Poglądy Zalipianek na sztukę / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1983 t.37 z.1-2
Item
-
Title
-
Poglądy Zalipianek na sztukę / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1983 t.37 z.1-2
-
Description
-
Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1983 t.37 z.1-2, s.19-38
-
Creator
-
Jackowska, Aleksandra
-
Date
-
1983
-
Format
-
application/pdf
-
Identifier
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:3139
-
Language
-
pol.
-
Publisher
-
Instytut Sztuki PAN
-
Relation
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3350
-
Text
-
Aleksandra Jackowska
POGLĄDY ZALIPIANEK NA SZTUKĘ )
l
„ M a l o w a n i e to d l a m n i e największa przyjemność, n a j l e p s z e l e k a r s t w o .
M n i e choćby i karę d a l i , to i t a k b y m coś
ubazgraia"
Stefania
Łączyńska
z Zalipia
Z i l i p i o położono jest
w pjhiooaoj
k o l o r e m . A p ó ź n i e j t u j u ż z a c z ę l i i k o l o r o w o m a l o w a ć . (2)
części w o j . t a r n o w s k i e g o ,
v
w w i d i a c h Wisły i D u n a j c a , n a t z w . Powiślu Dąbrowskim. W po.
Dawniej
wszechnoj
białe giergony.
ś w i a d o m o ś c i m a l o w a n i e d o m ó w k o j a r z y się z Z a l i p i o m .
I c h o c i a ż t a k ż e w i n n y c h r e g i o n a c h z d o b i się d o m y
malowidłami,
t o n a t y m t e r e n i e s p o t y k a się s z c z e g ó l n i e r o z w i n i ę t e
dekoracji
malarskiej
nętrznych.
Po
zarówno
ścian
wewnętrznych
przyciesie,
a na t y m
(9)
już zabielało i robiło t a k i e g o
zew
kwiateezka,
to
ptaszeczka,
żabeczki. D a w n i e j m a l o w a l i s a d z a m i , a j a k chcieli czerwo
nego tośmy sobie utłukły cegły. A później t o znów Ż y d k i
2
I
się n a c z a r n o
N a j p r z ó d m a l o w a ł o się s a d z a m i n a c z e l u ś c i u , t o się z a w s z e
przykłady
jak i
malowało
wojnie
światowej
nasilające
się p r o c e s y
się h a n d l e m z a j m o w a l i , b o z u p e ł n i e i n n y u s t r ó j ż y c i a b y ł . . .
urbanizacji
w s i o d b i ł y się t a k ż e n a P o w i ś l u D ą b r o w s k i m . M a l o w a n o
c h o c i a ż w c i ą ż j e s z c z e z w y c z a j t e n u t r z y m y w a ł się dość
Oni
mniej,
przynosili
farby,
co
się
mlekiem
rozrabiało.
M a m a m n i e uczyła... O n a zupełnie inaczej
szeroko.
(15)
malowała, t a k
D o p i e r o w czasie o s t a t n i e j w o j n y nastąpiły z d e c y d o w a n e z m i a n y
j a k d a w n i e j , t z n . t a k i e p r o s t e , dłuższe, a l b o t a k i e w kółku
n a gorsze i b y ć może t r a d y c j a
kwiatki... Potem
całkowicie, g d y b y
zainteresowania
nych
nie opieka
Zalipiem
i miłośników
malowanych
domów
zanikłaby
ze s t r o n y w ł a d z , i n s t y t u c j i
ludowej
sztuki.
Po
pierwszych
b u k i e t y się r o b i . K o l o r y t e ż b y y > a l > n i e t a k i e j a k t o r ,z,
kultural
b o się r o b i ł o f a r b ą w p r o s z k u , a n i c p l a k a t o w ą . S a m o m y ś m y
ków Państwowego I n s t y t u t u B a d a n i a S z t u k i L u d o w e j i M u z e u m
Etnograficznego
w
Krakowie,
w
rok
później
kańców
Zalipia,
najlepszych
umiejących
zdobić
swe
zorganizowano
wszystkich
domy
ł
robiły pędzelki.
badaniach
p o n e t r a e y j n y c h , p r o w a d z o n y c h w 1946 i 1947 r . przez p r a c o w n i
k o n k u r s , którego zadaniom była a k t y w i z a c j a
i
miesz
wyróżnienie
m a l a r e k . K o n k u r s odegrał poważną rolę w
Dawniejsze
z P o w i ś l a (a z w ł a s z c z a z Z a l i p i a ) z y s k u j ą o g ó l n o k r a j o w ą
sławę,
twór
czości. Już w niedługim czasie p o k o n k u r s i e w s a m y m
nia „mniej
w
innych
wsiach
koło
wypowiedziach
jest
współczesnemu.
malarek
powtarzają
się
określe
nieformiste":
t o przeważnie
t y c h kółek.
To
duże i k o l o r o w e .
(7)
Dawniej
takie
kółka
nie były
były mniej
rysowali.
takie
ukształtowane
Gwiazdka
bukiety jak
teraz,
te gałązki, a n a tej
gałązce było t a k i e kółko, serduszko t a k i e n i e f o r m i s t e . (21)
Zalipiu
powiślańskich.
przeciwstawiane
ukształtowane,
Dawniej
Dawniej
l i c z b a p o l i c h r o m o w a n y c h d o m ó w wzrosła z 30 d o 120. P o d o b n e
zaobserwowano
malowanie
wykonania. W
podtrzy
k t ó r a z k o l e i stała się k o l e j n y m b o d ź c e m r o z w o j u l u d o w e j
(1)
T o c o s t a r e , d a w n e , k o j a r z y się z p r o s t o t ą w z o r u , n i e u d o l n o ś c i ą
m a n i u ginącej już t r a d y c j i . P o c z ą w s z y o d togo czasu m a l o w a n k i
zjawisko
t o j u ż się u l e p s z a ł o . T e r a z t a k i e piękn
