http://zbiory.cyfrowaetnografia.pl/public/4853.pdf
Media
Part of Wstęp / ETNOGRAFIA POLSKA 2006 t.50
- extracted text
-
„Etnografia Polska", t. L: 2006, z. 1-2
PL ISSN 0071-1861
WSTĘP
W 2003 roku świętowaliśmy jubileusz pięćdziesięciolecia Zakładu Etnologii
Instytutu Archeologii i Etnologii (wcześniej Instytut Historii Kultury Materialnej)
Polskiej Akademii Nauk . Rok 2006 pozwala nam natomiast cieszyć się z wyda
nia pięćdziesiątego tomu „Etnografii Polskiej", pisma od początku związanego
z tą placówką badawczą. „Złoty jubileusz" może być powodem do dumy i radości,
skłania też do wspomnień, refleksji, podsumowań, do zastanowienia się nad osiąg
nięciami i możliwościami zmian. Ocenę czasopisma pozostawiamy Czytelnikom
- tym, którzy czytają „Etnografię Polską" od lat i tym, którzy dopiero rozpoczy¬
nają z nią spotkania.
Historii czasopisma poświęcony jest, opublikowany w tym tomie, artykuł
Wandy Paprockiej i niżej podpisanej. Nie jest on analizą kolejnych zeszytów
i zamieszczonych w nich tekstów, lecz jedynie próbą podsumowania długoletniego
dorobku, wskazania najważniejszych problemów, o jakich pisano na łamach
„Etnografii Polskiej", prześledzenia zachodzących tu zmian.
Motywem łączącym artykuły prezentowane w tomie jubileuszowym są narra¬
cje. I nie jest to przypadek, że właśnie o nich mówimy w tak ważnym momencie.
Narracje są nie tylko opowieściami o życiu (własnym i/lub innych osób) albo
też o wybranych z tego życia, a zarazem składających się na nie, wydarzeniach.
Są one sposobami rozumienia świata, strukturami ludzkiego poznania, wyrazem
poszukiwań sensu życia i tego, co się w nim wydarzyło w określonym czasie,
nadawania znaczenia egzystencji narratora i zdarzeniom, których dotyczy nar¬
racja. Człowiek jest „zwierzęciem opowiadającym" (homo narrator), a jego
wiedza o świecie ma strukturę narracyjną.
Narracje odwołują się do pamięci i zarejestrowanych w niej wspomnień, skła¬
niają do refleksji nad tym, co minione, wyciągnięcia wniosków z przeszłości i do
zastanowienia się nad przyszłością. Pamięć, wspomnienia, refleksja, opowieści,
odniesienie do różnych perspektyw czasowych, to także element jubileuszy. Różne
mogą być jedynie sposoby ich celebrowania.
Dokonawszy, w redakcyjnym gronie, wyboru tematu, który byłby wiodącym
motywem pięćdziesiątego tomu „Etnografii Polskiej", zwróciliśmy się do kilkuna¬
stu osób z prośbą o przygotowanie tekstów. Nie precyzowaliśmy naszych oczeki¬
wań, nie chcąc niczego narzucać, ani sugerować. 'Narracje' były jedynie hasłem
wywoławczym, inspiracją. Pozostawiliśmy Autorom wolną rękę w wyborze
szczegółowej problematyki związanej z narracjami i sposobu jej przedstawienia.
1
1
Dorobek Zakładu został przedstawiony przez prof. dr hab. Wandę Paprocką w artykule za
tytułowanym „50 lat Zakładu Etnologii Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk"
(Etnografia Polska, t. X L V I I : 2003, z. 1-2, s. 5-30).
6
WSTĘP
Autorzy poszczególnych artykułów ukazują zjawisko narracji z różnych per
spektyw. Lektura tych tekstów wskazuje na ogromny potencjał etnologii/antro¬
pologii kulturowej i możliwość jej wykorzystania w badaniach tego fenomenu.
Widać też wyraźnie, jak wiele można powiedzieć o człowieku i jego kulturze,
a więc o podstawowym „przedmiocie" etnologii/antropologii kulturowej, na pod¬
stawie analizy różnego typu narracji.
W imieniu Redakcji najserdeczniej dziękuję tym wszystkim, którzy odpowie
dzieli na naszą prośbę i których teksty uświetniły jubileusz „Etnografii Polskiej".
Pięćdziesiąt lat to długi okres, zarówno w życiu człowieka, jak i w historii
czasopisma. Mam nadzieję, że „Etnografia Polska" będzie służyć następnym
pokoleniom Czytelników, zyskując ich uznanie i sympatię. Twórcom kolejnych
numerów życzę sukcesów, radości i jeszcze wspanialszych jubileuszy.
Iwona Kabzińska