka!
ta
к
nie dla
s a m a o n i c i i o szydełko p r o s i ,
O
w¡
0
mają
wiersz
dzieci pisano:
w i t w a r d e j z i e m i — macochę". J e s t t o w a ż n e o d k r y c i e
v
nie-rymach,
o n e służyć. W y s t a r c z y przeczytać k t ó r y k o l w i e k
mają"
r e j szopie
b
i
siejszy
sprzęty z d r z e w a
tymi
arealistycznych
B e s k i d z i e Śląskim, n a s k a l n y m P o d h a l u p o dzień d z i
gr;
d
nagle
kilometrami
( s t r . 80). O c z y w i ś
że
tí
aż
może?
się u powały... k i e r p c e
— t o są w s i e t a k i e górskie, p o d n i e b n e
b;
opo
by
1 n a P o d h a l u o d k r y ć można jeszcze i n n e c u d a : „ W s t a
ni
raz
r ó ż o w y pasek... Co t o być
masy
pi
Oí
kilometr?
że
wrażenia z podróży
z ;
st
jest
Rzeka
pszenicy
t e g o a u t o r k a pisze, że w k u r p i o w s k i e j i z b i e d l a o z d o
wiesza
A
koloru
ale pamiętam,
jer
st.
( s i r . 64).
i p r o s a . . . " ( s t r . 65).
szu
re
stylis
M a t o b y ć a n a l o g i a układu b a r w w n a t u r z e d o p a
poetyckiej
me
icl
nie
wierszyk:
wiedzy
weny
zaba
nie-różami
d o t e g o dodać należy s p o r o niezręczności
dziłby, że u n a s k a ż d y c z ł o w i e k j e s t n i e t y l k o l e k a
Instytutu
izby,
Małgosi l a
i różami
ale
niewy-
autorka, j a k i
tego a u t o r k a
„..siebie także p a s i a k i e m osłonił,
uplas
Stańczyk wstał z g r o b u , s t w i e r
się bez p o m o c y
pająkiem,
w"
nie-różach".
w y s u w a stół n a środek
nie-gwiazdami
r z e m , ale i e t n o g r a f e m — p o p r o s t u z u r o d z e n i a . D l a
obywa
go\
bawi
on
braku
pająkiem
tycznych w rodzaju:
oraz pedagogicznego u z d o l n i e n i a .
kę
dziecko
z niedostatecznej
0 o p i s y w a n y m przedmiocie,
Nai
powyżej,
„Malowanych
Borudzką.
z trzech przyczyn:
z
pod powała.
Waśkie-
e t n o g r a f i ą
powiedziano
tekście
b y c kłopot
n i e , a b y j e j się n a przyszłość odechciało t a k i e j
wycinankę
Julianna
z
może
łek, a p o t e m p r z y c h o d z i tatuś i spuszcza
A
N i e p o r o z u m i e n i a
większy
nie mówi, ale j a w i e m :
wicz, a n i e Daszkiewicz.
dow
jeszcze
n a s t o l e s t a w i a stołek, a p o t e m w c h o d z i n a t e n s t o
a nie w Wielhorsku
gowo).
Á
„ g w i a z d a c h — n i e - g w i a z d a c h i różach —
licza a u t o r k a również weselne
szyszki, którymi
za
obsy
się ze sobą w k o r o n k a c h ,
połyskiliwych
serwetkach.
p u j e się młodą parę, o r a z d y n g u s o w y w ó z e k z k o g u t
Macie t u siatki,
k i e m . Ż e zaś z w ó z k i e m t a k i m w
ś w i e r k o w e gałązki,
ezyńskiem,
chodzili
Rawskiem,
dawniej
Sieradzkiem, Opo-
Skierniewickiem i
dorośli
parobcy,
przeto
świeczki,
szyszeczki,
Łowickiem
koła, g w i a z d y ,
mowa
W s z y s t k i e śląskie k o r o n k i są śliczne." ( s t r . 13—14).
jest
różyczki,
śnieżyczki.
t u c h y b a o z a b a w c e n i e t y l e d l a d z i e c i , i l e d l a rosłych
Koronki
drągali.
N i e u l e g a w ą t p l i w o ś c i , że w P o l s c e j e s t dosyć
wam
A
muszę
potem
czytamy:
dzbanuszek
„Z
z jajka
szek". D l a c z e g o w y d m u s z e k ,
kolei
—
teraz
pokazać
łowicki
wydmu
a nie wydmuszka?
Otóż
d l a t e g o w y d m u s z e k , że go „ n i e w o l n o ruszać, m ó g ł b y
się stłuc a l b o z w i a t r e m polecieć, j a k p u s z e k " . A
więc
w w i e r s z y k a c h d l a d z i e c i w o l n o zmieniać r o d z a j
rze
c z o w n i k ó w , jeśli t e g o r y m w y m a g a ?
być
kłopot
z małą
czy
jajko
może
292
Małgosią,
latać
gdy
Poza t y m może
zapyta: Mamusiu,
po p o w i e t r z u ,
jak
puszek?
ratów
t a k , ale w i e r s z y k n i e !
z prawdziwego
z rozkoszą p o d j ę l i b y
wanych
zdarzenia,
którzy
się n a p i s a n i a t e k s t u
lite
niezawodnie
do
„Malo
domów".
N i e s t e t y , t a k i e z a m ó w i e n i e » s p o ł e c z n e n i e dotarło d o
nich. Zadecydowali
o t y m l u d z i e p o n u r z y l u b zepsza-
l i , l u d z i e , którzy a l b o z a p o m n i e l i o s w y m dzieciństwie,
a l b o się d o d z i e c k a n i g d y n i e zbliżyli.
Tadeusz
Seweryn
C z a s o p i s m a P a ń s t w o w e g o I n s t y t u t u S z t u k i są d o n a b y c i a w w i ę k s z y c h k i o s k a c h
P . P . K . „ R u c h " o r a z w księgarniach n a u k o w y c h „ D o m u K s i ą ż k i " .
Z e w z g l ę d u n a n i s k i e nakłady w s k a z a n e j e s t z a m a w i a n i e c z a s o p i s m P.I.S. w p r e
n u m e r a c i e P . K . O . , k o n t o P . P . K . „ R u c h " n r 1-110-14000. N a b l a n k i e c i e P . K . O . należy
podać tytuł i n u m e r y a b o n o w a n e g o
czasopisma.
