http://zbiory.cyfrowaetnografia.pl/public/2653.pdf

Media

Part of Witkacy in the World (1963-2000)=Witkacy na świecie (1963-2000) / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 2000 t.54 z.1-4

extracted text
Janus? Degler • W I T K A C Y IN T H E W O R L D (1961-2000)

J A N U S Z

DEGLER

Witkacy
in the World

(1963-2000)

T

he first translation of a text by Stanisław Igancy
Witkiewicz (a fragment of the treatise
"Introduction to the Theory of Pure Form i n the
Theatre" appeared in 1963 i n the French magazine
"Pour l ' A r t " and was authored by a slavist, Erik Veaux.
Nearly at the same time a translation of the same
treatise was published by an Italian monthly, "Sipario,"
whereas another fragment of it was included i n the
renowned anthology by Odette Asian, " L A r t du
theatre." The first book publication of Witkacy's dramas
appeared in the Federal Republic of Germany i n 1965
(it comprised A Madman and a Nun and A Water Hen,
ttanslated by Heinrich Kunstmann), and was followed
the next yeat by the ttanslation of the novel Insatiability
which appeared togethet with a brochure Der Fall
Witkiewicz, comprising several articles about Witkacy's
works. Also here the first world premieres of his plays
were held: The Town Theatre i n Baden-Baden staged In
a Country Manor directed by Tadeusz Kantor (the
German title Der Schrank), and a day later a premiere of
the Mother was held in Saarbruecken directed by
Zbigniew Stok. Then further countries discovered
Witkacy. The presentation of the world reception of his
works is a topic for a big treatise. We must limit
ourselves here to giving the most important facts.
Undoubtedly the United States is Witkacy's main
reception centre. It is first of all the result of the
persistent translating, scientific and promotional
activity by Daniel Gerould, a professor at the City
University of New York. He published three volumes of
Witkacy's dramas and an anthology of his various texts,
entitled The Witkiewicz Reader, organised several
conferences devoted to the author of The Shoemakers,
and i n 1981 he published a comprehensive monograph
entitled Stanisław Ignacy Witkiewicz as an Imaginative
Writer (in the same year it appeared in Poland
published by PIW). Gerould's translations opened the
road for Witkiewicz to the stages of many university
theatres and various avant-gatde troupes in the United
States and in English-speaking countries. The first U.S.
premiere was held on July 26, 1967 on the stage of the
Main Theatre i n San Francisco State College (staged

was A Madman and a Nun directed by Jan Kott). In the
1970s Witkacy was one of the most frequently staged
authors in the U.S. university theatres (over 50
premieres).
The Lausanne-based LAge d'Homme publishing
house headed by Vladimir Dimitrijevic became a real
"home" for Witkiewicz. It was here that in 1968-1976 a
six-volume edition of all Witkacy's dramas was
published, as were the translations of Insatiability,
Farewell to Autumn, New Forms in Painting, Drugs and
Unwashed Soul. The majority of these texts was
ttanslated by professor Alain van Crugten, the Belgian
Slavist and author of the first monograph of dramatic
works by Witkacy entitled S.I. Witkiewicz, Aux sources
d'un thedtre nouveau (Lausanne 1971). In Match 1976
Dimitrijevic began to publish Cahiers Witkiewicz - a
periodical exclusively devoted to Witkacy's works (one
hundred and five brochures appeared). In Swiss theatres
several important performances were staged, including
the first ever premiere of the Metaphysics of a Twoheaded calf in the Geneva-based Theatr de Poche (30
Sept., 1970) which was a big success and was presented
in Spain and Belgium.
In Italy Farewell to Autumn and Insatiability were
published (this lattet book was reissued in 1973 in a
mass edition as a pocketbook) as were two book
editions of Witkacy's dramas. In 1979-1980 a renowned
director Giovanni Pampiglione published two volumes
of Witkiewicz's plays in his own translation and
successfully staged a few of his dramas (The Shoemakers,
Sepia, Beauties and Frights and the play Them). O n
Italian professional stages a few dozen premieres were
staged, including The Mother, A Water Hen, In a
Country Manor, Pragmatists. In 1988 the Rome-based
Bulzoni publishing house published a volume of
theoretical writings about the theatre.
In France four dramas appeared in Gallimard's
popular Theatre du monde entier series in separate
volumes, translated by Jadwiga Kukulczanka and
Francois Marieu (she translated The Shoemakers
togethet with Jacquest Lacarrievre). The premiere of
The Mother in Paris (September 15, 1970), prepared by
Madeleine Renaud and Jean-Louis Barrault, had fatreaching tepercussions. The performance was directed
by Claude Regy with a leading role played by one of the
most outstanding French actresses - Madeleine Renaud.
The premiere of the Mother at one of the most
important Paris stages had a breakthrough significance
for the reception of Witkacy. It blazed a trail for his
plays, so far played on the rights of an experiment, to
the stages of many renown professional theatres. I n
1971 The Mother was staged by the "Maison de France"
theatre in Rio de Janeiro (directed by Claude Regy) and
at the Royal Theatre i n Stockholm, directed by

426

hnusz Degler • WITKACY NA ŚWIECIE (1963-2000)

P

ierwszy przekład tekstu Stanisława Ignacego Wit­
kiewicza (fragment rozprawy Wstęp do teorii Czystej
Formy w teatrze) ukazał się w roku 1963 na łamach
francuskiego czasopisma „Pour 1'Art" i był zasługą slawisty Erika Veaux. Prawie w tym samym czasie tłumaczenie
tejże rozprawy opublikował włoski miesięcznik „Sipario",
a inny jej fragment znalazł się w znanej antologii Odette
Asian EArt du theatre. Pierwsze wydanie książkowe dra­
matów ukazało się w toku 1965 w Republice Federalnej
Niemiec (zawietało Wariata i zakonnicę oraz Kurkę Wodna
w tłumaczeniu Heinricha Kunstmanna), a w następnym
roku wyszedł tam ptzekład powieści Nknasycenk wraz
z broszurą Der Fali Witkkwkz, zawierającą kilka artyku­
łów o powieściopisarstwie Witkacego. Także tutaj odbyły
się pierwsze światowe premiery jego sztuk: Teatt Miejski
w Baden-Baden wystawił 7 marca 1966 W małym dworku
w inscenizacji Tadeusza Kantora (grano pt. Der Schrank),
a dzień później odbyła się premiera Matki w Saarbrucken
w reżyserii Zbigniewa Stoka. Potem następne kraje odkry­
wały Witkiewicza. Omówienie światowej recepcji jego
twórczości to już temat na dużą rozprawę. Tutaj z ko­
nieczności musimy ograniczyć się do podania najważniej­
szych faktów.
Bez wątpienia głównym ośrodkiem recepcji Witkace­
go są Stany Zjednoczone. Jest to przede wszystkim rezul­
tat wytrwałej działalności ttanslatorskiej, naukowej i popularyzatotskiej Daniela Geroulda, profesora City Uni­
versity of New York. Wydał on ttzy wzorowo opracowane
tomy dramatów Witkacego oraz antologię różnych jego
tekstów pt. The Witkiewkz Reader, zorganizował kilka
konferencji naukowych poświęconych autorowi Szewców,
a w roku 1981 opublikował obszerną monografię pt. Sta­
nisław Ignacy Witkkwkz as an Imaginative Writer (w tym
samym roku ukazała się ona w Polsce nakładem PIW-u).
Przekłady Geroulda otworzyły Witkacemu drogę na sce­
ny licznych teatrów uniwersyteckich oraz różnych tea­
trzyków awangardowych w Stanach Zjednoczonych
i w ktajach anglosaskich. Pierwsza amerykańska premie­
ra odbyła się 26 lipca 1967 na scenie Main Theatre w San
Francisco State College (wystawiono Wariata i zakonnkę
w teżyserii Jana Kotta). W latach siedemdziesiątych Wit­
kacy był jednym z najczęściej granych autorów w amery­
kańskich teatrach uniwersyteckich (odbyło się ponad 50
premier).
Prawdziwym „domem" Witkiewicza stało się lozańskie
wydawnictwo EAge d'Homme kierowane przez Vladimira Dimitrijevicia. Tu w latach 1968-1976 ukazała się 6tomowa edycja wszystkich utworów dramatycznych Wit­
kacego, przekłady Nienasycenia, Pożegnania jeskni, 622
upadków Bunga oraz Nowych form w malarstwie, Narkoty­
ków i Niemytych dusz- Większość tych tekstów przetłuma­
czył prof. Alain van Crugten, belgijski slawista, autor
pierwszej monografii twórczości dramatycznej Witkacego
pt. S.I. Witkkwkz- Aux sources dun thedtre nouveau (Lau-

J A N U S Z

DEGLER

Witkacy na świecie

(1963-2000)
sannę 1971). W marcu 1976 Dimitrijevic rozpoczął wy­
dawanie „Cahiers Witkiewicz" - periodyku poświęconego
wyłącznie twórczości Witkacego (ukazało się pięć zeszy­
tów). W teatrach szwajcarskich odbyło się kilka ważnych
przedstawień, m.in. pierwsza na świecie premiera Metafi­
zyki dwugłowego cklęcia w genewskim Theatr de Poche
(30 IX 1970), która odniosła duży sukces i była prezento­
wana w Hiszpanii i Belgii.
We Włoszech wydano Pożegnank jesieni i Nienasycenk
(tę dtugą powieść wznowiono w 1973 r. w masowym na­
kładzie jako pocketbook) oraz dwie książkowe edycje dra­
matów. W latach 1979-80 znany reżyser Giovanni Pampiglione ogłosił dwa tomy sztuk Witkiewicza we własnych
przekładach i z powodzeniem wystawił kilka jego drama­
tów (Szewców, Mątwę, Nadobnisk i koczkodany oraz sztu­
kę Oni). Na zawodowych scenach włoskich odbyło się
kilkadziesiąt premier, m.in. Matki, Kurki wodnej, W małym
dworku, Pragmatystów. W roku 1988 rzymskie wydawnic­
two Bulzoni opublikowało tom pism teoretycznych o tea­
trze.
We Francji u Gallimarda w popularnej serii „Theatre
du monde entiet" w odtębnych tomikach ukazały się
cztery dramaty w tłumaczeniu Jadwigi Kukułczanki
i Francois Marieu (przy pracy nad przekładem Szewców
współpracował z nią Jacques Lacarriere). Głośnym echem
odbiła się premiera Matki w Paryżu (15 X I 1970) przygo­
towana przez zespół Madeleine Renaud i Jean-Louis Bar­
raulta. Spektakl reżyserował Claude Regy, a tytułową ro­
lę zagrała jedna z najwybitniejszych aktotek francuskich
- Madeleine Renaud. Premiera Matki na jednej z waż­
niejszych scen paryskich miała dla światowej recepcji
Witkacego znaczenie przełomowe. Jego sztukom, granym
dotychczas raczej na prawach eksperymentu, przetarła
drogę na sceny wielu liczących się teatrów profesjonal­
nych. W roku 1971 Matkę wystawia teatt Maison de
France w Rio de Janeiro (w reżyserii Claude Regy) i Teatr
Królewski w Sztokholmie w inscenizacji wybitnego reży­
sera Alfa Sjóberga. W następnych latach pojawia się ta
sztuka w Zurychu, Dusseldorfie (reż. Erwin Axer), stolicy
Meksyku, w Segedynie i Monachium (reż. Jerzy Jarocki).

427

W wielu krajach ma Witkacy swoich zaprzysięgłych
zwolenników, oddanych sprawie popularyzacji jego utwo­
rów, torujących mu drogę do wydawców, czytelników i te­
atrów. Gracia Kerenyi, autotka książki o Białoszewskim

Janusz Degler • WITKACY IN T H E W O R L D (1961-2000)

outstanding director A l f Sjoberg. A few years later the
play was staged in Zurich, Duesseldorf (directed by
Erwin Axer), the capital of Mexico, in Munich
(directed by Jerzy Jarocki).
Witkacy has his ardent supporters, devoted to the
cause of popularising his works, fighting a way for him
to publishers, readers and theatres. Gracia Kerenyi, the
author of a book about Białoszewski and an outstanding
translator of Polish literature into Hungarian, published
a volume comprising five dramas by Witkacy in 1973
(the censorship did not allow The Shoemakers to be
included in it, its translation appeared ten years later in
the Szinaz magazine). Maria Sten popularised
Witkiewicz's dramas in Mexico, being a lecturer at a
Mexico City university. The university published a
volume, comprising A Madman and a Nun, In a Country
Manor and Mother, and then a special brochure of a
university-issued magazine Cuademos de Filosofia у
Letras, in which, in addition to a tteatise about
Witkiewicz, Maria Sten included translations of A
Shrew, A Mad Locomotive and The Mother. The
translation of this last play appeared in a Cuban
anthology of the Polish drama in 1978 prepared by
Maria Sten. In Spain published was Insatiability and
Farewell to Autumn, and in separate volumes (in a wellknown theatre series Cuademos practicos) the Mother,
Water Hen and New Liberation together with A Madman
and a Nun. Joseph M . de Sagarra translated Sepia and
Drugs into the Catalan language. The publication of
Insatiability and then of Farewell to Autumn in excellent
translations of Karol Lesman became a literary event in
Holland. He also published a volume containing the
Sonata of Beelzebub, Mother and fragments of Unwashed
souls. In 1985 a volume of Witkacy's plays was
published in Zagreb, translated into Serbo-Croatian by
Dalibor Blazina who also wrote a book about
Witkiewciz's works published in Zagreb in 1993.
To commemorate the 100th anniversary of
Witkacy's birthday, UNESCO proclaimed 1985 as
Witkacy's Year. This contributed to eliminating the

428

reluctance towards his works in those countries where
he was so far unwelcome or even forbidden. His dramas
were published in Czechoslovakia, Bulgaria and the
Soviet Union. The credit for the latter case goes first of
all to Andrzej Bazilewski, who after the dissolution of
the Soviet Union established his own publishing firm
named Wahazar to publish works by Witkacy and othet
Polish authors. Last year it published a volume of seven
dramas and soon a translation of Drugs will appear.
Familiarity with Witkiewicz's work is on the continuous
rise. His dramas were translated into Estonian by
Hendtik Lindepuu. The wotks of the author of The
Shoemakers have been for many years popularised in
Sweden by Andrzej Nils Uggla and director Dag
Hedamn. They published a volume of his plays,
organised the Witkiewicz's Festival in Stockholm and
Hedman staged A Madman and a Nun, Pragmatists and
The Sonata of Beelzebub. International sessions devoted
to Witkiewicz were organised in several cities (including
Pisa, Brussels, Stockholm, Tokyo, St. Petersburg),
combined with the presentation of his pictures and
photographs and a review of theatre performances.
Separate exhibitions of paining and photography were
held in Florence (1965), Essen (1974), Rome (1979),
Livorno (1980), Duesseldorf (1980), in the Paris-based
Centre Georges Pompidou as part of the big "Presences
Polonaisse" exhibition (1983), in Berlin (1990), Munich
and Halle (1997), New York and Chicago (1998).

• • •
So far Witkacy has been translated into 24
languages: Arabic, Bulgarian, Catalan, Czech, Danish,
Dutch, English, Estonian, French, German, Greek,
Hungarian, Italian, Japanese, Latvian, Norwegian,
Portuguese, Romanian, Russian, Serbo-Croatian,
Slovak, Slovenian, Spanish and Swedish. Translations
of his dramas, novels and theoretical treatises appeared
in 28 countries. In the same number of countries over
250 premieres of his plays were held.

Janusz Degler • W I T K A C NA ŚWIECIE (1963-2000)

i zasłużona tłumaczka naszej litetatury na język węgierski,
wydała w 1973 r. tom zawierający pięć dramatów Witka­
cego (cenzura nie zezwoliła na pomieszczenie w nim
Szewców, których przekład ukazał się dopiero dziesięć lat
później w czasopiśmie „Szinhaz"). W Meksyku populary­
zuje dramaturgię Witkiewicza Maria Sten, wykładająca
na stołecznym uniwersytecie. Jego nakładem wyszedł to­
mik zawierający Wariata i zakonnicę, W małym dworku
i Matkę, а potem specjalny zeszyt uniwersyteckiego czaso­
pisma „Cuadernos de Filosofia у Letras", w którym Maria
Sten zamieściła oprócz rozprawy o Witkacym tłumacze­
nia Wścieklicy, Szalonej lokomotywy i Matki. Przekład tej
ostatniej sztuki ukazał się w 1978 r. w kubańskiej antolo­
gii dramatu polskiego opracowanej przez Marię Sten.
W Hiszpanii wydano Nienasycenie i Pożegnanie jesieni oraz
w osobnych tomikach (w znanej serii teatralnej „Cuader­
nos practicos") Matkę, Kurkę Wodną i Nowe Wyzwolenie
wraz z Wariatem i zakonnicą. Josep M . de Sagarra przetłu­
maczył na język kataloński Mątwę i Narkotyki. Wydarze­
niem literackim stało się wydanie Nienasycenia, a potem
Pożegnania jesieni w Holandii w znakomitych przekładach
Karola Lesmana, który opublikował także tomik zawiera­
jący Sonatę Belzebuba, Matkę i fragmenty Niemytych dusz.
W roku 1985 ukazał się w Zagrzebiu tom sztuk Witkace­
go przełożonych na język serbsko-chorwacki przez Dalibora Blażinę, który napisał również książkę o twótczości
Witkiewicza pt. Katastrofizam i dramska struktura (Za­
grzeb 1993).

sługa Andrzeja Bazilewskiego, który po rozpadzie Związ­
ku Radzieckiego założył własną firmę wydawniczą o na­
zwie Wahazar, aby móc publikować utwory Witkacego
i innych polskich autorów. Rok temu ukazał się w niej
tom siedmiu dramatów, a niebawem wyjdzie przekład Na­
rkotyków. Krąg znajomości Witkiewicza stale się rozsze­
rza. Na język estoński przetłumaczył jego dramaty Hendrik Lindepuu. W Szwecji od wielu lat popularyzują twór­
czość autora Szewców slawista Andtzej Nils Uggla i reży­
ser Dag Hedman. Razem wydali tom jego sztuk, zorgani­
zowali Festiwal Witkiewiczowski w Sztokholmie, a Hed­
man w teatrze w Uppsali wystawił Wariata i zakonnicę,
Pragmatystów i Sonatę Belzebuba. W kilku miastach (m.in.
w Pizie, Btukseli, Sztokholmie, Tokio, Petetsburgu) zor­
ganizowano międzynarodowe sesje poświęcone twórczo­
ści Witkiewicza połączone z prezentacją jego obrazów
i fotografii oraz przeglądem przedstawień teatralnych.
Odrębne wystawy malarstwa i fotografii odbyły się we
Florencji (1965), Essen (1974), Rzymie (1979), Livorno
(1980), Dusseldorfie (1980), w paryskim Centre Georges
Pompidou w ramach wielkiej wystawy Presences Polonaisses (1983), Berlinie (199), Monachium i Halle (1997),
Nowym Jorku i Chicago (1998).

Dla uczczenia setnej rocznicy urodzin Witkacego
UNESCO ogłosiło tok 1985 „Rokiem Witkacego". Przy­
czyniło się to do przełamania oporów wobec jego twór­
czości w tych krajach, w których był dotąd niemile w i ­
dziany lub nawet zakazany. Edycje dramatów wyszły
w Czechosłowacji, Bułgarii i w Związku Radzieckim.
W rym ostatnim przypadku była to przede wszystkim za-

429

*
Dotychczas przetłumaczono Witkacego na 24 języki:
angielski, arabski, bułgarski, czeski, duński, estoński,
francuski, grecki, hiszpański, holenderski, japoński, kata­
loński, łotewski, norweski, niemiecki, portugalski, rosyj­
ski, rumuński, serbsko-chorwacki, słowacki, słoweński,
szwedzki, węgierski i włoski. Przekłady dramatów, powie­
ści i rozpraw teoretycznych oraz filozoficznych ukazały się
w 28 krajach. W tyluż krajach odbyło się ponad 250 pre­
mier jego sztuk teatralnych.

Janusz Degler • BIBLIOGRAPHY

Czechosłowacja (dawna)
V O D N A ŚLEPKA [Kurka wodna]
Przekład: Jozef Mrazik [przekład słowacki]. Bratislava
1967, Diliza, s. 57. Modernę drama, zv. 7.
Austria
VODNI ŚLIPKA [Kurka wodna]
NIXEN U N D HEXEN ODER DIE GRUNE PILLE
Preloźila Helena Stachova [przekład czeski]. Praha 1968.
[Nadobnisie i koczkodany, czyli zielona pigułka]. Ubers. Liliana
Druk
powielony dla potrzeb teatrów.
Niesielska. Wien-Munchen [1974], Tomas Sessler Verlag.
ŚILENA
LOKOMOTIVA [Szalona lokomotywa]
Druk powielony dla potrzeb teatrów.
Z
polśtiny
pfelozila Viola Fischerova. „Divadlo" 1967, li­
DER NARR UND DIE NONNE [Wariat i zakonnica]. Ins
stopad,
s.
58-66.
Deutsche ubertragen von Gerda Hagenau. Wien-Munchen
HRY
[1979]. Thomas Sessler Verlag, s. 35. Druk powielony dla po­
Z polskych orignalu preloźili a poznamkami opatrili: Jarotrzeb teatrów.
slav Simonides, Helena Stachova, Erich Sojka. Predmluvu
SCHUSTER [Szewcy]. Ubers. Liliana Niesielska.
napsal Jarmil Pelikan. Praha 1985, Odeon, s. 303. Svitova
Wien-Munchen [1979], Thomas Sessler Verlag. Druk po­
retba, sv. 531.
wielony dla potrzeb teatrów.
Zawartość tomu: Blazniva lokomotiva [Szalona lokomoty­
DAS NICHT ERKANNTE DRAMA [Dramat nierozpo­
wa],
Błazen a jeptiśka [Wariat i zakonnica], Matka [Matka],
znany] . Textgliederung und - bearbeitung von Tadeusz Minc.
Sevci
[Szewcy].
Aus dem Polnischen von Leon Kasajew. Wien-Munchen

Bibliografia

1981, Thomas Sessler Verlag, s. 53. Druk powielony dla po­
trzeb teatrów.
DIE BEELZEBUB - SONATĘ [Sonata Belzebuba]. Aus
dem Polnischen von Leon Kasajew. Wien-Munchen 1981,
Thomas Sessler Verlag, s. 68. Druk powielony dla potrzeb te­
atrów.
DAS WASSERHUHN [Kurka wodna]. Aus dem Polni­
schen ins Deutsche ubertragen von Gerda Hagenau.
Wien-Munchen [1981]. Thomas Sessler Verlag, s. 71. Ma­
szynopis powielony dla potrzeb teatrów.
DIE SCHUSTER [Szewcy]. Ins Deutsche ubertragen von
Gerda Hagenau. Wien [1981], Proscenium Edition, s. 68.
Maszynopis powielony dla potrzeb teatrów.
Bułgaria
ZA NOWIJA W I D TEATRALNA PIESA (O nowym ty­
pie sztuki teatralnej; fragment Wstępu do teońi Czystej Formy
w teatrze)
Beleżki i prewod ot polski Kalina Bachnewa-Canewa.
„Narodna Kultura" (Sofia) 1986, nr 38, s. 7).
PRAGMATISTI (Pragmatyści)
Ot polski: Dimitrina Łau-Bykowska. „Gestus" (Sofia)
1990, nr 7-8, s. 86-106.
PIESI (Sztuki) METAFIZIKA N A DWUGŁAWOTO
TELE (Metafizyka dwugłowego cielęcia), prewela Dimitrina
Łau-Bykowska. WODNATA KOKOSZKA (Kurka Wodna),
preweła Kalina Bachnewa. OKTOPOD, ILI HIRKANICZEN SWETOGLED (Mątwa, czyli hyrkaniczny światopo­
gląd), preweła Kalina Bachnewa. LUDIJAT I MONACHINJATA (Wariat i zakonnica), preweła Kalina Bachnewa. MAJ­
KA (Matka), preweła Dimitrina Łau-Bykowska. SON ATA TA N A WELZEWUL, ILI ISTINSKA SŁUCZKA W MORDOWAR (Sonata Belzebuba, czyli Prawdziwe zdarzenie
w Mordowarze), preweła Kalina Bachnewa. OBUSZTARI
(Szewcy), preweła Dimitrina Łau-Bykowska. WWEDENIE
W TEORIJATA ZA CZISTATA FORMA W TEATRA,
preweła Kalina Bachnewa.
Systawitel: Kalina Bachnewa. Sofija 1993, s. 491. Uniwersitetsko Izdatielstwo „Sw. Kliment Ohridski".

Dania
DEN NY BEFRIELSE [Nowe Wyzwolenie]. O M DEN NY
SLAGS DRAMA [O nowym typie sztuki teatralnej]. Przeł. Jess
0rnsbo. W antologii: Europaeisk avantgarde teater
1896-1930, [tom 3:] Ungam, Polen, Sovjetunwnen. [Red.]
Kela Kvam, Odense 1978, s. 101-133.
Estonia
NAIDENDID (Dramaty): PRAGMAATIKUD (Pragma­
tyści), VAIKRSES HAARBERIS (W małym dworku), KAUNITARID JA VARDJAD EHK ROHELINE TABLETT
(Nadobnisie i koczkodany, czyli Zielona pigułka), HULLUMEELNE JA N U N N (Wariat i zakonnica), HULLUNUD VEDUR (Szalona lokomotywa), EMA (Matka), PELTSEBULI
SONAAT (Sonata Belzebuba)
Pola Keelest tólkinud Hendrik Lindepuu. Tallinn 1997, s.
288. Valjaandja Eesti Draamateater.
BUNGO 622 LANGEMIST EHK DEEMONLIK N A I NE (Fragment 622 upadków Bunga, czyli Demonicznej kobiety)
Poola keelest tólkinud Hendrik Lindepuu. „Vikerkaar"
(Tallinn) 1998, nr 12, s. 41-51.
Francja
Witkiewicz [Fragment Wstępu do teorii Czystej Formy w te­
atrze]
Trad, inćdite de Therese Dzieduszycka. W antologii:
Odette Asian. LArt du thedtre, Paris 1963, Editions Seghers,
s. 556-567. Traduction de Erik Veaux. „Pour 1'Art" 1963, nr
89/90.
LA MERE [Matka]
Adaptee du polonais par Koukou Chanska e t Francois
Marie. Paris 1969, Gallimard, s. 73. Theatre du Monde Entier.
LA POULE D'EAU [Kurka wodna]
Adaptee du polonais par Koukou Chanska e t Francois
Marie. Paris 1969, Gallimard, s. 81. Theatre du Monde Entier.
LA METAPHYSIQUE D'UN VEAU A DEUX TETES
[Metafizyka dwugłowego cielęcia]

430

Janusz Degler • BIBLIOGRAFIA

Adaptation francaise de Koukou Chanska et Francois
LA GALLINA ACUATICA [Kurka wodna]
Marie. Paris 1969, Gallimard, s. 70. Theatre du Monde EnTraduccion у adaptación: Juan Cano Arccha. Madrid
tier.
1975, Editorial Fundamentos, s. 101. Cuadernos practicos nr
LES CORDONNIERS [Szewcy]
18.
Texte francais de Koukou Chanska et Jacques Lacarriere.
LA NUEVA LIBERACIÓN - EL LOCO Y LA MONJA
Paris 1969, Gallimard, s. 98. Theatre du Monde Entier.
[Nowe Wyzwolenie - Wariat i zakonnica]
Przedruk w: En marge du theatre surrealiste, „Cahiers de la
Traduccion Jorge Segovia у Violetta Beck. Madrid 1976,
Compagnie Madei eine Renaud -Jean-Louis Barrault", 70, 2
Editorial Fundamentos, s. 95. Cuadernos practicos nr 20.
trimestre 1969, Paris, Gallimard.
CARTAS DESCONOCIDAS DE STL WITKIEWICZ
A SU MUJER JADWIGA [Listy St.I. Witkiewicza do żony Ja­
INTRODUCTION A LA THEORIE DE LA FORME
PURE A U THEATRE [Wstęp do teorii Czystej Formy w tea­ dwigi]
trze], PRECISIONS SUR LA QUESTION LA FORME PU­
Traduccion de Elżbieta Bortkiewicz [w:] Anna Micińska,
RE A U THEATRE [Bliższe wyjaśnienia w kwestii Czystej For­
Correspondencia, „Quimera" (Barcelona) 1984, nr 39—40, s.
my na scenie].
34-36.
Traduction de Koukou Chanska et Jacques Lacarriere.
REGLAMENTO DE LA FIRMA DE PETRATOS „S.I.
„Cahier de la Compagnie Madeleine Renaud - Jean-Louis
WITKIEWICZ" [Regulamin Firmy Portretowej „S.I. WitkieBarrault", 73, 3 trimestre 1970, Paris, Gallimard, s. 3-69.
wicz ]
LA PIEUVRE [Mątwa]
Traduccion de Elżbieta Bortkiewicz. „Quimera" (Barcelo­
na) 1984, nr 39-10, s. 36-37.
Adaptation francaise de Koukou Chanska et Francois
LA MARE [Matka]
Marie. „Cahiers de Compagnie Madeleine Renaud - JeanLouis Barrault", 73, 3 trimestre 1970, Paris, Gallimard, s.
Traducció de Dorota Szmidt, Barcelona 1987, s. 115. Edi80-128.
cions Dels Quaderns Crema.
EL POP O LA VISIO HYRKANESA DEL MÓN [Mą­
INTERVIEW AVEC В. SCHULZ [Wywiad z Brunonem
twa, czyli fiyrkaniczny światopogląd] - SOBRE LA FORMA
Schulzem]
W tomie: Bruno Schulz, Les boutiques de cannelles. Nou- PURA [O Czystej Formie]
velles. Przekład: Therese Douchy, Georges Sidrę, Jerzy Lisow­
Traducció i introducció de Josep M . de Sagarra. Barcelo­
ski. Paris 1974, Denoel.
na 1992, s. 132. Institut del Teatre de la Diputació de Barce­
lona. Biblioteca Teatral 79.
INTRODUCTION A LA THEORIE DE LA FORME
PURE A U THEATRE [Fragment Wstępu do teorii Czystej
ED LOCO Y LA MONJA [Wariat i zakonnica]
Formy w teatrze]
Version у dirección Jarosław Bielski. Madrid 1992, s. 72.
Real Escuela Superior de Arte Dramatico.
Traduction de Koukou Chanska et Jacques Lacarriere.
W antologii: Monique Bonie, Martine de Rougemont, Ja­
ADIÓS A L O T O N O [Pożegnanie jesieni]
cques Scherer, Esthetiąue tedtrale. Textes de Platon a Brecht,
Traducido del polaco por Elżbieta Bortkiewicz у Jaun
Paris 1982, Editions SEDES, s. 265-267.
Carlos Vidal. Nota biografica por Juan Carlos Vidal. Madrid
1993, s. 421. Anaya ćk Mario Muchnik.
REGLEMENT DE LA FIRMĘ DE PORTRAITS „S.I.
WITKIEWICZ" [Regulamin Firmy Portretowej „S.I. Witkie­
NARCÓTICOS [Narkotyki]
wicz"]
Traduccion de Josep M. Sagarra. Barcelona 1994, s. 212.
Traduit par Antoine Baudin. W katalogu: Presences Polo­ CIRCE Ediciones.
naises. Witkiewicz - Constructivisme - Les Contemporains. Lart
vivant autour du musće de Łódź. Paris 1983 (Centrę Georges
Holandia
Pompidou 23 juin - 26 septembre 1983). Comissaires
DE GEK EN DE NON [Wariat i zakonnica]
generaux: Dominique Bozo, Ryszard Stanisławski. Coordina­
Vertaling: Paul Beers. „De Revisor" 1977, nr 1 (febr.), s.
tion du catalogue: Urszula Czartoryska, Nicole Ouvrard.
49-56.
INLEIDING ТОТ DE THEORIE V A N PURE VORM
IN THEATER [Fragment Wstępu do teońi Czystej Formy w te­
Grecja
atrze]
METAFUSIKE ENOS DIKEFALOU MOSHAVIOU
[Metafizyka dwugłowego cielęcia]. Przeł. Koulas Antoniade.
Vertaling en beweking: Joanna Bilska en Dolf Verspoor.
Athena 1975, Dodone, s. 95.
W: program teatralny do przedstawienia Witkacy w teatrze
De Brakke Grond w Amsterdamie (5 III 1977).
VERS LAG V A N DE WERKING V A N PEYOTL OP S.I.
Hiszpania
WITKIEWICZ D.D. 20 V I (1928) [Sprawozdanie z działania
COMEDIA REPUGNANTE DE U N A MĄDRE [Mat­
peyotlu na St.l. Witkiewicza dn. 20 VI 2]
ka]
Traduccion у adaptación Juan Cańo Arecha у Miguel
Vertaling: Karol Lesman. „Raster" (Amsterdam) 1988, nr
Narros. Madrid 1973, Editorial Fundamentos, s. 79. Cuader42, s. 15-26.
nos practicos nr 9.
ONVERZADIGBAARHEID [Fragment Nienasycenia]
Vertaling: Karol Lesman. „Raster" (Amsterdam) 1988, nr
INSACIABILIDAD [Nienasycenie]
42, s. 34-50.
Version del polaco de: Meliton Bustamante Ortiz. Barce­
lona 1973, Barral Editores, s. 599.
HET REGLEMENT V A N DE PORTRETTENFIRMA

431

]anusz Degler • BIBLIOGRAPHY

„S.I. WITKIEWICZ" [Regulamin Firmy Portretowej „S.I. Witkiewicz"]
Vertaling: Karol Lesman. „Tijdschrift voor Slavische Literatuur" 1989, nr 5, ss. 41-47.
DE DAPPERE PRINSESS [Odważna księżniczka] KAKKERLAKKEN [Karaluchy]
Vertaling uit het Pools Karol Lesman. „het Cahier" / Bre­
da 1991,, nr 2, s. 9-29.
ONVERZADIGBAARHEID [Fragment Nienasycenia]
Vertaling: Karol Lesman. „Tijdschrift voor Slavische Literatuur" 1993, nr 14, s. 6-9.
ONVERZADIGBAARHEID [Nienasycenie]
Uit het Pools vertaald envan een nawoord voorzien door
Karol Lesman. Amsterdam 1993, s. 574- Meulen-hoff (II wy­
danie: Amsterdam 1996).
AFSCHEID V A N DE HERFST (Pożegnanie jesieni)
Uit het Pools vertaald en van een nawoord voorzien do­
or Karol Lesman. Amssterdam 1996, s. 376. Meulenhoff.
DE BEELZEBUBSONATE EN ANDERE TEKSTEN
(Sonata Belzebuba i inne teksty): DE MOEDER (Mat/ca), DE
BEELZEBUBSONATE (Sonata Belzebuba), DE GLIMLACH
V A N DE ONEBENUL (fragment Niemytych dusz).
Vertaald uit het Pools en van een nawoord voorzien door
Karol Lesman. Leiden 1997, s. 166. Plantage.
Japonia
_
KYOJIN T O NISO (Wariat i zakonnica)
.Przekład: Yukio Kudo, „Shingeki" (Tokyo) 1977, nr 12.
YUREI N O IE (W małym dworku)
Przekład: Takanasi Yasunari. „Hermes" (Tokyo) 1985, nr
4, s. 102-119.
(O Czystej Formie) - (O nowym tyjne sztuki teatralnej) (Regulamin Firmy Portretowej „S.I. Witkiewicz") - (Sprawozda­
nie z działania peyotlu na St.l. Witkiewicza dn. 20 VI) - (Listy
do Bronisława Malinowskiego)
Przekład: Yuwjiro Nakamura. W tomie: Witkiewicz no sekai. [Redakcja:] Yujiro Nakamura. Tokyo 1985. Parco Co.,
Ltd.
(Regułamin Firmy Portretowej „S.I. Witkiewicz")
Przekład: Tokimasa Sekiguchi. W: Witkacy-in-the-box.
Theater X Opening Special Program, Tokyo 1992, s. 49.
Jugosławia (dawna)
LUDAK I OPATICA (Wariat i zakonnica)
Preweo: Petar Vujicic. W antologii: Avangardna drama.
Priredio: Slobodan Selenie. Beograd 1964, s. 147-174- Srpska Knjiżerna Zadruga.
TEATAR ĆISTE FORME (Fragment Wstępu do teorii
Czystej Formy w teatrze)
Prev. s ffancuskog: Ana Gusić. W tomie: Tomislav Sabljak, Teatar XX stołjeća. Split-Zagreb 1971, s. 77-81. Matica
hrvatska. Tisak „Sobodna Dalmacija".
SEKOE ZLO MOŻE DA BUDE I POLOŚO (Wanat i za­
konnica)
Prev. Milan Trajkov. „Kulturen źivot" 1972, XVII, 3, s.
25-31. (Przekład na jęz. słoweński).
NEZASIĆENOST Z OBLIKO (Analogia z malarstwem;
fragment Wstępu do teońi Czystej Formy w teatrze.

Prevedel: Igor Lampret. W tomie: Med Artaudom in
Brechtom. Izbral in uredil Andrej Inkret. Opremil Stefan Potoćnik. Ljubljana 1972, s. 60-66. Tisak „Joże Mośkroic". Knjiźnica Mestega gledalisća ljjubljanskega 59. (Przekład na jęz.
słoweński).
IZBOR IZ DJELA: ŻOHARI (Karaluchy), LUDAK
I OPATICA (Wariat i zakonnica), U MALOJ KURIJI (Wma­
łym dworku), VODENA KOKA (Kurka wodna), POLUDJJELA LOKOMOTIVA (Szalona lokomotywa), ŚUSTRI (Szew­
cy), UVOD U TEORIJU ĆISTE FORME U KAZALIŚTU
(Wstęp do teońi Czystej Formy w teatrze)
Izbor i prijevod Dalibor Blaźina. Zagreb 1985, s. 222. Cekade, Biblioteka „Prolog" (velika edicija, knjiga 10).
JJUVENILIJE (Juwenilia): KNEGINJICA MAGDALE­
N A ILI NASTRLJIVI KNEZ (Księżniczka Magdalena, czyli
Natrętny książę) - ŻOHARI (Karaluchy)
Preveo z poljskog i uvodnu biljeśku napisao: Dalibor
Blaźina. „Cjuorum" (Zagreb) 1987, nr 1-2, s. 138-153.
NEGATIV SKICE (Negatyw szkicu)
Prijevod s poljskoga: Dalibor Blaźina. „15 dana" 1989, nr
8, s. 9-11.
Kuba
LA MĄDRE [Matka]
Traducción Maria Sten у Cristina Conde. W antologii:
Teatro Polaco. Selección de Maria Sten. Prologo de Jan Pieszczachowicz. Ciudad de la Habana 1978, Editorial Arte у Li­
teratura, t. I , s. 89-147.
Liban
ALTHARAROR ALŻADED [Nowe Wyzwolenie]
Przekład: Admir Koreje. „Fikr" (Bejrut) 1980, nr 39-40,
s. 199-221.
Łotwa
MATE (Matka)
No polu valodas tulk.: Dace Gasina. „Tea tra Vestnesis"
(Riga ) 1989, nr 9-10, s. 18-27.
Meksyk
EL LOCO Y LA MONJA [Wariat i zakonnica]
Traducción Maria Sten. „La Cultura en Mexico" (Suplemento de Siempre) 1971, nr 506, s. III—IX.
TRES OBRAS TEATRALES [Trzy sztuki teatralne]: LA
MĄDRE [Matka]. LA PEQUENA MANSION [W małym
dworku], EL LOCO Y LA MONJA [Wariat i zakonnica]
Traducción: Maria Sten у Cristina Conde. Mexico 1974,
UNAM.
TRES OBRAS [Trzy sztuki]: LAS CUCARACHAS [Ka­
raluchy], POBRE MUCHACHITO [Biedny chłopiec], LA
COLECCION O LA TRAVRSURA DEL ELEFANTE [Me­
nażeria, czyli wybryk słonia]
La traducción del polaco es de Raul Zermeno. „La Palabra у el Hombre" 1976, nr 20, s. 91-96, Universidad de Ve­
racruz.
JUAN CARLOS MATEO RABIETA [Jan Maciej Karol
Wściekłica] - LA LOCOMOTORA LOCA [Szalona lokomo­
tywa]

432

J a n u s ; Degler • BIBLIOGRAFIA

Traduccion: Maria Sten у Alfredo Michel. „Cuadernos de
Filosofia у Letras" (Mexico) 1985, nr 5: „Literatura Dramatica у Teatro", s. 39-98. Universidad Nacional Autónoma de
Mexico.
LA MĄDRE [Matka]
Traduccion: Maria Sten у Cristina Conde. „Cuadernos de
Filosofia у Letras" (Mexico) 1985, nr 5: „Literatura Dramatica у Teatro", s. 99-142. Universidad Nacional Autónoma
de Mexico.

UNERSATTLICHKEIT (Nienasycenie)
Aus dem Polnischen von Walter Tiel. Mit einem Na­
chwort von Witold Gombrowicz. Miinchen 1966, s. 596. R.
Piper 6k Co. Verlag.
U N R S A T T L I C H K E I T . SOIREE BEI DER FURSTIN
TICONDEROGA (Drugi rozdział Nienasycenia)
Deutsch von Karl Dedecius. W antologii: Polnische Prosa
des 20. Jahrhunderts. Vorgestelt von Karl Dedecius. Miinchen
1966. Erster Teil, s. 212-231. Carl Hanser Verlag. Wydanie
II: Miinchen 1970.
Niemiecka Republika Demokratyczna
NEUE BEFREIUNG (Nowe Wyzwolenie)
STUCKE (Sztuki): DAS NAMENLOSE WERK (Bezi­
Deutsch von Tadeusz Kantor und Horst Taubmann. Ba­
mienne dzieb), GYUBAL WAHAZAR ODER AUF DEN
den-Baden [1967], s. 43. Verlag Johannes Hertel. Druk po­
PASSEHOXHEN DES UNSINNS (Gyubal Wahazar, czyli wielony dla potrzeb teatrów.
Na przełęczach BEZSENSU), DER TINTENFISCH ODER
DIE PRAGMATIKER (Pragmatyści)
DIE HYRKANISCHE WELTANSCHAUUNG (Mątwa,
Deutsch von Werner Grzyb und Horst Taubmann. Ba­
czy fi Hyrkaniczny światopogląd), DIE MUTTER (Matka), I N
den-Baden [1967], s. 54- Verlag Johannes Hertel. Druk po­
KLEINEN LANDHAUS (W małym dworku), DIE SCHU­
wielony dla potrzeb teatrów.
STER (Szewcy)
DIE SCHUSTER (Szewcy)
Aus dem Polnischen ubersetzt und mit einem Nachwort
Deutsch von Janusz von Pilecki. W antologii: Modemes
versehen von Henryk Bereska. Berlin 1982, s. 363. Verlag
Polnisches Theater. Herausgegeben und mit einem Nachwort
Volk und Welt.
von Andrzej Wirth. Neuwied-Berlin 1967, and 1, s. 7-87.
Hermann Luchterhand Verlag.
ABSCHIED V O M HERBEST (Pożegnanie jesieni)
JANULKA, TOCHTER DES FIZDEJKO (Janulka, córka
Aus dem Polnischen von Roswithe Matwin-Buschmann.
Fizdejki)
Leipzig 1991, s. 468. Reclam-Verlag.
Deutsch von Werner Grzyb und Horst Taubmann. Ba­
den-Baden.
Norwegia
UR „INLEDNING TILL TEORI O M DEN RENA FORDER TINTENFISCH ODER DIE HYRKANISCHE
MEN PA TEATERN" [Fragmenty Wstępu do teońi Czystej
WELTANSCHAUNG (Mątwa, czyli Hyrkaniczny światopo­
Formy w teatrze]: O M EN NY TYP AV TEATERKONST
gląd)
[O nowym typie sztuki teatralnej], NAERMARE DEFINI­
Deutsch von Tadeusz Kantor und Horst Taubmann. Ba­
TION AV DEN RENA FORMENS TEATER [Bliższe okre­
den-Baden [1968], s. 71. Verlag Johannes Hertel. Druk po­
ślenie sztuki teatralnej w Czystej Formie], NAGRA ORD O M
wielony dla potrzeb teatrów.
AKADESPELARENS ROLI I DEN RENA FORMENS TE­
DIE DA! (Oni)
ATER [Parę słów o roli aktora w sztuce teatralnej w Czystej For­
Deutsch von Peter Lachman. W tomie: Spectaculum XI.
mie]
Sechs modernę Theaterstuxcke: Adrien - Babel - Bond - Dorst
Oversatt av Lars Kleberg. „Teatrets teori og teknikk"
1966, nr 3/4, s. 31-35.

Portugalia
A MAE [Matka]
Traducao de Jose Palla e Carmo. Lisboa 1972, s. 247. Prelo Editora (Repertório Para um Teatro Actual 9).
Republika Federalna Niemiec
DAS WASSERHUHN (Kurka Wodna) - NARR UND
NONNE (Wariat i zakonnica)
Deutsch von Heinrich Kunstmann. Frankfurt am Main
1965, s. 111. Suhrkamp Verlag.
DIE MUTTER (Matka) - SAS WASSERHUHN (Kurka
Wodna)
Deutsch von Mikołaj Dutsch. Munchen-Wien-Basel
1966. Kurt Desch Verlag. Druk powielony dla potrzeb tea­
trów.
ERWACHEN. Aus dem Roman Unersattlichkeit (Pierw­
szy rozdział Nienasycenia)
Ubersetzung: Walter Tiel. „Monat" 1966, nr 216, s.
48-56.

- Muxller - Witkiewicz- Frankfurt am Main 1968, s. 273-312.
Suhrkamp Verlag.
IM KLEINEN HAUS (W małym dworku)
Deutsch von Werner Grzyb und Horst Taubmann. Ba­
den-Baden [1971]. Verlag Johannes Hertel. Druk powielony
dla potrzeb teatrów.
DIE MUTTER (Matka)
Deutsch von Irmtruad Zimmermann-Góllheim. BadenBaden 1970. Verlag Johannes Hertel. Druk powielony dla
potrzeb teatrów.
DAS NAMENLOSE WERK (Bezimienne dzkb)
Deutsch von Christa Vogel. Berlin [1972]. Kiepenheuer
Buhnenvertriebs GmbH. Druk powielony dla potrzeb tea­
trów.
DIE METAPHYSIK DES ZWEIKÓPFIGEN KALBES
(Metafizyka dwugłowego ciekcia)
Deutsch von Christaq Vogel. Berlin [1972]. Kiepenheu­
er Buhnenvertriebs GmbH.
GYUBAL W A H A Z A R ODER I M ENGPASS DES
UNSINNS (Gyubal Wahazar, czyli Na przełęczach BEZSEN­
SU)
Deutsch von I. Boli. Frankfurt am Main 1974. Suhrkanp

433

Janusz Degler • BIBLIOGRAPHY

Verlag. Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) im Briefwechsel
mit dem deutschen Phiłosophen Hans Cornełius
„Zeitschrift rur slavische Philologie", Heidelberg 1976,
Band XXXIX, Heft 1. Teil I , s. 68-156. Carl Winter-Universitatsverlag. „Zeitschrift fur slavische Philologie", Heidelberg
1978, Band XL, Heft 1. Teil I I , s. 150-213. Odnaleziony
i opracowany przez Heinricha Kunstmanna zbiór ponad 100
listów Witkiewicza pisanych po niemiecku do Hansa Corne­
liusa w latach 1934-39.
V E R R U C K T E L O K O M O T I V E (Szałom lokomotywa)

Deutsch von Christa Vogel. Berlin 1985. Kiepenheuer
Buhnenverbs GmbH.
VEPvRUCKTE LOKOMOTIVE (Szahna lokomotywa),
deutsch von Christa Vogel. E I N F U H R U N G IN DIE THEORIE DER REINEN FORM DES T H E A T E R S (Wstęp do teo­
ńi Czystej Formy w teatrze), deutsch von Friedrich Griese.
A B S C H I E D V O M H E R B S T (fragment Pożegnania jesieni),
deutsch von Hildburg Heider und Ryszard Zan.
U N E R S A T T L I V H K E I T (Fragment Nienasycenia), deutsch
von Walter Tiel. DER EINZIGE AUSWEG (Fragment Jedy­
nego wyjścia), deutsch von Hildburg Heider und Ryszard Zan.
S C H U S T E R (Szewcy), deutsch von Janusz von Pilecki.
U N G E W A S C H E N E SEELE (Fragment Niemytych dusz).
W tomie: Stanisław I. Witkiewicz, Verriickte Lokomotwe.
Ein Lesebuch mit Bildern des Autors. Herausgegeben von
Andrzej Wirth. Frankfurt am Main 1985, s. 347. Suhkamp
Verlag. Polnische Bibliothek.
U N E R S A T T I C H K E I T (Nienasycenie)

Mit einem Nachwort von Witold Gombrowicz. Aus dem
Polnischen von Walter Tiel. Munchen 1986, s. 596. R. Piper
GmbH ćk Co. Serie Piper. Band 510.
A B S C H I E D V O M H E R B S T T (Pożegnanie jesieni)

Aus dem Polnischen von Walter Tiel. Munchen - Zurich
1987, s. 443. R. Piper GmbH. 6k Co.
G E S C H A F T S O R D N U N G DER P O R T A I T F I R M A

„S.I.

W I T K I E W I C Z " (Regulamin Firmy Portretowej „S.I. Witkie­
wicz")
W katalogu: Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1939. Ber­
lin 1990. Studio I des Kiinstlerhauses Bethanien Berlin Stuxdtisches Museum Flensburg (27 V 1990 - 1 V I I 1990), s.
46-48.

Rosja
WODJANAJA KUROCZKA (Kurka Wodna)
Pieriewod A. Bazilewskogo. „Diapazon" 1993, nr 3—4.
TUMOR MOZGOWICZ (Tumor Mózgowicz) - PRAGMATISTY (Pragmatyk)
Pieriewod W. Kyłaginoj-Jarcewoj. „Sufler" 1994, nr 2 - 3 .
BEZUMYJ LOKOMOTIW (Szalona lokomotywa)
Pieriewod z polskogo Andrieja Bazilewskogo. „Inostrannaja Litieratura" (Moskwa) 1995, nr 11, s. 139-151.
IZ KNIGI „NARKOTIKI": PRIEDISŁOWIE - PEJOTL
(Fragmenty Narktyków: Przedmowa - Peyotl)
Pieriewod z polskogo Andrieja Bazilewskogo. „Inostrannaja Litieratura" (Moskwa) 1995, nr 11, s. 151-166.
AWTOPARODIJA „NIEGATYW ESKIZA" (Autoparodia „Negatyw szkicu")

Pieriewod z polskogo Natalia Jakubowa. „Moskowskij
Nabljudatiel" 1996, nr 3-4, s. 9 4 - 9 5 .

JEDINSTWIENNYJ WYCHOD (Fragment Jedynego wyj­
ścia)
Pieriewod J. Czajnikowa. „Apokrif" 1996, nr 1.
DJUBAL WAHAZAR I DRUGIJE NIEEWKLIDOWY
DRAMY (Gyubal Wahazar i inne dramaty nieeuklidesowe):
ONI (Oni), DJUBAL WAHAZAR, ILI H A PIERIEWAŁACH ABSURDA (Gyubal Wahazar, czyli Na przełęczach
BEZSENSU), WODJANAJA KUROCZKA (Kurka Wodna),
KARAKATICA, ILI GIR - KANICZIESKOJE MIROBOZZRIENIE (Mątwa, czyli Hyrkaniczny światopogląd), BEZUMNYJ LOKOMOTIW (Szalona lokomotywa), JANULKA,
DOCZ FIZDEJKO (Janulka, córka Fizdejki), SAPOŻNIKI
(Szewcy)
Sostawlenie A. Bazilewskij, S. Isajew. Pieriewod z polsko­
go A. Bazilewskij, Moskwa 1999, s. 356. GITIS - W A H A ­
ZAR.
Rumunia
O CASA LA TARA (W małym dworku)
Przekład: Dragos Vranceanu, „Secolul 20", 1975, nr 5 - 6 .
AZ ÓRULT ES AZ APACA (Wariat i zakonnica) - AZ
ANY (Matka)
Fordiytotta Kerćnyi Gracia. Bukarest 1983, s. 117. Kriterion Konyvkiadou (wydanie w języku węgierskim).
Słowenia
SLOVO OD JESENI (Pożegnanie jesieni)
Prevod in spremna beseda Niko Jeź. Ljubljana 1994, s.
416. Cakarjeva zalozba. Zbirka XX. stoletje.
CVLJARJI (Szewcy)
Prevedla Darja Dominkuś. W analogii: Dramatikon I :
ApoIIinaire - Witkiewicz - Vampilov - Fo - Shepard - Schwab.
Urednik Aleś Śyteger. Ljubljana 1999, s. 5 3 - 1 0 3 . Studentska
zalozba. Knjiźna zbirka Beletrina.
Stany Zjednoczone
THE M A D M A N AND THE NUN (Wariat i zakonnica)
Translated by Daniel C. Gerould and CS. Durer. „First
Stage". A Quarterly of New Drama 1965/66, vol. IV, nr 4
(Winter), s. 212-221. Purdue University, Indiana.
THE WATER HEN (Kurka Wodna)
Translated by Daniel Gerould and C.S. Durer. „First Sta­
ge". A Quarterly of New Drama 1967, vol. V I , nr 2 (Sum­
mer), s. 86-102. Purdue University, Indiana.
THE CRAZY LOCOMOTIVE (Szalona lokomotywa)
Translated by Daniel C. Gerould and C.S. Durer. „First
Stage" A Quarterly of New Drama 1967/68, vol. V I , nr 4
(Winter), s. 2 0 6 - 2 1 5 .

THE M A D M A N AND THE NUN AND OTHER PLA­
YS: THE M A D M A N AND THE NUN (Wariat i zakonnica)-,
THE WATER HEN (Kurka Wodna); THE CRAZY LOCO­
MOTIVE (Szalona lokomotywa); THE MOTHER (Matka);
THEY (Oni); THE SHOEMAKERS (Szewcy). Appendix: ON
A NEW TYPE OF PLAY (O nowym typie sztuki teatralnej).
Translated ćk edited by Daniel С. Gerould and C.S. Du­
rer. With a foreword by Jan Kott. Seattle and London 1968,

434

Janusz Degler • BIBLIOGRAFIA

s. 303. University of Washington Press.
Theatre" 1974, vol. 12, nr 1 (Fall).
INSATIABILITY. Two scenes from a novel (Dwa frag­
COCKROACHES (Karaluchy); COURAGEOUS PRIN­
menty Nienasycenia)
CESS (Odważna kskżniczka); THE POOR BOY (Biedny
Translated by Louis Iribarne. „Delos: A Journal of Trans­
chkpiec); MENAGERIE OR THE ELEPHANT'S ESCAPA­
lation" 1968, s. 7-23.
DES (Menażeria, czyli Wybryk słonia); COMEDIES OF FA­
MILY LIFE (Komedk z życia rodzinnego); PRINCESS MAG­
THE WATER HEN (Kurka wodna)
DALENA OR THE IMPORTUNATE PRINCE (Kskżniczka
Translated by Daniel C. Gerould and C.S. Durer. W to­
mie: Avant-Garde Drama: Major Plays and Documents post Magdalena, czyli Natrętny książę)
World War I . Edited and with an Introduction by Bernard E
Translated by Daniel С. Gerould and Jadwiga Kosicka.
Dukore and Daniel C. Gerould. Toronto-New York-London With a prefatory note by D. Gerould. „Yale/theatre" 1974,
1969, s. 1-50. Bantam Books.
vol. 5, nr 3, s. 10-58.
THEORETICAL INTRODUCTION T O „TUMOR
ON A NEW TYPE OF PLAY (O nowym typie sztuki tea­
BRAINARD" (Wstęp teoretyczny do „Tumora Mózgowicza");
tralnej)
THE ANALOGY W I T H PAINTING. From Introduction to
Translated by Daniel С. Gerould and C.S. Durer. W an­
the Theory of Pure Form in the Theatre (Analogia z malar­ tologii: Bernard F. Dukore, Dramatk Theory and Cńticism.
stwem. Pierwsza część Wstępu do teońi Czystej Formy w teatrze) Greeks to Grotowski. New York 1974, s. 973-878. Holt, Rinehart and Winston Inc.
Translated by Daniel C. Gerould and Eleanor Gerould.
W tomie: Avant-Garde Drama: Major Plays and Documents
THE ANONYMOUS WORK (Bezimienne dzkło) post World War I . Edited and with and Introduction by Ber­
A FEW WORDS ABOUT THE ROLE OF THE ACTOR
nard F. Dukore and Daniel C. Gerould. Toronto-New
IN THE THEATRE OF PURE FORM (Pare słów o roli akto­
York-London 1969, s. 483-493. Bantam Books.
ra w sztuce teatralnej w Czystej Formie)
Translated by Daniel Gerould. W antologii: TwentiethTHE CUTTLEFISH OR THE HYRCANIC WORLDCentury Polish Avant-Garde Drama. Plays, Scenarios, Critical
VIEW (Mątwa, czyli Hyrkaniczny światopogląd)
Documents. Edited, with an Introduction by Daniel Gerould.
Translated by Daniel and Eleanor Gerould. W: John GasTranslated
by Daniel Gerould in collaboration with Eleanor
sner, Treasury of the Theatre. Revised edited by Bernard F.
Gerould.
Ithaca
and London 1977, s. 97-159. Cornell Uni­
Dukore. New York 1969, Volume II. Holt, Rinehard & Win­
versity
Press.
ston.
INSATIABILITY (Nienasycenk)
DEFLOWERFUCKED. From Insatiability (Piąty rozdział
Translated, with an Introduction and Commentary by
Nienasycenia)
Louis Iribarne. Urbana - Chicago - London 1977, s. 447.
Translated by Louis Iribarne. „Delos: A Journal of Trans­
University of Illinois Press.
lation" 1970, s. 100-122.
BEELZEBUB SONATA. Plays, Essays and Documents w:
THE PRAGMATISTS (Pragmatysci)
THE BEELZEBUB SONATA (Sonata Belzebuba); TUMOR
Translated by Daniel C. Gerould. „Drama ćk Theatre"
BRAINIOWICZ (Tumor Mózgowkz); DAINTY SHAPES
1971, vol. 10, nr 1 (Fall), s. 37-45.
A N D HAIRY APES (Nadobnisk i koczkodarvy); ON BRUNO
THE NEW DELIVERANCE (Nowe Wyzwolenie)
SCHULZ (Fragmenty Wywiadu z Brunonem Schulzem i artyku­
Translated by Daniel Gerould and Jadwiga Kosicka. „The
łu Twórczość literacka Brunona Schulza); REPORT ABOUT
Polish Review" 1973, vol. XVIII, nr 1/2, s. 94-111. The Po­
THE EFFECT OF PEYOTE ON STANISłAW IGNACY
lish Institute of Arts and Sciences in America.
WITKIEWICZ (Sprawozdanie z działania peyotlu na Stanisława
GYUBAL WAHAZAR OR ALONG THE CLIFFS OF
THE ABSURD (Gyubal Wahazar, czyli Na przełęczach BEZ­ Ignacego Witkkwkza); NEW FORMS IN PAINTING A N D
THE MISUNDERSTANDINGS ARISING THEREFROM
SENSU)
(Fragmenty Nowych form w malarstwie i wynikających stąd nie­
Translated by Daniel and Eleonor Gerould. „Arts in So­
porozumień); THE S.I. WITKIEWICZ PORTRAIT PAIN­
ciety" 1971, vol. VIII, nr 3 (Fall-Winter).
TING FIRM (Regulamin Firmy Portretowej „S.I. Witkiewicz");
TROPICAL MADNESS. Four plays: THE PRAGMATI­
UNWASHED SOULS (Fragmenty Niemytych dusz).
STS (Pragmatysci); GYUBAL WAHAZAR (Gyubal Waha­
zar); MR. PRICE OR TROPICAL MADNESS (Mister Price,
czyli Bzik tropikalny); METAPHYSICS OF A TWO-HEA­
DED CALF (Metafizyka dwugłowego cklęcia).
Translated by Daniel and Eleanor Gerould. Introduction:
Martin Esslin. New York 1972, s. 259. Winter House Ltd.,
The Winter Repertory 7.
ON PURE FORM (O Czyste) Formk)
Translated from Polish by Catherine S. Leach. W antolo­
gii: Aesthetics in Twentieth-Century Poland. Selected Essays.
Edited by Jean G. Harrell and Alina Wierzbiańska. Lewisburg 1973, s. 41-65. Bucknell University Press.
THE ANONYMOUS WORK (Bezimienne dzkło)
Translated by Daniel and Eleanor Gerould. „Drama 6k

Edited and translated by Daniel Gevould and Jadwiga
Kosicka. New York 1980, s. 183. Performing Arts Journal Pu­
blications.
Witkacy. An album of photos a bundle of letters (Wybór li­
stów do Bronisława Malinowskiego, Emila Breitera, Kazimie­
ry Żuławskiej, Jadwigi Unrug-Witkiewieżowej, Edmunda
Wiercińskiego i Hansa Corneliusa)
Translated by Daniel Gerould and Jadwiga Kosicka. „Per­
forming Arts Journal" 1983, vol. V", nr 3, s. 59-75.
INSATIABILITY (Nienasycenk)
Translated from the Polish by Louis Iribarne. With an In­
troduction by Czesław Miłosz. London - Melbourne - New
York 1985, s. 447. Encounter.

435

Janusz Degler • BIBLIOGRAPHY

THE M A D M A N A N D THE NUN A N D THE CRAZY
LOCOMOTIVE: THE M A D M A N A N D THE NUN (Wa­
riat i zakonnica); THE WATER HEN (Kurka wodna); THE
CRAZY LOCOMOTIVE (Szalona lokomotywa)
Edited, translated and with an Introduction by Daniel
Gerould and C.S. Durer. Foreword by Jan Kott. New York
1989, s. 109. Applause Theatre Book Publishers.
THE WITKIEWICZ READER: COCKROACHES (Ka­
raluchy); COMEDIES OF FAMILY LIFE (Komedie z zycta гоdzinnego); O N DUALISM (O dualizmie); Letter to Malinow­
ski (list do Malinowskiego); THE 622 DOWNFALLS OF
BUNGO OR THE DEMONIC W O M A N (Fragment 622
upadków Bunga, czyli Demonicznej kobiety); Letters (Listy do
Malinowskiego i rodziców z lat 1914-1918); NEW FORMS
IN PAINTING A N D THE MISUNDERSTANDINGS ARI­
SING THEREFROM (Fragment Nowych form w malarstwie
i wynikających stąd nieporozumień); THE NEW DELIVE­
RANCE (Nowe Wyzwolenie); Letters to Malinowski (Listy do
Malinowskiego z lat 1921-23); PURE FORM IN THE THE­
ATER (Odczyt o Czystej Formie w teatrze); SECOND RE­
SPONSE T O THE REVIEWERS OF „THE PRAGMATISTS" (Druga odpowkdź recenzentom „Pragmatystów"); JANULKA, DAUGHTER OF FIZDEJKO (Janulka, córka Fizdejki); FAREWELL T O A U T U M N (Fragment Pożegnania
jesieni); Letters to Malinowski (Listy do Malinowskiego z lat
1927-1929); RULES OF THE S.I. WITKIEWICZ POR­
TRAIT-PAINTING FIRM (Regulamin Firmy Portretowej „S.I.
Witkiewicz"); NARCOTICS: NICOTINE; ALCOHOL,
COCAINE, PEYOTE, MORPHINE A N D ETHER (Narkotyki: Nikotyna, alkohol, kokaina, peyotl, morfina i inne); RE­
SPONSE A N D REVELATION (Odpowiedź i spowiedź); ME­
TAPHYSICAL FEELINGS (Uczucia metafizyczne); RELA­
TIONS OF RELIGION A N D PHILOSOPHY (Fragment
O stosunku religii do filozofii); THE ONLY WAY OUT (Frag­
ment Jedynego wyjścia); INTERVIEW W I T H BRUNO
SCHULZ (Wywiad z Brunonem Schulzem); BRUNO
SCHULZ'S LITERARY WORK (Twórczość literacka Bruno­
na Schulza); UNWASHED SOULS (Fragment Niemytych
dusz); Letters to Malinowski (Listy do Malinowskiego z lat
1935-1938); BALANCE SHEET O N FORMISM (Bilans
formizmu).
Edited, translated and with an introduction by Daniel
Gerould. Evanston, Illinois 1992, s 359. Northwestern Uni­
versity Press.
THE MOTHER OTHER UNSAVORY PLAYS: THE
MOTHER (Matka); THEY (Oni); THE SHOEMAKERS
(Szewcy). Appendix I: O N A NEW TYPE OF PLAY (O no­
wym typie sztuki teatralnej)
Edited and translated by Daniel Gerould and C.S. Durer.
Foreword by Jan Kott. New York - London 1993, s. 246. Ap­
plause.
INSATIABILITY (Nienasycenk)
Translated, in a newly revised version, by Louis Iribarne.
Evanston, Illinois 1996, s. 534- Nortwestern University
Press. Hydra Books.
COUNTRY HOUSE (W mafym dworku)
Translated und with an introduction by Daniel Gerould.
Amsterdam 1997, s. 59. Harwood Academic Publishers.

Szwajcaria
THEATRE COMPLET I : LA SON ATE DE BELZEBUTH (Sonata Belzebuba), traduction d'Alain van Crugten.
LA MERE (Matka), traduction d'Alain van Crugten. DANS
LE PETIT MANOIR (W małym dworku), traduite du polonais par Erik Veaux. LA FOU ET LA NONNE (Wariat i za­
konnica), traduit du polonais par Erik Veaux.
Lausanne 1969, s. 253. La Cite-Editeur; Editions l'Age
d'Homme. Collection „Thćatre vivant - Oeuvres". Wydanie
II: Renens-Lausanne 1980. Mobiles - l'Age d'Homme, s.
253.
THEATRE COMPLET I I : LES CORDONNIERS
(Szewcy), traduit du polonais par Erik Veaux. UNE LOCO­
MOTIVE FOLLE (Szabna lokomotywa), adaptation d'Alain
van Crugten. YANULKA, FILLE DE FIZDEJKO (Janulka,
córka Fizdejki), traduit du polonais par Ania Beczkowska. LA
NOUVELLE DELIVRANCE (Nowe Wyzwolenie), traduit du
polonais par Erik Veaux.
Lausanne 1970, s. 220. La Cite-Editeur; Editions l'Age
d'Homme. Collection „Thćatre vivant - Oeuvres".
THEATRE COMPLET I I I : LES PRAGMATISTES
(Pragmatysci), traduit du polonais par Alain van Crugten.
GYUBAL VELLEYTAR O U SUR LES SOMMETS DU
NON-SENS (Gyubal Wahazar, czyli Na przełęczach BEZSEN­
SU), traduit du polonais par Alain van Crugten. LA PIEUVRE OU VISION DU MONDE (Mątwa, czyli Hyrkaniczny
światopogląd), traduite du polonais par Alain van Crugten.
LA POULE D'EAU (Kurka wodna), traduite du polonais par
Alain van Crugten.
Lausanne 1971, s. 223. La Cite-Editeur; Editions l'Age
d'Homme. Collection „Thćatre vivant - Oeuvres".
L INASSOUVISSEMENT (Nienasycenie)
Traduction at avant-propos d'Alain van Crugten. Lau­
sanne 1970, s. 524- Editions l'Age d'Homme. „Classiques
Slaves". Wydanie II: Lausanne 1978.
THEATRE COMPLET I V L INDEPENDANCE DES
TRIANGLES (Niepodległość trójkątów), traduite du polona­
is par Alain van Crugten. LES GRACES ET LES EPOUVANTAILS OU LA PILULE VERTE (Niepodkgłość trójką­
tów, czyli Zielona pigułka), traduite du polonais par Alain van
Crugten. MISTER PRICE OU LA DINGUERIE TROPICALE (Mister Price, czyli Bzik tropikalny), texte francais
d'Erik Veaux. METAPHYSIQUE DU VEAU BICEPHALE
(Metafizyka dwugłowego cielęcia), traduit du polonais par
Erik Veaux.
Lausanne 1972, s. 238. La Cite-Editeur; Editions l'Age
d'Homme. Collection „Thćatre vivant - Oeuvres".
E ADIEU A U LAUTOMNE (Pożegnanie jesieni)
Traduction d'Alain van Crugten. Lausanne 1972, s. 382.
Editions l'Age d'Homme. „Classiąues Slaves".
THEATRE COMPLET V TUMEUR CERVYKAL (Tumor Mózgowicz); EUX (Oni); L OEUVRE SANS N O M
(Bezimienne dzkło).
Traduction d'Alain van Crugten suivi de Alain van Crug­
ten: La catharsis par la parodie? (Postface). Lausanne 1974, s.
196. La Citeu - Editeur; Editions l'Age d'Homme. Collec­
tion „Thćatre vivant - Oeuvres".
DU THEATRE ARTISTIQUE (O teatrze artystycznym)

436

]апшг Degler • BlBLICXiRAFIA

Traduit par Erik Veaux. „Cahier Witkiewicz", Lausanne
1976, nr 1: Witkiewicz et le theatre, s. 33-51. Editions l'Age
d'Homme.
JUVENILIA: LES CANCRELATS (Karaluchy); COME­
DIES DE LA VIE DE FAMILLE (Komedie z życia rodzinne­
go); LA MENAGERIE OU UNE INCARTADE D'ELEPHANT (Menażeria, czyli Wybryk słonia); LA PRINCESSE
MADELEINE O U LE PRINCE ENTETE (Księżniczka Mag­
dalena, czyli Natrętny książę); LA PRINCESSE COURAGEUSE (Odważna księżniczka); LE PAUVRE GARCON
(Biedny chłopiec).
Traduction d'Alain van Crugten. „Cahier Witkiewicz",
Lausanne 1976, nr 1: Witkiewicz et le theatre, s. 53-94. Edi­
tions l'Age d'Homme.
FRAGMENTS: [PIECE NON IDENTIFIE] (Dramat nie­
rozpoznany); UNE NOUVELLE HOMEOPATHIE DU
MAL (Nowa homeopatia zła); LE VAMPIRE EN FLACON
OU LE PARFUM DU VOILE (Wampir we flakonie, czyli Za­
pach welonu).
Traduction d'Alain van Crugten. „Cahier Witkiewicz",
Lausanne 1976, nr 1: Witkiewicz et le theatre, s. 95-135. Edi­
tions l'Age d'Homme.
AUTOPARODIES: LES REDEMPTOIRES (Redemptoary); MANIFESTE (Manifest); UNE IDYLLE DE SCHIZOPHRENE (Romans schizofrenika).
Traduction d'Alain van Crugten. „Cahier Witkiewicz",
Lausanne 1976, nr 1: Witkiewiczet le theatre, s. 137-150. Edi­
tions l'Age d'Homme.
THEATRE COMPLET V I : MATHIAS KORBOWA ET
BELLATRIX (Maciej Korbowa i Bellatrix); JEAN MATHIEU
CHARLES LENRAGEY (Jan Maciej Karol Wścieklka); L
EDUCATEUR TERRIBLE (Straszliwy wychowawca).
Traduction d'Alain van Crugten. Lausanne 1976, s. 184.
La Citeu - l'Age d'Homme.
LES 622 CHUTES DE BUNGO (622 upadki Bunga)
Traduit du polonais par Lena Blyskowska et Alain van
Crugten. Postface d'Alain van Crugten. Lausanne 1979 s.
342. LAge d'Homme. Bibliotheque l'Age d'Homme).
LES FORMES NOUVELLES EN PEINTURE ET LES
MALENTENDUS Q U I EN DECOULENT (Nowe formy
w malarstwie i wynikające stąd nieporozumienia).
Traduit par Antoine Baudin. Postface de Bożena DanekWojnowska. Lausanne 1979, s. 202. Editions l'Age d'Hom­
me. Collection „Classiques Slaves".
POŻEGNANIE JESIENI
Lausanne 1979, s. 473. LAge d'Homme. Collection „Classiques Slaves". Reprint pierwodruku powieści z 1927 roku.
Stanisław Witkiewicz, LETTRES A U SON FILS STA­
NISŁAW IGNACY WITKIEWICZ
Traduit du polonais par Janka Kaempfer-Waniewicz. „Ca­
hier Witkiewicz", Lausanne 1981, nr 3: Correspondance, s.
255. LAge d'Homme. Przekład 209 listów Stanisława Wit­
kiewicza do syna ogłoszonych w tomie Listy do syna (Warsza­
wa 1969). W Aneksie trzy listy Witkacego do ojca pisane
z podróży do Australii.
REGLEMENT DE LA FIRMĘ DE PORTRAITS „S.I.
WITKIEWICZ" (Regulamin Firmy Portretowej „S.I. Witkie­
wicz").

Traduction: A [ntoine] В [audin]. W: S.I. Witkiewicz.
Genie multiple de Pologne. Melange d'etudes de dessins, de peintures et de photographies assemble et ćdite par Alain van
Crugten au l'occasion du Festival Witkiewicz Bruxelles, novembre 1981. Lausanne 1981, s. 59-62. Editions l'Age
d'Homme.
LES NARCOTIQUES suivi de LES AMES M A L
LAVEES (Narkotyki i Niemyte dusze)
Traduction et notes de Gerard Conio suivi de G. Conio,
Witkacy et la cńse de la culture еигорёеппе. Lausanne 1980, s.
381. LAge d'Homme.
LE MONDE DES CONCEPTS PHILOSOPHIQUES:
SON INTELLIGIBILITES ET SON ATTRAIT (O zrozmiabści i uroku świata pojęć fibzoficznych); L IMPORTANCE DE LA
PHILOSOPHIE POUR TOUS (Znaczenie filozofii dla wszyst­
kich); L ATTRAIT QU'EXERCE LE MONDE DES CON­
CEPTS PHILOSOPHIQUES (O ważności fibzofii dla wszyst­
kich); DE L „ARIDITE" DES CONCEPTS PHILOSOPHI­
QUES (O „suchości" pojęć fibzofii); DEUX TYPES DE PHILOSOPHE (O dwóch typach fibzofów); LES SENTIMENTS
METAPHYSIQUES (Uczucia metafizyczne); QUELQUES
MOTS A U SUJET DE L INTUITION (Kilka sbw o intuicji);
DE L INTUITION (O intuicji); DES RAPPORTS ENTRE LA
RELIGION ET LA PHILOSOPHIE (O stosunku religii do fib­
zofii); RAPPORT RECIPROQUE DE LA SCIENCE ET DE
LA PHILOSOPHIE (Stosunek wzajemny nauki i fibzofii).
Textes rassembles par В [ohdan] Michalski. „Cahier Wit­
kiewicz". Les cahiers annuels consacres au S. I . Witkiewicz
sont diriges par Alain van Crugten nr 5: Witkiewicz et la phi­
losophic Lausanne 1984, s. 108. L Age d'Homme.

437

Szwecja
FEM DRAMER: PRAGMATIKERNA (Pragmatyści),
oversattning: Lennart Kanter, Andrzej Nils Uggla och Dag
Hedman. SUMPHÓNAN (Kurka Wodna), oversattning: Ca­
therine Berg, Andrzej Nils Uggla och Dag Hedman.
DAAREN OCH N U N N A N (Wariat i zakonnica), oversatt­
ning: Lennart Kanter, Andrzej Nils Uggla och Dag Hedman.
MODERN (Matka), oversattning: Catherine Berg, Andrzej
Nils Uggla och Dag Hedman. BELSEBUBSONATEN (Sona­
ta Belzebuba), oversattning: Lennart Kanter, Andrzej Nils
Uggla och Dag Hedman.
Utgivna av Dag Hedman och Andrzej Nils Uggla. Uppsa­
la 1988, s. 225. Uppsala Slavic Papers University of Uppsala.
Department of Slavic Languages 14.
DEN NYA BEFRIELSEN (Nowe Wyzwolenie), till svenska av Lennart Kanter oh Andrzej Nils Uggla. PA DEN LILLA GARDEN (W małym dworku), till svenska av Andrzej
Nils Uggla och Dag Hedman
W tomie: Tvd polska dramatiker. Stanisbw Wyspiański.
Stanisław Ignacy Witkiewicz- Utgivna av Andrzej Nils Uggla
och Dag Hedman. Uppsala 1995, s. 121-180. Acta SuecoPolonica. Bokserie nr 1.
Węgry

AZ ANYA [Matka]
Przekład: Kerćnyi Gracia. W antologii: Tango. Modem
Lengyel drdmdk. Budapest 1968. Europa Kiadó.

Janus? Degler • BIBLIOGRAPHY

nica); LA GALLINELA ACQUATICA (Kurka wodna);
I C A L Z O L A I (Szewcy).
Traduzione dal polacco di Riccardo Landau. Bari 1969, s.
240. De Donato Editore. „Rapporti".
LA NUOVA LIBERAZIONE (Nowe Wyzwoknie) I PRAGMATISTI (Pragmatysci).
[Przekłady anonimowe]. „Sipario", Roma 1969, nr 281, s.
54-64.
V A R G A K (Szewcy)
A D D I O ALL A U T U N N O (Pożegnanie jesieni)
Forditotta: Kerenyi Gracia. „Szinhaz" (Budapest) 1984,
Traduzione di Pierluigi Ruggieri. [Milano] 1969, s. 454.
nr 3 (marcius), s. 3—23.
Arnoldo Mondadori Editore.
AZ OSZ BUCSUJA (Fragment Pożegnania jesieni)
IN U N A CASA D I CAMPAGNA (W małym dworku)
Pavlfalvi Lajos fordiutasa. „Nappali haz" (Budapest)
Traduzione di Elena Barbaro e Lamberto Trezzini. „II
1992, nr 4, s. 79-84.
Dramma" Roma 1970, nr 10, s. 44-54.
UJ FORMAK A FESTESZETBEN ES AZ EZZEL
KAPCSOLATOS FELREERTESEK (Nowe formy w malar­
COMMEDIA RIPUGNANTE DI U N A MĄDRE (Mat­
stwie i wynikające stąd nieporozumienia): FILOZÓFIAI BEVE- ka)
ZETES (Wstęp filozoficzny), Csordas Gabor fordiutasa. A T I [Przekład anonimowy]. „Sipario" Roma 1970, nr 12, s.
SZTA MUVESZETROL (O sztuce czystej), Kortvelyessy Kla- 44-56.
vra fordiutasa. A MUVESZET HANYATLASA (Upadek
INSAZIABILITA (Nienasycenk)
sztuki), fordfutotta: Palfalvi Lajos.
A cura di Anton Maria Raffo. Hanno callaborato alla tra­
duzione: Giovanna Brogi, Piętro Marchesani, Giovanni Pam„Nappali haz" (Budapest) 1992, nr 4, s. 86-99.
piglione, Vera Petrelli, Barbara Wojciechowska. Bari 1970, s.
A
„S.I.
WITKIEWICZ"
PUORTEFESTÓ
534. De Donato Editore. „Rapporti".
CEG MUKÓDESI SZABALYZATA (Regulamin Firmy Por­
tretowej „St.I. Witkiewicz")
SUL NUOVO TIPO DI ARTE TEATRALE (O nowym
typie sztuki teatralnej).
Reiman Judit fordiutasa. „Nappali haz" (Budapest) 1992,
nr 4, s. 101-102.
Traduzione di Piętro Marchesani. „Teatro" 1970, nr 1, s.
83-88.
MOSDATLAN LELKEK (Fragment Niemytych dusz)
Balogh Magdolna fordiutasa. „Nappali haz" (Budapest)
LE 622 CADUTE DI BUNGO (Fragment 622 upadków^
1992, nr 4, s. 103-104.
Bunga)
Traduzione di Remo Faccani. „II caffć" 1970, nr 4-5-6, s.
Wielka Brytania
15-21.
A* FEW WORDS ABOUT THE ROLE OF THE AC­
COMMEDIA RIPUGNANTE DI U N A MĄDRE (Mat­
TOR IN THE THEATRE OF PURE FORM (Parę słów o ro­
ka)
li aktora w sztuce teatralnej w Czystej Formie)
Traduzione di Dacia Maraini. Note di regia di Mario Missiroli. Roma 1970, s. 68. Bulzoni.
Translated by Daniel Gerould. „Theatre Quarterly", Lon­
don 1975, vol. V, nr 18, s. 66-68.
SUL NUOVO TIPO DI ARTE TEATRALI (O nowym
THE CUTTLEFISH OR THE HYRCANIAN WORLtypie sztuki teatralnej).
DVIEW (Mątwa, czyli Hyrkaniczny światopogląd)
[Przekład anonimowy]. „VII Rassegna Internazionale dei
Translated from the Polish by Daniel and Eleanor S. Ge­
Teatri Stabile" (Firenze) 1971, nr 7, s. 100-103.
rould. „Gambit". International Theatre Review, London
LA METAFISICA DI UN VITELLO A DUE TESTE
1979, vol. 9, nr 33-34, s. 147-172; przedruk w: Twentieth
(Metafizyka dwugłowego cielęcia)
Century Polish Theatre. Edited by Bohdan Drozdowski. Lon­
Versione di Irene Natanson e Lamberto Trezzini. „Sipa­
don-Dallas 1979, s. 147-172. John Calder - Riverrun.
rio" Roma 1972, nr 312, s. 67-80.
DEFORMARE LA VITA (Fragment Wstępu do teorii
Włochy
Czystej Formy w teatrze)
U N NUOVO TIPODI DRAMMATURGIA (O nowym
[Przekład anonimowy]. „Sipario" Roma 1972, nr 312, s.
typie sztuki teatralnej)
64-66.
[Przekład anonimowy]. „Sipario", Roma 1963, nr
INSAZIABILITA (Nienasycenie)
208/209, s. 54.
Hanno collaborato alla traduzione: Giovanna Brogi, Pię­
TEATRO: LA GALLINELLA ACQUATICA (Kurka
tro Marchesani, Giovanni Pampiglione, Vera Petrelli, Barba­
Wodna), traduzione di Barbara Kozłowska e Lamberto Trezzi- ra Wojciechowska. Milano 1973, s. 521. I Garzanti. „I granni. IL PAZZO E LA MONАСА (Wariat i zakonnica), tradu­
di libri" 32.
zione di Irena Natanson e Lamberto Trezzini. LA SEPPIA
DEFORMARE LA VITA (Fragment Wstępu do teorii
O W E R O LA VISIONE HYRKANICA DEL M O N D O
Czystej Formy w teatrze)
(Mątwa, czyli Hyrkaniczny światopogląd) •
[Przekład anonimowy]. „IX Rassegna dei Teatri Stabili di
A cura di Lamberto Trezzini. [Roma] 1969, s. 171. TinFirenze", Firenze 1973, s. 122-124.
dalo.
TEATRO*: I PRAGMATISTI (Pragmatysci); LORO
TEATRO I: IL PAZZO E LA MONACA (Wariat i zakon­ (Oni); LA PIOVRA O W E R O VISIONE IRCANICA DEL

DRAMAK [Dramaty]: VIUZITYUK [Kurka Wodna].
HÓBÓRGÓ JANOS MATYAS KAROLY [Jan Maciej Karol
Wścieklica]. A Z ÓRULT ES A Z APACA [Wariat i zakonnica], AZ ANYA [Matka]. EGY KIS UDVARHAZBAN
[W małym dworku].
Fordfutotta Kerenyi Gracia. A2 utószout Elbert Janos.
Budapest 1973, Europa Konyvikiado, s. 249.

438

Janusz Degler • BIBLIOGRAFIA

MONDO (Mątwa, czyli Hyrkaniczny światopogląd)-, LE BELLOCCE E I BERTUCCIONI O W E R O LA PILLOLA
VERDE (Nadobnisie i koczkodany, czyli Zielona pigułka).
Saggio introduttivo e traduzioni a cura di Giovanni Pampiglione. Roma 1979, s. 190. Bulzoni Editore. Biblioteca Teatrale, 27.
TEATRO**: LA NUOOVA LIBERAZIONE (Nowe
Wyzwolenie); CICCINO CRAXIC O W E R O SUI VALICHI DEL NONSENSO (Gyubal Wahazar, czyli Na przełę­
czach BEZSENSU); LA SONATA DI BELZEBU O W E R O
COSA ACCADDE REALMENTE A GRUGNOVAR (So­
nata Bezhebuba, czyłi Prawdziwe zdarzenie w Mordowarze).
Saggio introduttivo e traduzioni a cura di Giovanni Pampiglione. Roma 1980, s. 231. Bulzoni Editore. Biblioteca Teatrale, 27.
REGOLAMENTO DELLA DITTA DI RITRATTI „S. I .
Witkiewicz" (Regulamin Firmy Portretowej „S. I . Witkiewicz")
Traduzione di Carla Pollastrelli. W: La Ditta dei Ritratti
S. I. Witkiewicz. Catalogo e traduzioni a cura di: Carla Polla­
strelli. Responsabile Artistico: Franco Foggi. Livorno 1980 s.
31-32. Karta editrice - Prato.
LA LOCOMOTIVA FOLLE (Szałona lokomotywa)
Traduzione di Giovanna Tomassucci. „Sipario" Roma
1985, nr 450-451, s. 124-130.
MISTER PRICE O W E R O UN CASO DI FOLLIA
TROPICALE (Mister Price, czyłi Bzik tropikalny)
Traduzione di Kristof Vernicky e Renzo Rosso. „Sipario"
Roma 1985, nr 450-451, s. 110-123.
STORIA D'AMORE DI UNO SCHIZOFRENICO (Ro­
mans schizofrenika)
Traduzione di Giovanna Tomassucci. „Techne" 1986, nr
l , s . 65-67.
LA PIOVRA O W E R O LA VISIONEIRCANICA DEL
MONDO (Mątwa, czyłi Hyrkaniczny światopogląd)
Traduzione di Giovanni Pampiglione. W: Teatro polacco
del '900. Edizione italiana a cura di Giovanni Pampiglione.
Roma 1987, s. 7-39. Edizioni e/o.
INTRODUZIONE ALLA TEORIA DELLA FORMA
PURA NEL TEATRO E ALTRI SAGGI DI TEORIA CRITICA: INTRODUZIONE ALLA TEORIA DELLA FOR­
M A PURA NEL TEATRO (Wstęp do teońi Czystej Formy
w teatrze); SPEGAZIONE PARTICOLAREGGIATA DEL
PROBLEMA DELLA FORMA PURA SULLA SCENA
(Bliższe wyjaśnienia w kwestii Czystej Formy na scenie); IL
PROBLEMA DEL DEL LINGUAGGIO NELLE OPERĘ

TEATRALI IN FORMA PURA (Kwestia języka w sztukach
scenicznych w Czystej Formie); SULLA FORMA PURA
(O Czystej Formie); ABBOZZO DI U N SISTEMA DI
CONCETTI PER LA CRITICA TEATRALE FORMALE
(Szkic do systemu pojęć dla krytyki formalnej w teatrze); CHI ARIMENTI SUPPLEMENTARI SUL PROBLEMA DELLA
RECITAZIONE IN FORMA PURA (Dodatkowe wyjaśnienia
w kwestii gry aktorów w sztuce w Czystej Formie); SULLA RE­
CITAZIONE ARTISTICA DELL ATTORE (O artystycznej
grze aktora); POLEMICA CON I CRITICI (Polemika z kryty­
kami. Część polemiczna); SUL TEATRO ARTISTICO (O ar­
tystycznym teatrze).
A cura di Francesco Bigazzi, Anna Maria Kozarzewska
e Piętro De Marco. Con una nota di Piętro De Marco: Wit­
kiewicz: Forma, Teoria, Apocalissi. Roma 1988, s. 173. Bul­
zoni Editore. Biblioteca Teatrale 50.
ADDIO A L L A U T U N N O (Pożegnanie jesieni)
Traduzione di Pierluigi Ruggieri. Postfazione di A. M .
Raffo. Milano 1993, s. 471. Arnoldo Mondadori Editore.
I Gabbiani.
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
SAPOŻNIKI. DRAMY (Szewcy. Dramaty): DJUBAL
WAHAZAR, ILI N A PIERIEWAŁACH ABSURDA (Gyu­
bal Wahazar, czyli Na przełęczach BEZSENSU), pieriewod A.
Bazilewskogo. KARAKATICA, ILI GIRKANICZIESKOJE
MIROWOZZRIENJE (Mątwa, czyli Hyrkaniczny światopo­
gląd), pieriewod A. Bazilewskogo. SAPOŻNIKI (Szewcy),
pieriewod W. Burjakowa.
Priedislowie i sostawlenije A. Bazilewskogo. Moskwa
1989, s. 196. „Izwiestija". Biblioteka żurnala „Inostrannaja
Litieratura".
SAPOŻNIKI (Szewcy) - TARAKANY (Karaluchy) POSLIEDNEJE PRIEWRASZCZENIJE (Fragment Nienasy­
cenia) - ROMAN SZIZOFRIENIKA (Romans schizofrenika)
- CIEPNYJE PSY (Fragment Niemytych dusz)
Pieriewod A. Bazilewskogo. W: „Sapożriiki". Niepieriodiczeskij zawisimyj organ, Moskwa 1990, s. 4-15. Program tea­
tralny wydany w formie czasopisma z okazji premiery Szew­
ców w Teatrze Studio „U Nikitshich Worot" (premiera: maj
1990).
KANDIDAT W PRIEZIDENTY (Jan Maciej Karol Wśaeklica)
Pieriewod G. Mitina i Ł. Temina. „Sowriemiennaja dramaturgija" 1991, nr 3.

439

New Tags

I agree with terms of use and I accept to free my contribution under the licence CC BY-SA.