-
Title
-
Recenzje, przeglądy wydawnictw / LUD 1982 t.66
-
Description
-
LUD 1982 t.66, s.319-358
-
Date
-
1982
-
Format
-
application/pdf
-
application/pdf
-
Identifier
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:1707
-
Language
-
pol
-
Publisher
-
Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
-
Relation
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1841
-
Text
-
IV. RECENZJE, PRZEGLĄDY WYDAWNICTW
Lud, t. 66, 198Z
Desmond Morris, The Human ZOO. Dell Publishing
- Octolbe.r U176, New Y5. 2,04.
Co., Inc. Fifth
Dell PrirALng
Krcmika'rski obo'wiązek na'ka:zuje pr,zeds,tawiić wydalną wprawdzie 12 lat temu,
lecz dotąd niestely ni,eznaną polskiemu c:z)'itel'nikowi książkę Desmonda M,:>rr.isa.
Brytyjski zoolog, antropolog, biolog i iilozof średniego pokolenia znany jest w Polsce przed wszystkim
jako autor przetłumaczonego
przed laty na język polski bes'tse1lera Naga małpa. Dwie inne joego prace - Manwatching.
A FieLd Guide
to Human Behavior
(1977) oraz Gestures. Their Origin and Distribution
(1979) omówi·olne zostały w innym miej.s.ClIl. Kolej więc teraz na słów kilka o The Human
ZOO.
Podobnie jak Naga małpa, jest to książka przeznaczona dla szerokiego grona
c.zy:telf!Jków. Ju~ w momencie pierwszego wydaJnia (1.969) c:ieSiZyła s.ię nie mnJejszą popularno·ścią niż w.s·.po·mniamaNaga małpa, toteż battlzo szY'biko uznana' zoslała za klasyczną pozycjt; anglosaskiej literatury
z gatunku "non-fiction", doczekała się kilku wydań kieszonkowych i entuzjastyc:my,ch recenzji w prasie światowej. "Des.mo,nd MOI1I1isjak z:wylcle znak·om.ity, dowcipny i prowokujący"
- pisał
"Boston Herald Traveller". WtóT'Ował mu krytyk piszący· dla ,.The NelW York
T,imes": "C .. ) bardzi
;;';)
\vY-,
n:iewąl,pliwie bardzo int'cH;,.;uj,tCo,\viel:/.i na to pytJnie
są przym:.jmniej
dwie. Po piel'w~ze, uprawiana
przez Morris::.
dz;edzina -- etnologia ~ jest w moim odczuciu niezwykle płodna poznawczo dla
had"iń a,ntropol~gic?nych.
Analiz'ując bowiem wrodzone
zachowania
różnorodnych
g'l'~U.L;';ÓW zw;ierzęcych (w tym człolwiekaJ wyjaśr;ić moż.emy. przynajmniej
d~) pewtHego
stopnia, skłonności do określonego typu zachowa!l. Od]:Jowiada wiQc na często
\vpr;:nvdz.ie s'LJ.\vian·e przez etnografó-vv lecz z re~uly poz:Yci1;,nvionebez odiJ~}'""iedzi,
pyt,mic "Dlac,wgo?".
Po drugie, The Human ZOO jest dOL,kC]I{l:t1ym
prąkładem
sWć)iste'go s-tylu pilS.,Y,'stwa nauk'OIwego: bardzo potoezy;;tego,
p(~pularyzJtor.;kil"go
i przecie w.>lzy:;tk;im interes'ująeego.
Jest on wynikiem
określonego
~po:.mbu uprawiemia nieuki wbścr.wcgo
uczonym
ang'] (}"as.kim, który podkreśla
bardzo silnie
,'poleczną funk'cj;; nauki.
EL:bieta Goździak
jC':;i~::'lk
uZ;.-l:suldnia
Jej
OlYłÓ'\ivienie
na
321
Recenzje
Adam Paluch,
Naukowej"
Obszary
kulturowe
i Oceania, kultnry
Wydawnictwo Uniwersytetu
Aus:ralia
Wrocław -
PacYfiku,
tradycyjne
wydane
z okazji Sesji
i dziś", 1-2 XII 1979 r.,
ss. 44+2.
Materiały
wczoraj
Wrocławskiego,
Podtytuł wskazuje na sprawozdanie z sesji naukowej, na co jednak broszura
jest za mała. Poza Adamem Paluchem w bros·2Jurze występuje
jesLlicze na:z..wisko
allli',orskie: Maria Wr,ońs.ka.
W artykule "Zróżnicowanie kulturowe Australii i Oceanii" podana Jest chronologia zaludnienia Oc-eanii, która zasługuje na uwagę. Czytamy np., że ok. r.3500
pne pojaIWiła się w Indonezji ku~tu'ra ok1rągły,ch toporów (s. 17}, k;1:órą nny:wa się
też Protomolajami. Był to lud rolniczy budujący łodzie (Wilhelm G. Solheim, New
Light on the Forgetten
Past, "National GeogT3phic", Mar.ch 1971, s. 339). Z plastyki
można wnos1ić, że były to łodzi,e t r2JCirrlOlWe,
które nadaiWały się jednak da żeglugi
oceanicznej.
W artykule MaTii W,rońskiej "Nusanrtara" czytamy, że ludność austronezyjska
pojawiła się ..;; III - II tysiącleciu pne (s. 22), co jest niezgodne z deklareją reda,kto,ra tomu na silr. 18, który łąiczy ekspulllisję austvonezyj:ską z epoką brązu
w latach 1500- 700 pne. Osobiście uważam, że krył się za tym chiński handel malaj'Slką cyną, i· że Austmnezyjczycy
budowali pirogi bojoiwe, które zepchnęły łodzie
trZJcinoiWe do oonządku pogrzebOIwego i rejsów mOnSlunowych (Juliusz P:rżliwość szerokiej dokumenlt:acj:i kuTturotwó-r
