http://zbiory.cyfrowaetnografia.pl/public/3758.pdf
Media
Part of Meble Józefa Gibuły / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1961, z.2
- extracted text
-
II.
Ewa
E
W
B
maju
Badania
J
1960
roku
Plastyki
ekipa
Ludowej
oraz M u z e u m L u b e l s k i e g o
tracyjne
na terenie
łania
wojenne,
które
czenie w y t w o r ó w
również
zwłaszcza
Fragment
pracowników
Sekcji
prowadziła
badania
Lubelskiego.
roku
PAN
Na
spowodowały
nas
zabytków
i
krzesła.
badań
dzia
bionych
sprzętów,
znisz
i
a
3 w s i (Słotwiny, k o l o n i a Z a b o r z e
w
meblarstwo
ozdobne
sztuki,
tej
okolicy
nie
meble
—
poza
niami m a l o w a n y m i w b a r w n e w z o r y
—
występowały
tu s t o s u n k o w o
rzadko.
zasługuje
zespół
Gibułę,
zdobionych
do czasów
wioskach w
w
wywiadów,
Zdobione
tradycji.
Toteż
mebli,
snycerką,
obecnych
w
które
Zaborzu
pow. Opole
i
przez
rolny
w n i e d a l e k i c h Słotwinach
8 morgów
(pow. Opole
Stolarzem
był
z
wykonywał
terenie
najmniej
interesująco
stereotypo
wej
w
strona
formie,
główków
którym
ozdobiona
t y l k o zewnętrzna
jest
poziomym
szlakiem
n y c h k o n c e n t r y c z n y c h kółek, p o m a l o w a n y c h
czarnym
nie
tle.
różnią
się
ze
dekoracja
Krzesła
od
powszechnie
względu
Na
—
p o d względem
na
ryte
rzadko
zresztą
na poprzeczkach
dziej
się
rzucają
tutaj ozdobione
zdobiny
w
oczy
zasługują
—
oglądającemu.
Natomiast
są także ( m o ż e n a w e t z w i ę k s z ą d b a
a
„carga",
t j . deska
meble
W
swym
sprzętów
własnej
i
drobny
n a zamó
jąca
się
skupia
o p a r c i a , które n a j b a r
oparcia,
6 krzeseł
na
krzesłach
beleczki
wol
także
na wsi,
dotychczas
występująca
się z a z w y c z a j
biało n a
używanych
spotykanych
za
żłobio
kształtu
przednia
sąsiadów.
poniżej
siedzenia.
przeznaczone
w
Pomimo
jednym
że
wy
znajdu
wszystkie
były d o j e d n e g o wnętrza, n a
c z t e r e c h , które zostały o d s z u k a n e i
zinwentaryzowane,
z d o b i n y dość s i l n i e różnią się m i ę d z y sobą.
Przeważ
posiadał
szereg
nie
łóżko,
krzeseł,
z l i s t k a m i , o s a d z o n e w k w a d r a t o w y m w a z o n i k u ( i l . 3, 4).
6
oraz ramę d o o b r a z u ; w s z y s t k i e o z d o b i ł bogatą
jakiej
na
mebli
zdo
i k o l o n i a Rzeczyca).
pionowe
wienia
snycerską,
obecnie
są
również
użytek o r a z
kredens,
krzesła
łością)
n a własny
roboty:
4
padku
sprzęt g o s p o d a r s k i
domu
łóżko,
ziemi
zamiłowania
wspom
mianowicie
Lub.) i t a m
i chociaż n i g d y n i e uczył się t e g o rzemiosła, w
nych c h w i l a c h chętnie
czasie
t y l k o część
się łóżko o zupełnie p r o s t e j ,
omówienie.
Kębło-
spuściznę. W
się odnaleźć
rozproszone
wymienionych
jednak
się
a
(miał
i k r e w n i rozdzielili
przedstawia
Józefa
pobliskich
z dworu w
Z
udało
które
uwagę
zachowały
kilku
wie — za uciułane pieniądze kupił
się n a stałe.
cie
skrzy
Lubelskie.
Józef Gibuła — r o b o t n i k
osiedlił
miało
n a szczególną
wykonanych
kredens,
pozostałą
U
1943 l u b 1944 r o k u
siebie
wnętrza.
kawszych
w
70 l a t ) , s y n o w i e
między
wyposażenia
Jak można sądzić z p r z e p r o w a d z o n y c h
nastąpiła
nianych
ludowej,
budownictwa
która
pene-
poważne
kultury
Gibuły,
wówczas ponad
obsza
1944 d ł u g o t r w a ł e
tradycyjnej
zakresu
B
Sztuki
interesujących
z
O
Instytutu
Powiśla
rach t y c h toczyły się w
racją
Gibuła:
Fryś-Pietraszkowa
M
tym
1. Józef
nie spotykamy
w
deko
ogóle
m e b l a r s t w i e l u d o w y m t e j o k o l i c y . P o śmierci
w
Józefa
są
to symetryczne,
sztywne
w
układzie
gałązki
D o d a t k o w y e l e m e n t z d o b n i c z y stanowią kółka —
kon
centryczne
pror
stymi
l u b wypełnione
kreskami.
W
dwóch
przecinającymi
wypadkach
się
występują
.97
II.
3, 4. Józef
poza t y m z a b a w n e „ l u d z i k i " ( i l . 1). Z p r o s t e g o
głowy i rysów t w a r z y o r a z
b r a k u ogólnych
postacie te przypominają
nieco
mentalne
tułowia
potraktowanie
Gibuła:
ujęcia
proporcji
r y s u n k i dzieci.
świadczy
Orna
jednak
Fragmenty
o
6
profilowanych
ogranicza
nych
listków,
słach, o r a z
wane
pod
Z
ogólny c h a r a k t e r t y p o w o
Najbardziej
kompozycyjnych
(il. 2). Składa
Gibuły
on
konsekwentnie
dekoracyjnej
efektownym
się
je
jest
z
kompozycji.
przykładem
kredens
umiejętności
jego
jednodrzwiowej
z zamaskowaną szufladą o r a z d w u d r z w i o w e j
roboty
kół
zdobniczych.
Dekoracja
zaledwie elementów:
koncentrycznych
lub
owal
dzielonych
wewnątrz p r o s t y m i kreskami, podobnych j a k n a krze
ryzo
podciągając
polach
się t u d o k i l k u
o tym, że a u t o r c e l o w o i ś w i a d o m i e upraszczał
postacie,
krzesła.
tych
kompozycji
się
strefowo
wzoru.
ptaszka
elementów
w
( i l . 6) i niekształtnego
powstaje
rodzaju
w
ramach
Snycerkę
W oszczędnej g a m i e
nastawy
wym
tle listki
kwiatonów,
flakonika.
symetrycznych
które
poszczególnych
podkreśla
podstawy
szereg
powtarzają
kondygnacji
polichromia,
utrzymana
kolorystycznej. Na jasnym, ugro-
i łodygi
pociągnięte
są n a
przemian
.9.9
Józef
ment
Gibuła:
II.
kredensu.
bielą i r ó ż e m i n d y j s k i m ,
czym
najwięcej
5. Krzesło.
6.
Frag
k a r m i n e m l u b czernią,
przy
b i e l i występuje
w
II.
górnych
partiach
dekoracji.
N i e udało się n i e s t e t y uzyskać żadnych i n f o r m a c j i
na
t e m a t kolejności
tów.
Wiadomo
około r o k u
powstawania
jedynie,
że
zdobionych
sprzę
wykonany
został
kredens
1935. B r a k r ó w n i e ż wiadomości o p b d n i e -
t a c h , które skłoniły G i b u ł ę d o t a k o r y g i n a l n e j
czości
artystycznej.
Według
zapewnień
twór
synów
Gi-
buły, p o z a w y r o b e m o p i s a n y c h p o w y ż e j
sprzętów n i e
p r z e j a w i a ł o n żadnej i n n e j działalności
plastycznej.
Twórczość
Gibuły, m i m o
bezpośrednich p o w i ą z a ń
w
swoim
ludowa.
że n i e posiada
z ludową
sztuką
ogólnym
charakterze
jest
Analizując
poszczególne
motywy,
jak
żadnych
tradycyjną,
najbardziej
można
by
znaleźć p e w n e a n a l o g i e n p . w ś r ó d r a d o m s k i c h przęśl i c , c z y góralskich f o r m n a s e r k i .
Fot.
Jan
Swiderski