Gerhard Konrad Kloska. 1943-1979 / ETNOGRAFIA POLSKA 1981 t.25 z.1

Title

Description

ETNOGRAFIA POLSKA 1981 t.25 z.1, s.25-28

Creator

Małkowska, Krystyna; Mróz, Lech

Date

1981

Format

application/pdf

Identifier

oai:cyfrowaetnografia.pl:951

Language

pol.

Publisher

Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN

Relation

oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1035

Text

„Etnografia Polska", t. X X V z. 1
P L I S S N 0071-1861

GERHARD KONRAD KLOSKA. 1943-1979 |
Nagła, tragiczna śmierć Gerharda. Zginął w wypadku samochodo
w y m 4 grudnia 1979 r. Bliski Kolega, Przyjaciel — m ą d r y , niezwykle
skromny i pełen prostoty. Jako naukowiec odznaczał się nie tylko w y b i t
nymi uzdolnieniami i dociekliwością, ale i szczególnie urzekającą rzetel
nością intelektualną. Klimat Jego osobowości — niezwykłej i zarazem
bardzo naturalnej — pozostał z nami, w nas. I dlatego nie sposób pisać
o N i m w czasie przeszłym.

Gerhard urodził się 3 sierpnia 1943 r. w Niwkach Książęcych w Po
znańskiem. Szkołę średnią ukończył w Ostrowie Wlkp., po czym w la
tach 1961-1966 studiował etnografię na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu im. Bieruta we Wrocławiu. Pracę magisterską na te
mat: „Forma i znaczenie pieczywa obrzędowego w kulturze ludowej Sło
wian (korowaj)", z oceną bardzo dobrą, pisał pod kierunkiem prof. dr.
L . Godlewskiego. Nie zerwał też swego kontaktu z etnografią, kiedy po

20

K R Y S T Y N A MAŁKOWSKA,

LECH

MRÓZ

studiach, dążąc do głębszego zrozumienia człowieka i kultury, zapisał się
na studium doktoranckie z filozofii przy Instytucie Filozofii na Uniwer
sytecie Warszawskim. Obrał sobie dziedzinę filozofii szczególnie ważną
dla etnografii, czy szerzej — antropologii kulturowej, otwierającą nowe
perspektywy poznawcze. Połączenie tych dwu niezmiernie wzbogacają
cych się nawzajem dziedzin wiedzy w osobie takiej, jak Gerhard Kloska,
niezmiernie rzadkie, a w Polsce bodaj jedyne, to wielka nadzieja nauko
wa i to nie tylko w etnografii, ale i filozofii. Odejście Gerharda jest stra
tą niepowetowaną.
W 1973 r. obronił rozprawę doktorską pt. „Problem wartościowania
w naukach społecznych", której promotorem był prof, dr M . Fritzhand.
W t y m samym roku został etatowym pracownikiem naukowym Instytu
t u Filozofii i Socjologii P A N , a w latach 1975/76 i 1976/77 wspólnie z dr
K r y s t y n ą Starczewską prowadził seminarium naukowe poświęcone aksjo
logii empirycznej, w którym brało udział parę osób ze środowiska etno
graficznego.
Z etnografią związany był również poprzez stałą współpracę z K a
tedrą Etnografii UW (od 1971 r.) prowadząc coroczne seminarium meto
dologiczne dla studentów (w roku akad. 1971/72 wspólnie z prof. A. K u trzebą-Pojnarową), a w r. 1977/78 również wykład z ćwiczeniami pt. „Wy
brane zagadnienia z filozofii" dla I V roku studiów. Brał stały udział
w seminariach naukowych Katedry, a zabierając głos w dyskusjach dzie
lił się ze słuchaczami swą dużą wiedzą, w n i k l i w y m i przemyśleniami
i wyczuloną świadomością metodologiczną. W ostatnich latach uczestni
czył również w pracach związanych z realizacją problemu węzłowego
„Polska kultura narodowa, jej tendencje rozwojowe i percepcja", podej
mując temat System wartości a badanie kultury narodowej.
Opublikował szereg artykułów w „Etnografii Polskiej" (9 + 1 w dru
ku), w „Ludzie" (4), „Etyce" (3) i „Studiach Socjologicznych" (2). Naj
ważniejszą i zarazem największą pozycję w dorobku pisarskim dr. Ger
harda Kioski stanowi jego praca habilitacyjna pt. Pojęcia, teorie г bada
nia wartości w naukach społecznych,
oddana do druku w PWN, która
ma się ukazać w 1981 r. Autor uważał ją za podsumowanie pewnego
etapu jedynie swych przemyśleń. Dalszą pracę przerwała tak bardzo
przedwczesna śmierć.
S P I S P U B L I K A C J I DR. G E R H A R D A K L O S K I
I O P R A C O W A Ń P R Z Y G O T O W A N Y C H DO D R U K U
1. Etnografia
społeczeństwa
przemysłowego
w ujęciu
Hermanna
Bausingera,
„Lud", t. 53: 1969, ss. 302-322.
2. Egzegeza „Totemizmu"
Claude Lévi-Straussa,
„Lud", t. 54: 1970, ss. 9-36.
3. Analiza sposobów użycia wyrazów
„etyka", „moralność",
„obyczaj",
„zwyczaj"
w polskim języku potocznym, „Etyka", t. 9: 1971, ss. 145-169.
4. Problem wartościowania
w etnografii, „Lud", t. 55: 1971, ss. 225-239.

G E ГШ A M D K O N R A D

27

KLOSKA

5. Etologiczna teoria moralności
Edwarda
Westermarka,
„Etnografia Polska",
t. X V I : 1971, z. 1, ss. 79-114.
6. Czy wartości
ingerują
w twierdzenia nauk społecznych?,
„Etnografia Polska",
t. X V I : 1971, z. 2, ss. 131-244.
7. Uwagi do artykułu
Leszka Nowaka „Oceny w naukach społecznych
w koncepcji
twórców
marksizmu", „Studia Socjologiczne", nr 1 (48): 1973, ss. 300-307.
8. Pojęcie wartości
w teorii i badaniach empirycznych socjologii, „Studia Socjo
logiczne", nr 4 (59): 1975, ss. 229-244.
9. Ewolucja oddzielenia opisu od powinności,
„Etnografia Polska", t. X V I I I : 1974,
z. 1, ss. 11-46.
10. Refleksje nad trzema modelami nauk społecznych,
„Etnografia Polska", t. X I X :
1975, z. 2, ss. 109-137.
11. Wpływ
wartości
na proces badawczy w naukach społecznych,
„Etnografia Pol
ska", t. X X : 1976, z. 2, ss. 11-34.
12. Wartości
w poznaniu historycznym,
[w:] Zagadnienia historiozoficzne,
praca
zbiór, pod red. J . Litwina, Wroclaw 1977, ss. 21-44.
13. Wartości jako własności
przedmiotów,
„Etyka", t. 16: 1978, s. 117-130.
14. Aksjologia behawiorystyczna
Charlesa Morrisa, cz. I , „Etnografia Polska",
t. X X I I : 1978, z. 1, ss. 15-55.
15. Świadomość
historyczna i jej badanie, „Lud", t. 63: 1979, ss. 113-127.
16. Rola introspekcji w poznaniu historycznym, [w:] Perspektywy
historiozoficzne,
praca zbiór, pod red. J . Litwina, Warszawa 1979.
17. Motywy, postawy i wartości
a zadania nauk społecznych,
„Etnografia Polska",
t. X X I I I : 1979, z. 1, ss. 9-38.
18. Aksjologia behawiorystyczna
Charlesa Morrisa, cz. I I , „Etnografia Polska",
t. X X I I I : 1979, z. 1, ss. 39-53.
19. Sytuacja pojęcia wartości w naukach społecznych,
„Etnografia Polska", t. X X I I I :
1979, z. 2, ss. 31-59.
20. Falsyfikacjonizm
K. R. Poppera a twierdzenia etnologii, „Etnografia Polska",
t. X X I V : 1980, z. 2, w druku.
21. Błąd naturalistyczny, w maszynopisie.
22. Zdania ogólne w historii, w maszynopisie.
23. Pojęcia, teorie i badania wartości
w naukach społecznych,
w druku.
24. Traktat o wolności
sumienia Jana Crella. Z dziejów
tolerancji w Polsce,
w maszynopisie.
Krystyna

Małkowska,

Lech

Mróz

Cyfrowa Etnografia

Item

New Tags