-
Title
-
Kronika IX-XII 1979 / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1980 t.34 z.1
-
Description
-
Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1980 t.34 z.1, s.64-65
-
Date
-
1980
-
Format
-
application/pdf
-
Identifier
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:3253
-
Language
-
pol.
-
Publisher
-
Instytut Sztuki PAN
-
Relation
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:3470
-
Text
-
К
R
О
N
X-XII
Konkursy
i
wystawy
2 X — w Muzeum Rolnictwa
w Ciechanowcu otwarta została w y
stawa
pn.
Artystyczna
obróbka
d r e w n a . Z a p r e z e n t o w a n o o k o ł o 100
w y t w o r ó w (głównie snycerskich) z
t e r e n ó w północno-zachodniego Pod
lasia
i
Puszczy
Zielonej.
Obok
pg-zedmiotów o charakterze u ż y t k o
w y m (meble, s p r z ę t y gospodarstwa
domowego, detale architektoniczne)
p o k a z a n o 30 r z e ź b o c h a r a k t e r z e
kultowym, pochodzących w
więk
s z o ś c i ze z b i o r ó w p r y w a t n y c h .
*
2
X — W a r s z a w a , salon „ D E
SY" przy ul. Koszykowej:
wysta
w a m a l a r s t w a na szkle J o l a n t y P ę k sowej
z Kir
k/Zakopanego.
*
15 X — W a r s z a w a , G a l e r i a „ C e
p e l i i " , w y s t a w a pasów
bacowskich.
Odtworzenie kolekcji wzorów
mu
zealnych. P r z y g o t o w a ł y
Zakopiań
skie Warsztaty Wzorcowe.
15 X — T o r u ń , M u z e u m E t n o
graficzne:
wystawa
pokonkursowa
dokumentów i zabytków
rzemieśl
niczych
województw
bydgoskiego,
toruńskiego
i
włocławskiego
„Z
dziejów rzemiosła". Współorganiza
torem
wystawy
była
Izba
Rze
mieślnicza w
Bydgoszczy.
X — Lublin, w Muzeum Okrę
gowym wystawa obrazów Nikifora.
*
X — Warszawa, wystawa rzeźb
dawnych i nowych Józefa L u r k i z
Bystrzycy
Górnej,
w
dzwonnicy
kościoła św. Anny.
3 X I — Rzeszów, Muzeum Ok
ręgowe: wystawa prac zakupionych
w l a t a c h 1974—1979, „ W s p ó ł c z e s n a
twórczość ludowa i nieprofesjonal
na". W y s t a w ę i t e k s t k a t a l o g u o p r .
Krzysztof
Ruszel. Pokazano prace
16 t w ó r c ó w z t e r e n u w o j e w ó d z t w a .
12 X I — w M u z e u m w N o w y m
Sączu
rozstrzygnięto
konkurs
na
kowalstwo
Karpat
Polskich
pn.
W s p ó ł c z e s n e l u d o w e k o w a l s t w o ar
tystyczne, o g ł o s z o n y przez M u z e u m
i P.P. „ D e s a " , o d d z i a ł w K r a k o w i e
U d z i a ł w z i ę ł o 21 k o w a l i , n a d s y ł a
j ą c 105 p r a c . J u r y p o d
przewod
n i c t w e m prof. Romana
Reinfussa
p r z y z n a ł o s z e ś ć I n a g r ó d (po 3 000
zł), siedem I I i s z e ś ć I I I . P i e r w s z e
otrzymali:
Władysław
Gąsienica- M a k o w s k i z Zakopanego, Jan Cze
kaj
z Dankowie, Jan
Polaczek z
Mszany Dolnej, Wojciech Salawa z
T r z e m e ś n i , Jan Schreiner z B r z e ż
n e j i J a n Z a c h w i e j a ze S z c z a w n i c y .
*
18 X l — O p o l e , w s a l a c h W D K
o t w a r t o w y s t a w ę 36 r z e ź b i p ł a s -
64
l
I
К
А
1979
ze
Zofia M a r c i n k i e w i c z
z
Kwidzyna,
Hanna Zielonka z Kartuz. Ogółem
n a g r o d z o n o i w y r ó ż n i o n o 57 o s ó b .
*•
22 X I — B i a ł y s t o k , O d d z i a ł H i s
toryczny Muzeum Okręgowego
—
otwarcie
wystawy
„Międzywoje
wódzkiego
Konkursu
na
tkaninę
podwójną".
Jury
pod
przewod
nictwem
mgr
Barbary
Zagórnej-Tężyckiej z M K i S przyznało
na
grody: pierwsze: Regina
Masełbas
z Wasilówki, Stanisława Karna z
Trofimówki, Rajmund
Składanowski z Tumanka, drugie: Romualda
Puzanowska z M a r c h e l ó w k i , M o n i
ka Wysocka z Janowa, Olimpia
Ja
roszewicz z W a s i l ó w k i , Jadwiga B a bieno z Janowa. Ponadto 5 n a g r ó d
t r z e c i c h i 10 w y r ó ż n i e ń . W k o n k u r
sie w z i ę ł y u d z i a ł 72 osoby z g ł a s z a
j ą c 154 p r a c e ; z b i a ł o s t o c k i e g o 47
o s ó b — 92 t k a n i n y , z ł o m ż y ń s k i e g o
7 o s ó b — 14 t k a n i n , z s u w a l s k i e g o
6 o s ó b — 11 t k a n i n , z o s t r o ł ę c k i e g o
3 osoby — 6 t k a n i n , z s i e d l e c k i e g o
3 osoby — 5 t k a n i n .
X I I — Hrubieszów, w
Małej
Galerii
Sztuki
pokazane
ok.
150
ozdób na c h o i n k ę , n a d e s ł a n y c h
na
k o n k u r s przez t w ó r c ó w
ludowych
woj. zamojskiego.
korzeźb Stanisława Majewskiego
Sternalic (woj. częstochowskie).
*
X I I — w K r a k o w i e o d b y ł się
37 K o n k u r s S z o p e k . P r z e d s t a w i o n o
p o n a d 60 e k s p o n a t ó w . W k a t e g o r i i
szopek
dużych
pierwsze
nagrody
o t r z y m a l i : Jan
Malik i Bronisław
P i ę c i k ; w k a t . szopek ś r e d n i c h —
Zygmunt Grabarski, Antoni Wołek
i W ł o d z i m i e r z M a l i k ; w k a t . szo
pek
małych — Zbigniew
Gillert,
S t a n i s ł a w M a l i k i Maciej Moszew;
w
grupie
młodzieżowej
14
letni
D a r i u s z C z y ż . S i e d e m szopek w y
s ł a n o do N a n c y , g d z i e z o s t a ł y s p r z e
d a n e n a a u k c j i n a rzecz r e w a l o r y
zacji K r a k o w a .
*
X I I — Kiermasz ozdób
kowych
zorganizował
klub
i STL w Lublinie.
choin
MPiK
Wystawy Amatorów
X I — Radom, Muzeum Okrę
gowe, w y s t a w a
malarstwa
Stani
s ł a w a Deli z Gniewoszowa. Z po
n a d 200 p r a c z n a j d u j ą c y c h s i ę w
z b i o r a c h M u z e u m p o k a z a n o 70.
*
Л1 — Katowice, Z D K
kopalni
„Wieczorek", wystawa
konkursowa
— przegląd dorobku plastyki placó
wek
kulturalnych
Katowickiego
Zjednoczenia P r z e m y s ł u
Węglowe
go. П 5 p r a c 128 a \ t o r ó w .
*
X I — Wrocław, X I V wystawa
nieprofesjonalnej
plastyki
woje
wództwa, w Muzeum Archeologicz
nym,
zorganizowana
przez
WDK.
P o k a z a n o ok. 400 p r a c z 1878
na
desłanych.
—
Hrubieszów,
IV
przegląd
plastyki amatorskiej woj. zamojskie
go. P o k a z a n o 155 p r a c 31 a m a t o r ó w .
*
— Leszno, W D K ,
wojewódzki
przegląd plastyki amatorskiej.
Po
k a z a n o 115 o b r a z ó w 40 a u t o r ó w .
10 X I I — R a d o m , w
salach
Muzeum Okręgowego otwarto Ogól
nopolskie Biennale Kowalstwa L u
dowego, zorganizowane przez M u
zeum Wsi Radomskiej przy w s p ó ł
udziale
Min.
Kultury
i
Sztuki.
W z i ę ł o u d z i a ł 45 k o w a l i . J u r y p o d
przewodnictwem mgr Bożeny Golczowej p r z y z n a ł o nagrody. Pierwsze
otrzymali:
Władysław
Gąsienica- M a k o w s k i i Jan G ą s i e n i c a - M a k o w
ski z Zakopanego, P a w e ł
Winiarski
z Płonin
(radomskie),
Mieczysław
Zaniewski z Lubijewa
(ostrołęckie).
A n t o n i M o ć k o z O b l ę g o r k a (kielec
kie), M i e c z y s ł a w Hulewicz z Czar
nej
Wsi
Kościelnej
(białostockie),
Stanisław
Tomczyk
z • Tamowa.
Dwie drugie nagrody: E d w a r d Chołuj
z
Aleksandrówki
(radomskie)
i
Andrzej
Gąsienica-Makowski
z
Zakopanego.
X I I — Radom, Muzeum Okrę
g o w e , w y s t a w a m a l a r s t w a na s z k l e
Krzysztofa
Okonia,
wiolonczelisty,
członka „Tria Krakowskiego".
X I I — G d a ń s k , w salach W O K
pokonkursowa wystawa haftów l u
dowych Pomorza Gdańskiego.
156
twórców
p r z y s ł a ł o 575 p r a c .
Na
g r o d y I , u f u n d o w a n e przez Cepe
lię, o t r z y m a ł y : E l ż b i e t a E b e l z W e j
herowa, Maria Janik z Kwidzyna,
Bolesława Kaniowska z Sierakowic,
X I I — Katowice, z okazji Dnia
G ó r n i k a w galerii sztuki górniczej
przy kopalni
„Katowice"
otwarto
wystawę amatorów, członków
gru
p y „ G w a r e k 58". P o k a z a n o o k . 100
p r a c . J e d n o c z e ś n i e P.P.
„Desa" w
Katowicach i Galeria „Śląsk" przed
stawili w y s t a w ę a m a t o r ó w
górni
k ó w lub członków ich rodzin. Pra
ce m o ż n a
było kupić.
„Kontakty
— Przasnysz, W D K , p o k o n k u r
sowa
wojewódzka
wystawa
prac
amatorów-plastyków.
Pokazano
60
p r a c 17 a u t o r ó w .
*
Poznań, Pałac Kultury — V I I
Wojewódzki Przegląd Plastyki A m a
t o r s k i e j . Z a p r e z e n t o w a n o 238 p r a c
120 a u t o r ó w .
*
X I I — Szczecin, W D K
zorga
n i z o w a ł na Z a m k u K s i ą ż ą t P o m o r
skich
XX
Wojewódzką
Wystawę
Plastycznej
Twórczości
Ludowej
i
Amatorskiej.
Pokazano
przeszło
800 p r a c p o n a d 300 a u t o r ó w .
*
*
m i ę d z y p r a c o w n i k a m i „ D e s y " i śro
dowiskiem
malarzy
—
amatorów
będą nadal zacieśniane z niewąt
p l i w y m p o ż y t k i e m dla
miłośników
sztuki" — pisał „Dziennik Zachod
ni".
Równocześnie
w
Katowickim
Domu
Związków Zawodowych
ot
worzono C e n t r a l n ą W y s t a w ę T w ó r
czości A r t y s t y c z n e j G ó r n i k ó w
(po
n a d 300 p r a c , c z ę ś ć n a g r o d z o n y c h ) .
Inne
I X
—
w
nowo
powstałym
M u z e u m Wsi Lubelskiej na
Sta
wisku
w
Lublinie rozpoczęła
się
O g ó l n o p o l s k a Konferencja. Skanse
n o w s k a na
temat ochrony
budo
w n i c t w a l u d o w e g o w Polsce. W z i ę ł o
w n i e j u d z i a ł o k . 150 s p e c j a l i s t ó w
z k r a j u oraz z Belgii, C z e c h o s ł o
wacji, Finlandii, Francji,
Norwegii,
N R D , R F N i Z w i ą z k u Radzieckiego
Targu — górale podhalańscy
ob
chodzili u r o c z y ś c i e jubileusz 75-lecia
ruchu
regionalnego,
60-lec:a
Z w i ą z k u P o d h a l a n i 50-lecia Z w i ą z
k u Podhalan w Ameryce Płn. Przy
b y ł a d e l e g a c j a ze St.
Zjednoczo
n y c h . W y s t ą p i ł o 16 z e s p o ł ó w r e g i o
nalnych.
*
6,7 X I I — n a sesji n a u k o w e j
z okazji 30-lecia I n s t y t u t u
Sztuki
P A N wygłosili m.in. referaty: mgr
Aleksander
Jackowski
„Problemy
b a d a ń nad s z t u k ą n i e p r o f e s j o n a l n ą "
oraz d r A n n a
Kunczyńska-Iracka
„Badania
powojenne
nad
polską
l u d o w ą rzeźbą, m a l a r s t w e m i drze
worytem".
*
10 X I I — p r z y z n a n o p o
raz
trzeci n a g r o d ę i m . Brata
Alberta
u s t a n o w i o n ą przez S p o ł e c z n e
Sto
warzyszenie Chrześcijan.
Otrzymał
ją m.in. rzeźbiarz ludowy
Roman
Śledź z M a l i n ó w k i (lubelskie).
*
6,7 X — S a n d o m i e r z , s y m p o z
j u m na
temat „Wieś w
tradycji
i
współczesności
literackiej".
Ok.
100 u c z e s t n i k ó w , r e f e r e n c i : H e n r y k
Bereza, A n d r z e j Mencwel, Roch S u
lima, Włodzimierz Pawluczuk.
*
9 X — w Krakowie rozpoczęła
się
konferencja
międzynarodowej
k o m i s j i do b a d a n i a k u l t u r y l u d o w e j
w
Karpatach
i
na
Bałkanach.
Udział wzięli etnografowie z B u ł
garii, Czechosłowacji, Francji,
Ru
m u n i i , Węgier, Polski i ZSRR. Te
m a t e m k o n f e r e n c j i b y ł a ocena sta
nu badań.
19—21 X — w Z a k o p a n e m 54
W a l n e Zgromadzenie Polskiego T o
warzystwa Ludoznawczego, połączo
n e z u r o c z y s t o ś c i ą j u b i l e u s z u 25 l a t
istnienia orawskiego Parku
Etno
graficznego
w
Zubrzycy
Górnej.
Z tej okazji w r ę c z o n o odznaczenia
pracownikom muzeum w Zakopa n e m i Z u b r z y c y . D r W a n d a Jostowa
otrzymała
Krzyż
Kawalerski
Orderu Odrodzenia
Polski.
+
18—21 X I — w L e s z n i e o d b y ł o
się I V O g ó l n o p o l s k i e F o r u m
Folk
lorystyczne,
zorganizowane
przez
Centralny Ośrodek Metodyki
Upo
wszechniania K u l t u r y . Treścią
ob
rad, w k t ó r y c h wzięli udział w y b i t
n i fachowcy z całego kraju,
była
sprawa u t r z y m a n i a regionalnego bo
gactwa i czystości folkloru, poka
zywanego na
scenie. O b r a d y
po
przedził pokaz z e s p o ł ó w przedsta
wiających
różny
stopień
opraco
w a n i a s c e n i c z n e g o f o l k l o r u (z w o j .
leszczyńskiego).
Z okazji F o r u m M u z e u m O k r ę
gowe zorganizowało
wystawę
pn.
Rzeźba ludowa i jej t w ó r c y .
*
X I — Władysławowo. W Domu
Rybaka odbył się doroczny
zjazd
t w ó r c ó w ludowych ziemi gdańskiej,
n a k t ó r y p r z y b y ł o o k . 90 t w ó r c ó w .
U r z ą d z o n o z okazji zjazdu w y s t a w ę
r z e ź b L e o n a G o i l i i w y s t ę p zespo
łu
„Kaszebe" z Krokowej.
Przy
znano
nagrody
Wydz.
Kultury
i S z t u k i U r z ę d u W o j e w ó d z k i e g o 21
osobom.
*
XI
jerów
— w rodzinnej wsi Tetma
—
Ludźmierzu
k/Nowego
12,13 X I I — w L u b l i n i e o d b y ł
się V K r a j o w y Zjazd Stowarzysze
nia T w ó r c ó w L u d o w y c h . Stowarzy
szenie i s t n i e j e o d 10 l a t , l i c z y 1293
c z ł o n k ó w , w t y m 974 w s e k c j i p l a s
t y k i ( n a j w i ę c e j , bo 215, t k a c z y o r a z
187 r z e ź b i a r z y ) . W Z j e ź d z i e w z i ę ł o
u d z i a ł p o n a d 100 d e l e g a t ó w .
No
w y m Prezesem w y b r a n o M i e c z y s ł a
wa Biernacika, kowala i działacza
z Zakopanego, z-cą r ó w n i e ż k o w a l a :
Kazimierza Markiewicza z
Wierz
chowin
(radomskie). P r z e w o d n i c z ą
cym Rady Naukowej został ponow
nie prof, d r R o m a n Reinfuss.
Na Zjeździe w r ę c z o n o nagrody
Ministra K u l t u r y i Sztuki.
Otrzy
mali je c z ł o n k o w i e S T L : S t a n i s ł a w
Budzyński z Bukowiny Tatrzańskiej
(haft. strój), M i e c z y s ł a w Biennacik,
Bronisław Cukier (kowal z Zako
panego,
dotychczasowy
długoletni
prezes), W a w r z y n i e c C i c h y ( p i s a r z ,
pamiętnikarz z Bardo, woj. tarno
brzeskie),
Erazm
Szyszko
(nestor
garncarzy
z Jabłonki
Kościelnej,
w o j . o l s z t y ń s k i e , u r . 1885 г.).
W 1979 r . c z ł o n k o w i e - S t o w a
rzyszenia ofiarowali C e n t r u m Zdro
w i a Dziecka ponad t y s i ą c
swych
rzeźb,
obrazów,
tkanin,
zabawek,
ozdób.
12 X I I — p r z y z n a n o po
raz
ósmy doroczne Nagrody
Artystycz
ne
i m . Jana Pocka,
ustanowione
przez „ C h ł o p s k ą D r o g ę " i przezna
czone d l a z a s ł u ż o n y c h t w ó r c ó w l u
dowych. O t r z y m a l i je: Jan
Bernas i e w i e z , 71 l e t n i r z e ź b i a r z z J a w o r z n i (art. o n i m z a m i e ś c i m y w j e d
nym
z
najbliższych
numerów),
W a w r z y n i e c C i c h y , 81 l e t n i d z i a
ł a c z s p o ł e c z n y i k u l t u r a l n y ze w s i
Bardo (kieleckie), pisarz, p a m i ę t n i
k a r z ; J ó z e f C i t a k , 58 l e t n i ' r z e ź b i a r z
i działacz STL z Krynicy; Włady
s ł a w K u c h t a , 68 l e t n i r o l n ' k - i p o e ' ; a ,
zbieracz f o l k l o r u , zam. w M o ł o d u t nie (chełmskie); Marianna Pawiak,
tkaczka, hafciarka z M o n i e (sieradz
kie). Nagrody w r ę c z o n o na Zjeździe
STL w Lublinie.
*
X I I — Muzeum
Etnograficzne
w T o r u n i u o b c h o d z i ł o j u b i l e u s z 20-lecia. W t y m okresie liczba ekspo
n a t ó w w z r o s ł a z 5 000 d o 27 000.
W y s t a w y o b e j r z a ł o p r a w i e 1,5 m i l i o
n a o s ó b . O d b y ł y s i ę s p o t k a n i a z 89
twórcami
ludowymi,
414
imprez,
w y s t ę p y 33 z e s p o ł ó w
folklorystycz
nych. Pracownicy muzeum wygłosili
p o n a d 1300 p r e l e k c j i . W a r c h i w u m
ikonograficznym Muzeum
znajduje
s i ę 36 000 f o t o g r a f i i , r y s u n k ó w , 39
filmów
etnograficznych.
Organiza
torem i dyrektorem Muzeum była
d o 1973 r. p r o f , d r M a r i a Z n a m i e rowska-Prufferowa,
a
następnie
mgr Aleksander Błachowski. Wśród
p l a c ó w e k m u z e a l n y c h w y r ó ż n i a się
wyjątkowo intensywną działalnością
o ś w i a t o w ą oraz doskonale p r z y g o
towywanymi konkursami ogólnopol
s k i m i (Kopernik
w rzeźbie
ludo
wej, Wielcy Polacy w rzeźbie
ludo
wej,
Dziecko
w
sztuce
ludowej.
Sztuka
l u d o w a dla dziecka, G a r n
c a r s t w o , Haft,
Wycinanka).
X — „Cepelia" obchodzi swoje
trzydziestolecie.
Z
tej
okazji
do
p a ź d z i e r n i k a 1980 r o k u z a p l a n o w a
n o l i c z n e w y s t a w y w k r a j u i za
granicą. W tym wystawę w war
szawskiej „ Z a c h ę c i e " pn. R ę k o d z i e
ło ludowe i artystyczne —
dziś
i j u t r o oraz w M u z e u m E t n o g r a
ficznym,
przedstawiającą
dorobek
najwybitniejszych rzeźbiarzy i ma
larzy ludowych.
O d b ę d z i e się r ó w n i e ż
sympoz
jum
na
temat
„Rękodzieło
dziś
i jutro".
W 1979 r. „ C e p e l i a " z o r g a n i z o
wała w kraju
b l i s k o 80 w y s t a w .
Piolska
sztuka
ludowa
za
granicą
X — w salach B i b l i o t e k i M i e j
skiej w
Maribo
(wyspa
Holland,
Dania)
otwarto
wystawę
polskiej
sztuki ludowej — tkanin, k i l i m ó w ,
lalek i grafiki.
*
„ C e p e l i a " w 1979 r. z o r g a n i z o
wała wystawy zagranicą w:
— M u r m a ń s k u , Wilnie, Leningra
d z i e , K o p e n h a d z e , (goibeliny,
lalki
Sp-ni „Ład" i im. Wyspiańskiego),
Budapeszcie
(dziewiarstwo,
pokaz
mody Sp-ni „Poziom), Lipsku (wy
roby
Sp-ni
„Milenium"),
Berlinie
(j. w.), Phenianie (Korea Płn.)
Wyroby
„Cepelii' brały udział
w
wystawie objazdowej
„The
Bowl"
w Góteborgu, Wiedniu i Antwerpii.
Eksponaty na w y s t a w y przekazano
do: A m b a s a d P R L
w
Singapurze
i
Bangladeszu,
oraz
do
Tibilisi
i T a s z k e n t u na w y s t a w y o r g a n i z o
w a n e przez T P P R .
Biuro
Handlu
Zagranicznego
D E S A z o r g a n i z o w a ł o w 1979 r. n a
stępujące wystawy
zagranicą:
— Galerie Runhof — Naive Kunst,
K o l n , R F N — listo p a d / g r u d z i e ń ,
zbiorowa wystawa rzeźby
ludo
wej
— Zimmergalerie, Dusseldorf, R F N
— wrzesień/październik,
zbioro
wa wystawa rzeźby ludowej
— Clemens-Sels-Museum,
Neuss,
R F N — październik/listopad, w y
stawa
indywidualna
malarstwa
K . G a w ł o w e j (ze z b i o r ó w / J. Ł o dzińskiego. Wstęp
do
katalogu
— A . Jackowski).
— Depolma Galerie — Dusseldorf,
R F N — s t a ł a prezentacja
ma
larstwa i rzeźby artystów
nieprofesjonailnych
— Pokaz r z e ź b y l u d o w e j w r a m a c h
wystaw zorganizowanych z oka
zji „Dni Polskich" w R F N — w
Bremen —
lipiec,
w
Kieł
—
65
—
—
—
—
—
—
—
—
S
czerwiec, w Rendsburgu — l i
piec
Międzynarodowe
Targi
MUBA
„ N a i v e K u n s t a us P o l e n " w r a
mach
„Weihnachtsmarkt
am
Funkiturm" w Berlinie Zachod
nim,
grudzień — t a m ż e zbioro
wa wystawa malarstwa i rzeźby
— z u d z i a ł e m E. P ę k s o w e j
Firma „Krakowianka" — Berlin
Zachodni — wystawa indywidu
a l n a St. D o b i a s z a , l i s t o p a d / g r u
dzień
I n t e r n a t i o n a l Center,
Oslo
—
maj — wystawa zbiorowa rzeźby
G a l e r i e F 15, A a r h u s , D a n i a —
objazdowa
wystawa
malarstwa
i r z e ź b y ( w y s t a w a p r z e s z ł a do
Norwegii) — początek: paździer
nik
Galerie
M . Nicolayssen,
Oslo,
Norwegia — wrzesień — wyst.
rzeźby
Muzeum w Turku, Finlandia —
s t y c z e ń / l u t y , m a l a r s t w o na szkle
i rzeźba ludowa
Pro A r t e Kasper, Morges, Szwaj
caria — luty. U d z i a ł w m i ę d z y
n a r o d o w y m k o n k u r s i e szu;., i n a
U
M
M
A
R
iwnej
(B.
Krawczuk,
Radke,
Płaskociński)
— Instytut K u l t u r y Polskiej, L o n
dyn,
A n g l i a — lipiec, zbiorowa
wystawa malarstwa i rzeźby
- - Cepelia
Holland,
Utrecht
—
w r z e s i e ń , w y s t a w a m a l a r s t w a na
szkle
—
Basel, Szwajcaria — k w i e
cień/maj,
zbiorowa
wystawa
rzeźby ludowej
W 1979 r. P a ń s t w o w e M u z e u m
Etnograficzne w Warszawie zorga
nizowało wystawy:
— Polskie Stroje L u d o w e :
Tallin
16 I — I I I ; R y g a 28 I I I — 2 V ; A r c h a n g i e l s k 25 V — 8 V I I I
— Naiwne
malarstwo
i
grafika:
W i e d e ń 22 V — 2 9 V I I
— Polska
sztuka
nieprofesjonalna
ze z b i o r ó w L u d w i g a Z k r e m e r e i a :
RFN
— K i l o n i a 16 V I — 3 0 V I I I ,
Brema
21 X I — 1 X I I ,
Hamburg
19 X I I — 1 7 I I 1Э?0
— Malarstwo
na
szkle
Eweliny
Pęksowej: Londyn 12XII—15I
I
W 1979 r . M u z e u m T a t r z a ń s k i e
w
Zakopanem
zorganizowało w y
s t a w ę Zdobnictwo
metalowe
na pol
skim Podtatrzu,
Bratysława
II—IV.
Sztuka ludowa innych n a r o d ó w
8—15 X w M u z e u m E t n o g r a f i c z
nym
w K r a k o w i e czynna była w y
stawa
sztuki bułgarskiej
regionu
wielkotymowskiego, jako jedna z 4
wystaw zorganizowana z okazji D n i
Wielkiego T y r n o w a w Krakowie.
*
1979 r. M u z e u m E t n o g r a f i c z
X — w Galerii Nusantara
w
Warszawie
czynna
była
wystawa
sztuki ludowej K i r g i z j i i Uzbeki
stanu.
E
Р
*
W
ne w T o r u n i u z o r g a n i z o w a ł o w y s t a
wy:
— Zycie i praca rolnika
w
dawnej
Polsce:
NRD — Wandlitz I — V I I I ,
Scheeberg I X — X I , Glauchau X I I
— Dywany
dwuosnowowe
(30 d y
wanów), N R D — Berlin
— D z i e c k o w sztuce
ludowej
oraz
Kopernik
w
wyobraźni
ludu,
Francja, D i j o n , od 18X11
S
•
Е
З
Ю
М
Е
SUMMARY OF ARTICLES
J a d w i g a
C h ę t n i k o w a
—
KURPIE
PALMS A N D THE LYSY
COMPETITION
EASTER
O n e of t h e o l d c u s t o m s w h i c h has s u r v i v e d i n t h e
K u r p i e r e g i o n d o w n t o t h e p r e s e n t d a y is t h a t o f t a
k i n g p a l m s to c h u r c h on P a l m S u n d a y .
T h e p a l m s a r e a r e m i n d e r o f Jesus C h r i s t ' s e n t r y
i n J e r u s a l e m b u t t h e y also h a v e i n t h e p a s t b e e n u s e d
as m a g i c h e a l i n g d e v i c e s to p r o t e c t a n i m a l s f r o m b a d
s p i r i t s a n d i l l n e s s , to e n s u r e g o o d h a r v e s t s a n d p r o
t e c t t h e f i e l d s f r o m h a i l stones.
T h e p a l m s w h i c h also a p p e a r i n o t h e r p a r t s o f t h e
country are exceptionally h i g h in the K u r p i e region
w h e r e t h e y a r e f r o m one t o seven m e t r e s h i g h . ( L y s e )
W i t o j e on the wooden stick are made f r o m forrest or
marshland plants like the w i d l a k (lycopodium), heather
bell (Calluna vulgaris), the w i l l o w (salix), the b i l b e r r y
( v a c c i n i u m v i t i s i d a e a ) . T h e t o p of t h e s t i c k w a s a l
ways f i x e d w i t h a b u n c h o f pines. A m o n g the plants
w h i c h i n t h e p a s t w e r e to m a k e u p t h e p a l m s t h e r e
were many which had widely k n o w n medical appli
cations. W o m e n m a d e u p the palms. T h e colour o f t h e
p a l m w a s d e c i d e d b y t h e v a r i o u s shades of t h e p l a n t s
used. F l o w e r s w e r e m a d e f r o m t h e w h i t e c e n t r e of
b u l r u s h e s . L a t e r c o l o u r e d p a p e r c a m e to be used. T h e
f l o w e r s w e r e a l w a y s f i x e d a l o n g t h e shaft o f t h e p a l m
w i t h care t a k e n as t o t h e c h o i c e o f c o l o u r . R i b b o n s
w e r e f i x e d t o t h e t o p of t h e p a l m .
T h e a u t h o r distinguishes various k i n d s of p a l m
depending on the m a t e r i a l out o f w h i c h t h e y w e r e m a
d e : 1. s m a l l o n e s m a d e o u t o f t w i g s , 2. t h o s e m a d e f r o m
p l a n t s w h i c h a r e at p r e s e n t p r o t e c t e d , 3. f r o m h e a t h e r
b e l l , b i l b e r r i e s , j u n i p e r , p i n e a n d s p r u c e b r a n c h e s , 4.
m o u n t e d ( t h e c e n t r e p o l e h a d holes i n t o w h i c h t w i g s
a n d b r a n c h e s w e r e f i x e d ) , 5. m o d e r n ones m a d e o f p a
p e r a n d a r t i f i c i a l m a t e r i a l s etc.
I n o r d e r t o k e e p u p t h e t r a d i t i o n b e g i n n i n g i n 1969
a c o m p e t i t i o n has b e e n o r g a n i s e d e a c h y e a r i n L y s e
for t h e K u r p i e Easter P a l m a n d t h i s was i n t h e years
66
i
1969—1976 l i n k e d
folK c r e a t i v i t y .
with
competitions
A n t o n i
Ś l e d z i e w ski
PAPER CUT OUTS
—
in other
ZOFIA
realms
of
SWIDERSKA'S
B o r n i n 1899, Z o f i a Ś w i d e r s k a is o n e o f t h e m o s t
i n t e r e s t i n g cut out artists i n t h e area h e a r W a r s a w .
T h e a u t h o r describes her cut outs f r o m t h e various
p e r i o d s i n h e r l i f e a n d he s h o w s t h e i n f l u e n c e s w h i c h
she c a m e u n d e r f r o m c u r r e n t f a s h i o n s w h i l e r e m e m b e
r i n g the t r a d i t i o n a l forms.
The a u t h o r encouraged her to r e t u r n to these f o r m s
w h i l e r e t a i n i n g h e r o w n o r i g i n a l s t y l e . F r o m 1973 o n
w a r d s she h a s t a k e n p a r t i n c o m p e t i t i o n s a n d e x h i b i
t i o n s a n d w o n p r i z e s . She d e c o r a t e s h e r e h o m e w i t h
t h e c u t o u t s as she d i d i n t h e i n t e r w a r y e a r s w h e n
t h i s k i n d of d e c o r a t i o n w a s f a s h i o n a b l e .
Jan
Bujak,
Bogdana
P i l i c h o w s k a
L A J K O N I K A S SEEN B Y RESEARCHERS
—
THE
T h e L a j k o n i k is a f i g u r e i n a p s e u d o - o r i e n t a l d r e s s
a w o o d e n r i c h l y d e c o r a t e d ' h o r s e ' a n d is t h e u n o f f i c i a l
crest of K r a k o w . E a c h y e a r i n t h e C o r p u s
Christi
octave the L a j k o n i k traverses the city accompanied by
large crowds.
A t t e m p t s to get t o t h e o r i g i n o f t h i s c u s t o m w e r e
f i r s t m a d e i n 1820 i n a n a r t i c l e b y K . M a j e r a n o w s k i
a n d t h e y c o n t i n u e t o t h i s d a y . A l l w e d o k n o w is t h a t
t h e L a j k o n i k is c o n n e c t e d w i t h t h e o l d g u i l d o f w o o d
c u t t e r s a n d r a f t s m e n . I t s o r i g i n is l i n k e d w i t h a n c i e n t
P o l i s h f o l k r i t u a l s or w i t h v a r i o u s h i s t o r i c a l f a c t s l i k e
the T a r t a r invasion, the colonisation according to G e r
m a n l a w , t h e r a i s i n g o f t h e siege o f V i e n n a a n d o t h e r s .
A l e k s a n d e r
J a c k o w s k i
— TRADITION AND
THE
PRESENT D A Y COMMENTS ON T H E
FOLK
S M I T H BTENNALE
the
The authors comments on the relationship
t r a d i t i o n a l and the present day products
between
of folk
