http://zbiory.cyfrowaetnografia.pl/public/5501.pdf
Media
Part of Swat uzyskuje wstępną zgodę rodziców panny na małżeństwo/ Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego (mapy)
-
extracted text
-
18. Swat uzyskuje wstępną zgodę rodziców panny
na małżeństwo
Opracowała Agnieszka Pieńczak
Objaśnienia znaków:
Swat uzyskiwał wstępną zgodę rodziców panny na małżeństwo: 1 -zjawisko istnieje, 2 - brak tradycji, 3 - brak odpowiedzi.
Uwagi:
1. Mapę opracowano na podstawie badań terenowych przeprowadzonych w latach 70. XX wieku przez Pracownię Polskiego Atlasu Etnograficznego.
2. Mapa dotyczy stanu zjawiska od połowy XIX wieku do lat 70. XX wieku.
3. Znak z kropką w środku oznacza, że zjawisko występowało w przeszłości
4. Punkty z pionową kreską oznaczają informacje pochodzące od ludności napływowej (przesiedleńcy z Kresów Wschodnich I osadnicy z różnych stron Polski).
5. Mapa została uzupełniona o punkty dodatkowe (spoza stałej sieci badawczej PAE):
- punkty oznaczone kolorem szarym zostały zaczerpnięte z literatury XIX-wiecznej (głównie praceO.Kolberga),
- punkty podkreślone zostały zaczerpnięte z literatury XX-wiecznej (Olesiejuk. 1971).
Mapę opracowano na podstawie odpowiedzi na pytania zawarte w kwestionariuszu PAE nr 9, Zwyczaje i obrzędy weselne, oprać. Józef Gajek przy współudziale Feliksa Olesiejuka:
15. Czy współcześnie zdarza się, że za zgodą rodziców kawalera osoba trzecia „idzie w swaty"? celem przedwstępnego omówienia sprawy zawarcia małżeństwa /.../ Kiedy we wsi ten
zwyczaj zaniki? Jak było dawniej? Jak nazywają ten zwyczaj i tę czynność?
16. Zbadać czy we wsi żyją jeszcze osoby (mężczyzna?, kobieta?-wiek? zajmujące się swataniem?Jak ich nazywają?[...]
19. Dokładnie zbadać czy swat tylko informował rodziców młodej i rodziców chłopca o ich stanowiskach w sprawie małżeństwa - czy też zawierał prawomocną mowę, w której
określano sprawy majątkowe, a więc „posagu" czyli wiana. Co w odczuciu miejscowej ludności oznaczają wyrazy: „posag'', „wiano"?, której zerwanie groziło „nawiązką"?
20. Zbadaj jaką formę posiadały lub posiadają jeszcze swaty?
a) zapisać tekst oracji swata lub dialogu z rodzicami, ewentualnie przyśpiewki,
b) opisać zachowania się i wypowiedzi rodziców jakimi wyrazami wyrażają oni zgodę na małżeństwo. Jak odmawiają swojej zgody? Rodzice dziewczyny dają „poczęstne"? Jeśli
tak, to jakie?
21. W związku z przebiegiem „swatów" zapisać czy swat udawał się sam czy też z kimś, na przykład ojcem kawalera, czy też z samym kawalerem? Czy przynosili „poczęstne"? Czy
chłopiec czekał przed chałupą, aż go wezwą? w wypadku zgody rodziców dziewczyny następowało „przypicie" wódki przyniesionej przez swata? Czy pila też dziewczyna?
z młodym?
