-
Title
-
Recenzje i sprawozdania / LUD 1969 t.53
-
Description
-
LUD 1969 t.53, s.345-418
-
Date
-
1969
-
Format
-
application/pdf
-
application/pdf
-
Identifier
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:314
-
Language
-
pol
-
Publisher
-
Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
-
Relation
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:352
-
Text
-
IV.
R
E
c
E
N
z
J
Lud, t. 53, 1969 r.
DZIEŁA WSZYSTKIE OSKARA KOLBERGA
(W ID-LECIE DZIAŁALNOŚCI WYDAWNICTWA)
W dniu 13 lipca 1970 roku mija 10 lat od podjęcia przez Radę Państwa PRL w ramach obchodów 1000-lecia Państwa Polskiego - uchwały nr 45 o wydaniu w 66
tomach Dziel wszystkich
Oskara Kolberga (1814-l890), twórcy zbioru materiałów
etnograficznych i folklorystycznych dotyczących całego ludu polskiego, sąsiednich
grupetnliczmych maiz niektórych obsZlaJrów SłiowiańJszazYizny:p01udndow:ej, najWliększego dokumentalisty kultury ludowej w XIX wieku l.
Uchwała była aktem uznającym wielką wartość dorobku Kolberga dla rozwoju
nauki i kultury. Wszak jest to dorobek nieporównywalny
pod względem zasięgu
goeograficznego i problemowego i niepowtarzalny pod względem treści, ukazujący
wszystkie elementy kulturowe podstawowej i naj liczniejszej części narodu polskiego
oraz kulturę ludową innych grup. Toteż poprzez upowszechnienie go w formie książkowej mogły powstać i powstały szerokie możliwości badań nad rodzimą kulturą
ludową i drogami jej rozwoju oraz związkami z kulturą europejską 2, zaś w sferze
działalności kulturalnej
- najcenniejsze formy i treść twórczości ludowej mogą
w coraz szerszym stopniu współdziałać z innymi wartościami w procesie tworzenia
się kultury współczesnej. Pod tym względem zwłaszcza zaobserwować już można
widoczne rezultaty uchwały.
U progu drugiego ćwierćwiecza naszego Państwa, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, które jest inicjatorem i wykonawcą prac wydawniczych pod opieką Polskiej
Akademii Nauk 3, szczyci się niemałym osiągnięciem w realizacji uchwały. W ciągu
1 Zestawi~mile wy;daJWllIjlcZJe
tytułów DWOK, z uwzg:Iędn!teniemZJmian w o~esie
od 1960 .r. i poszerZJenia całości do 80 nomów: I. Pieśni ludu polskiego
(1. 1): II.
Etnograficz;ne monog·raiie reg;~onaliIll€(t. 2-57) z komenta=i
diO t. 1-36: Sandomierskie;
Kujawy,
cz. I-II;
Krakowskie,
cz. I-IV;
Poznańskie,
cz. I-VII;
Lubelskie
cz. I-II;
Kieleckie, cz.. I-II;
Radomskie
cz. I-II;
Łęczyckie;
Kaliskie;
Mazowsze cz. I-V;
Pokucie,
cz. I-IV;
Chełmskie
cz. I-II;
Przemyskie;
Wołyń;
Pomorze; Mazury Pruskie;
Mazowsze, ~z. VI-VII;
Slqsk; Góry i Podgórze, cz. I-.II;
Kaliskie
i Sieradzkie;
Chełmskie
i Przemyskie;
Tarnowskie-Rzeszowskie;
Sanockie-Krośnieńskie,
crz.I-III;
Białoruś-Polesie;
Litwa;
Ruś Karpacka,
az. 1-1,1; Ruś Czerwona, cz. I-II;
III. Materiały
do etnogra,fii
Słowian
(It. 58-591); IV. Przysłowia
(t. 60); V. Studia, rozprawy
i artykuły
(t. 61-63); VI. Korespondencja,
c~. I-III
(t. ~6);
VII. Twórcwść muzyc;2lna (t. 6·7--{)·9): Opracowania
melodii ludowych
oraz Utwory inS'trumentalne
i wokalne, cz. I-II;
VIII. Suplementy
do m:OiIlI~afii
i MisceUanea (t. 70-74); IX. Biografia
(t. 75); X. Indeksy
(t. 76-80).
2 W tej dziedzinie
można wymienić współpracującE' ośrodki etnografii i folklorystyki oraz badaczy w Lipsku i Budziszynie - P. Nedo, P. Nowotnego i in., w Belgradzie P. V1ahovića, w Moskw.Le J. Bełzę, L. N. Vinog~adovą i wlielu .innY:ególnie w okresie radzieckim, o obrazie etnografii w Rosji i ZSRR. Dzięki wyjątkowemu znaczeniu zamieszczonych pozycji omawiane wydawnictwo może być traktowane również jako bibliografia specjalna, przynosząca wybór najbardziej reprezentatywnych prac etnograficznych.
Informacja taka jednocześnie wskazałaby na te
ośrodki, których publikacje pozostały nieuwzględnione - m. in. wielkie muzea oraz
tak już dzisiaj rozbudowane instytucje etnograficzne w ramach akademii nauk poszc.zególnych republik.
Bibliografia zawiera pięć wielkich działów: "Prace ogólne", "Prace ogólne i teoretyczne", "Etnografia ludów ZSRR", "Etnografia ludów pozaradzieckich" i "Antropologia". Podział ten, stworzony przy użyciu kryterium rzeczowego i geograficznego,
uznać należy za w zasadzie celowy i przydatny dla celów bibliografii etnograficznej.
Stwierdzenie nasze nie oznacza, że i tutaj, a głównie w szczegółowym rozpracowaniu
°
Recenzje
oraz
przeglqdy
wydawnictw
349
i czasopism
układu treści, nie ma miejsc dyskusyjnych. Niezbyt szczęśliwe np. wydaje się umieszczenie podrozdziału "Krytyka teorii etnograficznych" poza działem zawierającym
prace teoretyczne. W przedstawionym
porządku zaprezentowano
ponad 5 tysięcy
pozycji, przy czym obok prac wydanych w Rosji i ZSRR odnotowano zagranicznp
recenzje tych prac. Spisy bibliograficzne poprzedzone zostały krótkimi wstępami:
"Od Redakcji" i "Od autorów", oraz wykazem rozpisanych wydawnictw periodycznych i seryjnych. Wykaz ten orientując, że w bibliografii ujęte zostały artykuły z tak
ważnych czasopism naukowych jak: Sowietskaja Etnografija,
Kratkije
soobszczenija
lnstituta
Etnografii,
Sbornika Muzieja Antropologii
i Etnografii
oraz z wydawnictw
seryjnych: Narody Mira, Trudy lnstituta Etnografii i in., nadaje bibliografii wyjątkową wartość. Wydawnictwa te, nader szeroko wykorzystywane w pracy naukowej,
dotąd nie były objęte pełnymi spisami bibliograficznymi, a czytelnicy posługiwali
się spisami zawartości wydawanymi dla okresów kilkuletnich. Książkę zamykają
indeksy: etniczny i osobowy, ten ostatni podzielony na indeks nazwisk autorów
i redaktorów prac naukowych oraz recenzji, indeks recenzentów i tłumaczy publikujących omówienia i tłumaczenia prac radzieckich w wydawnictwach
zagranicznych, na l