http://zbiory.cyfrowaetnografia.pl/public/3552.pdf

Media

Part of Dział informacyjny / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1947 t.1, z.1-2

extracted text
D Z I A Ł

I N F O R M A C Y J N Y

POWSTANIE, O R G A N I Z A C J A

1 CHARAKTER

PAŃSTWOWEGO INSTYTUTU
BADANIA
Państwowy
Ludowej

Instytut

powstał w

zarządzenia

Ministra
w

Ministerstwa

Kultury

Potrzeba
równo
i

jaką

w i n n a odegrać

wej

naszej'

jak

też

z

go

ków

wśród

sztuki
tego

do

zjawiska.

Dokonać

tego

za­

może

cen­

dziełem

Ministerstwo
przecież
nowej

p r z y p a d k u , że

tego

do

życia

Sztuki.

Ono

tworzy

podstawy

dla

rozwoju

niego

należy

t r o s k a o ochronę zabytków oraz k i e r o w ­
nictwo

i piecza

nymi.

O n o więc

stwu

w

robku

n a d szkołami a r t y s t y c z ­
odczuło przede

poprzednio
dotąd

oprzeć

artystycznego
brak

jest

jaką

niewątpliwie

naszego

znajomości
była

czy

zjawiska

świata

dowej

jeden

przejawów

sztuki

terstwie

wiedzy

sztuce

jest tworzenie

wiedzy

oraz

jej

jako

z

oraz

w

związku

z

t y c h rodzai badaczy:
listy



badacza

wzajemnie

nią.

o

Prace

obydwu

etnografa i

sztuki

mogą

Instytut

wystawy,
daniem:

w s p o m a g a ć , n i g d y zaś zastę­

sztuka

mas,

ludowa.

jednostkę

przy

i

Celem

Kultury

szerzenie

tylko

Narodu,

sztuki

Badania Sztuki Ludowej

samodzielną

specja­

się

która

się M i n i s t e r ­

jego p r a c y n a całokształcie do­

gdyż

rzy

wszyst­

zaznaczoną,

choTeologów

wogóle, na tle ogólnej

i

polskiej. Do

traktujących

sztuki l u ­

badań
twórczo

powołało

Kultury

sztuki

pozwala

specjalistów,

Badania

zorganizowanie

artystycznej

instytucję

nie

muzykologów,

innych

jest

powstawała

wszystkim history­

dzia­

ści l u d o w e j .

lukę

istot­

ma

systematycznych

całokształtem

kim

i wyjaśnienie

odpowiada­

Instytutu

przez

prowadzenie

warun

i charakteru sztuki ludo­
literatury,

i

nad

Nie

od tej strony

ona

Ludowej

rodzaju

pun­

tylko

Państwowego

Sztuki

dla

niemal nie

jest

łalność



co o sztuce l u d o ­

których

wej, to praca przede
sztuki,

tego

oczach

określenia

i bytowała. Poznanie

ków

Sztuki,

wynikała

naszych

etnografowie

nych walorów

i

Urzędowym

zachowania

w

nieznanej. To b o w i e m
materiałem

j a k rozpiętości

l u d o w e j , dotąd z

i skutkiem

nym

znaczeniu

f o r m o w a n i u się n o ­

potrzeb

pisali

zarówno

ogólnonarodowej

ginącej

wej

jącej

i S z t u k i N r 1.

konieczności

widzenia

badanej

w

kultury

z dziedziny sztuki i w skali

mocy

sztuka ludowa

sztuki

potomności
ktu

Kultury

LUDOWEJ

Sztilki

194G n a

Dzienniku

utworzenia

z roli,

odrębnej

Badania

roku

ogłoszonego

SZTUKI

wykłady,

Sztuki.

o sztuce

przez

two­
Minis­

wydawnictwa,

kursy

i t p . , zaś

planowanie, inicjowanie,
t

i

wspoma­

g a n i e badań d o t y c z ą c y c h s z t u k i

ludowej

plinach

we

a

wyjścia,

inne

kryteria

s y s t e m a t y k i i wartościowania, i n n a
nież m e t o d a

pracy, a nawet w

rów­

t y c h sa­

przeprowadzanie

za­

orga­

p o w a ć . I n n e b o w i e m są w o b y d w u d y s c y ­
punkty

nizowanie,

jego

ludowej

wszystkich

budownictwie,

rzeźbie, m u z y c e ,
rzędzie,

w a n i a n a u k o w e g o . Stąd w c h w i l i o b e c n e ]

szemu teatrowi.

ki

istniejącej

dotąd z p o w o d u b r a k u b a ­

dań n a d sztuką l u d o w ą p r z e z

60

fachowców

W

więc

malarstwie,

tańcu, l i t e r a t u r z e i o b ­

odpowiadającym

ramach

zamierza

przejawach,

zdobnictwie,

m y c h p r z e d m i o t a c h i n n a treść z a i n t e r e s o ­
w y ł o n i ł a się k o n i e c z n o ś ć w y p e ł n i e n i a l u ­

jej

swej

poniekąd

działalności

na­

Instytut

być również o p i e k u n e m i cen­

tralą a r c h i w a l n ą d l a w s z y s t k i c h p r a c , d o -

t y c z ą c y c h s z t u k i l u d o w e j z której

korzy­

Politechniki

stać m o g l i b y z a r ó w n o b a d a c z e i n d y w i d u ­

0

a l n i j a k też o r g a n i z a c j e

przez

działające w t e j

badawcze

Instytutu

dokonywa­

ne będą z a r ó w n o p r z e z p e r s o n e l

własny

I n s t y t u t u , j a k też o s o b y a n g a ż o w a n e , n i e
wchodzące w

stały z e s p ó ł j e g o

pracow­

ników.

Poza

Centralą

przewi­

dziane



głównie

przy

muzeach,

czy
sieć

starał

pomocnicze,

szkołach

instytucjach

arty­

pokrewnych,

informatorów-koresponden-

tów, d o t w o r z e n i a
stytut

Instytutu

jego 'placówki

stycznych
a nadto

której

pozyskać

b ę d z i e się I n ­

zarówno

z a c j e społeczne, działające
też

nauczycielstwo,

itp. Do w y k o n y w a n i a
tworzone
cze,
w

będą

na wsi, więc

oparciu

ganizacja

o

Instytut.

Instytutu

zespoły

zadań

oparta

jest

Adolf

or­
po­

kierownictwem

się w

następu­

Krzyżanow­

dr.

3)

rozto­
zdobni­

Krakowie)

Romana

4) tańca p o d k i e r o w n i c t w e m

pod

Reinfussa,
nacz.

Zyg-

l e r a T a d e u s z a o r a z 5) m a l a r s t w a i r z e ź b y
pod

kierownictwem

skiego. W
cja

d r . Józefa

Grabow­

o r g a n i z a c j i jest j e s z c z e 6) s e k ­

b u d o w n i c t w a , n i e posiadająca

kierownika
pracy

dotąd

i działająca w ścisłej

współ­

z Zakładem A r c h i t e k t u r y

Polskiej

LINSTITUT

NATIONAL

DE

ludowej

oraz

bibliotekę

Władysława Kolago) wreszcie
fotograficzną.
zacyjnym
kowej
go

Ostatnim

będzie

Ministra

jako

cej

Sztuki,

Instytutu

Nau­

doradcze­

i

opiniu­
czuwają­

n a d linią j e g o p r a c y i r o z w o j u .

Dotychczasowe
tutu

prowadzone

niepełny
w

i

organi­

Rady

organu

Kultury

jącej działalność

pracownię

etapem

utworzenie

Instytutu,

(mgr.

stan

dziedzinie

ctwa

i

prace

badawcze

były,



organizacyjny,
rzeźby,

O

na

wyłącznie

malarstwa,

budownictwa.

Insty­

względu

?dobni-

przebiegu

ich

przyszłym

po­

Chybiński,

sztuki

zamieszczo­

n a S o b i e s k i e g o , n a d którą o p i e k ę
(mieszczącej

d o l s k a ) , A r c h i w u m m a t e r i a ł ó w d o badań

roku

pod kierownictwem mgr. Maria­

prof.

jeszcze

dalej

s k i e g o , 2) m u z y k i ( m i e s z c z ą c e j się w Po­

czył

Instytut

ne

1) l i t e r a t u r y i obrzędu, p o d

ctwa

lat

Sekcji

1 r e z u l t a t a c h informują

na

powstały

posiada

Obok

badaw­

Wewnętrzna

k i e r o w n i c t w e m prof. Juliana
znaniu)

Sosnowskiego.

oparciu

szereg

chociaż

badawcze i organa

Dotychczas

jące Sekcje:

specjalnych

samoistnie,

na sekcje

mocnicze.

duchowieństwo

odrębne

działające

dziale

prof.

w

przez

Sekcję w y d a w n i c z ą ( m g r . B a r b a r a S u c h o ­

organi­

, , W i c i " , „Samopomoc Chłopska" i i n n e —
jak

Warszawskiej,

gromadzone

badawczych

dziedzinie.
Prace

zbiory

sprawozdania.

wszystkie
rzej

sekcje

zakrojoną

W

podejmą

znacznie

działalność

na

całej P o l s k i , p r z y u ż y c i u n o w e g o sprzętu
własnych

środków

lokomocji

pomocniczego

i w o p a r c i u o pracę

młodzie­

ży

artystycznych

szkół

Młodzież

oraz

ta będzie

i

akademickich.

mogła

tą d r o g ą

nie

t y l k o z e t k n ą ć się b e z p o ś r e d n i o w

terenie

ze sztuką l u d o w ą , l e c z r ó w n i e ż

uzyskać

środki m a t e r i a l n e n a d a l s z e s t u d i a .
W

miarę

zdobywania

mater.ałów

i opracowań wzrastać będzie

działalność

popularyzatorska

zapoczątko­

roku

Instytutu,

wana

w

dami

na uniwersytetach ludowych,

sach

nauczycielskich

łecznych,

oraz

celniejszych
wydania

bieżącym

działaczy

wykła­
kur­
spo­

przygotowaniem

^djęć

dzieł r z e ź b y l u d o w e j ,

celem

pocztówek,

głównie dla

i

kilkoma

przeznaczonych

zagranicy.

S E C H E R C H E S SUR L'ART P O P U L A I R E (SA C R E A T I O N , S O N
NISATION

sze­

terenie

ORGA­

E T S O N CARACTÉRE)

Cet Institut a été crśe en 1946 auprés du Ministěre de la culture et des beaux arts. C e s t une'unitě i n dipendante, dependant directement du Ministre. И posséde les sections suivantes de recherches:
I. Sculpture et Peinture, 2. Ornamentation, 3. Littérature et coutumes populaires (ceremonies popu­
l a t e s ) , 4. Musique, 5. Dance, 6. Construction.
Sou but est de (aire connaitre et de répandre l'art populaire Polonais, sa tache, l'élude et la defi­
nition de cet art.

ы

j

BADANIA
I .1

W

ZDOBNICTWA

K R A K O W S K I M , NA
Mimo,

że

dowego
w

w

zagadnieniem

zdobnictwa

lu­

stroju

1 figurka).

się

już

nych

miejscowości

mimo,

że

Koszta

zajmowano

Kolberga

Udzieli,

i

w literaturze etnograficznej
z

tych

stron

a

nawet

prac

sporo

publikowanych

nia

200.216.—

badań

W

zdobnictw i

wiadomości

z

się w y s z u k a ć k i l k a

tej

poważne

luki.

było

Szczególnie
fakt,

że

jak

i

i

ludowej
zawierały

przykro

zdobnictwo

zarówno

graficznym
bardzo

sztuki

fragmentaryczne

odczuwać

skiego

dziedziny

pod

dawał

Krakow­

względem

rzeczowym

nierównomiernie,

działy

Naukowe

co

topo­

opracowane

musiało

zakresie

tychczas

W
Łoch.

go

o zdobnictwie

i sąsiedniej

teriałami,
Badania

Góralszczyzny

przystąpił
Sztuki

których

rzone

drowi

Badania

Romanowi

prowadzone

od

początkowo

2

by

kute na wozach.

W

sezonu badawczego,

ranie

materiałów,

tkactwa,
w

pow

oraz
r

działów

ozdo­
zbie­

obejmujące

zaangażowano

Najdonioślejszym
stwierdzenie,

jest

badanym

W

okucia

ozdo­

dzy

Sztuk

Sztuk

czy

etnologii

U. J . Z

rących

udział

w

studentów

Pięknych,

Plastycznych
pośród

pracy

i

18 osób

terenowej

bio­

wyelimi­

żywiecki,

że

zdobnictwo

obszarze

wozów,

innymi

razy,

przynosząc

sporo

podejmo­

kilkanaście

wartościowego

teriału. O g ó ł e m p r z e p r a c o w a n e

ma­

zostało w t e ­

1947, o r a z

przedwojennych
i

Z
do

zarówno

interpretacją

funduszów

udzielonych
Krakowskiego

dawczego
badania

przeprowadzone

zdobnictwa

przez

oparciu

o Zakład

Wrocławskiego,
zbierania

materiałów

zdobnictwa

muzea

skrzyń

utrwalo­

10.720.—

i

Wałbrzychu.

W

n y c h w 3 2 9 o b r a z a c h a k w a r e l o w y c h , 15 s z t u k

4

skrzyń

i n n y c h mebli w 25 obrazach b a r w n y c h

w

sunkach,

407

wykonanych
barwnie
skich
nin

wozów

2.350

Ponad

to

wykonanych

kopii

nowych

p a r z e n i c i 37 p r ó b e k

pasiastych. N a
prac

innych

przedmiotów

zebrano

wyżej

jeszcze

zdobionych

46

góral­

wełnianych

marginesie

wykonano

i ry­

rysunkach,

tuszem.

czonych

62

w

tka­
wyli­

3 rysunki
(2

części

z

opracowano,

i

mu­

Uniwersytetu

się

narazie

do

ludowego

ciągu

8 dni ro­

dotychczas

kosztem

Jaworzu,

Choinie

w

wyniku

16 s z t u k

kilku

prowadzone

zakresu
W

ba­

również

otrzymano

i n n y c h mebli,

kopie
łącznie

42 i l u s t r a c j a c h a k w a r e l o w y c h .
Dużą

na

Etnologii

meblowego.



206

barw

Instytut

zostały

ograniczały

przeprowadzonych

zebrano

formy

Ośrodka

ludowego w

miejscowości.
poszukiwań

jes!, m i ę ­

nowe
doborem

dyspozycji

boczych

wyniku

ostat­

formy.

r e n i e 133 d n i , w c z a s i e których z b a d a n o 154
W

w

n a których w y b i t a

data

w

po

wciąż

ornamentowane

p r ó b o w a n y c h p r a c o w n i k ó w , którzy
terenowe

i

skrzynie malowane

z e a c h D o l n e g o Śląska. P r a c e te,

wyprawy

ludowe

żywym

n o w a ł się z c z a s e m k i l k u o s o b o w y zespół w y ­
wali

i pól-

h a f t ó w n a s p o d n i a c h góralskich, różniące się

Wyż­
słucha­

następujące

nim dwudziestoleciu, bogato

prócz
prowa­

cechami

kowalskich:

z b i o r a c h I n s t y t u t u znalazły się i l u s t r a c j e

jak

Akademii

po­
wy­

się działem s z t u k i p l a s t y c z n e j .

przedstawiające

od

Szkoły

na

rozwijającym

sze­

szej

podstawie
zebranych

osiągnięciem b y ł o j e d n a ­

kowoż

regu wyższych u c z e l n i w K r a k o w i e , a w szcze­
gólności

Na

materiałów

nocno-krakowski.

1946

w y m i e n i o n y c h również

dzenia

przejawiające

w i l a m o w i c k i , m a k o w s k i , nadwiślański

terenowe

n a o d z i e ż y męskiej. D o

analizy

kowalskie

dziś

powie­

ozdobnego

by haftowane
badań

kwitnie

do

wyrobów

oraz

prace

nowotarskim,
wyżej

obszarze

i

się o d r ę b n y m i

rozpoczęto

wstępne

na

bieżnej

badaniami

różniają

zagadnienia,

dotyczących

Góral­

zespoły

r o k u bieżącym, p o d

koniec

pograniczu
na

do

grudnia

a mianowicie: ludowe meblarstwo

na
czy

badań

Reinfussowi.

naj­

mora-

kwitło

okuciach wozów.

kierownictwo

te

Małopolski

się

ma­

i

w

(typ

p i e r w s z y , że n a

nowymi

Warszawie

objęły

poraz

zdobnictwo

systematycznych

terenowych,

roku

w

jak

bogate

Instytut

duże.
udało

Białej,

krakowskie­

Państwowy

Ludowej

przeprowadzania
zostało

ludu



meblowego

związku z p r z e p r o w a d z o n y m i

zakresu.

wiadomości

kwocie
przepro­

szczyźnie.

odbić

dotychczasowe

w

Krakowa

okolicy

stwierdzono

uzupełnić

wykona­

nowych, nieznanych do­

kaszowski)
w

się z k o l e i n a p r a c a c h s y n t e t y c z n y c h z t e g o
Chcąc

się

rezultaty

terenowych

okolicach

i

Śląska,

i

t y p ó w skrzyń i i o z a r ó w n o

bliższych
wieki

mapa.

badań

zamykają

zł.

wadzonych

dosyć

pewne

ilustracji

l u d o w e g o w sposób s y n t e t y c z n y ,

się

omawiających

posiadamy

przebada­

i l u s l i u j e załączona

przeprowadzonych

materiałów

ŚLĄSKU

Rozmieszczenie

zdobnictwa
były

I; 1

GÓRALSZCZYŹNIE I D O L N Y M

Krakowskim

czasach

LUDOWEGO

usługę

Dolnym

sekcję

w

Śląsku

czasie

organizacji

badań

oddał, o p r a c o w a n y

przez

etnograficzną

Oddziału

Wrocławskie­

g o I n s t y t u t u Śląskiego, w y k a z z b i o r ó w
graficznych

znajdujących

się

w

etno­

muzeach

dolnośląskich.
Mgr

Zofia

Cieśla-Reinfussowa

'KIELCE

WŁOSZCZOWA

CHĘCINY

CZĘSTOCHOW,

JEDRZLJÓW

PIŃCZÓW

MIECHOM
OLKUSZ

KATOWICF

CHRZANÓW

WADOWICE f — 4

BADANIA
ZDOBNICTWA

Я В

-

skrzynie

S

/

L U D O W E G O

***** inne przedmioty

wozy
' skrzynie * wozy

"¿30 zdobione

ыЫп. tkaniny pasiaste

с
/

JBBf

/
I

parzenice

SPIS MIEJSCOWOŚCI D O M A P Y

pt. „ B A D A N I A Z D O B N I C T W A

Wilamowice 2 Bestwinka 3 Hecznarowice 4 Kę­
ty 5 Pisarzowice 6 Międzyrzecze 7 Halcnów
В Leszczyny 9 K a m i e n i c a 10 M i k u s z o w i c e 11 B y s tra/Slaska 12 W i l k o w i c e 13 Hucisko/Sl. 14 Łody­
gowice 15 Meszna 16 Szczyrk 17 Stary Żywiec
18 Pietrzykowice 19 Podlesie 20 Zablocie 21 R a ­
dziechowy 22 Wieprz 23 Bystra/Żywiec 24 K a ­
mesznica 25 Rajcza 26 Sól 27 R y c e r k a Górna
28 Ujsoły 29 G l i n k a 30 Gilowice 31 Jeleśnia
32 Hucisko 33 K o s z a i d w a 34 L a c h o w i c e 35 Biała

LUDOWEGO

36 Bystra/Jordanów 37 Sidzina 38 Stróża 39 W i ę cierza 40 Krzczonów 41 Lubień 42 T o k a r n i a
43 Obidowa 44 K l i k u s z o w a 45 C z a r n y D u n a j e c
46 Łopuszna 47 Szlembark 48 Dębno 49 N o w a
Biała 50 M a n i o w y 51 Krośnica 52 Grywałd 53 Z a ­
kopane 54 Brzozówka 55 Sułoszowa 56 J e r z m a ­
nowice 57 C i a n o w i c e 58 W i d o m a 59 Polekarcice
60 Zagórzyce 81 Michałowice 62 C z a j o w i c e
63 Racławice p. O l k u s z 64 Paczułtowice 85 Żbik
66 C z a t k o w i c e 67 Kleszczów 88 Burów 69 B a -

63

'.ice 70 T o n i c 71 Z i c i o n k i 72 B i i i l c o ?3 /dz/eshiw i c e 74 W i ę c i a w i c e 75 Pleszów 70 W ę g r z c c
77 A l e k s a n d r o w i c e 78 S z c z y g l i c e 79 C l i o l c i z y n
BO M o r a w i c a 81 Mników 82 R y b n a 83 Czulówek
84 Kaszów 85 L i s z k i 86 N o w a W i e ś Szlachec­
ka 87 Raczim 88 T y n i e c 89 S a m b o r e k 90 Ska­
w i n a 91 W i e l k i e D r o g i 92 Marcyporęba 93 K a c z y n a 94 ż y d ó w 95 W a w r z e ń c z y c e 96 Łaźnia
97 G r o b l a 98 N i e d a r y 99 Krzyżanowice 100 C i k o w i c e 101 Siedlec 102 Dąbrowica 103 Kurów
104
Buczyna
105 C h r o s l o w a
106
Wionięć
107 U s z e w 108 L i p n i c a Górna 109 L i p n i c o M u r o ­
w a n a 110 L i p n i c a D o l n a 111 Łakta Górna 112 k z e -

TRACE

BADAWCZE

S E K C J I M A L A R S T W A I R Z E Ź B Y P. I . B. S. L.

W p i e r w s z y m r o k u i s t n i e n i a I n s t y t u t u sek­
cja Badania m a l a r s t w a i rzeźby prowadziła
b a d a n i a o k o l i c y K r o s n a i N o w e g o Sącza.
W e w r z e ś n i u 194G r. w y p r a w a p r a c o w n i ­
ków s e k c j i rzeźby i m a l a r s t w a w
powiat
krośnieński
miała
na celu
wyodrębnienie
t y p o w y c h rzeźb, t w o r z ą c y c h p e w n e
grupy,
a szczególnie z a r y s o w y wującą się
„szkolę
krośnieńską" i z b a d a n i e i c h zasięgu. F o t o g r a ­
f o w a n o i o p i s y w a n o o b i e k t y w y r ó ż n i a j ą c e się
zarówno cechami s t y l o w y m i j a k i poziomem
a r t y s t y c z n y m . Z r o b i o n o j e d n a k również k i l ­
k a i n n y c h zdjęć d o celów porównawczych.
S f o t o g r a f o w a n e z o s t a i / także o b r a z y z n a j d o ­
w a n e p r z y o k a z j i b a d a n i a rzeźby. W e w s i
W i e t r z n o w kościele znaleziono nieznany do­
tąd d r z e w o r y t l u d o w y z w y o b r a ż e n i e m C h r y ­
stusa n a krzyżu, który z a k u p i o n o d o k o l e k c j i
eksponatów p r z e z n a c z o n y c h n a w y ą t a w y za­
graniczne. W y m i e n i o n e
obiekty
sfotografo­
wano
w
następujących
w s i a c h : Suchodół,
Głowienka, Miejsce Piastowe, D u k l a , Zboiskn,
W i e t r z n o , Łazy, W r o c a n k a ,
Szczepańcowa,
Zręcin, Żarnowiec, S w i e r z o w a ,
Białobizegi,
Odrzykoń,
Bratkówna,
Wojkówna,
Łączki
Jagiellońskie, W o j a s z o w i c e
i miasto Kros­
n o . R a z e m s f o t o g r a f o w a n o i o p i s a n o 45 o b i e k ­
tów.
W y p r a w a w okolice Ostrowca kieleckiego
miała n a c e l u s f o t o g r a f o w a n i e i o p i s a n i e j e d ­
nej z najcelniejszych
rzeźb l u d o w y c h

Chrystusa
Frasobliwego
znajdującego
się
w s t a r y m r o t u n d o w y m kościele w Grzegorzewicach. N i e
mniej
ciekawą
od
samej
rzeźby jest k a p l i c z k a w y k u t a w k a m i e n i u ,
w y s o k o ś c i o k o ł o 50 c m z w n ę k ą n a f i g u r ę ,
stojąca u podnóża g ó r y , w której znajdowała
się rzeźba
przed
zabraniem do
kościoła.
W drodze do Grzegorzewie sfotografowano
i o p i s a n o w e w s i J ę d r z e j o w i c e interesującą
figurę
Chrystusa
Frasobliwego
wykonaną
z c e r a m i k i , być może dzieło
Kosiarskiego,
zaś w e w s i S t i u p i c a c h — f i g u r ę z k a m i e n i a
z w y k u t y m C h r y s t u s e m n a krzyżu.
Następne b a d a n i a p r o w a d z o n e w paździer­
n i k u p r z e s z ł y n a t e r e n N o w e g o Sącza, o b f i ­
tujący w r z e ź b y w n i e m n i e j s z y m s t o p n i u niż
krośnieńskie. Z rzeźb zupełnie n i e s p o t y k a ­
nych w okolicach Krosna, a charakterystycz­
nych nie t y l k o dla Nowosądeczyzny ale dla

6 4

(|(!(inn 11.1 Wojaków,) 114 Złola 115 Ruda Karnel a l n a 116 Kąty 117 Sechna 118 Strzeszyce 119 Las­
k o w a 120 U j a n o w i c e i21 Z b i k o w i c e 122 Łoso­
sina D o l n a 123 B i l s k o 124 K o b y l c z y n a 125 Zmiąca 126 M o r d a r k a 127 J a w o r z n a 128 Rojówka
129 Chełmiec 130 N a w o j o w a 131 Sucha Struga
132 Łomnica 133 Brzękowice 134 T o p o r o w i c e
135 Przeszyce 136 Ciągowice 137 Irządze 138 So­
k o l n i k i 139 Hucisko/Częstochowa 140 S t a r o n o l c
141 Podlesie 142 Psary 143 B i z o z o w a 144 Sece­
m i n 145 K o n i e c p o l 146 Przyrów 147 Chrząstów
148 Międzylesie 149 Łysiny 150 Kuźnica 151 Czec h o w i c c 152 B o r z y k o w a 153 Włoszczowa.

w o j . k r a k o w s k i e g o należy C h r y s t u s upada­
jąc
p o d krzyżem
i Chrystus przy
słu­
pie. J e d n y m z n a j c i e k a w s z y c h z n a l e z i o n y c h
obiektów była „Pieta" w e w s i Świniarsko.
Poza
rzeźbami
sfotografowano
i
opisano
k i l k a o b r a z ó w o l e j n y c h m a l o w a n y c h n a płót­
nie o o r n a m e n t a c h właściwych Sądeczyźnie
F o t o g r a f o w a n o w y b r a n e o b i e k t y w następują­
c y c h wsiach: W i s k o w a , Chochorowice, Brzez n a - L i t a c z , B r z e ź n a o s i e d l e S t r z y g a n i e c , Dłu­
gołęki,
Swierkla, Mokra
Wieś,
Olszanka,
Wolicn,
Czarny
Potok,
Łącko,
Zabrzeż,
Szczeiesz, G o s t w i c a , Podegrodzie,
Barcenki,
Stadło,
Świniarsko.
Ogółem
zrobiono
42
zdjęcia i o p i s y .
W miesiącach l i s t o p a d z i e i g r u d n i u b a d a ­
no m a l a r s t w o l u d o w e na szkle w muzeach:
w Z a k o p a n e m , Rabce, S a n o k u , S a n d o m i e r z u ,
K r a k o w i e , Żywcu, Cieszynie i w zbiorach
p r y w a t n y c h w T a r n o w i e , Krośnie i N o w y m
Sączu, p r z y
czym
również
fotografowano
znajdujące
siei
w
muzeach
Wybitniejsze
o b i e k t y rzeźby l u d o w e j .
W 1947 r. w s t y c z n i u , l u t y m i m a r c u k o n ­
t y n u o w a n o rozpoczęte prace badawcze malar­
stwa na szkle w muzeach w B y t o m i u , G l i w i ­
cach, O p o l u , R a c i b o r z u i Jeleniej-Górze. Przej­
r z a n o p o n a d d w a tysiące obrazów, z t e g o sfo­
t o g r a f o w a n o o k o l o 3C0.
We
wrześniu
w wyprawie
terenowej
w o k o l i c e Jasła, K r o s n a i R z e s z o w a b a d a n o
w d a l s z y m ciągu zasięg g r u p , w y o d r ę b n i o ­
n y c h w r o k u ubiegłam. Z n a l e z i o n o w odle­
głych orl siebie w s i a c h te same t y p y rzeźb
„szkoły krośnieńskiej". D o k o n a n o zdjęć foto­
graficznych
w
następujących
miejscowoś­
c i a c h p o w . j a s i e l s k i e g o , krośnieńskiego i rze­
s z o w s k i e g o : Sobniów, W o l i c a , G l i n n i c z e k , Roz­
t o k i , T a r n o w i e c , W r o c a n k a , przysiółek Brze­
zina, Gąsowska, Czeluśnica,
Sporne-Korczyna, Odrzykoń, Krosna, K o r c z y n a (w której
z n a l e z i o n o t e n s a m t y p rzeźb Sw. J a n a i M
Boskiej co we w s i Żarnowiec), — Zyznów.
Godowo,
Glinnik
Charczewski
i
Glinnik
Z a b o r o w s k i . S f o t o g r a f o w a n o r a z e m 48 o b i e k
tów.
W kapliczce nad Wisłokiem znalezio­
n o jedną z n a j b a r d z i e j interesujących rzeźb
stylu ludowego, mianowicie Chrystusa Fra­
sobliwego,
którego
jedno
zdjęcie
zostało
zamieszczone na okładce.
В. В

•.'ОС.

PAÑSTWOWY
I N ST Y T U T
B A D A N I A
S Z T U K I
L U D O W E J

New Tags

I agree with terms of use and I accept to free my contribution under the licence CC BY-SA.