Cyfrowa Etnografia

http://zbiory.cyfrowaetnografia.pl/public/4579.pdf

Media

Part of Kronika/ Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1966 t.20 z.3-4

extracted text

K

R

O

N

I

K

A

za okres IV - IX. 1966

Konferencje,

zjazdy

14 m a j a o d b y ł a się w W a r s z a w i e
narada p o ś w i ę c o n a s z t u c e l u d o w e j
i folklorowi Mazowsza,
Kurpiów
i
Podlasia,
zorganizowana
przez
Wydz. K u l t . P W R N .
Uczestniczyli
w niej n a u k o w c y ,
przedstawiciele
Cepelii i t e r e n o w y c h w ł a d z k u l t u ­
ralnych. Radzono n a d p r o b l e m a m i
inwentaryzacji i konserwacji zabyt­
ków a r c h i t e k t u r y d r e w n i a n e j ( s p r a ­
wa skansenów), p o t r z e b ą u t w o r z e n i a
w terenie e t n o g r a f i c z n y c h punktów
m u z e a l n y c h ( w Pułtusku, S i e r p c u
i Węgrowie), m e t o d a m i o p i e k i jaką
należy o t o c z y ć t w ó r c ó w l u d o w y c h .
Zwrócono u w a g ę C e p e l i i n a k o n i e c z ­
ność p o p r a w y i z a o p a t r z e n i a w s u ­
rowce pracujących d l a n i e j t w ó r ­
ców l u d o w y c h o r a z u a k t y w n i e n i e
podległych C e p e l i i z e s p o ł ó w r e g i o ­
nalnych. D y s k u t o w a n o p r o j e k t y roz­
woju dorocznych imprez regional­
nych.
*
W L u b l i n i e obradował w czerw­
cu Z j a z d M i ę d z y w o j e w ó d z k i e g o K l u ­
b u P i s a r z y L u d o w y c h , zrzeszającego
p o n a d 100 t w ó r c ó w z całego k r a j u .
Z e b r a n i wysłuchali r e f e r a t ó w d o t y ­
czących z n a c z e n i a
ludowej
twór­
czości p i s a r s k i e j d l a k u l t u r y n a r o ­
d o w e j (St. C z e r n i k a ) o r a z j e j m i e j s c a
w l i t e r a t u r z e współczesnej ( d r R.
R o s i a k a ) . O d b y ł się w i e c z ó r a u t o r s k i
uczestników o r a z ogłoszenie w y n i ­
k ó w k o n k u r s u n a poezję l u d o w ą , n a
k t ó r y w p ł y n ę ł o 65 p r a c . P i e r w s z y m i
n a g r o d a m i wyróżniono u t w o r y H a n ­
n y N o w o b i l s k i e j z Białki Tatrzań­
skiej (woj.' k r a k o w s k i e ) oraz Jana
Pocka z K a l e n i a (woj. lubelskie).
Z okazji zjazdu o t w a r t o n a Z a m k u
w Lublinie dwie wystawy: dorobku
pisarstwa ludowego
oraz
malarzy
„prymitywów".

kulturalno-oświatowej
organizacji
społeczno-kulturalnych) w y g ł o s i ł d y r .
dep.,, m g r Cz. K a ł u ż n y .
Wszyscy
u c z e s t n i c y sesji o t r z y m a l i p o w i e l o n e
t e k s t y referatów. O r g a n i z a t o r z y p l a ­
nują też ogłoszenie m a t e r i a ł ó w sesyjnych drukiem.
Zorganizowano
w
czasie
sesji
objazd terenowy muzeów regional­
n y c h oraz ośrodków etnograficznych
K o c i e w i a , Powiśla i K a s z u b , odbyły
się w y s t ę p y z e s p o ł ó w r e g i o n a l n y c h
z K w i d z y n i e i K o ś c i e r z y n y . Szcze­
gólnie interesujące d l a uczestników
o b j a z d u było poznanie zbiorów k u l ­
tury materialnej i sztuki ludowej,
zgromadzonych
przez
miejscowe
społeczeństwo w S t a r o g a r d z i e , S z t u ­
mie oraz Kartuzach (Muzeum K a ­
szubskie).
Działalność

muzeów

W Łowiczu n a zapleczu g m a c h u
M u z e u m p o w s t a j e skansen łowicki.
Przeniesiono
już
dwie
chałupy
z końca X V I I I i początku X I X w .
*

W K a t o w i c a c h n a obszarze 20- h e k t a r o w e g o t e r e n u wchodzącego w
skład P a r k u K u l t u r y p o w s t a j e s k a n ­
sen, n a j w i ę k s z y w k r a j u . N a p o d ­
s t a w i e badań t e r e n o w y c h
wytypo­
wano i wykonano
inwentaryzację
80 z a b y t k ó w a r c h i t e k t u r y l u d o w e j ,
k t ó r e znajdą się w s k a n s e n i e .

-

»

W B i e r k o w i c a c h p o d Opolem roz­
poczęto
budowę
skansenowskiego
Muzeum
Wsi Opolskiej.
Zaplano­
w a n o , że d o 1970 r . w
muzeum
z n a j d o w a ć się b ę d z i e 60 o b i e k t ó w .
Przeniesiono
już 15 z a b y t k o w y c h
b u d y n k ó w , które p o d d a w a n e są k o n ­
serwacji i montowane.

*

W Gdańsku o d b y ł a się w d n i a c h
26—28 w r z e ś n i a „Sesja p o p u l a r n o - n a u k o w a dotycząca F o l k l o r u i S z t u ­
ki Ludowej Pomorza
Gdańskiego".
Organizatorami jej b y l i : Wydz. K u l t .
PWRN,
Zrzeszenie
Kaszubsko-Pomorskie,
muzea
woj.
gdańskiego
i i n n i . Uczestniczyli w sesji p r z e d ­
stawiciele
instytucji
naukowych,
m u z e ó w , t e r e n o w i działacze k u l t u r y
i p r z e d s t a w i c i e l e stowarzyszeń r e ­
gionalnych.
Referaty
podstawowe
wygłosili: doc. d r J . Ligęza (Folklor
j a k o c z y n n i k w z b o g a c a j ą c y kulturę
narodową) oraz prof, d r M . Z n a m i e rowska-Prüft'erowa ( P o t r z e b y i moż­
l i w o ś c i w z a k r e s i e badań f o l k l o r y ­
stycznych na Pomorzu
Gdańskim
w o p a r c i u o placówki
muzealne).
Pięć referatów r e g i o n a l n y c h d o t y ­
c z y ł o poszczególnych d z i e d z i n
fol­
kloru ludowego
Pomorza.
Referat
końcowy
(Popularyzacja
folkloru
i
sztuki
ludowej
w
działalności

W Toruniu, na terenie przylega­
jącym d o M u z e u m Etnograficznego,
o r g a n i z u j e się P a r k E t n o g r a f i c z n y ,
w k t ó r y m znajdą się z a g r o d y c h ł o p ­
skie z K u j a w , Pałuk i
Kaszub.
U r z ą d z e n i e i c h w n ę t r z , ilustrujące
kulturę l u d o w ą t y c h r e g i o n ó w n a
p r z e ł o m i e X I X i X X w . , uzupełni
ekspozycję muzealną. P r z e n o s i
się
też n a t e r e n P a r k u w i e l k i s p i c h r z
k u j a w s k i (dworski), w którym znaj­
dą p o m i e s z c z e n i e w y s t a w y c z a s o w e .
W o r g a n i z a c j i P a r k u w i e l k i e zasługi
położyło istniejące o d r o k u
Towa­
r z y s t w o Przyjaciół M u z e u m E t n o ­
graficznego.

W
Ustce powstało, j a k o
filia
Muzeum Pomorza
Środkowego
w
Słupsku,
skansenowskie
muzeum
rybackie. Ekspozycja jego i l u s t r u j e
w a r u n k i życia i p r a c y r y b a k ó w .

*

W Rawie Mazowieckiej, w gma­
chu dawnego k o l e g i u m jezuickiego,
otwarto M u z e u m Regionalne Z i e m i
Rawskiej.
Zgromadzono
przede
wszystkim zabytki sztuki i kultury
materialnej
l u d o w e j , , j a k rzeźby,
s t r o j e , m e b l e i sprzęty g o s p o d a r s k i e .
*

Koło
Miłośników
Ciechanowca
z o r g a n i z o w a ł o w s w y m mieście M u ­
z e u m R o l n i c z e , dysponujące p o n a d
700 e k s p o n a t a m i .
*

W
Zwierzyńcu,
p o w . Zamość,
o r g a n i z u j e się M u z e u m
Regionalne
Roztocza. Z g r o m a d z o n o
już
wiele
eksponatów, n i . i n . z z a k r e s u rzeźby
ludowej.
*

M u z e u m Z i e m i Pasymskiej
po­
w s t a j e z i n i c j a t y w y społecznej
w
Pasymiu. W lokalu miejscowej mle­
c z a r n i z g r o m a d z o n o już w i e l e z a ­
bytków k u l t u r y l u d o w e j , głównie
mebli,
sprzętów
gospodarskich
i tkanin.
*

I n i c j a t y w a t w o r z e n i a Izb Regio­
n a l n y c h i I z b P a m i ą t e k r o z w i j a się
n a d a l ( p o r . k r o n i k a n r 2/66). W o m a ­
w i a n y m półroczu u t w o r z o n o
nowe
izby: w
Boguszowie,
pow. Wał­
b r z y c h ( m a o n a być z a l ą ż k i e m p r z y ­
szłego M u z e u m Z i e m i W a ł b r z y s k i e j ) .
Na
terenie w o j .
olsztyńskiego
u t w o r z o n o t r z y leśne i z b y r e g i o n a l ­
n e : w Jaśkowie koło W i a r t l a , Spy­
c h o w i e i w leśniczówce N i d a . W i e j ­
s k i e i z b y r e g i o n a l n e powstały
w
Parlezie
Wielkiej,
pow.
Morąg,
i Wrzesinie, pow. Olsztyn.
W K r a k o w s k i e m i z b y powstały
w Dobrej, pow. Limanowa i w Si­
dzinie, p o w . N o w y T a r g . W P c i m i u
w Szkole Podstawowej i m . M . Radockiego
powstał
szkolny
„kącik
pamiątek r e g i o n a l n y c h " .
Szkolną izbę pamiątek o t w a r t o
też w
Liceum
Ogólnokształcącym
w Tyszowcach, p o w . Tomaszów L u ­
belski.

K l a s z t o r cystersów w S z c z y r z y c u ,
p o w . L i m a n o w a , z o r g a n i z o w a ł stałą
ekspozycję muzealną z b i o r ó w w ł a s ­
n y c h w salach d a w n e j b u r s y klasz­
t o r n e j . Szczególnie interesująca j e s t
k o l e k c j a z a b y t k o w e j rzeźby l u d o w e j ,
gromadząca kilkadziesiąt eksponatów
z terenu p o w . L i m a n o w a oraz k o ­
l e k c j a r z e ź b J . J a n a s a z Dębna
Podhalańskiego.

227

Konkursy,
folkloru

wystawy,

dni

i

festiwale

Wystawę p.n. „Kultura l u d o w a
P o d h a l a " zorganizowało Państwowe
Muzeum Etnograficzne w
Warsza­
w i e o r a z M i n i s t . K u l t . i Szt. n a
barce
pływającej
Notecią,
Wartą
i Odrą o d m a j a d o września. P o k a ­
z a n o o k . 150 eksponatów z d z i e d z i n y
snycerki, m e b l a r s t w a , s t r o j u , narzę­
dzi gospodarskich, c e r a m i k i , m a l a r ­
s t w a i rzeźby. B a r k a z a t r z y m y w a ł a
się w w i ę k s z y c h o s i e d l a c h i m i a ­
stach. W s i e r p n i u b a r k a zawinęła n a
10 d n i d o F r a n k f u r t u n a d Odrą,
gdzie
wystawa
była
centralnym
p u n k t e m uroczystości k u czci M i l l e ­
n i u m Państwa Polskiego.
Wystawę
n a b a r c e z w i e d z i ł o w t y m sezonie
p o n a d 30 tysięcy osób.
*

O d 2 d o 16 m a j a o t w a r t a b y ł a <
w Szczecinie, w s a l a c h W D K n a
Z a m k u , w y s t a w a m a l a r s t w a n a szkle
H. Roj-Ciaptakowej z
Zakopanego.

D n i f o l k l o r u pałuckiego
zorga­
nizowali w d r u g i e j połowie m a j a
Wydz. K u l t . P W R N w Bydgoszczy
i P P R N w Żninie, P D K i M u z e u m
R e g i o n a l n i e w Żninie. Z t e j o k a z j i
odbył się z j a z d t w ó r c ó w l u d o w y c h ,
urządzony w d n i u o t w a r c i a w y s t a w y
s z t u k i l u d o w e j Pałuk. P o k a z a n o n a
w y s t a w i e przede w s z y s t k i m ekspo­
n a t y współczesne.
Reprezentowane
b y ł y : rzeźba w d r e w n i e , p t a s z k a r stwo, p i e m i k a r s t w o oraz h a f c i a r s t w o .

wystawa
„Tkanina-haft-koronka"
reprezentująca pracę u c z e n n i c T e c h ­
n i k u m Tkactwa Artystycznego i Za­
sadniczej
Szkoły
Zawodowej
im.
Heleny
Modrzejewskiej
w
Zako­
panem. W y s t a w a pokazywała d o r o ­
b e k o s t a t n i c h 20 l a t p r a c y szkoły.
Wychowując
przede
wszystkim
d z i e w c z ę t a góralskie, z a t r u d n i o n e p o
skończeniu szkoły g ł ó w n i e w Z a k o ­
piańskich W a r s z t a t a c h W z o r c o w y c h ,
szkoła dąży d o p o w i ą z a n i a a r t y s t y c z ­
n e g o rękodzieła w s p ó ł c z e s n e g o z b a ­
zą s u r o w c o w ą i t r a d y c j a m i a r t y ­
stycznymi regionu.
*

Wystawę sztuki
ludowej
pow.
lubaczowskiego zogranizował w m a j u
w Lubaczowie Wydz. K u l t . W E N .
P o k a z a n o rzeźbę, m a l a r s t w o , tkaninę
i haft.
*

Doroczny
konkurs
malowania
c h a t w Z a l i p i u o d b y ł się 30 m a j a .
Jednocześnie z o r g a n i z o w a n o o d d z i e l ­
n y k o n k u r s d l a dzieci w
miejsco­
w e j szkole i przedszkolu. Ogółem
uczestniczyło w k o n k u r s i e 32 m a ­
larki i 2 malarzy ludowych.
*

W m a j u o t w a r t a b y ł a w Często­
c h o w i e „ W y s t a w a twórczości l u d o ­
w e j , a m a t o r s k i e j i rękodzielniczej",
z o r g a n i z o w a n a p r z e z oddział C e p e l i a
z K a t o w i c . P o k a z a n o snycerkę
w
drewnie, tkactwo i koronki, kowal­
s t w o a r t y s t y c z n e , biżuterię cieszyń­
ską F. H o r a k a , r z e ź b y w d r e w n i e .

*

*
Wystawę
sztuki ludowej
pow.
o l k u s k i e g o urządzono w s a l i T e c h n i ­
k u m Ekonomicznego w Olkuszu, w
czerwcu, z okazji obchodów D n i
ziemi olkuskiej. Organizowali w y ­
stawę
Muzeum
Etnograficzne
w
Krakowie
i Wydz.
Kult.
PPRN.
Pokazano
eksponaty
zabytkowe
i współczesne z z a k r e s u m e b l a r s t w a ,
z d o b n i c t w a wnętrza, s t r o j u , t k a n i n y ,
ceramikę, plastykę o b r z ę d o w ą (pięk­
ne l a l k i j a s e ł k o w e ) , rzeźbę i m a ­
larstwo.
*

W czasie d n i K r a k o w a o b c h o d z o ­
n y c h corocznie w c z e r w c u
Cepelia
zorganizowała n a R y n k u M a r i a c k i m
wielki kiermasz wyrobów ludowych.
W czasie k i e r m a s z u urządzono p o ­
kazy w y k o n y w a n i a m a l o w a n e k z a l i piańskich, h a f t u i k o r o n k a r s t w a .
*

Wystawę sztuki l u d o w e j z okolic
Strzyżowa z o r g a n i z o w a n o w S t r z y ­
ż o w i e w czasie c z e r w c o w y c h o b c h o ­
dów „Dni z i e m i strzyżewskiej". W y ­
s t a w i o n e e k s p o n a t y pochodziły ze
z b i o r ó w p r y w a t n y c h Z . Leśniaka.
Pokazano w y r o b y z drewna, cera­
mikę, t k a n i n y , r z e ź b y
*

w

W m a j u i c z e r w c u c z y n n a była
pałacyku T P S P
w
Warszawie

228

D n i Sieradza,
szczególnie
uro­
czyste
w
związku
z
obchodami
m i l e n i j n y m i , o d b y ł y się o d 28 m a j a
do 5 c z e r w c a . Z o r g a n i z o w a n o m . i n .
wystawę sztuki l u d o w e j w miejsco­
w y m muzeum, kiermasz
wyrobów
l u d o w y c h i występy zespołów f o l ­
klorystycznych.
*

W czasie t r w a n i a D n i Ł o w i c z a —
4 1 5 czerwca, otwarto w M u z e u m
retrospektywną w y s t a w ę p r a c K a t a ­
r z y n y Guzek i Z o f i i Wiechno obcho­
dzących 65-lecie i 40-lecie twórczości
artystycznej. Pokazano w y c i n a n k i ,
tkaniny i hafty. Obie
twórczynie
otrzymały n a g r o d y M i n i s t r a K u l t u r y
i S z t u k i . Z o k a z j i „ D n i " urządzono
kiermasz wyrobów ludowych, kon­
k u r s n a przyśpiewki łowickie, k o ­
r o w ó d r e g i o n a l n y , o d b y ł y się w y ­
stępy z e s p o ł ó w pieśni i tańca —
miejscowych oraz zaproszonych —
k u r p i o w s k i e g o z Łomży i „Podhala".

D n i f o l k l o r u z i e m i łódzkiej o b ­
c h o d z o n o o d 15 d o 19 c z e r w c a . O r g a ­
nizatorami byli Wydz. Kult. P W R N ,
M u z e u m Archeologiczne i Etnogra­
ficzne oraz t e r e n o w e placówki k u l ­
t u r a l n e . Urządzono wystawę współ­
czesnej s z t u k i l u d o w e j p o w . łódz­
k i e g o , poprzedzoną k o n k u r s e m n a
którym p i e r w s z y m i n a g r o d a m i w y ­

różniono: Walentynę Stożkową z K u ­
r o w i c za w y c i n a n k i , K a t a r z y n ę Zię­
t e k z C z a r n o c i n a za strój, Marię
Białowąs
z
Tychowa
za
wózek
dyngusowy, H e n r y k a Wlazło z Ty­
c h o w a za k o w a l s t w o . W zorganizo­
w a n y m w dniu otwarcia wystawy
Z j e ź d z i e t w ó r c ó w l u d o w y c h wzięło
udział 45 osób. P o n a d 50 zespołów
regionalnych
i
kapel
ludowych
wzięło
udział
w
20
imprezach.
W M u z e u m E t n o g r a f i c z n y m wygło­
szono s z e r e g o d c z y t ó w poświęconych
sztuce l u d o w e j i f o l k l o r o w i , w k i ­
nach wyświetlano f i l m y etnograficz­
n e . N a zakończenie D n i odbył się
korowód zespołów głównymi ulica­
m i m i a s t a o r a z k i e r m a s z z udziałem
twórców ludowych.
*

Centralne
uroczystości
„Mazo­
w i e c k i e j W i o s n y K u l t u r a l n e j " od­
b y ł y się w P ł o c k u w d n i a c h 23—26
czerwca.
Organizatorami
Wiosny
byli Wydz. K u l t . P W R N i PPRN
w o j . warszawskiego. Imprezę przy­
g o t o w y w a n o n a terenie wojewódz­
t w a w ciągu całego r o k u . P o p r z e ­
d z i ł y ją p o w i a t o w e s e j m i k i k u l t u ­
r a l n e i e l i m i n a c j e zespołów arty­
stycznych l u d o w y c h i amatorskich
(działa i c h p o n a d 150), z których
najlepsze
wystąpiły
n a estradach
płockich. Z z e s p o ł ó w f o l k l o r y s t y c z ­
n y c h w y r ó ż n i ł y się „ K a d z i d ł o " —
zespół spółdzielni K u r p i a n k a , San­
n i k i — z Sannik i Opocznianka —
z Opoczna.
Z o r g a n i z o w a n o też w y s t a w ę „Ma­
zowiecka
Wiosna
Kulturalna", w
salach P r e z y d i u m P R N . Pokazano
w y c i n a n k i czołowych w y c i n a n k a r e k
o b u p u s z c z k u r p i o w s k i c h , pająki,
b u k i e t y sztucznych kwiatów, palmy
w i e l k a n o c n e i w y c i n a n k i , a także
p l e c i o n k i ze słomy i k o r z e n i , rzeźbę
w d r e w n i e , tkaninę, strój i c e r a m i ­
k ę . P o z i o m e k s p o n a t ó w b y ł n a ogół
b. dobry. Z wyjątkiem t k a n i n i stro­
j u e k s p o n o w a n o w y r o b y współczes­
ne,
lub rekonstrukcje
wykonane
przez twórczynie
ludowe
(wózek
dyngusowy, gaik). Komisarzem wy­
s t a w y był A n t o n i Sledziewski, pro­
j e k t i r e a l i z a c j ę plastyczną o p r a c o ­
wali Janina i Wiktor Stankiewiczowie.
Katalog
wystawy
„Mazowiecka
W i o s n a K u l t u r a l n a " , W a r s z a w a I960,
s. 14, i l . 9, z a w i e r a a r t y k u ł A . Sled z i e w s k i e g o , w p r o w a d z a j ą c y d o te­
m a t u w y s t a w y oraz fotografie typo­
w y c h eksponatów.
*

Wystawa haftu i stroju kujaw­
s k i e g o c z y n n a b y ł a w S z k o l e Pod­
stawowej
w Sławsku W i e l k i m w
m a j u i czerwcu. Organizowała w y ­
stawę n a u c z y c i e l k a M . Patykówna
pod n a d z o r e m M u z . Etnograficznego
w
Toruniu. Eksponaty
wykonane
zostały p r z e z o k . 40 uczestniczek
zimowego k u r s u u n i w e r s y t e t u pow­
szechnego, n a k t ó r y m
prowadzono
m . i n . (naukę t r a d y c y j n e g o
kujaw­
skiego h a f t u i k r o j u .
*

W l o k a l u k l u b u „ R u c h u " w Ja­
worzynce
odbyła się w
czerwcu,
*

¡sorganizowana p r z e z k l u b , w y s t a ­
wa k o r o n e k cieszyńskich, w y k o n a ­
nych p r z e z c z ł o n k i n i e istniejącego
przy k l u b i e 3 0 - o s o b o w e g o zespołu
haftu l u d o w e g o .

*
W y s t a w ę współczesnej twórczości
ludowej O p o l s z c z y z n y z o r g a n i z o w a ł o
w czerwcu M u z e u m Opolskie p r z y
współudziale M i n i s t . K u l t . i Szt.
Pokazano k r a s z o n k i , pająki, k w i a t y
sztuczne, h a f t y , r e k o n s t r u k c j e s t r o ­
ju, s z m a c i a k i o r a z r z e ź b ę i m a l a r ­
stwo o c h a r a k t e r z e twórczości a m a ­
torskiej. W y s t a w a m a być e k s p o n o ­
wana także w Czechosłowacji.
*

Z o k a z j i M i l l e n i u m chrześcijań­
stwa w P o l s c e urządzono w w i e l u
diecezjach w y s t a w y s z t u k i
religij­
nej, mające
działy
sztuki
ludo­
wej. W y s t a w a
t a k a o t w a r t a była
w czerwcu w L u b l i n i e w b u d y n k u
p r z y k a t e d r a l n y m . Pokazano rzeźby
w d r e w n i e , ceramikę z Urzędowa,
krzyże k o w a l s k i e .
Podobna wystawa, zorganizowana
przez P A X i V e r i t a s c z y n n a b y ł a
w c z e r w c u i l i p c u w Częstochowie
w jednym z pawilonów
wystawo­
wych przy I I I A l e i . Wśród ekspona­
tów s z t u k i l u d o w e j z w r a c a ł a u w a g ę
rzeźba w d r z e w i e , z a r ó w n o z a b y t ­
k o w a (ze z b i o r ó w p r y w a t n y c h T . Se­
weryna i J . W i k t o r a ) , j a k współ­
czesna, o r a z m a l a r s t w o n a s z k l e .

*
Z okazji obchodzonych w czerw­
cu D n i F o l k l o r u W i e l k o p o l s k i M u ­
zeum Z i e m i Szamotulskiej w Szamo­
tułach o p r a c o w a ł o w y s t a w y :
„Lu­
d o w y h a f t s z a m o t u l s k i " , którą e k s p o ­
nowano w w i t r y n a c h sklepowych
na r y n k u w e W r o n k a c h , „Relikty
b u d o w n i c t w a ludowego z i e m i szamo­
tulskiej w fotografii" w klubie „Ad
A c t a " w Szamotułach o r a z w y s t a w ę
„Wielkopolskie m a l a r s t w o i rzeźba
l u d o w a " ze z b i o r ó w M u z e u m N a r o ­
d o w e g o w P o z n a n i u , którą p o k a z a n o
w sali w y s t a w czasowych M u z e u m
w Szamotułach.

*

robów z 'drewna, iplecionek, zaba­
wek,
kowalstwa
oraz
przegląd
współczesnej r z e ź b y l u d o w e j . R e ­
p r e z e n t o w a n e są ma w y s t a w i e r e g i o ­
n y K u j a w , Pałuki, K a s z u b y , W a r ­
mia, K u r p i e i Podlasie
północne.
W dniu Otwarcia wystawy przeka­
zano z w i e d z a j ą c y m p i e r w s z y b u d y ­
nek
s k a n s e n u : mały
spichlerzyk
kujawski.

*

Wystawa
kurpiowskiej
rzeźby
l u d o w e j o t w a r t a była w lecie n a
terenie
muzeum
skansenowskiego
w
Nowogrodzie.
*

W
klubie M P i K
w
Lublinie
o t w a r t a była w l i p c u i s i e r p n i u w y ­
s t a w a m a l o w a n e k zalipiańskich ( p n .
„Kwiaty Zalipianek"), zorganizowa­
na
staraniem
lubelskiego
BWA,
MPiK,
przy udziale Wydz.
Kult.
P W R N . Pokazano prace Felicji C u r y ł o w e j , M . W o j t y t o , F. K o s i e n i a k
i L. Kosieniak-Rycerzowej.
Ekspo­
n a t y pochodziły ze z b i o r ó w m u z e ó w
etnograficznych w Warszawie i K r a ­
kowie oraz z kolekcji prywatnej.
J . Stelmaszczyka.
*

W Wejherowie,
w
salach p o w .
D o m u K u l t u r y , o t w a r t o 30 l i p c a
wystawę prac twórców
ludowych
powiatu wejherowskiego.
Organiza­
torami jej b y l i : Wydz. K u l t . P R N
oraz Zrzeszenie
Pomorsko-Kaszubs k i e . Z g r o m a d z o n o p o n a d 130 p r a c
23 autorów. N a j l i c z n i e j
reprezento­
wane
były h a f t y ikaszubkie, p l e ­
c i o n k i o r a z rzeźba w d r e w n i e (o
c h a r a k t e r z e twórczości a m a t o r s k i e j ) .
W e wrześniu w y s t a w ę p r z e n i e s i o n o
do M D K w R u m i , a następnie d o
R e d y . W czasie t r w a n i a w y s t a w y
zorganizowano
w Wejherowie
na­
radę t w ó r c ó w l u d o w y c h z p r z e d ­
stawicielami władz k u l t u r y i h a n d l u .
D y s k u t o w a n o n a niej głównie za­
gadnienia organizacji zbytu w y r o ­
bów ludowych i opieki n a d ich w y ­
twórcami.

d e l e chałup, sprzęty i
drewniane, hafty, stroje.

*
W y s t a w a „Sztuka l u d o w a n a G ó r ­
n y m Śląsku" o t w a r t a była w s i e r p ­
n i u w salach B W A w Katowicach.
Organiza to r a m i w y s t a w y b y l i : Wydz.
K u l t . W E N , M u z e u m Górnośląskie
w Bytomiu i B W A w Katowicach.
P o k a z a n o o k . 180 eksponatów z z a ­
kresu haftu i tkactwa, kowalstwa
i j u b i l e r s t w a , z d o b i o n y c h snycerką
przedmiotów d r e w n i a n y c h
(naczy­
n i a , f o r m y n a masło i p i e r n i k i , n a ­
rzędzia t k a c k i e ) , p l a s t y k i o b r z ę d o ­
w e j (maski), i n s t r u m e n t y muzyczne,
m a l a r s t w o n a płótnie i n a s z k l e
o r a z rzeźbę w d r z e w i e
(tradycyjną
i współczesną). E k s p o n a t y
pocho­
dziły ze z b i o r ó w M u z e u m G ó r n o ­
śląskiego. K o m i s a r z e m w y s t a w y był
St. T e j w a n ,
scenariusz i k a t a l o g
opracował
E.
Jaworski.
Katalog
„Sztuka l u d o w a n a G ó r n y m Śląsku",
K a t o w i c e 1966,, s. 28 n l b , i l . 1 1 , a r t y ­
kuł w s t ę p n y w p r o w a d z a j ą c y w z a ­
gadnienie
śląskiej s z t u k i
ludowej
o r a z spis eksponatów.

*
W y s t a w ę rzeźby l u d o w e j
Kie­
lecczyzny, przygotowaną przez M u ­
z e u m Świętokrzyskie w
Kielcach,
eksponowało w s i e r p n i u M u z e u m
ziemi n y s k i e j w Nysie. Pokazano
kilkadziesiąt rzeźb, p r z e d e
wszyst­
k i m współczesnych: L . K u d ł y , A . i
H . Z e g a d ł ó w , J . Piłata, M . G r y g l a .

W
sali P D K
w
Kościerzynie
o t w a r t a była w s i e r p n i u i wrześniu
wystawa
współczesnej
twórczości
l u d o w e j Kaszub á Kociewia, zorga­
n i z o w a n a przez pracowników P D K .
P o k a z a n o o k o ł o 400 eksponatów, r e ­
prezentujących t k a c t w o ( s z m a c i a k i ) ,
p l e c i o n k a r s t w o (bogaty zestaw p l e ­
cionek z Wdzydz), garncarstwo, haft
i rzeźbę w d r e w n i e . W
wystawie
uczestniczyli
wszyscy
wybitniejsi
współcześni t w ó r c y l u d o w i z t y c h
regionów.
*

*

W salach w y s t a w o w y c h
Domu
Chłopa w W a r s z a w i e c z y n n a b y ł a
w c z e r w c u w y s t a w a rzeźbiarzy l u ­
dowych
z Zawidza.
B y ł a t o już
druga w t y m roku wystawa zawidzkich
twórców
zorganizowana
w
W a r s z a w i e przez spółdzielnię „ G r o ­
m a d a " ( p o r . k r o n i k a n r 2/66). P o k a ­
zano n a j n o w s z e prace K r a j e w s k i c h ,
Wierzchowskiego
i
Wierzbickiego;
większość rzeźb zakupiła C e p e l i a .

W l i p c u o t w a r t a była w P u c k u ,
w sali P r e z y d i u m P P R N
wystawa
Sztuki ludowej Kaszub,
zorganizo­
w a n a przez W D K i Wydz.
Kult.
PRN, z okazji D n i Morza. Pokazano
p o n a d 130 p r a c , p r z e d e w s z y s t k i m
hafty
kaszubskie,
wyodrębniając
t w ó r c z o ś ć h a f c i a r e k poszczególnych
ośrodków: Żukowa, W d z y d z , P u c k a .
Z n a l a z ł y się n a w y s t a w i e t a k ż e t k a ­
niny, ceramika, plecionki z korzeni
i ze słomy, w y r o b y z r o g u o r a z i n ­
strumenty muzyczne.

*

*

5 l i p c a o t w a r t a została w M u ­
zeum
Etnograficznym w
Toruniu
w y s t a w a „Sfetuka l u d o w a i rzemiosło
Polski
północnej",
zorganizowana
w r a m a c h obchodów m i l l e n i j n y c h .
Wystawa
obejmuje
zabytkową
i
współczesną
twórczość
ludową
z t e r e n ó w w o j . b y d g o s k i e g o i sąsied­
n i c h : pokazano bogate kolekcje t k a ­
n i n i strojów, c e r a m i k i , m e b l i i w y ­

W Suchej c z y n n a była w s i e r p ­
n i u w y s t a w a „Ziemia suska wczo­
r a j i dziś" zorganizowana w r a m a c h
ogólnopolskiego
konkursu
krajo­
z n a w c z e g o p . n . „ P r z e z dziesięć w i e ­
ków". Krajoznawcom pomogli Wydz.
K u l t . PRN, P T T K i inne instytucje.
W y s t a w a ilustrowała historię S u c h e j ,
M a k o w a i J o r d a n o w a o r a z sztukę
ludową i c h okolic. Pokazano m o -

narzędzia

O b c h o d y D n i F o l k l o r u urządzone
przez Wydz. K u l t . R a d N a r o d o w y c h
WDK
i stowarzyszenia
regionalne
w t y m r o k u już p o r a z d r u g i ( w
s i e r p n i u i w r z e ś n i u ) w y r a ź n i e się
rozwijają.
W
różnych
regionach,
p r z e d e w s z y s t k i m w P o l s c e połud­
n i o w e j , w Kielecczyźnie i n a Po­
morzu
Gdańskim
zorganizowano
l i c z n e i m p r e z y mające n a c e l u oży­
wienie i spopularyzowanie
sztuki
l u d o w e j i f o l k l o r u , zarówno wśród
ludności m i e j s c o w e j , j a k turystów,
także z a g r a n i c z n y c h . O d b y ł y się r o z ­
m a i t e w y s t ę p y i k o n k u r s y zespołów
pieśni i tańca, k a p e l
ludowych,
amatorskie przedstawienia teatralne
ilustrujące t r a d y c y j n e obrzędy, j a r ­
m a r k i i kiermasze wyrobów ludo­
w y c h , spotkania z twórcami i w y ­
s t a w y s z t u k i l u d o w e j . Poniżej w y ­
m i e n i a m y ciekawsze
imprezy.
*

Dni
11.IX.)

Świętokrzyskie
(28. V I I I . —
n a Świętej K a t a r z y n i e , w

229

Bodzentynie i Kielcach. Zorganizo­
wano wielki jarmark
(Bodzentyn)
n a k t ó r y m o b o k straganów stanęły
w a r s z t a t y g a r n c a r z y (S. S o w i ń s k i e ­
go, A . Głuszka z Chałupek), r z e ź ­
b i a r z a (A. Zegadły z K r z y ż k i ) , oraz
tkaczek z Bodzentyna i plecionkarzy. W K i e l c a c h urządzono p o ­
konkursową
wystawę
kowalstwa,
m a l a r s t w a i rzeźby l u d o w e j w s a l i
W D K . O r g a n i z o w a l i ją: W y d z . K u l t .
P W R N w K i e l c a c h , Izba Rzemieśl­
nicza oraz W D K . E k s p o n a t y cecho­
w a ł w y r ó w n a n y i d o b r y n a ogół
poziom. Uczestniczyli w
wystawie
t w ó r c y z n a n i już z wcześniejszych
i m p r e z tego r o d z a j u .
*

D n i Opoczyńskie ( 2 1 . V I I I . - 1 1 . I X . )
w Opocznie. Urządzono k o n k u r s g a ­
wędziarzy, k a p e l i ś p i e w a k ó w o r a z
wystawę sztuki l u d o w e j w salach
l i c e u m ogólnokształcącego.
Pokaza­
no stroje i t k a c t w o , w y c i n a n k i , p a ­
jąki, k w i a t y s z t u c z n e , p i s a n k i i p l e ­
cionki.
*

D n i f o l k l o r u Pogórza w Bieczu
(3—4.IX.). O d b y ł y się w y s t ę p y z e ­
społów r e g i o n a l n y c h z R z e s z o w s k i e ­
go o r a z w i e l k i , d w u d n i o w y k i e r ­
masz w y r o b ó w l u d o w y c h i p a m i ą t ­
karskich.
*

Dzień Z a l i p i a ( 4 . I X . ) w Z a l i p i u .
Z w i e d z a n i e m a l o w a n y c h c h a t i obejść
gospodarskich i kiermasz sztuki l u ­
d o w e j n a k t ó r y m znalazły się m . i n .
skrzynie malowane, hafty, w y c i n a n ­
ki,, w y d m u s z k i , b u k i e t y , pająki.
i *
Jesień Tatrzańska ( 4 - 1 1 . I X . ) . W
Z a k o p a n e m odbył się m . i n . f e s t i w a l
zespołów r e g i o n a l n y c h z i e m
gór­
s k i c h . Uczestniczyło w n i m 12 z e ­
społów s p o d T a t r , B i e s z c z a d i B e s ­
kidów. P i e r w s z e n a g r o d y p r z y z n a n o
Zespołowi
im. Klimka
Bachledy
przy Związku P o d h a l a n z Z a k o p a n e ­
go i zespołowi H a r n a s i e p r z y M i ­
n e r a l n e j Spółdzielni P r a c y z P o r o ­
nina. W sali B W A w Z a k o p a n e m
o t w a r t a została w y s t a w a
„Region
Podhala",
zorganizowana
przez
ZPAP,
Zakopiańskie
Warsztaty
W z o r c o w e , CepeUę i M u z e u m T a ­
trzańskie.
Pokazano
snycerkę
w
drewnie, meble, tkaniny,
wyroby
ze skóry, s t r o j e i współczesne m a ­
l a r s t w o n a szkle.

N a O r a w i e o b c h o d z o n o uroczyś­
cie 11'0-lecie m u z e u m s k a n s e n o w s k i e ­
go w Z u b r z y c y G ó r n e j . O d b y ł y się
występy zespołów r e g i o n a l n y c h z
O r a w y . W Jabłonce o t w a r t a została
w sali l i c e u m
ogólnokształcącego
w y s t a w a „Piękno O r a w y " z o r g a n i ­
z o w a n a przez M u z e u m Tatrzańskie
w Z a k o p a n e m ze z b i o r ó w
włas­

nych.
kresu

Pokazano p r z e d m i o t y z za­
s z t u k i i rzemiosła l u d o w e g o .
*

Gdańskie D n i F o l k l o r u ( 1 1 - 2 9 . I X )
K w i d z y n , Gdańsk, K a r t u z y . W G d a ń ­
s k u urządzono s p o t k a n i e z twórca­
m i l u d o w y m i połączone z o t w a r ­
ciem wystawy sztuki ludowej w o j .
gdańskiego, w g m a c h u P r e z . W R N .
Na w y s t a w i e pokazano,
podobnie
j a k na o m a w i a n y c h wyżej w y s t a ­
w a c h sztuki l u d o w e j Pomorza Gdań­
skiego, p r a c e czołowych
twórców
l u d o w y c h działających n a t y m t e ­
r e n i e . W y r ó ż n i a ł y się p i ę k n e s z m a ciaki z pow. Puck, ptaszki drew­
n i a n e W . P r z y b y l s k i e g o ze S z t u m u ,
c e r a m i k a J . Kaźmierczaka z K a r t u z
i plecionki z Wdzydz.
*

D n i Zielonej Góry (26.IX.-2.X).
W o k r e s i e t y m o d b y ł się w Z i e l o ­
nej Górze I I Międzynarodowy Festi­
w a l z e s p o ł ó w pieśni i tańca. U c z e s t ­
niczyło w n i m 10 z e s p o ł ó w z B u ł ­
g a r i i , Czechosłowacji, F r a n c j i , N R D ,
R u m u n i i , Węgier, G r u z j i oraz p o l ­
s k i e zespoły „ L a c h y " z z i e m i sądec­
k i e j , dolnośląski „ W r o c ł a w " i Z e ­
spół Pieśni i T a ń c a Z i e m i L u b u ­
skiej. W M u z e u m o t w a r t o z okazji
„ D n i " w y s t a w ę p n . „Sztuka l u d o w a
Opola". Pokazano na niej t r a d y c y j ­
n e sprzęty, t k a c t w o i h a f t , p r z e d ­
mioty
zdobione
snycerką,
stroje,
rzeźbę w drzewie.

k a m y s k a r b ó w T y s i ą c l e c i a " . Są to
z a b y t k o w e narzędzia i sprzęty gos­
podarskie.
Wystawa
pokazywana
była także n a dożynkach gromadz­
kich w Dankowicach i powiatowych
w Oświęcimiu.
*

W regionalnej izbie
muzealnej
w Głuchej P u s z c z y k o ł o M o g i l n a
urządzono w e w r z e ś n i u , w związku
z o b c h o d a m i D n i M o g i l n a , wystawę
p n . „ Z i e m i a m o g i l n e ń s k a w Tysiąc­
leciu". W
dziale
sztuki
ludowej
p o k a z a n o r z e ź b y w d r z e w i e , ptasz­
k i , h a f t y oraz p i e r n i k i K. Pijanows k i e g o z Mieściska.
*

W
klubie M P i K
w
Kielcach
m i e j s c o w y oddział T P S P zorganizo­
wał w e wrześniu indywidualną w y ­
stawę rzeźb H e n r y k a Zegadły z
K r z y ż k i , p o w . K i e l c e . 50 rzeźb w
drzewie
pokazanych n a wystawie
stanowiło
interesujący
przykład
twórczości ś w i a d o m i e nawiązującej
d o t r a d c y j n e j r z e ź b y l u d o w e j ii po­
zostającej w W i m a c i e l u d o w y c h po­
dań i baśni. Z a r ó w n o scenariusz
w y s t a w y , j e j o p r a w ę plastyczną, j a k
k a t a l o g o p r a c o w a ł s a m Zegadło.
K a t a l o g — W y s t a w a rzeźb Hen­
r y k a Z e g a d ł y , K i e l c e 1966 г., s. 20
nłb. i l . 22. Z a w i e r a s ł o w o wstępne
Z e g a d ł y o s o b i e o r a z spis e k s p o n a ­
tów.
*

*

M u z e u m Regionalne w R a d o m i u
urządziło w e wrześniu, z o k a z j i D n i
Radomia, wystawę p n . „Kultura l u ­
dowa regionu radomskiego". Poka­
zano e k s p o n a t y p r z e w a ż n i e
nowo
nabyte. Scenariusz w y s t a w y o p r a ­
c o w a n y został p o d k ą t e m u k a z a n i a
w a r s z t a t u p r a c y w i e j s k i c h rzemieśl­
ników, artystów i rolników.

C e n t r a l n e D o ż y n k i o d b y ł y się d o ­
rocznym zwyczajem
w
Warszawie
(4.IX.). Z o k a z j i obchodów Tysiąc­
lecia o r g a n i z a t o r z y p o s t a r a l i się o
szczególnie m o c n e u w y d a t n i e n i e i c h
tradycyjnej
części f o l k l o r y s t y c z n e j .
Na podstawie literatury etnograficz­
nej
starannie opracowano
kopie
wieńców i strojów
dożynkowych,
a także choreografię p o c h o d u
w
którym reprezentowane były g r u p y
regionalne
ze
wszystkich
woje­
wództw. W i d o w i s k o folklorystyczne
o p r a c o w u j e o d 1952 r . t e n s a m z e ­
spół a r t y s t ó w p l a s t y k ó w , a r e ż y s e ­
ruje J . Mierzejewska.
*

W Starej W s i , p o w . Oświęcim,
w s a l i g i m n a s t y c z n e j szkoły p o d ­
s t a w o w e j n a u c z y c i e l St. S i e c z k a z o r ­
ganizował w e wrześniu w y s t a w ę ze­
b r a n y c h przez siebie i dzieci szkol­
ne eksponatów n a k o n k u r s p n . „Szu­

W e wrześniu o t w a r t a była w
Sztokholmie, w salach D o m u K u l ­
t u r y w dzielnicy Haegerstens, w y ­
s t a w a N i k i f o r a . W y s t a w a składała się
ze 107 o b r a z ó w , k t ó r e d o końca
g r u d n i a p o k a z y w a n e b y ł y w róż­
n y c h m i a s t a c h S z w e c j i . W s t ę p do
k a t a l o g u napisał G u n n a i r . H e l l e m i a n .
*

Z o k a z j i D n i K u l t u r y Rumuń­
skiej w Warszawie
o t w a r t a była
w y s t a w a rumuńskiej
sztuki ludo­
wej. Pokazano
d y w a n y z Oltenii
i
B u k o w i n y , c e r a m i k ę z różnych
r e g i o n ó w , s n y c e r k ę w d r e w n i e górali
k a r p a c k i c h , s t r o j e l u d o w e i zabaw­
k i dziecięce.

*
W M u z e u m N a r o d o w y m w War­
s z a w i e z o r g a n i z o w a n a została przy
p o m o c y i z i n i c j a t y w y Państwowego
M u z e u m Etnograficznego
wystawa
p n . „Masąual" — Rzeźba ludowa
krzyży
etiopskich.
Na
wystawie
z g r o m a d z o n o 150 k r z y ż y z d r e w n a
i m e t a l u , z e b r a n y c h w ciągu 10 l a t
p o s z u k i w a ń p r o w a d z o n y c h przez dr
W . K o r a b i e w i c z a . K r z y ż e Ite są uży­
w a n e przez w ę d r o w n y c h mnichów —
żebraków i t r a d y c y j n i e w y k o n y w a ­
ne b y ł y p r z e z n i c h s a m y c h l u b
przez rzeźbiarzy l u d o w y c h . Kolek­
c j a K o r a b i e w i c z a j e s t największym
t e g o r o d z a j u z b i o r e m w s k a l i świa­
towej.