http://zbiory.cyfrowaetnografia.pl/public/3285.pdf

Media

Part of Listy po I konkursie współczesnej rzeźby ludowej Karpat Polskich w 1972 r. / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1979 t.33 z.2

extracted text
Twórcy

ludowi

Jak

dziś P o l s k a

Jak

szeroka

szeroka

i długa

Wszędzie twórcy
Każden

ludowi

dłubie i s t r u g a .

B o dziś r z e ź b i a r z się c e n i
Niezły
Za

z t e g o m a dochód

Chrystusa —

K u p i ł sobie
Abo

garncarz

Nieraz

Madonny

samochód.

— przed

z głodu

wojną

przymierał

Dziś za s w o j e

garnuszki

Na

uzbierał.

Wartburga
Abo

tkaczka-artystka

Tka

dywany

W i l l e sobie
Bo w
Abo

taki

pióreczka
artysta

wierszówki

Jest z a g r y c h a
I

z
i

czasopism
czysta.

j a k Polska

Jak

obrosła.

poeta

Też l u d o w y
Za

na krosnach
buduje

szeroka

szeroka

i długa

K a ż d e n c h c e b y ć artystą
Każden
Bo

pisze

dziś t a k i e już

i struga.
czasy

T a k i e t o już dziś l a t a
Jak

n i e s t r u g a coś w

drzewie

To przynajmniej wariata.

S z c z e p a n M u c h a , w i e ś Szale, w o j . s i e r a d z k i e ,
Mikołaj
Kopernik,
w y s . 78 c m

Bronisław

Pietrak

Antoni Kroh

LISTY PO I KONKURSIE WSPÓŁCZESNEJ RZEŹBY LUDOWEJ KARPAT POLSKICH W 1972 R.

Po
które,

k o n k u r s i e wpłynęło
sądząc,

że

ces p o w s t a w a n i a
Listy

do M u z e u m

stanowią
i

one b a r d z o

stosunek

l i s t ó w znajdują

„Najpierw
(piszący

Konkursowy
Więc

niezna

tylko
się w

dziękuję
żadnej

za


Się d o b r z e

w
w

celu wzięcia
żadnym

n a rzeźbach

niebęde

nagrodę

Widocznie

Sąd

ludowych.

się do m n i e

wystawie,
brał

w

bo

już

udziału

w

w

od

rzeźbiarzy

pozwalający

ludowych

zachowując

otrzymaną

A.K.).

181 listów

materiał,

archiwum Muzeum

udziału w

Muzeum

Sączu

rzeźbiarzy

skrótami

w o b e c t e g o proszę n i e z w r a c a ć

przyszłości
naperwno

bardzo

n i e otrzymał

Nowym

interesujący

współczesnych

publikujemy z pewnymi

Oryginały

w

d o różnych

oryginalną
Nowym

form

w

psychikę

opieki

n a d plastyką

nie­
pro­

wiejską.

Sączu.

dwie

podobizny

jedna

z katalogu z napisem

podobizna

Druga

podobizna

jest

i p o d nią

podobizna

jest

podobna

Serdeczne
w

życzenia

Nowym

dla

jest
do

wy­

napis

k t o to

Kopernika?

wszystkich

Sączu). Z

jest

(Kopernik).

j e s t , która
(Muzeum

twórców,

ortografię.

Posyłam
rysowana

ludowych. Prezentujemy

wniknąć

pracowników

poważaniem"

wystalwach.
Zawiadamiam
mi

żeby

tamtejsze

d y p l o m u uczestnictwa

w

Muzeum

niewysyłało

Michał

Boczek

k o n k u r s i e , b o m i go n i e -

p o t r z e b a , b o m a m i c h aż sześć.

(...)
Michał

Boczek

„Dziękuję

Jeleśnia

wyniku Konkursu.

za

przesłanie

mi

wiadomości

odnośnie

Cieszę się z p r z y z n a n i a m i n a g r o d y w . k w o c i e 300 zł.
„Serdecznie
z wystawy
Również

dziękuję z a o t r z y m a n y

rzeźby

ludowej

dziękuję

od w a s k a t a l o g

Karpat

Polskich.

za otrzymaną

paczkę z

o r a z za p i e n i ą d z e za r z e ź b y .

B ę d z i e t o bodźcem do d a l s z e j p r a c y
Co

rzeźbami,

każdy

do

sprzedaży

sposób

m y ś l ę zabierać

jaki

moich

rzeźb

się n a d a r z y

twórczej.
to

zgadzam

sprzedać

rzeźby

się

na

bo n i e

ich z powrotem.

113
r

Podaję
jest

moje

możliwe

ceny



w

za poszczególne

przeciwnym

razie

sztuki

o ile to

zgadzam

się n a

W a s z r a c h u n e k . (...)''

by

i m pokazać

że n i e n a t o się ż y j e , b y t y l k o jeść i

b a w i ć sie. A rosnący p r o c e n t n a książeczce będzie
niecał m n i e do c o r a z l e p s z y c h

Nikodem

Bołoz

Andrzej

Łomnica
„Posyłam
nimo

Rzeźby

każda

nić n a t k l e j o n e

oczymaindu

bardzo

niesłostały

uszkodzone

niemogą

czasu

jest

w

jednym

l u p gwoździkami

b y m Frosiuł

mnie

fpszeszyłce

każdemu

zawiadomić

wiem

czy

ze

Panowie

Zegnam

ściskam

Władysław

Chajec

Kamienica

Górna

o t piszywać.



(...)

Wyrażam

k t ó r e t o posiadają
stwową
nie

zgodę

na sprzedanie

następujące c e n y

Komisję

Cen w

moich

„Serdecznie i spokłonem Dziękuję z a D y p l o m
g o j a k b y m i ktoś szeptał i ocizymałem

m i e 2000 złoty z

Pań­

(następuje

poda­

Adam

Grygiel

Katowicach

cen)".

gern p r a g n y ł
człowieka
dziej

człowiek

wynająć

plom

za w z i ę c i e

r a z Dziękuje

b y Zułf

Zdrowia

do

war­

Jakub

Królczyk

„Zaproszenie.
mnie

Uprzejmie

przedstawiciela

proszę

Muzeum

o

przybycie

w Nowym

Sączu,

do

ponie­



pracą".
Andrzej

Słupnie e

Dłoj"

(List

się za stanowić

Kwiatkowski

Nieograniczo­

pszyszet z N o w e g o

Proszę

zaufanie

wnosił

Fszy-

Władysław

Pocztą

M a m pełne

n i e będę

za D y ­

Życzę z D r o w i a

Fspuł P r a c u j ą c y m

„(...) P i e r f

rozeznania.

roszczeń

w a ż chciałbym p o r o z m a w i a ć n a t e m a t y z w i ą z a n e z m o ­
drugi

n e g o . K ł a n i a m się ściskam

do zbio­

Kluszkowce

Rze­

to zajadyim

m n i e d w u k r o t n i e Dziękują

i zasprzedasz Dysponatów:

pieniądze

Waszego

rzeźb

pszes cały t y -

uicząszczom.

F K o n i k u r s i e jatesz

stkdrn P a n o m

według

W a s i żadnych

swoich

n i e podaję, proszę o w y ­

jakiegoś

o p o d r u z y g d y j e s t bliżej K o n k u r s

•jak P a n o w i e

M u z e u m . Ceny

z drowia. jestem sa­

s z ó w l u p Jasło t o f i t y m s a m y m d n i u p e w n i e

udziału

cenę

się n a s p r z e d a n i e

Waszego

tości".

a b y m i o D o m k u zawiadywał

zadowoletniena

Pre­

„Zgadzam

P r a g n y ł e m pojechać n a K o n k u r s t a -

j a k chory

mazyłem

janie

rów
do

17 l a t m a m 69 l a t n i m o g e m

motny

Bielsko-Biała

Warszawy.

M o j i szanowni

rzeźb,

nadane przez

Dłoj"

spodziewał

Głód

Paszyn

drewnie

pszybijane po

pod­

rzeźb".

Chajec

Szącza
brak

nieła'dniefoybyło a b y m u d a w a ł się z e z a l e n i e m

nisz

cierpca

do Władz".

Władysław

Chajec

zgody w b r e w

Regu­

pisany

p o d d y k t a n d o — A . K . ) „ Z w r a c a m się

z prośibą o p r z y s ł a n i e m i f o t o g r a f i i z w y k o n a n e j
mnie

rzeźby

przez

Muzeum

„Chrystus
w

i

Cyrenejezyk"

ubiegłym

roku.

przeze

a

zakupionej

Należności

za w y k o ­

n a n i e f o t o g r a f i i przyślę p o o t r z y m a n i u j e j i p o u s t a l e ­
niu

ceny.

fie

potrzebne

Bardzo

m i n a t y m zależy, p o n i e w a ż



m i do

mych

zbiorów

fotogra­

wykonanych

p r a c . (...)"
,/...) M a m p r a w o

n i e wyrazić

Mikołaj

laminowi Konkursu, na wystawienie moich prac w w y ­
stawie pokonkursowej, albowiem
Wydz.
w

Kultury

n a b y c i u materjału

rykać w bardzo
nansowych

Władze Terenowe, j a k

Prez. P R N n i e dopomogły

ciężkich w a r u n k a c h m a t e r j a l n y c h i f i ­

w n a b y w a n i u materjału

W a s z e zgłoszę

m i aż dotąd

n a rzeźbę, musiałem się s a m b o ­

się w p r z y s z ł y m

wtezystkiich m o i c h

i dlatego

tygodniu

na pismo
po

odbiór

Józef

Citak

prac".
Krynica

„ (...) D o M u z e u m p r z y j a d ę
chciałbym

zobaczyć

wystawę

w k r ó t k i m czasie,

i porozmawiać

gdyż

na temat

r z e ź b . (...)"
Jakub

Falisz
Kryg



(...)

Chciałem

dowiedzieć

się jeszcze,

jaka

była

p r z y c z y n a , ż e m o j e r z e ź b y zostały o d r z u c o n e ,

bo jestem

po

rzeźbić, a

prostu samoukiem

nikt

mnie

n i e uczył

„(...) R ó w n o c z e ś n i e
które

muszę

m i odesłaliście

miejscowy
która

PDK i

w

odesłane

t y m czasie sie o d b y w a ł a
nagrodę

sprzedaży.

za s w o j e

w

Ogółem

drzewie

otrzymałem

Pracuję

nadal

jusz

jedynie

z zamiłowania

pomimo

napisać

rzeźbić

do m n i e

i brać

udział

i

wytłumaczyć

m i , abym

w

k o n k u r s a c h , żebym



(...) W i e m ,

że d z i e c i o m

niędzy, a l e dziecko
proszę

te moje

rośnie

pierwsze

się za dużo

i to szybko,

dlatego

bardzo

pieniosaki

dać n a

wygrane

pie­

takie

jakie

nagród,

trudności.
(...)

wyko­

o różnej t e ­
i

wyróżnień.

(...)

Robię to

C o d o zdjęć

m i się p o d o b a .

Moim

w

zda­

n i e m w s z y s t k i e t e r z e ź b y są u d a n e , t y l k o co d o r z e ź b y
pewne

zastrzeżenia

dawało

nagrody,

ze s w o i c h

i jeśli

d w i e m a .pałkami m a m

b y za t a k i e r z e ź b y

t o b y m musiał

dotychczasowych

całkiem

prac, albo

bić t a k o d „ s i e k i e r y " , m o ż e b y w t e d y

Państwo

zrezygnować

nauczyć

się r o ­

było m o d n i e ! (...)"

Tadeusz O b r z u d
Półwiosek, p o w . Grodków S l .

n i e robił

n i e daje

sporo

M . K o p e r n i k a z bez r ą k z t y m i

tego n a d a r m o " .
Falisz

przez

w Opolu-iBierkowi-

prace,

do sztuki.

mógł

Jakub

eksponaty

Wojewódzką,

płaskorzeźby

dużych

katalogu, nie wszystko

że

zakupione

500 zł. n i e z a l e ż n i e o d c e n y

przeważnie

matyce

tym

zaras

na Wystawę

cach i otrzymałem
nuję

nadmienić,

zostały

c h c i a ł b y m przecież, a b y m o j e r z e ź b y p o d o b a ł y się. P r o ­
szę

Mazurek
Brzeżawa

„(...) Czytając
ctwo

Reinfuss
jest

w

tamtejszym

Sądu K o n k u r s o w e g o
sprawa

piśmie

miał z n a n y

klasyfikacji prac

pozostają

p r o f . R.

i przyznania

d l a m n i e zriozumiała. P r a c e m o j e

nografów

że p r z e w o d n i ­

etnograf

w g r u p i e rzeźby

według

nagród
ocen e t ­

amatorskiej."

książeczkę P K O .
T o będzie m o j a
dużo

114

pieniędzy.

radość, ż e m a m n a książeczce t a k

Będę

książeczkę

pokazywał

kolegom,

Ludwik
Zielona

Oleksy
Góra

„Chciałem
oceniało
czy

się zapytać j a k J u r y

lepiej

czy

rzeźbę

będzie

(polichromowaną)

rzeźbę n i e m a l o w a n ą . P y t a m się d l a t e g o , że j a

k l e każdą

sztukę s w o j ą

wtedy

niej

urok

lecz

natomiast

w

konkursowe

malowaną

w

kolorze,

pokrywam

piękna

gdyfby

nabiera
to było

Adam

zwy­

k o l o r a m i bo

kiedy

R z e ź b y są f o t o g e n i c z n e w z w i ą z k u z t y m p r z y i c h
oglądaniu należy przyjąć p o p r a w k ę n a r z e c z y w i s t o ś ć . "
Kraków

żywotności
źle

oceniane

„Sztuka

mojego

t o m o g ę n a tą w y s t a w ę z m i e n i ć s w 6 j

s t y l i pozostawić

w

resztę n i e m a l o w a n e j

to szkoda

byłoby

marmolady

stronę.

czarowywałem

zadawać
Z

sobie

upodobania

Piotra

rzeźby, a z a t e m

trudu

gdyby

specjalizuję

i pawła

prawie

to

miało

się w

dać

złą

świątkach

wykończanych

i m a m już

i pokrytych ko­

l o r e m t r z e c i świątek n a w y k o ń c z e n i u z a m i e r z a m
coś zrobić t a k ż e b y m miał ze c z t e r y
szę

o łaskawy

odpis

abym

mógł

teraz
w

w

z

ca,

Binarowa

informuję

Muzeum

w

najmniej­

rzecz

rzeźba

strony

n i e nagrodzona

r z e ź b o m które

jąc w m i e j s c a c h

biorąc

nie powinna

znalazły

jaką

wymo­

uważam,

zajmować

uznanie konkursowe

że

miejsc

przebywa­

muzealnych i t p . "
Józef

urządziłem

1940 r o k u . "

który

noszę t o s a m o

zmarł

modeli

drewnianych
i

imię, c h o d z i

ośmioma

też, że O j c i e c

budową

nych

przed

mój

o mojego O j ­

laty. Dla

wyjaśnienia

n i e zajmował

drewnianych

się

rzeźbą,

kościółków,

starych

okrętów, zamków i grodów, młynów

wiatraków^

drewnianych

latarni

morskich

instrumentów. B y ł

a

nawet

to człowiek

o wielkich

i n t e r e s o w a n i a c h i zamiłowaniach
k i l u d o w e j , m u z y k i oraz

artystycznych — sztu­

Wszystkiego

co P o l s k i e .

(...)"

Franciszek

Sfcradol

Oświęcim

Sącz
„ M o ż e i j a s k o r z y s t a m n a t y m ż e będę w

przesłania
bym

się

na

wykup

rzeźb

m i choć j e d n e g o zdjęoia

posiadać

w

swojej

kolekcji

pod

warunkiem

do a l b u m u .

zdjęcia

gronie

rzeźbiarzy

Chciał­

a

się

pracy."

razie

mojej

Józef S i k o r s k i
Muszyna
„Do
dzięki

tej pory

Waszemu

w

z a s a d z i e n i c n i e robiłem,

zaproszeniu

zacząłem

żem n i e w i e l e

można

zrobić. P r z y

prośbę;

któraś

CPLiA

jeżeli

rzędzia a b y ł a
mógłbym
kontakt

w

mogła

jakiejś

mogllibyście

mi

ale n o ­

m a m do

Was

m i udostępnić

na­

t y m zainteresowana,

się podjąć
a

rzeźbić,

okazji

dopiero

to j a w

pracy.

Jeśli

pomóc

to

zamian

macie

z

byłbym

nimi

bardzo

widzi ę e z n y . "

wod­

starych

z a l e t a c h serca i r o z u m u , g o r ą c y p a t r i o t a o s z e r o k i c h z a ­

Siedlarz

Stary
„Zgadzam

wy­

właśnie

co '.

Sendecki

gom.

zaś

od w y s t a w y

mija

Zakopane

się z o r i e n t o w a ć

m o i m i t a k małym

drugiej

narzędziami

Bolesław A n t o n i k

szej m i e r z e n i e o d p o w i a d a j ą
Z

się

puszki od

jeszcze

ale
wasze

narodziła

były

kwiaty-(portrety

32 l a t a

czerwcu

blasze

prymityiwinytmi

przeróżne

O b o z o w e j „Sztulbie" w

„Chociaż

przez

których

w

materiałem

rzeźby, t y l k o p r o ­

Bronisław

podane

kowalstwa

o b o z i e , g d z i e dostępnym

jak."

„Ceny

Szopiński

widzę

ul

Ja

bo M i wpadła

właśnie

rzeźbię

jelenia-rogacza

kószkę ( j a k o

dujący
lub

ręce

służyć

popielniczka

stojący

misiek

pszczelarz

na

psotnik

jako nocna
i

no

naśla­
lampka

zagląda

do b a r c i -

jeźdźca

na

sadzącego p r z e s z k o d ę p t a k i r ó ż n e też m o ż e być
jako

popielniczka

Świątki
znać

— l a m p k a nocna

się bliżej

co b y

oko

bardziej

koniu
służąca

m a m zamiar

l u b jeszcze co i n n e a l e d e b r z e

na m n i e nie gra roli

było

na

plecach

nakryty daszkiem

mogą

jako

gazeta

regionem

miśki niosące

popielniczka)

Waszym

o Was

karpackim

słom. i miśki

też

-pnia

interesuję

w

robić

b y było

zapo­

odpowiednie

gdyż

co b y i m r o b i ł b y l e r y s u n e k t o n a

odrobię.
O

ile by

Wam

Panie

Dyrektorze

odpowiadało

to

proszę M n i e w p i s a ć do g r o n a i n o ż y k ó w n i e M o g ę d o ­
Franciszek

Wierciak

Nowa

Huta

stać

1 nóż

szony

w

M a m do wsz. r o b o t y .

t e j gazecie D z P o l s k i

Fr. Knapczyk

z Bieńkówki

ogło­

to w

po­

bliżu M n i e , n i e z n a m y się j e d n a k . J a p o t r a f i ę i pł. r z e ź ­
„W
dowej

związku

z k o n k u r s e m współczesnej

rzeźby l u ­

by. Moje

11 f o t o g r a f i i

z

ca

przesyłam

moich

rzeźb

zapyta­

przym.

n i e m c z y m o g ę w z i ą ś ć udział w k o n k u r s i e .
Obecnie
w

Nowym

mieszkam

w

Krakowie,

Sączu, g d z i e j a k d o t y c h c z a s

szą p o ł o w ę m o j e g o

ale

urodziłem

spędziłem

się

tem.

roboty

Więc

więk­

życia.

t o było r z e ź b i a r s t w o

przerwała
dojazd

bardzo



pralce.

do małego

chłop­

Oświęcim

3

co dzień 62 k m t a m i z

proszę

o szybką

lata

powro­

odpowiedź."
Jan
Maków

Fot.: J . Swiderski

I

hobby

okupacja

Gartoszek

Podhalański

New Tags

I agree with terms of use and I accept to free my contribution under the licence CC BY-SA.