Organizacja ekspedycji badawczej na kontynencie afrykańskim u progu XX wieku na podstawie relacji Jana Czekanowskiego / LUD 1996 t.80
Item
-
Title
-
Organizacja ekspedycji badawczej na kontynencie afrykańskim u progu XX wieku na podstawie relacji Jana Czekanowskiego / LUD 1996 t.80
-
Description
-
LUD 1996 t.80, s.237-246
-
Creator
-
Bar, Joanna
-
Date
-
1996
-
Format
-
application/pdf
-
Identifier
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:2019
-
Language
-
pol
-
Publisher
-
Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
-
Relation
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:2172
-
Subject
-
podróże - opisy i relacje
-
Czekanowski, Jan (1882-1965)
-
Afryka - ekspedycje badawcze
-
Text
-
Lud, t. SO, 1996
10\:\]\;\
HAR
111';\\tut Ltlloiogii
Illillers: kt Jagićliol1ski
f.:rahl\\
ORGANIZACJA
AFRYKAŃSKIM
EKSPEDYCJI
BADAWCZEJ
NA KONTYNENCIE
lJ PROGU XX WIEKU NA PODSTAWIE
RELACJI
JANA CZEKANOWSKlEGO
"Doczekawszy
się tylnej straży, która prowadziła
ostatnich
maruderów,
zaczttliśmy się przygotowywać
do uroczystego wkroczenia do pierwszej kongoaliskiej stacji na szlaku mojcj karawany, (",) Żołnierze powkładali
trzewiki,
przedmiot dumy i szyku, zwłaszcza, że kongoańskafórce
publique ila najwiękSZ) ch paradach
występowala
boso, (".) Nareszcie ruszyliśmy w następującym
porządku. Na czele szedł tragarz niosący meklemburską
flagę na bambusowym
c1rzc\\cu. (".) Przy sztandarze
szedł kirongozi (przewodnik
karawany)
oraz
przewodnik od Bajtalamy. Za nimi szedłem ja, a dalej moja osobista służba.
Abd Allach, hierarchicznic
naj starszy, niósł mój karabin i połatany parasol,
obok niego kroczył Simba, niosąc aparat fotograficzny.
Za nimi Djuma
prowadził oślicę. (".) Za oślicą szedł Pendakula, prowadzący kolumnę tragarzy;
lamykal ją żolnierz, pclniąey tylną straż. (".) Nie mieliśmy
orkiestry,
ale
\Iurzyni. nic mogący się obejść bez bębna, poradzili sobie, waląc rytmicznie
\\ niesionc kufry blaszanc i drcwniane
skrzynie, a od czasu do czasu wykrzykując rytmicznie: Sat:,ri na muaka uuu"." (Czekanowski,
1958, s. 66 - 67).
U progu naszcgo stulecia wyścig mocarstw europejskich
do serca Afryki
tropikalnej był już niemal zakOllczony. Nie dysponując dzisiejszymi
środkami
technicznymi
kolonizatorzy
i eksploratorzy
europejscy
posiadali
jednak
pem ażny zasób in formacj i o ludach Czarnego Kontynentu
i panujących
tam
realiach. Wyprawy badawcze korzystały z doświadczeń
XIX-wiecznych
eksped)cji militarnych i podróżniczych
oraz z raportów wojskowych
i misyjnych.
"\ic dziwnego, że przcdsięwzięcie
przygotowywane
przez niemiccki
zespół
interdyscyplinarny.
nosiło znamiona głęboko przcmyślancj
kampanii eksplorac)jncj. korzystającej ze zdobyczy nauki i techniki epoki "pary i elektryczności".
Wkraczano na obszary Afryki przYIl(~jmniej częściowo spacyfikowanej
i przyzwyczajonej do władzy Europejczyków.
Schemat poniżej opisanej wyprawy
baclcl\\czej mówi nam nic tylko o ówczesnych
realiach kulturowych
Afryki
tropikalnej. alc także o postawach i stylu cIziałaniajej ówczesnych badaczy.
7organizO\vana w 1907 roku przez Adołfa Fryderyka, księcia Meklemburgii,
ekspedycja miala na celu systematyczne
zbadanie północno-zachodniego
kąta
posiadlości niemieckich
\v Afrycc Wschodniej,
środkowoafrykallskich
rowów
238
pomiędzy jeziorami
Kiwu i Alberta oraz północno-wschodnich
obszarów granicznych pallstwa Kongo. Wśród członków ekspedycji znahll.ł siC;także Polak.
Jan Czekanowski,
antropolog i etnograf wyprawy, zamieści! wyniki 5\\)CI1
badal1 w pięciotomowym
dziele Forschungen
illl Nil-f.:ong,o-/.lI'isc/iengehiel.
będącym
integralną
częścią
zbioru
"Wissenschat'tlichc
":rgebnisse
dcl'
Deutschen
Zentral-Afrika-Expedition
1907-1908",
w założeniu
organizatora
ekspedycji,
złożonego z prac pozostałych
czlonków-badaczy:
lopografa. gćologa, meteorologa, botanika i zoologa.
Publikacja
Czekanowskiego,
na którą złożyły się oslaleczn ic dwa 101ll).
zawierające materiały etnograficzne, jeden tom antropologiczny
oraz dwa 101ll)
z materiałem ilustracyjnym
- fotografiami,
zebrała dorobek badal] ctnograficzno-antropologicznych,
przeprowadzonych
w latach 1907-1
