http://zbiory.cyfrowaetnografia.pl/public/2238.pdf
Media
Part of O kapliczkach / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1992 t.46 z.3-4
- extracted text
-
Kapliczki
Anna В. Bohdziewicz
П. 1. Noakowskiego 10
II. 2. Noakowskiego 12
201
П. 3, 4. Sobieskiego przy Idzikowskiego. Matka Boska ubrana na zimę i na deszcz
II. 5. Marszałkowska 62 il. 6. Noakowskiego 14
7. Wilcza 25
II. 8. Elektoralna 12
a
11. 9. Stalowa 11
II. 10. Z ą b k o w s k a 54
II. 11. Sobieskiego przy Idzikowskiego
II. 12. Mokotowska 56
Fotografuję warszawskie kapliczki od 1980 roku. Początkowo zafas
cynowała mnie ich specyficzna uroda - figury dostojnych świętych
pokryte liszajami odpadającej farby, bądź też błyszczące od lakieru
i ostrych kolorów świeżych farb; małe domeczki wypełnione figurkami
i niezliczoną ilością obrazków, przystrojone lampkami, żaróweczkami,
koronkami i plastikowymi, bądź też żywymi kwiatami, stojącymi
w kubeczkach po kefirze czy w słoikach po kompocie; w końcu stojące
gdzieś na skrzyżowaniach ulic, wśród drzew, lub też na rozstajach
podmiejskich - krzyże. Znajdując coraz to nowe kapliczki i dziwiąc się
jednocześnie, że jest ich tak dużo, spostrzegłam w jakim otoczeniu one się
znajdują. Są to najczęściej stare podwórka-studnie, obdrapane, często
jeszcze noszące ślady wojny, ciemne i ponure. N a takim podwórku
odkrycie kapliczki jest w pierwszym momencie zaskoczeniem. Jest to
często jedyne palące się w ciemności podwórza światełko.
tusa i Matki Boskiej. Figurze Chrystusa towarzyszą obrazki z Matką
Boską i odwrotnie. Obrazki też się powtarzają. Jednym słowem mógłby
to być bardzo wdzięczny temat analizy etnograficznej. Można powie
dzieć, że dokonałam jej częściowo poprzez sposób, w jaki fotografowa
łam kapliczki warszawskie. Zaczynałam zawsze od planu ogólnego,
pokazując otoczenie, w jakim się znajdują. Po czym poprzez stopniowe
zbliżenia dochodziłam aż do ich wnętrza i do zbliżenia twarzy figur. I co
ciekawe często okazywało się, że standardowe, identyczne figury mają
bardzo różne twarze, noszące indywidualne rysy, jakby ślady swego
specyficznego losu.
Zagłębiając się w temat spostrzegłam, że obowiązują tu pewne kanony.
Jest kilka typów domeczków i postumentów, kilka typów figur Chrys-
Mimo że najczęściej są stare i zniszczone, kapliczki warszawskie są
wyraźnie zadbane. Ktoś ustawia kubeczki z kwiatami, ktoś zapala
wieczorem nad nimi lampkę, ktoś czasami nawet odmaluje figurę czy
domeczek. Ktoś dba o te małe, anonimowe - nie boję się tego powiedzieć
dzieła sztuki sakralnej, będące odbiciem żywej wiary ludu, ukryte
w głębi warszawskich podwórek.
II. 13. P o z n a ń s k a
11. 14. Radzymińska róg Śnieżnej
204