http://zbiory.cyfrowaetnografia.pl/public/1708.pdf

Media

Part of Kronika / LUD 1982 t.66

extracted text
v. KRONIKA
Lud, t. 6u, 1982

TH~ADYCJA I WSPOŁCZ,ESNlOSC
NAUKOWA

KONFERENCJA

W POPRADZIE

W dinia'ch .od 15 - 1'7 w,rzesma 198.1r. odbyła 'się 'W Popl'adz.i'e na Slo.wacgi konfe!encja IlIa ,temait "Tradycja i współczesność" (T!radj.aia a suaasno's't), :z;organizawana przez Slovelllskou Narodopisnou Spolocnost' pri SAV (Słowackie towarz)"S1Jwo
ludoznawcze
przy ShJ<w,alckiej Akademii
Nauk), przy współpracy
Narodo.pisnej
Spolecnosti ceskoslovenskej
ph CSAV i Podtatranskeho
muzeum
v Poprade.
Niemal z irlOlcznY!JTI
,wyprzedzeniem Slovanska Narodopisna Spo.loclnosf, w ramac,h
wzajemnego porozumien,ia l(} Współpracy z P'I'L, 'skierowała do ZG PTL zaproszenie do udzi,ału w koruferencji .na'szego przedst.awiciela i wówcza:s n~ zebraniu Prezydium wybór padł na moją osobę, bo właśnie w przygotowaniu miałam stosowny
na tę 'CJlkoJiC'ZllOŚć
a·eferaJt. Dotyczył on mlianowicie T.radycji i wspólczesruości w ślq.skiej kulturze
ludowej,
co, jak ,się .potem okazało., <wzbudziło duż'e zaint,e:reso,wanie
słuchaczy. Referat mój bowliem w swym 'sposobie ujęC'1a i poit.ral\wlWania tematu
odbiegał znacznie 'od res:z;ty przedstaw,i-onych kwestii. Był .próbą synJtezy omawiającej tradycyjne wą:t;ki, jakie uległy zmianie, bądź prwt~''Wały w kulturze ludowej
na Sląs:ku .po dzień dzisiejszy.. Natomiast referaty :i dy:s:ku:sy\ilTle
głosy słowackich
autorów b/iegły .raczej nurtem t I'.3'ktujący,mo .prCJIblemaJtycewy,branego zag.adlI1jenia
lub zespo,lu ZJa.gadnień, jak II1Jp.hislt,oifiografii Spisza pod kątem Iludowe'j 'kul,tury
'liuch()wej (dr A. Sulitka), znalcz:enia ży,W\otności :przeja.wów ·tra.dy;cy:jnej ku.Jtury
w ŚU'od!kowY'c-h
Czechach (dr V. Jii'i'ko'V'ska), ,problemy 'twó.I"CW,śc.i
żY'wego ·ośrodka
na W!Sliws:ooodniasłowac'k.iej (prom. etno G. Kr,alikova), tr,adycyj:ne oj współczesll1e
nlieszkanie na przedmieściach Bratysławy' (dr F. Kalesny) i formowanie repe.rtuaru
ludowego 'gawęd'zi3l1",z,a(dr G. KilianoV'a), fo1k1-o.ry.styoc.ZJIle
tradyocje we w:spółcz,eSII1ejkulturze za,granicZJlly.ch Słowaków (dr S. 8vehlak), morf.ologicZlTla anaUza zabobonnego wyrarumia na terena.ch słowa·ckLch (prom. etno M. Krupkova), znaczenie
tma.dycyjnych ilnstrumerutów muzycznych
we wSlpókzesnym muzycz.nym f.oJJklQf'ze
(doc. dr L. Kunz), folklorysty'c:zne U'fOlc:zy.stości,pI1z:egllądyi fes.tiwa[le RumulTló,w
we wschodniej Słowacji (dr M. Musinka), znaozenie tradycji w. formowaniu stylów rwspMczesnych w)'1rQbów użyt'kolwych {dr J. Paliokorva), .stosune'k współczesny,ch ludOlwych rzeźbiarzy do .trady,cyjnej 'ludowej rzeźby i W1spó!cz.esnych ikulturalno-.społeczmy.ch IpotJrzeb (do'c. dr Ś. Mruskovic), .ludowe tradY'Clje i współczesne
teks.tyllne wzorniiCllwo 1(lprom. et'D:. K. Trebac'ova), ludowe oz;doby z Gemera (H.
Sz:abov,a), '~połec.zna funkcja
weselnego swata (dr p; Porpelk,a), prolbilem zmian
dorocznych zwy'czajócw w miej'slkiiJm'ś'rodo'Wlisku (pram. etno L. NeufeLd), 'Przemia~
na Istruiktu'fY olb)'1caaju i obrzędu w południ'owo-czeskiej
wsi (dr M. ŚOItol1ova),
W!spółc-zesnystan badań kul:tury ,ludowej ,na Słowacji (dr J. Koma), niektóre a.spekty muz:ea1nej dO'kumentacji It;adycji i wspókzesności
(dT 1. KlriS:bek), btadal!1l1a
ludowej kultury w dobie sClcjaliZlIDui .ich formy do.kumenta;cji (ipr·o:m. etno M,
Beda), ochrona i wykorzystanie
obie:!dócw ludowej ar<:hit€lktury w Liptovie ~rOlID.

360

Kronika

etno L. Kutnilk), znaczenie filmowej tec.hniki w badalniach w:spółczesnych etniC'Zny'ch procesów (dr V. Sv.oibodo,va), działalność
ULU (organIzacji fes,tliwalolwej)
w Stl'aznicy ja'ko przyczyne'k do &tudió'w nad W:S1półcZJeisną
kulturą ludową (pJ·om.
etno J. Soucek), olraz tr.ady!cja i wspMc:zesność w rejonie Wysokich Tatr w obliczu wcza'Solwego i twrystyczmego Iruchu (dr ,J. 01eU'nik).
Char,a,MerogóllJny, teoretyczny,
miały w 'zasadzie tylko diwa 11efe.raly, wygłoszone na początku, w p1ier,w:szylmdniu 'Obrad. Były to przede wszystkim: ws,tępny
referat doc. dr E. Horva1thovej - Funkcja
tradycji
w warunkach
socjalistycznego
społeczeństwa,oraz
A. P,ra'lldy Zm.iany
myślenia
i stanowisko
człowieka
na
słowackiej
wsi. W grupie wlstępny'ch, teoretyczmych
,rozważań lwymienić "trzeba
,także wypowiedź o d1Jamkterze przyczynku
do problematykli tr.adycji węfiierskiego de'1e:gata, prro. dr Zo1ta'na UjrV'a'ry'ego. Poza tym wyróżniał się je"zcze referat doc. dr B. Benesa - Pojęcie funkcji
i funkcjonalności
folkloru
u BogatyrieWa i obecny stan badań w tym zakresie, wygłoszony dla upamiętnienia
10 rocznicy śmier:ci P. Bog,atYiriewa.
Ogólnie należy stwIerdzić, że ilość referaló,w .i wypowliedzi uwzględnionych
w programie była bardzo duża - w sumie 3'9, z 'c,zego 1'1 'nie wygłoszono. Tym
niemniej wszystkie ZJaprezentowane wypełniły cza's bez reszty, lecrz nie męczyły
słu·chaczy ,SiWądługo'śdią, ZJa,wiŁoś'Cią
sfonmulJolWlań,czy drobialZJgo,wośdą szczegółów.
Dla 'każdego bowiem ,refer,atu przeznacwno
ffialksymalnile 20 minut, a dla głosu w dyskusji 10 minut, co skrupulatlnie przestrz.egarro.
Program pr:zewIdy'wał po'naldto wielC"zórtowarzY'ski przy IW1spólnejkolacji oraz
,,"wiedzenie ek's,po:zycji w Podtat.rzań'sk1im muzeum w Spisski.ej Soboitie. MiU'<~eum
to, zajmujące zabytkową ;mieszC:ZJańskąkamienicę, ,z dużym dziedziń1cem, preZJentuje częściowo przeszłość histolryczną okolicy, wyrloby miejs'c'o,wych rzemieślników,
wyroby z dr.e1wna, tkaniny li stroje, współczeS1ną rzeźbę oraz wa1żn:iej's,ZJe
wydal'zenia ostatni,ch .lat.
K:a,żdy z uczestmilków korrr.ferenlcji, oprócz progr:amu i zestawu :różny'ch publikacji, otrzymał także Slpis uc:zestnikó'w, :którYich 'MI ,sumie było ,139, Dziękli. temu 'można byŁo ZJomi'ent-orwać
!się w skŁadzie osobowym OIraz w insty:tuoja'ch [],aukowo-ba:da'wiczycih, muzeailJny'ch i innych, j.akie .reprezenltowailli. Organiza:tor.zy dołożyli w'szellkkh st,arań, 'aby jlak najl'epiej wypadła zarówno sesja naukowa, jak
i siam pobyt przYlbyłych gości. Wszyscy zak:waterowa'ni zl)siali w hoteJu "Gerlach" z pię:klnym Wlidokiem na Tatry, a obrady :odby,waly się 'iWsali kOln.ferencyjnej kilubu fabryki wa,gonów (Vagonka) w POIP:r:adzie.
Barbara

Bazielich

RODZINA POLSKA I JUGOSŁOWIAŃSKA W SWIETLE BADAN
ETNOLOG ICZNYCH
MIĘDZYNARODOWE

SYMPOZJUM

W POZNANIU

Z inicj,atywy :kier orwnkbwa Katedry Etnografii Uniw·ersytetu im. Adama Mickiewkz'a w Poznaniu zorganiZJowane zostało w dniach 21 - 23 wr,ześni'a 198,1 roku jugosłowiańsko-polskie
sympozjum na temat badań nad rodziną. Stronę jugosłowiań'Ską reprezentowało
8 nauk'owców z Bellgra:du, pracowników
Kaltedry
EtmoIogii Uniwel1sytetu o.raz Instytutu Etno'logii Serbskiej Akademii Nauk. Z Katedry Etnogr:afii UnJiwersytetu PO'ZJnańslkie~o z referatami
wystąpiło
lTównież 8
osób. Celem ,tego S'potk'anla była wYlmiana doświadczeń
w badania'ch nad ['0-

Kronika

361

dzlną, porównanie
sto.sowa·ny.ch metod i 'techni'k ibarda'W{~zych.oraz przedyskutowanie ewentual,nej dalszej wspóhpracy w tym zakresie.
Uczestników sympozjum powitał prof. dr J. Burszta, a otwa'rcia obrad dokonał Prodziekan
Wydz,iału Historycznego
UAM doc. dr hab. W. P'a'jąko·wski.
Następnie pr.zemówienie :powitalne wygłosił prof. dr P. V'laho-vić, a sprawy programowe i organizacyjne
omówłił prof. dr hab. Z. Jasiew~cz. P,rzewodniczącyml
czterec.h częśd 5ympo-zjum bY'li kolejno: pmf. dr .T. Burszta, prof. dr \P. Vlahović,
doc. dr ,hab. Z, Sta!Szl"zak ora,z doc. drr N. Paovković.
Tematy red'eraltów zgrUlpowano 'w tJ.'zoch zespola·ch: I - Omówienie badal'!
w Po;lsce; II - Charalkterysty'ka
spoleczna i ·kuI.tu.rowa .rodzin; III - Z metodoIO'giiibadań rnadrodziną.
Referat wpro'wadzający. wygłosił prod'. dr hab. Z. Jas'iewircz, a poświęcO'ny on
był Polskim etnologicznym
badaniom
nad rodziną
po roku 1945. Wystąpienie
0'1niej;sze wy'C.zel'lpal0j.edJnO'cześnlieI grupę red'enatów.
Natomiast
w .zespole II maina
było wyodrębnić
blka
g.rup t ematyc'znych.
l tak referat prof. dr P. V'lahovi6a Organizacja
rodziny
i żyda
rodzinnego
we
współczesnej
Serbii
wydawał się być niejak-o :pl'zewodntim dla póżniej.s'Zych wystąpień nauk'o'Mców serbskich.
Najw.iększe ,roinicr'esQwa.nie wzbuidziła obrzędowość rodzinna, której poświęcono aż t'rzy referaty. Były to: Obrzędowość rodzinna jako Wy'raz przemian
obyczajowości
wiejskiej
doc. d'r hab. Z, Staszczaik;
Transformacja
obrzędowości
rodzinnej
w warunkach
współczesnych
m,gu Z.
Divać oraz Obrzędy (rytuały)
rodzinne
związane
2 menst'ruacją,
weselem i pierwszym porodem mgr M. Mallesev·ić. O s-zczególowym za,gadnie'll'iu z zak.T·esu życia społec.znego ,rordz1ny mówił też mgr D. Drlj,aea p.t. Starszeństwo
(seniorat)
mał±onki w rodzinie
wiejskiej
migrantów
sezonowych
w ostatnich
stu latach. O życiu duchowyrrnrordt1ny t.ra.k,to.wały zaś dwa kolejne wY5tą,pienia: dr hab. B. Dinette - Kultura
muzyczna
rodzin wiejskich
w Polsce oraz dr B. Walendowsildej Prze-obrażenia religijności
rodzin
10 środowisku
wiejskim.
Sfera mate.dalna
życ'ia
rodzinnego zna'lazŁa odidż'więlk w [f,efe.racie dr A. Brencza - Rodzina woiejs,ka a środowisko

mieszkalne".

Grupę III relferatów

prof. dr J. BUl'SZJtamówliąc o WieloaspekDw,a na'stęlPne orpr.acow.ania zwrróciły
urwagę Ina dzieje me1odolrogiczny'ch podejść do badań nard zaidr.u,gą oraz na stan
w.slpólczesny ty,chże. I tak dOlc. dr N. Pavković podsumował Teoretyczno-metodologiczne podejśaie do badań nad jugosłowiańską
zadrugą z XIX
i I połowy XX
wż,eku, a dr 1. KovaceVlić 'skierował
uwagę na Pod,ejście metodologiczne
w lWwych badaniach
nad zadrugą.
Mgr M. Buchowski U'siłOlwlałnań.·OI1Tl!i.a5it
prześledzić
Systemy
warto'ści
w rodzinie
podej,mują'c próbę OIkreślenia problematyki
i założeń teo,l'etycznych. Zagadnienia
metadycZJne badań nad rod~iną zna1arzły wyraz
w wystąpieniu
mgr D. Br,atić na :temat Znaczenia
stn~ktu.ry
wieku
w rodzinie
w badaniach kult'ury
duchowej.
PO'nadt.o w zespo'le III zostały wYlglosz.one jeszcze
dwa Ir'eferaty: Problem etnolog'icznych
badań mdziny
w świetle
współczesnych
migracji
ludności
dr M. Ra-dovaJno,v;ićoraz Z badań nad przekazem
kulturowym w rodzinie - mgr J. BednaT.skiego.
.
Po wYJsłuchraniu w/w 16 referaJtów miała miejsce dyls'ku,sja, w 'której wzięli
udział pra,wie w.s,zys'cy .urcze.stnicysy;mpo;zjum. Polem1kta ow,a - dotY'czyła czterec,h
zakresów: l) teore!ty'c-znego, grdzie zastanaw.iano się m. in. nard pDobl-em-em wie1oaspekitowości badań nad rodziną oraz .osiągnięci.ami w tychże badan.ia,ch, nad
możliwo.ścią zasto'sow,ania ,modeli ewolU'cjonistYJczny.c,h w tego typu badaniach
ora,z nadnowszYmIi podejściami
mett'o'dol0,gkznymi w ba:dalnilalch nad
zadrugą;
2) mertodyczneJgo, gdzie poruiszono prdb1em doboru prólby ko'nlt.rolnej do badań,
towości

etnograficznych

zapoczątkował

badań

nad

rodziną.

362

Kronika

spos,obu anaJizowal1ia danych st.atysltycznych i możliwości dotalfcia do odpowiednkh źródeł w sytua,cji badań nad tematami 1n~ymnymi raz ważno'ściróżnlic wiekowych w 'Zagadnieniaich zwiąaanych z przemianami;
3) IsZ'czegóło'wego, w którym
dy,Sikutanci na'wiązywlali do z.agadnJień jednostkowy'clh pOlTuiSzonychw refex,atach;
mówiono m. ,rn. 'o na'stę.pującYlch kwesirac,h z zakresu żyda społec,znego i umysł'owego rodziny: święcie patrona r,odz1ny "słavie", zwy,caaju publicznego ujawniania pierws,zej menstrua,cj,i, wielodzietności
na wsi,
prak,tyka,ch
związanych
z pożyciem se'k,sualnym i wspó,lnym zamieszkiwlaniem bez ślubu, świ<lJtopo,g:lądzie
religijnym a życiu seksu,allnym, o r'el'acja1ch pomiędzy zadrugą ,krewniac,zą, niekirew,niJaczą ,a rod:ll1ną 'rrJld)"widu,alną orąz o źródłach ksZtałtowania 'się ,tra,dy'cyjnej kultury
muzycz:nej; zjawiska
przeobraźeń
związanych
z życiem
rodz1nnym przedyskutowano
na przykładzie poniższych zagadnień; przekaz tradycyjny
a współczesny, pogląd młodych a kierunek przemian, zależności pomiędzy rodzinami mies;z,kającymi na wsi i w mieście, rur.alliza-cja miJa,st, pro'ces il1ldywidua,lizacji ["odzin w Serbii, rodziny "gastarbeiterów"
oraz zjawisko posiadania, ale nie
używania.
Ostatnim, czwartym
zakresem dyskusji było omówienie dalszej współpracy.
Po'stanowiono, że matertiały prz,edstawi'one na sesji zo,,,taną opubHkowane w Belgraidzie w języku serbo-chor'wa0kim, ,a ,termiJn następneg'o spotkalnia wyznaczono
na Jesień 1'982 roiku w JUlgo'słaJwii.,gd2lie tematem
przewodnim będzie Kultu.ra
tradycyjna

w życiu. współczesnych

W trzecim
kop ols'ce.

rodzin

wiejskich.

dniu (trwania Isy,mpozjum 'odbyła się 'W)"ciecz.ka naukowa
Irena

po WielKabat

STOSUNKI MIESZKANIOWE PROLET'ARIATU PRZ£JMYSLOWEGO
W OKRESIE KAPITAL.IZMU
KONFERENCJ

A W BERLINIE

1911.1

Utworzony w latach 60-tych przy Zen"tral1nsHtut flir Ges1chkhte Akademie
der Wissens0haJften der DDR zespół prowadzą1cy bada,n'iJa nad
budownictwem
i osadn1ctiwem (AHS) zo,ng,aniz.ował wczeI'WCU 1981 r. w Ber'linie konferencję
na
temat stos.unków mies'zkaniowY1ch proloetariaitu .przemysłOlwego w okresie kapitalizmu.W
konrferencjli UicZje:s,tnkzyliniemieccy ertmogmfowie, hi'storyoey ,i ar,chitekci olraz z.a,prO'szenigoście: N. Poliscuk (M'Osikiwa),J. Vlai'.eka, A. Ba.Iaso\"a, A. Plesingel10va (Praga), P. Filerp (Budapeszt), B. Kopczyńska-Jaworska,
E. Karpińska
(Łódź)
J>rogram konierencjiOlbejmOlw;ał dwa bloki 1ematy'C.zne, z których ,każdy .związany był 'Z postawiJonym w tytule problemem. Tematyka wygłoszony'ch pierwszego dnia referatów 'spełnJiała niejako rolę prologu konferencji i dotyoezyła Syltu,a,cji
mieszkani'o'wej pro letlar1a.tu wieLkomiejski'ego 2
pał.
XIX w. i przełomu XIX
i XX W. W red'era'CoiewpI'owad2lają,cym H. J. RahIs ~Ber;Jin) przeidsilawił badania
ABS nad kUllturalnym d7Jiedz1ctwem w budow,nic.twie i sytualcji mies'zkaniowej
kilas .i 'wa,I's.tw pra'cującycth. Dwó'ch naJstępnych mówców omówiło problemy waru;n,kó,w mieszkaniowych
robotniJków ro:syjiskkh w latac,h 1870- WOO (N. PoUscuk
- Mos!k:wa) oraz robo1mtków ni,emi'ecikil0hw II .poł. XIX w. (iH. Rohls - Berlin).
Na 'zakończenie E. Karalsek (BerlliiJD)przedstawiła
zebranym problemy i trudności z.wiązane z urządzeniem wY1stawy w berlińskim Muzeum E,tnog'ratiicznym "Pro-'
letariat wielkomiejski - sposób życia klasy" {Groj3stadtproletariat
Zur Lebens1

363

Kronika

einer Klasse), którą mieliśmy okazję obejrzeć. ZorganiZJowana w Illiewielkiej
sa'li eks pozY'Cia, dotycząca I'at 1900 - 1914, w sposób baJPdzo plastyczny
i rzeczowy
u'kazała warun'ld bytowe oraz t'reści i fopmy żyda Olby1czajowego prd1eta rj,a,tu.
W ciągu n.a'stępny,ch dwóch dni ,przedstawiono
16 ba'I1dziej SoZiczegóIowYlCh
refera,tów. Ponadto zagrallliczni go'śaie .ZIapoznallizebrany;ch z prowadzonymi
w swych
macierzystych
ośrodkach
ba·daniami
ku!ltury Ś<rodowi.$lka robO'tn,i>czego. Refero.ty
przedst<llw.i'onQ w mrstępują'c'ej kolejJnośC'i: Domy czynszowe
dla wielkdego
proletariatu
manufakturowego
w XVII/XVIII
w. ,eW. Vo1k' BeIilin); Malo znane źródla do stosunków
mieszkaniowych
berlińskiego
proletariatu
okolo 1840 r. (K. Wernicke - BerQi:n); Mieszkania
na przedmieściach
na przY'ktadzie
Drezna
(S. Kube
- Drezno); Formy budownictwa
patronalnego
przedstawione
na przykładzie
byłej Saliny
w Schonebeck
nad Elbq (S. Bock Schwerin);
Przyczynek
do stosunków
mieszkaniowych
berlińskiego
proletariatu
w
latach
70-tych
XIX
w.
(W. Schroder Lip;;k); Wczesne domy czynszowe z pet01t1L w Berlinie
.fA. Niemeyer - BerIiJn); Przyczynek
do stosunków
mie·szkaniowyr.h
górników
'pomtędzy
1850 - 1900 (M. Ebruy Lutheflstadt Eisleben); Mieszkania
robotnicze
i ich wyposażenie w Łodzi w latach
1870 - 1939 (E. K>arpińska Łódź); Wykształc.emie
się specyficznie
proletariackich
dzi·elnic
mieszkaniowych
i istniejqcych
w nich
domach czynszowych
(H. J. Naumallln - Halle); Sposób życa i kultura
mieszkamowa czeskich
i niemieckich
robotnlików
w pólnocno-morawsk.im
obszarze
węgla bmnatnego
w II poł. XIX
w. i na poczqtku XX w. (J .. Vai'elka - Proga); Warunki
mieszkaniowe
i kultura
przemysłowego
prol·etariatu
epoki
kapitar/..izmu
1848 - 1949 (P. F,i1ep Budapeszt); Wyobrażenia
klasy robotniczej
o budownictwie
mieszkaniowym
(J. Schulz - Bedin); Niektóre
problemy
fabrycznego
budownictwa mieszkaniowego
w dawnym
Chemitz
(K. Ludwig l(iaJrl-M>aiI"x-Stadt); Przyczynek do TTOZWOjUproletariack.ich
stosunków
mieszloo.niowych
w Ma'Qd,eburgu (B.
Mai - Magde'bwrg); Meble robotnicze
wg robotniczych
projektów
do 1930 r. (K.
Jungh<lJnns - BerHn); Cele i efekty faszystowskiej
poliJtyki mieszkaniowej
na
przykładzie
Berlina I(K. S.che~1 - BerliJIl).
Jak z ·s<lJmy'c:.h
tytułów ,refer.atÓ:w wynika, główny na'Cislk poIożono ll1Ia.opisy
os.i'ed1i robotnilczy.ch. Tylko nieliczni ri to w bardzo wąslkim zakresie poidejmowali
pf1oblem.atYlkę wypo'sa'żenia i urządzeni,a wnętrza
mieszkalne:go. Wydaje 'się, że
szerzej Zlaga'dnienia te będą ulwZJględnJicmew proje'k,to'wanej na W83 r. pr·zez ten
sam zespół konfer,encji .poświęconej s!m.ns·enoMli budowniotwa
roibotnk~ego. Niemniej uderza ba:r·dzo szeToki mzmach .pww<:vdzonych przez niemie'okk:h 'kolegów
pra'c, zwła'szc~ dokum·entacyjny.ch.
W·szystk!ie ,refer<lity były bo.gato iluslrowane
pTzeźrO'czami.
Pożytecznym
uzupelnieni'em koDlferencji była ·wydec.zJka po ,s.tarycih, roibotniCZYIchd'zielnicach Berlina onaz wyświetlenie
fillmu z la,t GO-tych pokazującego
nędzę bytoiWlaJniar,()Ibo.tnlikóww okJresie kryzysu..
Berlińska
kcmferencja
nie tylko umożliwiła' referowanie
szeregu zagadnień
związamy!ch z budownictwem
i 'mieszJk.alnic1iwem prol1eiaria'tu wieI'komJiejskiego, ale
pozwoliła je równi,eż przedyskutować
w gronie osób, które mogły .przedsilaw,ić
swód punkt w,idzenia, uwagi i wmioski. Biorący udział w konferencji
przoos1Jawiciele kilku dyscyplin humanistycznych
zapoZJlllali się wzajemnie z_zalkresem prowadzonych badań i pewnymi :z.ał'ożeniami metO'dy'cznymi na gruncie poszlczególll1ych
dyscypIiJn.
.Na za'koń,czen.ie należy pod'kreślić serdeczne przyjęcie ulczestmiikó.w konferencjJi przez gos<podlaTzy. Or;gani7Jai'o:rzy ZJapowiedzieli wydajnie pełnych materiałów
z tei 'konferen1cj,i w mobnym wydawnio't.wie.
weise

Grażyna

Ewa

Karpińska

364

Kronika

30-LECIE INSTYTUTU

llnslyltut .Serbołużyck.i
Bud.yśinje,

In.stitut

jii.r

SERBOŁUZYCKIEGO
(1951'- 1001)

Ak,ademii

sorbische

Nauk

W BUDZISZYNIE

NRD (ln~titut

Volksjor'schung

in

za serbski

Bautzen

AW

ludospyt
w
DDR) utworzo-

ny zv'stał w maju 19'51 r. e jego zadania'c,h i dorobku w ciągu mi.ni·onych 30 lat
informude niewiel'k.a, lt~reścioW1aks,iążec7Jka, wyda'na wiosną 19801 r. l II!lJ5itytutten
stał 'Slię spad/kab'ieI1cą sel,bołuż)"ckie,go stowarzyszenia
nauko1wego Maćica Serbska,
założonego w 1847 r. a .zniesionego przez hi'Vlero,wców w l!937 r. i kontynu,ata:rem
jego dzial,a,lności w now)"ch wa rUinkaJCJ1.,jakie z:ais'tniały w NRD. P:r'a'ce rJJa·dodrodzeniem d:zi,aŁa;1r1.Olś'Ci
naukowej
po wojnie zaczęto już Wli!osną 1'94ti 1". W ramach
s.eI1boŁuży:okiej a rg,a;niza'cji s;poleczno-kultura..Inej Domowina;
w mane'll 1950 !". o~'ganizacj:a ta podjęła u·chwałę o pOlrrzebie utworzenia
samodz.•ielnelgo, serbołuży'c!diego instytUltu naukowego
w Budz~szynie. Zało'żony rak później insty/tut zost,ał
podporr-ządko,wany począt'kowo mini's.te:rstwu .oświ.aty rządu krajo,wego Sat:ffion.ii,
a w 1952 r. (pozmiesieniu
rządów krajowych) bezpo~redni6 Akademii Nauk NRD
w B enl'tnlie. Sie!dzibąins'tytutu
je'st niemal od IPO<czątk.ubudynek przy ul. Ernesta ThiiImanna 6. Dyrektor.em ,iootyltutu został dr Baw o'! N owobny (później mianowany prOlfes,orem), a po jego przejściu na .emeryturę stanął na azele iUllstytutu w 11977r. prod'. ·drMartin
Kas.per. Nieliczny pOlCząko,wo zes.pół pracowników
naukowych
(9 w 1954 r.) powiększył się stopniowo do stanu dwudziestu
kiLku
osób. Dodać należy, że drugą plalcówką bada.wczą a zarazem dydaktyczną,
poświęconą 's.a:raibilSltyce,jes.t Il1.~tytut Se:rIbołu'ży,cki Unilwe:nsytetu w Lipsku, gdzie
dzialali m. in. dwaj znani uczeni serbołuży'CCy, pr'af. eta Wić,az i prod'. Pawoł
Nedo.
Iinstytut ibu,dii'sz:yński dzieli się :na tkil,ka mnie}Slzy·ch jednostek or,g,aniza,cyjll)"cłi: zalkład ję.zYkoznaW!stwa, z. hl~slorii, z. etnografii, z. hist,or,ii litel1atury, zespół .stalty's.tyc7Jno-idemo;graflic:zmy,a:r,chiwum serbołużY'cie oraz ceJ1jtra1ną bibl.iotekę
ser.bołUiżyoką z pI"alCQ.wniąbibiliOigrafl.czną. Każda z tych jednostek ma nieliczną
k.adrę naukową ~<Qd4 do 6o'Sób w zakliadach, 4 w bi,bilJioteee), lecz n.ieIWątpliwie
dobrej jakości, dziś przeważnie ze st'opniami doktorów lu:b dOIktorów habiLitowany,ch (wzgl:. doldorów nauk).
Już W pieJ'lWlszy,c:h
lata'ch swej dzi,ałal.nośei mógł .insty:tutodndt'ować
wartośoiowe osiągJnięC'ia. W 1'952 T. zaczął IS'ięu'kazY'Wlaćr,oczni'k 'instytutu, Letopis, wydawany potem w 3 seriach: A (język i .lit.eratura), B (historia) i C (etnografia) - razem
75 tomów w 1980 r. Od 1954 r. zaczęły się ukazywać kolejne 'tomy monografii
i studliów w serii wydawniJczej in~tytutu - J'<lzem 55 do 1980 r. W Lalach 1,974- 1979 wyidlaIlo 4-tomową .hiJs.1;<QlTję
S-eI'bolużycza·n" oddZiielnie .po ser:bołu.żY'c:ku i po
niemiecku.
Cel1.1r:alna Biblioteka
Ser:bołuży;cka obejmuje
dzić pOl1lad 60 tY'sięcy
tomów i prolw<ł!dzliwymianę wy.daWUlictw z bl:isko 200 instytucjami
nau'kowymi,
w NRD (17), w pańlstlwalCh socjalistyczYJ.ych (146, z tego 62 w PoJs,ce) i kapitalistycznych (31). W W5'1 T. było w niej ok .. 3000 tomólw ocalonych ze :zJli'k,widowanej w ltfł37 r. Serbskiej
bibHot,eki (lk.zącej wówczas li!l{)00tomÓ\w) i kiJllka tysięcy
tomów pozys.k!any,ch z prywatnych
bibli.otek iserbołuży,ckich (w tym 500 polskich).
Bibliotek.a t,a pełmi dziś fUil1IDcję'serbołużyckiej
bibliotekli na,rodowej, choć z jej
zbiorów ko'rzystają .głównie pr,aicownicy inslytutu. Instytut współpracuje
z niektórym~ insl1:y/tutanni naulkowymfi .i naulkowcami zagrani·cą, iZwłasZlcza w Czechosł<Jl 30 Jahre
Institut
filr
nistwo ,Domowil1la, Budysm

sOT.bisehe Volksjorschung,

VEB Domowina-Verlag,

1951- 1981, Ludowe nakładBaut2en 1981, ss. 87.

Kronika

365

wacji, Zw. RJadziec'kim i w P.ol's'ce; PQPuJaryzował też niektóre osiągnięciJanauki
po~'sJtiiej w baJda'l1'ia'ch nad zachodnią Slowliań's:vczyzmą, m. n. ,publikują'c książkę
W. Hensla o począ't.kach miast u S łow,iaru.
Interesującoprzeds,tawia
się dziaŁaJność ins.ty,tutu w zakife'sie etnogra'fi,i. P'racow:nicy i WSpółpI'a'c,ownicy instytulu
(P. NOOo, P. Nowotny, B. N.aW1k.a)t WQifzy'Li
na .po·czą<tku I,at 50-tych program serboluży'ckiej
etno.g.raJii, postuJując 2'irLalcweposzerzenie go w stosunku do dawnego zakresu badań, który ob ej.mow'ał głównLe
folklor 2. Rozpoczęto w związku z tym -systematyczne
badania nad serbołużyckimi
strojami audowymi, a także nad m"chite:(turą
oraz na:rzędziami w t'radycyjnym
gos.pod<lJrstw,ie wolnym. W 19-54 r. powalana
została komi:sja do badania strojów
ludowych i już w tym samym roku ukazał się pierwszy tom z serii atlasu serbolużyckich sl1;'rojów lu do-wy;ch. D.alsze 3 tomy tego atlaiSu wydano do 1964 T., a późntiej w 1ata'ch 1:976- 79 uk0'zalo się da,l'szych 5 rÓŻin)"ch zeszytówatJa,su
oraz
szcreg a,rlykułów na temat str,ojów serbolużyckoich. S ł,abiej rozwijały się badania
nad al'chitelktwrą ludową i zagadnieniami
go.spoda'rstwa ohłops.kiego, z po,wodze~
nicm natomiars.t kon.tynuo.wano hadar.lia nad folklorem, rOZJwijano stu:d~a nad nieKtóryrr.J dziedz.ilnami sztuki ludo,wej oraz folklo'rem muzycznym, gdzie trzeba ·odnotować pracc .J. RaUJppa (zar<1zem utalentDwanego
kompDz)"tora muzyki poważnej). W'cześn.ie, bo już o'koŁo 1954 I'. TO'Zpoczęto ba'dan.ia nad wspókzesnymi
przem~a:1.alTl)iżycia 'W'3i górnołuży-ekkh
i proiblemami społeczno-etni.cznym·.
Po 'Mie].oletni'ch badaniach S. Musk\:;;a podjęto z koń<:em lat 60-ch .no,we. koonpl,ek:so,we bad:\:nia w gminie Gross Partwitz, gdzie miało się w'króke rozwinąć ,wydalbycie wt:gla bru,natnego (r}odo·bnlie jak u .nas koło Bekhato,wa).. Brało w nich udział, w różnym zakresie, kiJ~kunast'U badaczy, a ,wynikiem by}Ja nie tytko zbi.oro,wa monografia tej gmi.ny, wydalna w 1!}76r., lecz ta:kże szereg artykułów
i studaó'w, w tym
l1a ,temat hiSoto1ryczny'ch i W'spókzes·nych zmian w ży<:~u i kulturz·e Serbów Łużyckich 3. Bada,nia te dostarczyły
także materiałów
dla opra-eowania
etnografii
Serbolużyczan, Iktóre ro'a Iwejść w skŁad zbiorowej, międzynarodowej
sy;ntezy etnografii ludów sło'W;j,al·lski·ch.·Ma ono być także wSltępną fazą dla opracowania
poor~c:wika elinog:llailii Serbołużycza,n.
Od 19'7:1 I'. cent'ralny problem ba,da:wczy zakładu etnografii too "Scrbolużycz.a'ni·e 'W epo'ce soc:jalizmu", lecz na .tle ich przeszłości. Należałoby tu wymienić
ró'w'Diież bardzo istotne dla pDznania
kultury
Serboluży'czan badania językoznawcze ri dialektollogiczne,
pr'lwadzo-ne przez zakład
językozna'w:3,t,wa (;z~ściowo we w.spółpr,a,cy z zakładE-"TIletr.o~ra,fii. Do 1930 1'. wydano 8 tomó,w ailila.su języka serbolu.ży,ckiego i 'ki:]!ka .zeszytów ilekstów dialektologiczmych, nie liczą'c i,nnych publikacjii.
Kont.ak,ty polskich ebnografów
z etnogr'a:fami serbqłużylCl!dmi są raczej dorywcze. a utnymall1iie bli-ski'ch kont,alktów Instytutu
Sej'lbołużyc'kiego z nau'ką polską dbał ,Slku,tecznrie prof. Nowotny, który S'ludiował na po,czątku Lat 30-ch w Poznaniu i dobrze pOZJnał język polski. Szc'zególnie bli.gka ws,pólpra'ca z'ost.ała .nawiązana z Uiniwersytetem
Wrocławskim
na odcinku histori:i. kontynuo'wana
rówKolejnymJi kierowni'kami zakładu et no'gra f1.i i byli: dr B. Nawka, dr J. R.au.pp,
dr S. Musiat, prof. dr P. Nowot.ny i dr hab. F. Fiinsteor (jest kiefoownikiem od
19'17 r.).
s Puhlikacje i:nsty'tutu ul{lazYJwałysię w piwws.zY'ch lata,ch przeważnlie pc serbołużycku, ,póź'niej jednaik głó'Wlnie :po niemiecku
ze względu na potTZebę wyjścia
z tyuni publiika'C'j:ami paza stosun.kowo ,wąski krąg czy t e!l ruików :zmających język
serboŁużycki, a zwłaszcza górno-serboło.źyclki. Od 1964 r. ukazuje się po serbołużycku bib1j.ogra.fii,a za kolejne pięciolec1a oraz n\ieliczne ksiąi;ki i artyk~ły.

366

Kronika

nież za dyreklcjii prof. K~sper:J, W 1·970 r. prof. Nowob1Y otrzY'mał godność doktora honoris causa UniwEtI1sytetu WrOlc!a'wskieogo'.Mało szans miało na,wiąZJalI1liepodobnej współpracy oWza'krelsie etnografii m.in. ze wzg!lędu na brak o,dpo.wiedniego zali:ntere<solWan~az obu sholn. B~iższe kontakty
z etnograj'ami
serbołużyckimi
utrzymywał
o,środek pO'zmań'ski, m.in. zapra.szając ma wykłady prof. Nedo. Stałe
kont,ak,ty z i'l'lIsty.tuiem utrzymuje
R,eldakcja Dzieł wszystk,ich O. Ko,~berga w Poznaniu.' Biblioteka PTL we Wrocławiu
otrzymuje
dość regularnie
wydawnictwa
budz.liszyń'skich etno,grafów. Wrodalwska
katedra
et,nograilii zorganizowała
dwie
wyciecz/ki studentów
i pmcown~ków na Łużyce, dzięki któ.rym zetknięto się bezpośrednio z ludnością serbołużycką
oraz z budziszyńskim
instytutem
i pracownikami zakładu
e'inogr,afii. Wyniki badań budz~szyń'skich etnografów
zasługują
na za!interesQlwanie, gdyż' uwzględnliają one sku~ki kontaktów kuliturowych z Niemcami dla przeobrażeń
kultury
serbołużyckiej
,i mogą mieć ważne zmaczenie dla
bardziej ogólnych zagadnień konta'któw, wymiany i a<dapt,a'cji kulturOlwej na pograniczu .n~emiecko-słolWliańskim.
Na dalsze 3D-lecie chciałoby się ży,czyć zalS!użonemu lus,tytu.towi za serbski
lud ospy t w iJ3udzi:szynie dallszej, pomyślnej pra'cy dla dobra nauki serbołużyckiej, nam samym zaś nieco bliższy,ch 'kontaktów z nimi i współdziałania,
Edward

Pietr~lszek

KONFFERENCJE, ZJcĄZDY I INNE SPOTKANIA UWZGLĘDNIA.JĄCE
.
PROBLEMATYKĘ ETNOGRAFICZNĄ W 19,80ROKU.
Kan fer en cj a
pt.
"Etnogl'aficzna
dokumentacja
i archiwum
naukowe
w muzeum - organizacja
i udostępnianie"
(Toruń, 14 - 15 III). Organizatorzy:
Zarząd Muzeów i Ochrony -Zabytków, Mimisterstwo Kultury i Sztuki w Warszawie,
Muzeum Etnograficzne w Toruniu, Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Etnograficznego w Toruniu. Referaty:
A. Błachows:ki, Stan obecny etnograficznych
archiwów
naukowych
w muzeach polskich;
B. Kopczyńska-Jaworska,
Organizacja
i opracowanie

etnograficznych

materiałów

a.rchiwalnych

ze

szczególnym

uwzględnieniem

P. SUI,er, Etnograficzne
archiwum
nauk,owe
/() Walaśskim
Muzeum
L:
PfirQdi.i w Rożnowie; G. Skalski, Systemy dokumentaci
w Musee National
des Arts
et Traditions
Populaires
w Paryżu;
M. Par1Dowska, Archiwum
naukowe
w Państwowym
Muzeum
Et7wgraficznym
w Warszawie;
H. Muzalcwskl,
Archiwum
naukowe Muzeum Etnograficznego
w Toruniu;
W. Daszykowsika, Organizacja i zasób
a.rchiwum
Działu Etnograficznego
Muzeum
Okręgowego
w Rzeszowie; G. SkalskJi.
Problemy
etnograficznej
dokumentacji
muzealnej.
Postulaty
i propozycje;
M. Znamierowska-Pri.ifferOlwa,
Uwagi dotyczące identyjikdcj,i
źródeł etnograficznych
oraz
wartości
różnych
form ich dokumenta.cji;
A. Rataj, Dokumentacja
Thaukowa mumuzeów;

z.ea[.iów etnograficznych

na

przykładzie

Muzeum

Etnog.raficznego

w

Krakowie;

J. Swięch, Karta katalogu - podstawowy
element naukowy
dokumentacji
muzealnej;
R. Tubaja, EtThograficzna dokumentacja
muzealna
obiektów
nieruchomych
w terenie;
A. GĆlLski, Inwentaryzacja
zabytków
przeznaczonych
do muzeów na
wolnym
powietrzu;
K. Tub'aj'a, Dokumentacja
zbiorów z zakresu folkloru
muzycznego w świetle
wymogów
muzealThictwa etnograf,icznego.
Uczestnicy zwiedziE wys,tlawę "XX lat Muzeum EtnogDa.fic,znego w Torunia".
S e G j a ITa u k o wa pt. "Kultura
Sądecczy?my. Sądecczy?ma w ku1tU'l'zo: ludowej" (Nowy Są'cz,2J8 - Z9 III), Organizatorzy:
Wyższa Szkoła Pe<dagogi\:zJLaim.

367

Kronika

Komis,ji Eduk.a,c}i N:ar.od0lWej w Kralkowie, Urząd Wojewódzki
w Nowym Sączu.
Referaty (dotyczące pmblematy'ki
etnogmfic:zJnej): A. KO'w,aLska-LeWli,coka,Pasterstwo górskie Beskidu
Sądeckiego,
tradycja
i współczesność;
K. Kwaśniewicz,
Tradycja

i współczesność

w

zachowaniach

kuLturowych

mie6zkańców

Sądecczyzny.

Spotkanie
z folk10rem
Kraju
Rad
(Wrocła.w, 230 IV). Of~nizatorzy: WojewódZlka i Miejsk'a Bibliotek.a -Publi.czna .im. Tadeu:sz·a Mikulsr,{iego we
Wwcławiu.
Red'eraty: A. Barszczewski,
Folklor
białoruski
i jego problematyka
społeczna;
H. Romal1;ska, Pogranicze
polsko-ukraińsko-białoruskie
w kulturze
ludowej.
P'rzeźrocza z ,komentarzem;
Z. Zieliński,
Folklor
Republik
Radzieckich
basenu

Morza

Czarnego.

S e.s j·a ph "Perspek:tywy, badań śląsko'Zn.awczyoch w zakresie' łitera:tury,
języka i folkloru" (Opole, 13 - 14 V). Organizatorzy:
IJnstytut F1iJlolo.giiPolskiej WSP
im. Pows1:ańców Śląskrich w Opalu, Instytut
Śląs,ki w Opolu, Opo,łskie Towarzystwo KultuT3'lno-OŚiwiatowe.
Referaty
(dotyczące problematy.ki
fol'kloru): D. SimOll1ides, J. Pośpiech, Stan badań i postulaty
badawcze
w zakresie
folkloru
śląskiego; E. Dąbrowska,
Stan badań nad śląskim
dramatem
obrzędowym;
P. Świerc,
Stan badań nad ślqskq pieśniq
ludową;
T. Hendzel, Stan badań nad samorodnq
Literaturq
ludowq;
J. Nijako'wska,
Badania nad folklorem
środowiskowym
na Slqsku; T. Smolińska,
Stan badań nad gawędziarstwem
ludowym
na Sląsku.
S e m i n a r i u ill pt. "Miejs,ce kulitury ludolwej w kul'lurze poLsbej"
Cz. L
ProblE'my ogólnoteoretyrczne
i stnateg'ili polityki kulturalnej
(Wa~'szawa, 19 - 20 V).
OrganizaJt.o:rzy: Ośrodek
Bada!'l i Konsultacji
Towarzystw.a
WOIlnej WSZeChl]icy
Polskiej. Refer,aty: J. Da:mrosz, KuLtura ludowa w zurbaTlJizowanym
i uprzemysłowionym
społeczeństwie
polskim;
1. Tłoczek,
Ewolucja
krajobrazu
naturalnego
i kulturowego

na wsi

polskiej.

K o n f e r e n c jar
o b o c z a d o t y C 7. ą Ca p r IQ j e k 1:u b a d a ń e t n 0g:rafi·czrnych
w dorzeczu
Wi.sły
{Warszawa, 6 VI). Org.anizatO'rzy: Katedra Etnografii
U:ni.we·r.sytetu WarsZJawskieg{). Refera,ty: M. Znamierow,sk.a-Pri.ifrerowa, Roboczy zarys badań etnograficznych
wzdŁuż Wisły;
Z. S.okolewi.cz, Założenia

teoretyczne

projektu

M. Pokrorpeok, ZaŁożenia
gramie Wisla.

inwentaryzacji

realizacyjne

projektu

etnogruficznej

w

programie

WisŁa;

inwentaryzacj.i

etnograficznej

w pro-

K o n f e r c nc ja pL "Rola Wisły w .pro'cesie kształtowania
się, zróżnic~rwania .regional,ne:g.o i koIej.nych prze.ob:r.ażeil kultury
łudowej". (Wyszogród,
7 VI).
Organizatorzy:
Katedra
Etnografii
Uniwersytetu
Warszawskiego,
Towarzystwo
Naukowe Płockie Oddział w Wysz;ogrodzie. Referaty:
M. Pokropek,
Rola WisŁy
w procesie kształtowania
się różnicowania
regionalnego
i kolejnych
przeobrażeń
kultury
ludowej;
K. Braun, Badania
etnograficzne
wzdŁuż Wisły
i jej dorzeczy
w obrębie
ska;

Mazowsza;

J. Litwin,

Formy

M. Zowczak,
szkutnicze

Historia

w świadomości

z miejscowości

mieszkańców

nadwiślailskich

szawa; W. Marchlewski,
Osadnictwo
i budownictwo
ludowe
na lewym
sły (od ujścia
Bzury
do PŁocka); Formy osadnictwa
i budownictwa
go/ na

Mazowszu

i możliw{)ści

jego

przedstawien.ia

w zabudowie

Czerwiń-

Józefów

i Nie-

brzegu Winadrzeczne-

Parku

Etnogra-

Uczestnicy zwiedzi.li wy;starwy: "W'isła w Fot,o.gr-a1i-i (ze zbiorów Wojewódzkiego
Domu KUiltury w Luhlinie"
i "Litera·tura
e;Lno'graficzna dotycząca kultu'ry ludowej dorzecza Wi,sły" oraz wYSłUC:l~1'i koncertu
Filha:rmoni.i
NarOid·owej z W'aT.SZJawy"Wisł,a w .pieśnli .gminne,f'.
O'P o c z Y ń.s k a 's e s j a
na uk ow a
p.() ś w i ę c o n a
Q c h r o·n i e
z abyŁków
eił:nograf'i.cznych
(Opoczno 8 VI). Orga,niZJatorzy: P:TL Oddział
w ŁodzJi, Wyodział Oświa'ty, Wj'1cholwa:n'ia i KultuTY w Opo'c<z:nie, Muzeum Regionalne w Opocznie, Miejski Dom Kultury
im. T. Sygietyńskiego
w Opocznie,

ficznego

w Sierpcu.

368

Kronika

Towarzy'stwo
P:rz.yjaciół OpoczJna. Refe.mty: F. Midura, Och.rona zabytkó;.v kultury hulowej i jej znaczenie dla kuHury narodowej;
S. Rosi ń-skli. S/vansen jako forma ochrony
kultury
ludowej;
H. Swią:tkows<ki, RoZa społeczeństwa
w organizowaniu skansenu lowickiego;
J. P. Dekawlski, Region Opoczyński;
L. Hahnei, PodstawOWe problemy
zagospodarowania
two

ludowe

trzeby

w

zabytków

w

miasta Opoczna wynikajqce
przestrzennego
województwa

świetle

d~iedzinie

materiałów
ochrony

budownictwa

graficznych

zabytków

starostwa

opoczyńskiego;

z ustaleń
i miasta;

inwentaryzacyjnych;

budownictwa

ludowego;

obowiązujących
planem
Opoczyńskie
budownic-

Z. Błaszczylk, Stan i poW. Baranowskli,
Ochrona

.M. Gą,sior, Rola muzeów w ochronie etnoB. WojewódZJk'i, Źespół za.b?ltkowy dawnego
Z. Neymanowa,
Ochrona
folkloru
w programie
działal-

przemysłowego;
ruchomych;

ności kół PTL-u.
Konferencja
naukowa
pośw'ięcona
gospodarce
bartn i c z o - p s z·c z eJ ia r s k i e j (Radom, 11 VII). Organiz.atoI'ZY: Muzeum Wsi Radomskiej.
Referaty:
R. Pastwiński,
Jan Dzierżoń
patron
Kluczborskiego
Muzeum
i jego wkład
w nowoczesne pszczela'rstwo;
E. Szełąg, Skansen pszczelarski w Swarzędzu;
K. PQlgon olw.ska, Rola skansenu pszczelarskiego
w upowszechnianiu.
kultury;
J. Gajek, Radomskie
jako
pogranicze
małopolsko-mazowieckie
w świetle
Polski.ego Atlasu
Etnograficznego;
S. Ziclir1ski, Dzieje badaiI etnograficznyc:h
w
XIX - XX wie·ku na terenie
województwa
radomskiego;
.J. Kailiczak, Wybrane
zagadnienia
z wierzeń i zwyczajów
pszczelarskich
z terenów Puszczy Kozienickiej
i jej okolic;
S. Rosiń:Ski, Radomski
skansen
bartniczo-pszczelarski;
T. Stępień,
Sprzęt i narzędzia
bartniczo-pszczelarskie
w skansenie radomskim;
D. G·odlcw,s.kia,
Kons.erwacja
uli OTaz sprzętu
w skansenie
bartniczo-pszczelarskim;
T. Dcrlatka,
Studium
urbanistyczno-architektoniczne
skansenu
bartniczo-pszczelarski£go.
Konfen~ncji towla.rzys!zyło otwarclieskansenu
ba:rtni:czo-p.s:zczelar.';kiego.
Semina'rium
Eltn'obotaniczne
(KolbusZJOwa, 19-20
VlI),. Org,:mizaturzy: Muzeum KwLtury Ludowej
w Ko:lbu'szo'wej, Katedra
Etnogr,afii U.niwersytetu WrodalWskiego,
Kolo Nau'kOowe Ebnografów,
Oddzi,ał Rzesw,wski
PTL. Referaty: F. Kotula, Lasowiacy;
M. Hensel, Realne podstawy
ludowej
wiedzy o roMinach;
A. P!a.Juch, Rośliny
w obrzędach
pogrzebowych
wsi polskiej;
U. Lehr-Lenda, Rośliny jako magiczne środki apotropeiczne
w polskiej
dl!monologii
ludowej;
A. Ko'waLslka-Lcwiicka, Ziemniak
w kultUJ'ze ludowp.j Podhala;
W. Terlecka, Roślinność w parkach etnograficznych
badania, projekt,
-realizacja;
1. Czerniaws'ka, Ogródki Adonisa;
Z. Zeg.aT\Ski, Sposoby i możliwości
traktowania
fitoterapii w. aspekcie historycznym
i wspókześnie;
D. Penkala, Rośliny lecznicze w tradycyjnej
medycynie
Afganistanu;
T. Marszewski,
Zarys historii
o uprawach
tzw.
prymitywnych
form kukurydzy
w podzwrotnikowej
strefie
Azji;
J. Pieczonka,
Sprawozdanie

z badań etnobotnicznych

Dzikowiec'

79.

Se.sj·anaukowa
pt. "Ku1twr.a ludowa Peru" (Poznań, 20 Xl). Opg.amizatorzy: Komisj.a Amerykan1styczna
Komiteltu Nau.k Etno;1,ogicznych PAN, Muzeum·
Narodowe
w Poznaniu.
Referaty:
M. Para<lowska,
Obraz
Peru w dawnej
Polsce; M. Fr.an'kolW,sk.a, Prehiszpańskie
relikty
peruwiańskiej
gospodarki
wiejskieJ;
A. Po.sern-ZieHńlski,
Kultura
ludowa
Peru w świetle
badań Polskiej
Wyprawy
Naukowej;
K. KlIZa'noWlSk'a, Peruwiańska
ceramika
ludowa;
M. Za.chorowska, Zdo·
bnictwo
tykw
w Peru. Ses-ji t()warzy,szylo
otwarcie
wystawy
"Kultura
ludowa
Peru".
Maria

Niewiadomska

Kronika

369

SPRAWOZDANIE
Z DZIAŁALNOSCI
ZARZĄDU GŁOWNEGO POLSKIEGO
TOWARZYSTWA LUDOZNA,WCZEGO I JEGO AGEND ZA OKRE.">
OD WRZEŚNIA t98<l DO ;WRZEŚNIA 198.1 R.
,W mi'nionym OIkreslie s'Prawo~dalW()zy;m Za'rząd Główny PTL działał w niepełnym s'kł,a.dzie osobowym. Niektórzy członkowie usprawied'liw,i:adi się złym stanean wrowia ,lub służbowymi
zajęc:i:ami, bądź jak doc. dr E. Pietra's.zek złożył
rezygnację
z funkcji
wi;cepr·ezesa i tylko ·na usilną prośbę Prezydium
zgod.ził
się pozos.tać w ZG PTL do ·końca kadencji.
Z koń~em maja 1981 r. zmarł niespod2Jiewan:ie dr W. ,Jeż-Ja,recki. Wob.ec taik:iego stanu rzece.y l1!astąpiła konieczność powoł.anta nowego ,wi'ceprezesa i fu.n.kicję tę zgodz!iła się pełnić dr K. lVLaircZ<l'kowa, a w miejsce zmarłego kollegi poproszono dr K. Maku l.s.kiego, przesuwając go tym samym z fu'IlkJcji zastępcy .członka na członka ZG·.
W ciągu ubiegłego roku ZG odbył dWla plenarne
po.siedzenia, tj. ?;I I 31
; 10 IX 8l, których
przectm'i,otem były m. in. zmia'ny w statu:cie, opr,acowaJlie nowy.ch regulami.nó,w pIlacy dla cz!o':'llków ZG, ich omówienie i uzgodnlienie z posZlczególnymi osobami; powołanie
Rady Wydawnkzoo-Naukowej,
jej ukons'lytuowanie się na czele z prof. dr .J. Jasit~w\iczem oraz przygotowanlie programu
jej
działania; z~'.twieI'dzenie
nowych czło,n,ków PTL; wy:r,ażenie opiJIlii o przygotowywanej przez Oddział Szczeciński wyprawie
"Szlaikiem S~olc-Rogozińs.kiego",
propozy,cje badań etnograficznych'
Oddziału Koszalińskiego
i Poznańskiego,
kwestia
dof'jnan:so,wania imprez przygotowywa'nych
pr-.:ez OddZii,ał Opol.skli; reaktywowani,"
dzi,ałalności Oddziału w Zakopanem i w Kielcach; udział przedstawicieli
ZG w aktualnych zjazdach i .konferencjach
nauk'owych w kraju (Warszawa, Kra'ków) i za
granicą (poprad); organizacja
Koła Ormian przy Oddziałach w Krakowie i Warszawie; nadto mne bieżące kwestie, wymagające decyzji ZG.
Pre:zyd:ium ZG odbyło sześć posiedzeń w na'5tępujących
termi,nach: 7 X 80.
80, 11 III 81, 6 V 8'1, 16 VI 8L PTZed.mtiOitemtych pOls'ie:dz.ell.było mię.dzy innymi: podział funkcji
i przygotowanie
nowych regu'laminó.w obowiązków c.złOlnków ZG, które ja'ko ma'teri:ałdo
dy:,kusj~ przedstawilii prof. dr
F. Wokroj, doc. dr B. Baz'ieJi.ch i dr S. Chmielowski;
uregulowanie
zaległości finansowych li o'50bllWych byłego głównego księgoweg'o, czego podjęli się mgr A.
Kuczyń,ski i doc. dr E. Pietras.zek; spra,wy finansowe i za,trudnienie nowych pr,ac()'),\inikó,w PTL, tj. głÓ'\\1.nego kS'ięgo,wego innerenta
f'inanso,wego oraz ;radcy
prawnego;
u,po:rządkowan'ie spraw perso:na'~nych pracownii'ków PTL i ich secjalnych upl'<lw,nień; dof~!lJans'o,wa'nie Seminarium
Etnobot,anlicz:nego organiw·wa.negc
przŁ'Z Ka,toorę Etnografii Uniwersytetu
Wr,ocławskiego i Rzeszo.w.sk'i Oddzi3ł PTL;
przYcSpie'5zenie druku zaległy·ch ze;;zytów Literatury
Ludowej,
czego podjął się
mg:r A. KUCZYI\:5ki;wizytacje Oddziałów; nadto bieżąc:a kOTe5pondencja i odpowiedz.i peten'L(lm.
Spr<lJwy, które były przedmiotem
pOls'iedzeń ZG i Prezydium, wynrklały z to,ku
real'iz,acji wn:ioskÓlw WZD z 1<980 r., real'izacji dotychcz;asowych zaległości i zobowiązań Towarzystwa
oraz realizacji
aktualiów,
w tym korespondencji
z Oddziałami i in,llymi zai:n'terEl5oW'cunymiz kraju .i· zagranicy. W sumie Sekl'etarat
prz.yjął i wysłał 1240 pi:;m, w których najważniejsze
kwes,t-ie dolyc,zyły: umów l$:omisowej sprzedaży wydawnictw
PTL; starań 'O włączenie PTL do Komisji PorozU.miewaW':;;zejSk<warzyszeń NaukowY'ch i Twórczych; uzyskania statusu n:adawant.. miana rzeczoznawcy-etn<Y~raf,a, co w świeH.eobowiązującego
ustawodawstwa
o.kiazało się nierealne; wy,d.aonIiaopill1lii,np. w związku z organizacją
no,wego muzeum w Lubiążu, do czego walnie przyczynił się Oddział W'rocla wISki, lub opi'n~i
w sprawie ut.worzenia nowych izb regionalnych;
organiz:lcji Ko,ła Ormia.:1 pr;zy
8 XI 80, 10 XII

~4 "Lud"

-

tom

66

370

Kronika

Oddziale Krakowskim
i Warszawskim, ktÓre odbyło pierwsze, bardzo udane spottanie w KI'TaJkowie, Ol'aZ .orgaJni:za.cjli Koła Tatarów;
odz'rl:.'lczeń dl,a zasłuż:Jny-cn
członków PTL; pr,opoz)"cji referatów
podejmowanych
przez czło.nków PTL, ktĆYre
mogliby wygłaszać 'na zapTOiSzenlieinnych oddziałów (wykaz pO'C:Lały
tylko Oddziały w Katowicach,
Koszalinie, Pozna,n'iu i Mszanie DoIJmej); weryfikacji
człornków
i urregullowa;nia za:1egłych składek; o~az innych jesZicze drohnliejszy,ch kwestii.
Do rera'l'i-zalcjizadań ISta't'utolWy-ehTowarzystwa
walnie przyczynliły się jego jednOlS,tki orga,llIizacY'jne i age!1dy, jak bibl~oteka i archiwum
ZG wc Wro<:!aw.lu,
Ośrodek Dokumenta'Cji ,i Inf'ormacji Etnografizcnej
(ODIE) pod k'ierunk;iem pmf.
dr B. J,a,worskiej oraz Redatkcja "Łódzkich Stu,dliów Etnog'raiiczny,ch"
(Ł..SE) pod
kierunkJiem prof. dr K.. ZawistoiWIicz-Adamsk'iej, ,a pratk'tycanie prowadzona przez
mgr 1. Le'Chową - o.bydwie agendy z siedzi:bą w Łodzi, p'madt.o Reda'k'cjn Dzier
. wszystk.ich
QskaTa Kolber.g,a (DWOK) i Redakcja
"Ludu" pod kierunkiem
pr-I)f.
dr J. Burszty, mające ,stałą sliedzibę w Poznaniu. Działalność poz0':3tały'ch pozycji
wydawnticzych PTL, ja'k "Pralce i Materiały E'tn.ograJfkznc", "Prace Etnoło.gicz.nc".
"ATchiwum EiiIlograficz:ne" ze względu na trudinioŚoCiwydawnicze {;hwilowo Z()l~ta-·
la z;awieszona.. W okresie sprawozdawczym
u'kazal si~ ZI:J.ległyze~zyt "Literatury
Ludo,wej", a w .rama,ch "Afla'su Poils,kk'h StTojów Ludowych" zeszyt stro,jow 1imanowskich i Lalchów od Dobrej, przy,g,otowany przez J. Wlicllka pr:z'e'Sze
dł przez
pierw,szą reda'kc'ję merytorycz:ną.
Z br·a!ku nowego tematu
s·o.ndażo'\Vego aktywno.ść Sek'cj.i Ko:rersPQ'ldelOtów Terenowy(',h ulegh osbbieniu.
Jeżełi chO'dzJio bibil1iott.kę ZG we Wrocławiu, to w or5tatnlim czasie k"i~gozbiór
zwięklszył się o 49'4 volluminy, w tym 344 o.kzyman{) z wymiany wydawnictw.
lOT
za1<upiOlDo,41 uzys'ka'no z darów i 2 z produkcji
wydawn'iczej PTL. Na zaku'p
ksliążek wydat:kow.ano 36 9'Zl zł, z czego 27587 zł na książ'ki z impopt'll. W bi-e'1.ącym r·oku z03tał w5Il!rzymany impo-r1 książek z krajew ka,pitahstyc?Jnych i w tej
sytu·a,clji jedynym źródłem pozyski·wanlia wyd'alWlnictw pozostała ii:h wymiana. Biblioote'lm prowadzi wymianę ze 188 insty'tucjami,
w tY'm 1050to instytucje zagralI'1ilcznei 38 k'rajowe. NajWięcej rozeslano do ni'ch 64 t. "Ludu" (156 egz.) oraz -t.2
egzemplarze róż'nych ·LnnY'ch pub.Jlikacji z lat ubiegłych. Warto do.dać,·~,; z. czytelni i archiwum skorzystało 'POiI1ad1800 osób, a w ramach między bibliotecznych
wY'pożyczeń udostępniOiI1o 8 k,sliąźek. Bibliooteka poza stałymil zajqciami opr,a,cowaŁa dla Zakładu Katalo,gów Centlralnyc'h Biblioteki N·arodowej noty bibliognalficznO' czasopiism wpływający:ch z wymi'any z;argranicznej.
Zgodnie z lZałoź€niami Ośrodka oraz realnymi możliwościami działalności ODIE
koncenŁ>tow.ała się przede W1szyls'tkLmna ddkuiITlentacjli bibliografi'czmej, pracach
słowni'!wwych, uzupelnian1i'll kartote;k e\\nide.ncyjnych ora,z opracllwaniu
materiałów do Kro'niki "Ludu". Wmmach
prac bib1iolgralli'cZlnylchIJpr.acowa,no et:nografi=ą
bibliografię
selektywną
za rok l'!}80 lVliiędzynarodowej nibliografiJi )Iauk
S.połecznych wydanej
przez Comite I'nternaŁionale
pour la Document:ltion
de.~
Sciences Sociiales (CIDESS UNESCO) obejmująi: ł42 pozy'cje oraz dla Internaltonale Volkskundliche
Bibliographie
za lata Hl7,g- 1980, 210 pozy,c}i, na,tomilalS'tw ramach uzupełnień
biblio.grafii polskliej przyg-o't-owano m.aiSzy1no-pi·,.;
pr.:t.ezna,czo;-;y GO
dru,ku, ,a uwz;ględni~jący lata 1'961- 19<69.W kohcu 19,80 r. j:J.1ko.wyni·k pr·ac w tym
z'akre3Le ukazała się nakładem Ossoihneum Bibliogro.jia
etrwgrafii
polskiej
za lata 1970 - 1975 przy:gotow.ana. przez E. G. Ka.rpińską.
Oprócz tego dla "Demo.su·'
przygot'owa'l1o około 30stre,szczell.
publikaicji polskich etnografów
ujednalica·jąc
Wszy1s·tJkiestosoWInie do potrzeb redakcji, k'lÓTCIrówn:ocześnic wyr,aziła ODIE pod2Jiękowanie za poprawne
i termino.we opracoiwani.e dotyczące
etno<gra!fic-znych
muzeó.w polskich. Również dla redakcji "Ludu", przy;g'otowano obszeJ1Dą seniq materiałów do "Kroniki".
W zakresie działalnoś,ci informacyjnej
ODIE przygoto·wał

Kronika
i rozesłał

371

do ka,tedr etnograf'iIi, zakładów IHKM i większych muzeów trzy obszerne komUln~katy o ko.ngreSla.ch i kon.kursie.· Ró,wn'olegle PTQwadz.ono i;ntensYWlfie
prace d(~kumen'Lacyjne nad ruchem i życiem etnograficz.nym w kraju i za granicą, zwlas:z.cza w zakresie kartotek~ O's·oboi\\'ejetno.grafów, kartoteki muzealnej oraz
wystaw etnografJ1cwych ,i karto'teki materiałów
do biblio,grafili dolk1,lmen:tacji i informacji. Prace ODIE łączyły się także z organizacją działalności w zakresie słownika terminów .e.'t.:nOlgraf,j{;ZJnYJch.
Redaik,cja "Łódz.kic.h Studiów Et,no,g'rafiicz:nych" kOl1!cen'tnl'wała swą uwagę ,rua
pr.zygo,towa,nliu nowych zeszytów, z któryeh t. XXI wl1nien ukazać się w I kwaTtale 1981 r., t. XXII z.aw1erający materiały
etnografieZJne z regionu opoc:zYJlskiego przyg.O!to,wano i odidaruo do druiku, a dla tomu XXIII. pośWlięcOtrlegoregionowi
skierniewicko-łowickiemu,
skompletowano
artykuły.
Dla uzupełnienia
warto zazoo·czyć, że ,od ,kwiietmia l:981 r. u legi zmia,nie ,skład Red'<lJkcjii: zrezYJgnowała bowiem z funkcji sekretarza
mgr Irena Lec:howa, wóhec czego jej mieh'ce zajęła
mgr Ewa Karpińska, a jako redalktor,zy stanowlt;lka zajmują: prof. dr K. Z.a'Wlist{Jwic:z-Adamska i doc. dr .T. Kuc.harska.
Redakcja Dzieł wszystkich
Oskara Kolberga wydała do sierpnia 1981 1'. 61
tomów, w tym 25 z rękopisów. W 'osiat,nim roku nie ukazał się jednak żaden
z kolejnych tomów ze wz.ględu na trudną i staile pogar,sz.ającą się :sytuację poIskiej poligrafii. Pisma muzyczne t. 62, cz. 2 złożono do. d'Tuku ·na przeł10mie lat
1978179, a ich korekty
otrzymywano
partiami
od października
1980 r. kończąc
je przy .intensywnym wkJadzjie pracy w czerwcu· 1981 r. Podobna sytua'cja daty"
q.y Opracowania melodii ludowych t. 67, którego druk PWM przewiduje w 19821'.
Aktualnie w 'Opracowaniu redakcyjnym
znajdują się tomy: 37 - 38 Komentarze
cz. 1 i 2; 59 Mate'rialy
do etnografii
Słowian
Pd. i Za'ch.; 67/2 Opracowania
melodii
ludowych;
68 Utwory
instrumentalne
i wokalne.
W ll'kres-ie s-pi'alw,ozdawczym ró·w.nie'i. ,z powodu ograni.czeó pol;igraf1iczno-papierniczy,eh nie ukazały
się dal.sze wznowi,enua DWOK. Pań:stwowe \Vydawrudwo
Mu'zY'czne i Ludowa
Spóldzieln'ia Wyd,awn'icza wydały wła,s·ny.mi środka'mJi nJie'które wZDiowienia, CZl;ściowo nieste1y w zmienionym formacie i innej szacie graflicz.nej. Wydawrui'Citwa te
jednak 'ni'e bQdą raczej podejrriować więcej wznowień. Jest natoma:st na,dzieja na
wznoWlienie t. 9 - 15 W. Ks. Poznańskie,
których d:rwk Redakcja
DWOK zleciła
Zakładowi Graficznemu Uniwersytetu
Adama 1VUckie,wicza w P.oznaniu. W m'i;nionym roku spraW1O':zidawczymRedakcj.a DWOK za,końc.zyła etap .badaó problemowy~h. w'yni'k'aj~cych z umo·wy z In:styturl.em Situ·ki PAN, or.az podjęła kontynuację bad'lI) (w problemie określanym MR III. 5) "Pomnlik'i ku.ltury źródlem świadomo·ś·ci narodu");. Oprócz tego prace zes;połu Reda'k'cjii DWOK k.oncen/howały się
na inwentaryza'cjii materiału
rękopi'śmiennego,
przy,go!towaniu do druku Komentarzy, pracach
reda,kicyjnych, korekt.a'c~, u,zupebnien'i,ach. współpracy
z autorami
przygotowującymi
na':itl;prne tomy. Niezwykle s'kompllikowane i m'Jzo,l'ne jest przygotolWywanie os'L3Itocznej wersji Komentarzy
oraz inde;(sów, które, j,ak w przypadku indeksu do t. 62, utrudnia takż~ nierytmiczma praca drukaTll i nieterminowe dostarczanie
materiałów
przez autorów. Warto dodać, że wszystkie powyższe pracc' są wyni'ki-::m zaangażow,ania 9 praccoO'\vmików,z który'ch 5 O'sób jest na
etacie prac·owników naukowo-badawczych,
a pozostałe osoby pracują
w niepełnym wymi.arze g'odzin. Na pOlsiedze'n:iu w czerwcu Hl81l Komitet
Redakcyjny
DWOK rozważał m. 'in. pod,nies'ienie eeny DWOK i w tej spra(Wlie zwrócono
się do subsk.rybentów.
W przeciwieństwie
do poprzednich
wydawnictw
korzysttrliej przedstawia
się
sy'1.ua-c"ja"Ludu". W milnianym okresie ukazał się t. 64 za ro'k 1'980 i t. 65 za 1!}.81.
W przyg.otowaDliu jest t. 66 planowany na 19>82r., którego teka zOlstaia już skom-

372

"

Kronika

plelowana
i obejmuje, jak doitych<CZJas>o'We:
s.tudiia
roz;prawy, artykuły,
omóWlienia i materiały,
recenzje, pr~eglądy wydawnie:bw
cZJas()lpi,s'm,ikronilkę oraz ,,~n
memOI1iam".
Na koniec s!prawozdania
naleiy
poS.WH~c!lCjeslJC'Ze nieco uwagi
Oddziałom
i człOO1kom. W ó:kresie sprawozdawlC.zym Towarzy;SI1;wo posiadało
ZI Oddziałów,
za pośrednictwem
których prowadziło
szeroką działalność
statutową.
Brak aktywności iWy.kazywaly Odd:IJiały w Kielcach i Zakopanem,
dilatlego już na 55 WZD'
we W.I1Ocławiu padły propozycje ich 1'ikwidtac·ji. Po rozpaitrzeniu sprawy ZG doszedł jednak do wlniolslku, że należy dołożyć ws'zelk'ich starań, aby oddZJiały te reakty:wować, a innym, słablicj pnacującym, dopomóc w ożywi·cniu uch działalności.
Podjęto
więc uchwałę
o wizytowaniu
tych jednostek
przez członków Zarządu
Głównego i wyprowadzenira
ich z zaistn'iałych trudnoś'Ci. T,a,k więc dZlięl,i dr. J.
Kamockiemu,
który wizytował Oddział w Zakopanem,
nie zachodzi już koniec zno·ść jego likowidaJCji - powós'tiał tam no,wy zarząd, kJtóry wypracował
linię działania i plany na przyszJ.ość dla Oddziału. Również w :talku jest reaktywo!wania
Oddziału Kieleckiego, dokąd udała się dr K. Marcza.kowa. Oddział ten prawdopodobnie przemi·esie swą siedzibę do Radomia, w zWliązku z prorpozycÓą nowego
składu zarządu. Ponadto
członkowe Prezydiium i ZG wizytowa'li Oddziały
w:
Gdańsku i Koszalinie, Warszawie, Przemyślu,
R!zeszowie i Mszanie Dolnej. Inne
Oddziały będą w.iz)"towane w następnej kolejności .
. Ze sprawozdań
Oddziałów
i .sprawozdail
powi:zyitacyjnych
wyni,ka, że niektóre Oddziały mają duże zaległości z tytułu .slkładek członkowskich
oraz dZJiablności
sprawozdawczej,
rozliJczen io:wej i z,ałeceń ZG. Należą do nich OddZJiały
w: Lublinie, Przemyślu,
RzesZlowie, Limanowej
i Warszawie.
Zaległości i niej ednołity stopień zaangażowania
oraz wyników tłumaczyć
można 'L. jednej strony
dużą rozbi'e,żnośdą noś'ciową czlot11kÓIW(są Oddzliały liczące zaledwie' kilku lub
kLtkumas'tu czlonlków oraz bark-ie,,gdzlie i-ch iiIość docho·dzi do killkud:zieslięciu), z drugej natomda's,t str,ony róimy jest też stopień ich merytoryclJnego
przy gotowa,nia
i zaiJnteresowanila. Do najlepiej
pracują,cych
Odd.iiałórw należą: Oddział w Krako.wie, Łodzi, Poznaniu,
Szczecinie,
TaTuniu, Opolu ri Katowi.cach, prowa'dzące
poza .akcjami popularyzatoTsikimi,
także prace badaw,cze i edytonsk!ie, prowadzą
kO'lpo,rtaż wyd,awiIl'ictw Towarzystwa
(z:wŁaiszcza Krakow, ToruiJ, GdaiJik) i organizują konfer.encje .naulmwe.
Li'czba ,człon1'ków we wszystkic,h Od.działach według st3lnu na dziel'! 30 V 8lT.
wynoSiiła 972 o'Soby, w tym 9 członków hOf1lorow)"ch kra!jowy·ch i 10 członków
l:agra:nicznych OT>a.Z
6 członków zwy'c.zajnych Slo.ven.Slk.oj narodo·pis.noj spull'cnosJti
w Bra'ty:sła:w'i·e, z którym ,PTL ma z:a.wartą umDwę o wzajemnej
współ,pracy; ponadto jest jeszcze 4 c:złonków prawnych. Do analoglicznego okresu u biegłego roku liczba członków Towa,rzyst1wa wlzro;sła o 57 osób. W 1980 r. na Zjeżdzie w Krakowie nadano tytuł członka honorowego prof. dr R. Rei.nfussowi.
Wnrios'ki wysuwane na ost:a!lmim WZD i wynikające
z toku biC"i.ącY'chSipra',v
po więk,5zej częśd udało się zreaiizować, o czym była jużffilowa.
Między innymi u.stalono, że kOilejny WZD odbędzie się w dniach II - 13 września
19a1
r.
w Opolu, pńzy,g<J!tOWa:nyprzez ·tamt·ej-szy Oddzliał. Tradycyjnie
wię·c wszy.sitkie
s prar\.vo;ZJd
a.nLa, tj. ZG i' agend zos'tiały zaprezentowane
na WZD, a ninriejsZie, jako
zbioTcze podane do druku.
Barbara

Bazielich

Kronika

373

PROTOKOŁ Z LV:n WALNEGO ZGROMADZENIA DiEL:EGiATOW
POLSKIEGO TOWiARZYSTWtA LUDOZNAWCZEGO, ODIBYTEGO W OPOLU
W DNL<\CH 11- 13 WRZEŚNIIA 198:1 ROKU
57 Walne Zgr.ama!dzenie Delega'tów
Polskiego Towarzystwa
Ludoznawczego
otwoTzył Prezes ZG PTL prorf. dr hab. Franci's2lek Walkrod, k~óry witając delegatów przybyłyICh z różmych .stron kJra,ju o'na'z przedsltawti'ClieH m!ietilS!C'OIwych
wł.adz
Opola, zwrócił .uwagę :na wieloletnią
działalność
PTL na niwie rudoznawstwa
polskiego.
Po przyjęciu porządku dZliennego i otwal'cliu W'aLnego ZgrOlffiadJz.en1iaPrezes
PTL udzielii głosu P rorelktoTow i Wyiszej Szkoły Pedagogic:znej 'W OpO'lu, doc. dr
hab. F'r:a'nciszlkowi Markowi. W swym prz·emóWfieniiu, nacechowanym
wiel!ką serdecznośoią, na,wiązał On do podobnej i:mprezyz
pr:z.eszłoŚ\Ci,gdy w Opolu ooClJbyNalo się w roku J963 XXXVIII Watlne Z,gramadze:nie Delegaitów PTL. Wyral:i.ając
zadowolenie z faktu g0l5zc;zenij.aprzez WiSP delegatÓJw J::)ietżące.goWZD życzyl pomyśl.nych obrad i dOlbrewo s'a'mo.poClZuC'iana Ziemi Opotl.slkiej. Wyraził też przekonamli'e, :i.e ses}a naulkowa 'zorlganizowana z ins'pir.acji prof. dr hab. Do-roty Simon~des, przyc:zyni się do bJliŻlsze~o rza;pozmam'iajej uCZJestników z pfl'Jiblem,atyką folklorystyczną Sląska, a cennym dopełnieniem do tej wiedzy będ;zie wycieczka po Opolszczy·żnie, /ktÓ'rą zo[',ga'ni:zowalo Muzeum Wisi Opol.sikiej w Opolu-Biierkowicach.
Na propozy,cjez
'sali zebranti j'edinomyś'lnie powolali sikl,a,d :Prezydium, do
którego wes:zli: prof. dr Z. Jas~CiW'i'cz,dr A. Ko;watllS'ka-Lewicka, dr J. Bohdranowkz, dr .T, Bludiń~ki i prof. dr J. BUT'sżta. Na sekretarza
obrad pO'Wołan-o m.gr
U. Ko wal ews.ką. Natomiast
pI1zewodnictwo WZD o;bj'ęli: pr'olf'. dr hab. Z. JaSliewicz i dr A. Kowalska-Lewicka.
Jednocześnie delegaci powołali !komisję wnioskową w s!klauz'ie: mgr K. Antollowicz, mgr K, Kacz~o, mgr Z. Neyman i mgr T. Smolińskil oraz skrutacyjną w skladzie: mgr J, Jastrzębski i mgr S. Lew.
Zgodnie z § 22 Sta'tu:tu PTL, prezes prof. K. Wokwj, przelkaz.ał pr,zewodni,ctw.o obrad dr A. Kowal!sk1iej-Lewticikielj, która u·dzieliła głOlsu Selkre!tal"zow'i Generamemu PTL - doc dr hab. B. Bazielich, która odczytała protokół z ostatniego WZD w Krakowie w 1980 roku. Następnie rOĘ)oczęła się dyskusja, przy
Clzym przewo.dnkząca ,olbrad dr A. Kowals1ka-Lewicka podała, aby w pI1zyrslzloścli podcza:s pre.zeniOlwa:n!i.aprotokolu :informow.ać jednoczeŚonie, które z podjętych
w.niosików na poprziedmim WZD Z)O!stałyzr·ealizo;wa·ne, a które cze!kają na ewentualną realizację. W dalszym ciągu dyskusji mgr J. Łapott prosił o zweryfikowanie rzapisu w protokole odnośnie "Roku Afrykanistyki"
(1982) dodając, że ustanowi·enie jewo wiąże się z setną roc7ID.icą wypralWy S. SzoIc-Roguzińl.>kfieg·odo KamerUlnu. NaJstępnie pro'f. F.W,okroj
:zwródil u·wa'gę na niewlaśC!iwy pars:sus w pr{)tokole odnośnie jego llieoibecnośc!i na .WZtD w Kraikowie i przemilcze,nie treści
pism, !które zalinteresowarny wy!sloa·1na ręce W'iceprzew'ocin1iczą,cY'chZG PTL doc.
dr hab. E. PietralSz:ka i mgr M, Suboczowej, z prośbą, by ktoś z wymieniony·ch
zoc'hci'aI Z3i!>tą;pićgo w prze:wodn:idwie na W.zD w KJrak.owie, gdyż w tym czaS'ie marją·c wyznaczony pobyt z grurpą pol's·kiicih,nau!ko'w.ców :z:a granłicą (Wiochy)
ni,e był pewien terminowego
'powwtu do kraju. Dtla'tego słusz:..'1ąuwagę wniósł
podczas WZD w Kra:k,olWie dr W. Sau,ter z ZielOlIlej Góry, !Zapytując dla.czego
w obradaCh tego WZD nie brai udz6:ału przewod,niczący ZG PTL, o crzym WiC
ześniej [l!~kt z zastępców ulie uważal :za wISkazane podać ddldadn1ie del.egratom znanej im przyczyny absencji. Ponadto ptof. F.. W'oikroj po·~nf.oTmo,wał o zmianach
jakie zaiS:zlyw składzie ZG PTL. Wobec zgonu cżłoir1k'a ZG PTL dr W. JelŻ-Jareckiego w WarszaWlie, zgodnie z § 31 Sit,atultu dokocxptowamo z:aJStępcę członk'a ZG

/

374

Kronika

dra K. Ma.kuJ's'kii·ego!z Wars.zawy, a ·na jego miejsce jajko za'sięoPICG
członka ZG
prof. dr Z. Jasnewi'CJzaz Po.znania.
Z kolei uc'zc·zono ni.~nu'tą cis'zypamięć
zmarłych czł,onków Towarzystwa:
dr
W. Jeż-JareClkiego, prof. dr S. Bąlka ,z Wcr-ocławia, prof. J. Dygiewicza z Krakowa,
W. Widuch ·Z Przemyśla, O. PiiJwoI1·s.kiejz Mszany DoQnej, R. RiaJ;;ZiCzukaz Chelmna 'i Fr. K'O'sińskiego ze .Środy. Pr:zy tej okazji prezes ZG PTL przypomniał
delegatom o przesyłaJniu do reda1<:cjii "Ludu" krót·ki'ch żyiciorysó;w -zmarłych osób
z grana członków IPTL. Tworzy to bieżącą kronikę dziejów TO'warzy:stwa i ludzi z mim ·związaJny'ch.
W :kolejnym pUlnkcie obrad doc. dr hab. B. Bazieli.ch - Seikrctarz Gener.alny PTL przedstawiła
s:prawozd.an:ie z d.ziała~nośc'i To'warzy.stlWa l jego a.gend
za okres od wrze'ś'nia 19130 r. do wYześ'ni'a 10981 r. Naistępnie zabrali głoii Kiero·wnicy Sekcjoi: Prof. ,dr ,ha:b. D. Simon1ides - przewodn'i'czą'ca Sekcji Folklorystycznej działającej przy Oddziale w Opolu - poinf.ormowała zgromadzonych
o ważniejszych działaniach tej sekcji. Dr S. Chmielowski przedstawił działalność Sekcji
Muzealned z.a7Jnaczając, że w okre:»ie s.pl'awGzciawcc;>;ymSeKcja ta nie wniosła
sZJczególnegooży:wienlia
do problematy:k'imuzca,lnictwa
et'nograficZJnego. Intere'sująco natl,e sproalWo,zdańz obu selkcji wygiJądała prezent.acja drziałalno-ś'Ci "Koła Zai1nteres.olWal'lKulturą
Ormian" przy Oddzi.ale PTL w Kra.kowie, dokonana ;przez
dra J,anu:sza K':lm'oC'kiego. Koło to gromadzi przede wfszY'stk'im ludz'i pochodzenLa
ormial'lskiego
oraz os·oby interesują,ce
s,ię kultuTą ormi.ań.ską. Zapewnńcnie im
poprzez PoLslkie TowaI1zy:s,two Ludo:zmawcze możhwości
orga,nizacyjnego
działania w zakres'ie papulary:zacjli tradycji 'i kultury nar,odu ormiańskiego
jest bardzo
wysokie w ocenie ty'ch dudzi..
Po prezentacji
prac
poszczególnych
Sekcji; Specjalistycznych
działających
przr PTL, ,zabrał ,głos dr S. Chmielowski - Sikarbnik ZG PTL. Przedsta,wił on
stan .gospodarki finansoO.wej TQwarzy.stw,a za okres 1980/81 oma.wiając naj:w.ażniejsze PQzycj~ wymagają'ce da'lszego urealnienia.
Odnosi się to do proktyki o,płacanJia <składek, k,tóra wy'ka'Zuje dwżą niereguiJamO'ść. Dotyczy to również akJwizy·cji
i dy:strybuocji wydaWlIlJictw Towarzystwa,
kotóry,ch zasoby - w po.szczegó~nych tytułach - nie zmniejszają
się od paru lat. Stan ten wymaga pilnego zajęcia się
ze strony Biura ZG PTLi
przedstawienlia 'Specjalnego pro-gr·amu akJw;izycji wydawnictJw. SpralWY te (stanowią ważny element drz,iala1ności Towarzy>;;t'wa. W oparciu o nie Wy.d1iilał I P01Sikiej kkadem.i:i Nau'k ocenia aktYJWność we\\.'ITlętrzną T(;warzYSitw afiliowany.ch przy tym W)'ldziale. W ·kom;ekJwenc.ji rzutuje toOlila wiel,kość do,tacH budże'towych,
zwłaszcza lila dzialalno,ść
wydta;wni'c:z.ą. Stąd
też
'w zwią-zoku z zamierzeniami
ZoG PTL i.dącymi w ikierUlnku '''\wmoiWienia dJzJialalności wy'dalWnic,zej w :r,am.a.ch POiszczególnych serili, sZJC.zególmi'ewaŻITa iSIt'a.je.się
właściwa dy;s.trybu.cja publi'ka'cji. Dr S. Chm'i-e1ows'lc1iomówił ró,wnież projekt preliminarza
bu!dże'towego ZG RTL na 'wk 1982., IW k,tórym zna'lazły ;;lię wszylstkie
pozycJe fi:nal1lsowe, mające ,poldJsltalwowezna,cLZenie dIa statutowej
dziala:lnoś.ci To:WJaTzy,s.t,wa.
Po wYlsłuc.ham~u przed!st<lwioOlOych$opr,awOlzdtańgło.s zabrał pI1Zewodm.iczący Komisji Rewi'zyjnej ZG PTL dr J,anu6z BohdaJn<JIWIi,c,z.
Pnzedistaw.iając wynilki kontroli Komisji za okres 1980/81 wskazał w ,nich na praIWi:dłową (w ogólnych zarysach) dzj.ałaJ~TlośćZG PTL zarówno w s€!l1Jsieor·gani:zacyjno-f'inall1lsQlwym' }ak też
II1awkOlWo-po'Pu,la'ryza'cyjnylIl1.Zdalniem GIKR winna jrona'k naostąpić w prrz.yszłylIl1
.okresie aJk:tywli:za.c,j'aZarządów
Oddzialólw w diziała~nośC'.i na rzecrz syJStem.a1.r:czonego .opłacania składek członkowskich.
W opinii GKR regulacji organizacyjnych
wymaga sprawa dystrybucji
wydawniotw
Towarzystwa
oraz zmiana dotychczasowej polityki wydawniczej, charakterY'zującej
'się dużymi opóźnieniami, gdzie na 9

Kronika

375

serii wydawniczych
ukazują się systematycznie
zaledwie 2 tytuły, tj. "Lud" i "Li~rat'lira ludowa".
W. dyskusji nad sp-rawozdal!1iami głos zabierah:
prof. dr B. Jaworska,
prof.
dr A. Kuirz,eha-Pojnarowa,
mgT G. Sokaliski :i mgr S'. Lew. Były to jedJnaik głOlSY
·n chara:k'teI"zepytań,
na 'które udzieIal'i odpowiedzi:
dOlc. dr B. B.arz.ieI1ich,prod'.
dr D. S imoJrlidCIS , prof. dr F. Wokroj i dr S. Chm'ielowski.
W pewnym rz.wUąziku
"'-e 'spra'wamii ujętym1i w sprawozdaniu
Sekret'arza
Genera/mego
kOTeSpOiIldQ,wało
pytanie dr A. Kowabskie-Lewickiej
do"tY'czące zaproszeń
na kongresy
i zjaU:!y
na u,ko'we, }aJkie il1Jadsylane są na a'dres ZG ·PTL. ChodzHo m. ,un. o wyjaś'nienie
f.DTmy typowania ·do udzJiału w tych timprezach naukowych.
Wedlug udtzi,elające.go -odpowiedZii prof. dra F. Wokroja, dotychczasowa
prakty/ka w tj'lill zakre3ie jest
fonmą zapewni!ającą obiekJt)'lWlną ocenę kandydata
typowamego do talkiego wyj,az,du.
Doko'nuje tego ka:ż,doTdlZOWOPrezydium
ZG PTL. Pona,dto do u:s'ta:leń GKR nawiązał ·mgr A:ntoni Ku·czyński - Zastępca Sekre"tar.za Generall'nego PTL. l'ntere.sowała go kwestli.a u'st,ale!'l ja,klie GKR pOldjęla w odn.i·esien!iu do polityki wyd,awniczej TowarzYlstWia. W jeg,o opinii ust'alenia te .są wYIstarczają'cym dowodem na
stwierdzenie
zaJniedbań ja'k:ie w pOllilty-ce wydaWiniczej PTL załistniały w o~-ta.ti!'Iilch lO-ciu l.ata'ch (11970 - 19!80) i to nie "tylko ze w0g1~du na hamowanie
dz~ałalności wyda Winic:zeJjze rstrony Po'ls'kiej A:kademii Nauk i NaczellIl.ego Z'arządu Wy-dalwnictw, ale przede wszY'&tklim ·ze wz~lę.du na słabe zainteresolwanie
się tymi
£'Pra wami dalW'ny,ch władz TOlw.u'z)'lstwa, w tj'lill t,a.kż,e ,kornitetó:w :redaik,cy.jnych
posz'c.zegó1ny·ch seri,i wydawniczych,
które
są bardzo
:z.dea'ktualiZJOwa'ne i wymagają pOlw·ołania /nowych .5'kła'dów.
Po wyczerpalrllu się lis,ty dyslkutaritów, Pre21es ZG PTL - prof. dr F. Wokroj, przedst,a,wił \Nll1'ioseka przyjęcie ,spmwozdań. Dokonano tego poprzez jednomyślne przegłdsow,amie.
W·oblOc-zalkońClzenliapi er,wSiZ
ej części zebrall1:ia prowaid:ząca {):br>a'dydr A. Kow.a1S:ka-Le:wkka zarządz;iła prrerwę.
W międzY'cza~ie, prze'dlSltalWicieilika Odd21iału
Opol'sk1iego PTL, dr J. Ni:j,akow/5oka, podlała 'imforma'cję o planowanej
w)T,ciecZlCe
oraz
innych
sprawach
organizacyjnych
związanych
z pobytem
delegatów
w Opolu.
Po 'pnz,erlWie lP'Ilz;6wocLnictwo,o;braid objął
prof. dr hab. Z; Jalsiewicz. .Ta.ko
priZewodm'CJzący
~'.'-1
Wy'da"'~;'~~~
'>.Tak
. · ••··ł Za!k res Jell
..
.
.
. .
v '_
'VV~'"~~v-'l'
u' owej . PTL
.omOw'l
dizLał.aniia
()oraz podkresllł
k.cm~ec:zmO'sL ~'1 ~'
d f nik: .
.
.
. .
..
_.
.
•. - ~D~zefilla ZaJ£a, Ul ,c'J,ono-wama dZlałalnoSicl wy;d:alWlru.czeJPTL, .k10ra J'~~ to wic:ze~u.:; 'S:twierdz'ił mgr A. Kuczyński,
ZJnaljduje
$lG w krytYlczmeJ sytwacJI. W'obec takie!go ~","... rz.""7y
zda .
f J I"
.
. "
nle.rn pro.
aSleWIoz.a, i,S"tnieJe po"tnzClba szczególnego lPotrakltowan1ia tej 6pra •.- b
h.
"
_,...•

h
.. kt·
.
k
.
. "l. Y UlCronlC Pf'Z""-I
likwidacją
tytuły po:szczegolnyc
senl,
ore me u azuJą SIę Ul->_;"'m od 9-ciu
do trzech la1. SYJtuacj'a ta iW)"ma.ga u.por,zą'dkowani.a pmcy Bium ZG Pl '-' , pC)wiąz.a'nia go kiśIJ.ej ze sprawami
pl'ugramowo-,oTgan1lzacyjnymi.
R.a<:jonallllym roz'WIiąZJan'iemw 1ym przYlPa!dku <byłoby ZlatTudnien<ie na etade Sekretarza
Generalnego PTL, bOlWliemtzw. :&polecZJnafu:nktcja z wyboru nie polZ.wala na pełne włączenie się do działalności
TowarzYlstwa ze wz:ględu !Ila ro.zlilcz.ne 'o<bowiąZiki zawodowe osób, dołtychazaJS spna;wują'cych te fUIIl!k:cje.Sprawy 'Le wj'lillalgaJją jeidnak 2lffiiany p06'tanawień Statutu,który
jest w 'przygoto.wan~u.P.01Iladt.o, ZJdamliempr:olf. JasieWlicrza, należałoby
z członków PrezY1diuan ZG PTL wy1ZJna.czyć ooobę od!powiedzialną za sprawy wy'dawnicz'€, która przeprowadziłaby
'odpowiedni'e r021ezmaniie
co do możl'iw.ośd 'wy.d:a!waln!lap~sZC'zególnyc'h serii. WYlPoWliedź tę po:didaJno pod
głosowamie delegatów, którrz.y jedino:m1!a.=lie ,opoIWiedzieli s'ię za tatkilm jej 1'0'zWiiąz.aniem.
.
NaJstępnie prowadzą<:y zebrolllie pr:z.edstalwti sila:n prac zWliąm:ny_ch z pr:z.y-

376

Kronika

gO/l;owaln1j,emlI1owego Istatutu PTL. Ostatecznie
zakoóczenie
tej :kwe:stii opozma
S<ięz powodu maJnkamentów w bieżącej pracy c'złml1kó,wKOIffij,sj~St,atut'C}wej, wybranej na W,ZD we Wrocła~u
jesZC'ze w WHO r'oku. Proa'ca tej Komisji jest OIpieszała i wylmaga na dzieó dZJisiejlszy rz.alktyw'~zo:walI1ia
"ta'k, aby nowy !statut mó,gl
być przedłużo'ny .do zatwierdzenia
przez kolejne WZD w 1,982 r. Pr:zy tej okazji
podać ró,wnież uaJleży małe za'interesowanie
s'ię Zarządów Odldzjiałów sprawami
opracowa'nia nowego Ist,atultu Towar,zYls'tiwa.
W ożywi,óne;j dyisku'Siji ZJabr,ali głos: mgr J. Łalpott, dr A. Ko,walska-Lewicka, dr K. MakUi~slki, prof. dr F. Woklroj, mgr A. Kuczyńs,ki, prof. dr Z. J,as'iewi,cz oralz przewodn1cząca
Keomisji Statutowej
dr K. Marc!lakolwa. Z wypowiedzi
tych wymiikała w :sposób jedinoznacz:ny sprawa waŻ[lo'ści 'OIpraicolw:aniano,wej wersji statutu, wobec Powyż:slzego postanowiono,
że w miesiącu pażdzienni1ku odbędzie się w Łodz~ jes21cze jedno zebranie Komisji Statutowej,
na którym os,ta,tecznie zestawione zostaną 'WszY's,t'kie popraw:kist,atutu,
proponowane
do prrzedyskutowalI11ana nas'tępnym WZD w roku 19'8'2.
'
Oprócz wYPolwliedlzi doty,czą-cych SItatuitu, d)oskutanci wYPOlwiadal'i s~ę także
w sprawie d:zi,ał.alJnościnOlW'oobranej RadyWydawniczo-Nauko.wej,
stojąc na etanO'w:is:ku, żeiS'toitnie
zespół takli mOIŻe przyczynić się do ożywien1ia działalności
wydawnic'zej
PTL. PCJlst!aJnowiono spra'wę nowo obroanlej Rady Wydawuicz.o-Naukowej, pod kierownictwem
prof. dr Z. Jasiewicza,
raz jeszcze rozpatrzeć
na
plenum ZIG PTL, przyjmują-c jednolcześnie przegłosowane
pnz.ez delega'tów ulsta:'
lenie, że przedmiotowa
Rada podlegać będzie decyzjom ZG PTL, nie stanowiąc
nowej placówlJd,' kltóra podlegałaby
wyłącznie decyzJjom WZD PTL.
W daLszej kolejności
obrad prof. dr Z. J'aJsiewl1cz zarządził odczyta'nie przez
przedstawic:ieJi Oddziałów PTL spm'wozdań
z działalIności, a talkże planów Ina
okres bieżący. Sprawozdam,ie t,e składali
reprezentamci
OddZJiałów w: Mszamie
Dolnej, Łańcucie, Sanoiku, RzeslZowie, Kraikowie, Lu:bUnie, Wans!zawie, Łodzi, Wrocławiu, Po,z=niu,
Toruniu, KOlsza'linie, SZJczecimi·e i Opolu. Referujący
sprawy
dZJiałalności Oddziafu PTL w Szczeoinie powadomił
zgro:maldzolny,ch, że tamtejszy Zarząd UlchyrrIł swą decyzję zorgalnizowania w 198Q· rOiku WZD w S0Czec'inie
i trzeba by pomyśleć o przeniesieniu
tej imprezy do innego ośrodka. Przewodniczący obradom proli. !dr Z. Jalsliewicz ponalWlia przy tej okazji WIniosek, aby jedna'l<"
b
.
.. l po d'Ją ł S,lę
"
, .
.
W7T"
l
U
1982.
S·lzc,zec~n dotrzyma ł ZO'oWlą,zan
zorgamlzowalma
. .
.
. h dl'e~ega'c'l 'sZJczelCln1scy
..
. z"'"
d ~> .JO •• eU'1 s~ę Jedina'k na przyPo dłuz:szyc.h
wa h :uuac
nIe
'"
.. W O'b ec powy'Zszego
.
się sprawa
wyboru nowego
Jęme
teJ propozycTl.
alk't" ~'--", stała
.
. .
D r S . C'h,mle
. l'OIW:S'
'k' __ł"1"oponował J3;ko mle]:s'ce przYiSzfego \VZD
mIi•'C'Jis.caWZD
'.
. . k . - .~,Il!sCYnie mo'gli jednaik podjąć decyzj:i, belz 'PorozumieK osza l"'lin. D
. el ega.cll
"
+'J
lni człon/kaml Zarządu OddZIału w Kolsza,1IlJl1'le.
Wobec me ruk:tuma
s'1f~ Z pozO's .
i11nn~~.'--J propozycji dr A. Kowalska-Lewilckazapr,opolllow'ała
jako mliej:sc{~przyszłego WZD rejon Orawy. W'iękISZO'ŚĆ
obecnych przY'ki1a'snęła tej propozycji, jednak brak było olsoby z tamtejls:zego terenu, wobec czego sprawa zOistał.a przyjęta do ewentualnego
uzgodnienlia tej propozy'cji z zairrteresowalnymi
w OddZlilaJe
kwk,owskim PrI'L.
W dallsz.elj dy1skiu1s,j1i
za:bmł głos mgr J. Łapott z Oddziału PTL w SZJczecinie. Zapozmał 'on delegató'w z projelk::tem Wypra,wy AfrylkalnilstycZII1ej, k1tórą Oddział wspóllnlie z MUlZeum Narodowym
w SZlczed:nie zamier:ZJa zo'rgan~wwać dn
Kamerunu. Je:dnoclześnie podał, że w tej sprawie OddziałzwrÓicił s~ę do ZG PTL
z prośbą o wY'rażenie zgody naoltwlar:cie ikonta, do gromadzen/ia dotac'ji l': i.rustytucji wls.pierająeych wypnawę. Zgody takied OddzJiał nie otrzymał. Jest to, zdaniem
mgra J. Łapotta Is,ta:nowis,ko, kitóre nie wynika ze względów fO'l'malnych, lecz
z uwagi na osobowe upr,zeidzen1ia Prezydium
ZG PTL wobec o,rgaln:irlatorów wyW

'U'1\.

1

()O.









Kronika

377

pmwy. W S!pra.wie lej wy:powiadiał s'ię dr S. Chmielowski - skarbnik ZG PTL.
Stwierdził on, że PrezydiJum ZG PTL pow;iadomiło .pis'emJnie Odd(Zi'ał w S7.CZecdme o formaąnych .przeSlZikodach w p.rzejędu funkcji współorga.ni,zato'r«l wypr"lJwy,
mające:g·o g,rollnadZJić,na ,swym k'oncie dotalCje jlnlSty,tulCjiW1SpierającY'Ch.W tej sprawie btnieje
jedin'ozm:acznie negatyWna
opiLn~a Bliura F:i=s-o,w.ego Poil.sikiej Akadem~i Nauk. PTL j,ako dDiolw<.lne i :zależne od PAN muiSi :się tej decyZJji podporządkD'wać. W sprawie tej rzabrał rów/nież głos ,prof. dr F.W'Oikraj, Mór y podał, że w alk:tua-I1nejJSytuaoji finansowej
k!raju, sta.nowi~ko PAiN wyraż,one 01S0bilicie wobec prezesa ZG PTL. kitóry .powyższą sprawę pr,z-elkazał jej do walkce,p'tDwania, j.cst st,anowi'sk'iem negatywnym
ze względu lIla akit'wa1Jną,trudlIlą sytuację
kraju i w najbl:i~szym okresie przedJslięwz,ięcie 'to nie rokuje sza'l1JSpOlzylty;wnego
zala1Jwie,nia.
Uzmlają'c złożone wyj.aśnaem'i:a za wyczeppując'e,
ppolW,adzący obrady prof. Jasiewi,oz wyłq;czył 'tę iSprawę z da1srz.ego ro<zpa1tTywalIlialIla forum od'bywają,cego
się WZD. a wobec wycllerpan1ia się lliJsty dysku,tantów udzielono gło·su przew'odJniczącej Kom~:sji Wui'osokowej mgr Z. Neymanowej, która przed:s'taiWdłialuźno zebrane opinie i "MniO'skii,nie ma·jące jedna'k charaklteru dokumelntu j,a,k1ipowinien
być zatwierdZ!Onyprzez delegatów, a ponadto nie uwzględniający
wszystkich spraw,
które po·rulszane były podczas obrad,
W tej sprawie za,brałzdecydo:wa'n;ie
głos Za.st'ępca Sekret,arza
Generalnego
PTL - m.gr A. Kuez.yńs'ki, wyraź'ają,c zdzJiwiem1ie,że Kom~sja W,ni,osk'owa zdecydowała ,się na p.rzed:sltaw~enliedelegatom tak źle przyg'o,iowanego dO!kum.entu, klóry ,stoi w rażącej dyspropoTJCji z tym o czym mów[.}i delegacji podczas dyskusji,
zwŁas'zc-za IW -odJn'iesieruiu do spra,w wydawniczy,ch.
Zwródł .przy tyom uwagę na
fakt nieo<beC1l1oQści
na sali wSIl.y.sltkkh członków Komisjii Wl1'ioSlko!W-ej
omz Sełkretarza Genera1'nego PTL - do,c. dr Barbary Bazie1h:h. Ponadw Z:a7IDaclZył,
że brak
Jest quoTum., wOlbec czego proponuje przprwdC obrady i zwołiać je w nastę)pnym
dniu przed sesją naukową. Zgodni" 'L. wnioskiem 'zebranie zostało przerwane, a Komisję Wnio!skową 7-N>cJ'wiązano do przygo:towam.i.a nOlwej uchwały,
ze sz:czegóJ[W-'
l>'''~blędJnleniem s-pr-aw wydalWlll:iICz)'lch,które IW dzli·ała'1no'ści PTL stanolwiią
zagadini'e'DIj'eoQwylją.tkQIWymznaoc;zeniu,
W dniu 12 września Hli~1roku, a god'l:in:ie g-tej, wszczęto drugą część obr,ad.
Prowadząca
je dr A. Kowal'SlIro-LewiJok;v proponuje,
aby raz jeszcze wrócić do
spr,awy miejsc:a przyJszłego WZD, bowiem na wC'zor-ajszym pos'ied:ze:niu nie zapa,dły
w ,tym pr:ze<dmi,o,c'iewiążące decyzje. PT'(yf. WO'kroj pro,pOlTluje, aby kolejne WZD
:JdJbyć IW Łańcuc'ie lub rw RzeszO'wie, z sa/lii padają też inne Wlnii'oski, W'szys,t'k'ie
jednalk oJkazu.ją się nierea'1ne. Przewodnkząca
obrad ppop()J!1u'jedele~a;tom do przegłosowaniia wnios,ek, aby miiejlSlce przyszłego WZD pOlZolsJtawićdo Wyiboru ZarządloWii Głównemu :PTL.,WniO'sek .zols,taje przegłosowany.
Z kolIeii ud'zielono głosu KomiJsji Wtni05,k,owclj,(IN imienJiuktórej
- pOlnowInie jak dnia popI1zed!niego zabra~a głos mgr Z. Neyma1no.wa. Przedisltla,wiono proljelkt Uchwały W,zD, w której
na plan pie,r!W5zy wysunęły
się zagadnienia
politylki wydawniczej
Towarzystwa.
Stwierd.zono IWniej między 'innymi,że
w okresie ostatniego dziesięciolecia zahamowane zostało wyldawaJnie więklslzo,ści tyltułów (ser'ii) wydawn'iJczyoh PTiL. Przez to
PTL utradło moźliitwość pełinej l' earli'za,cj;iswej funk1cji, nau'ko,wej i popularyza,torslkiLej.Nauka i kul'tura poiska poniosły straty naskute:k
braiku ważnyich !puiIYl~kaCli o tematyce e!l;nogna.iiczmej. Stąd !też WiZD wzywa Zanząd GłóWlIlY do podjęcia
prac zmier:zają'Cy,ch do zi:nlensY,f~kowa,.nJa dzi'ałalności wydawn\iJClZej.a władze P AN
i liJnsif;y!tU'c.ji
ku-litura1nych do udzieleruia- P-dlskiemu TowarzY's1:wu L:udo=lWCzemu
pomocy ,w tym z.a'kres'ie.
Po pnregłoo<JIwa'niu u'chwaia zo.sJta1oa,przyjęta, 0. zabierający
gl()ls w tej s'pra-

378

Kronika

wlle prof. JaiSiew,k~z, .który Qbjął pnzewodni'dwo
Zjebrania, raz jes7Jcze podik'reś,hł
walgę spra'w wyida'wniJozych oraz weZJwał praoolwnilkó,w naukOlwyc.h róż-nych m-o
5itytu'cOdomz wsz)'lstk1rch członków PTL -do składania
do ZG iPTL propozycji,
zkJtórych
w, ,prz)'lszłościi po,wst,anie pllan wydawniczy.
Jedtnoczes.n:ie podziękował
priof. dr D. SimolnJiJdes 'za zorgalni7JOIwanie 57 Wallne-go Zgromadzenia
Dellegatów
i rudzieLił głosu pl' ezeso,wi ZG P'TL. Przemawiają'c
Ind ZJa'koiJ,czenie WZD proJ,
'Wdkroj p oldtziękował .golspoida,r'zOImWZD za miłą i ,sendeC'Zmą a't.mosferę, ja1ką potr:afi:li s!tworzyć po:dtclzarsIpobytu delegatów w OpoIu. Czuwlał nad tym cały sztab
lud,zJi 'miejlscowy'ch, delegatom
częm.o nieznanym,
a tak Isprawln:ie !prlacuj~cych
paid kierowrna:ctwem prof. D. Simonides.
Ten tl'ud ponies'iony przez nich przy
orga'nilZa,cji WZD ź.g'romadzeni delegaci nagrodz.>ih długo nie mdknącymi
olldaskalmi. Na ty,m '57 WZD PTL zakończQno li ro:z;po,częto zaprogramolwaną sesję ndulkową.
;..*:~
P;r,oitokoŁowała
mgr UrszuLa Kowalewska

Odidzliał PTL ,w apolu

Pr,zygotował do druku
Z-'c.a Selkr6t1ar7Ja Generalnego
mgr Antoni

PTr;

Kuczyński'

UCHWAŁA LVII W,ALNEGO ZGiRDMADZEiNlIA DELEGA,TOW
POLSKIEGO 110WARZYSTWA LUlDOZNAWOZEGO, OBRADUJĄCEGO
W OPOLU 'W DNIACH li -13 WRZEŚNI,A 1981 ROKU
57 Walne
Zgrom'ald!zen1ie Dplegatów
Po,b;kiego Towarzystwa
Ludo7Jna,wczego
oibr,adujące w dn!iach .11 -13 wrześnu", 1981 ,rdku w Opolu, po s7Jczegółolwym zapozma,niu s.ię Ize spr''alwmz:daniem Sekretarza
oo,",pral'nelgo PTL, prot,olkólem Głównej KomiJs-jli R,ew,~zYd'nej,Ispr.awozda;niiem Ska.rbnika Z'b rTf. oraz ,po wysłuchan~u dYlskulsji 'i rOlzpa!tTzen!iu wniios<ków zgla'"z:a.nych przez Oddziały :J:->'''' ~"-";órdza, że:
L W okresie
s'pra,woizdawczym naiSltąpiŁa7Jnaczma a'k.tylwli·z'aJcjapr'el'cy ZG PTL
i jego a'gend:'ltwarzając
.warunki dio pe~niejs'Zjeg'o ro!zwoju dzialalnośC'i mery tory,c;7Jnej i orgaln!iza'cy'jnej Bol-slkiego Towarzystwa
Lurdozmarwc:zego. Tym s'amym
.sku.teczniej
upo'Wlszecl1Jni,ania !Siię w kręga:ch ,C'zlonk'Q1W1skiich
PTL działalino,ść
Pr'zyczylniJając'a ~ię do zna'cIZJniejoslzeg1o,
aniżel]i to miało m\iejsce dotychc7JaJs, rozw:ijaniia rÓiżmy1ch,fonm pracy na rze1cz ochrony zabytków
kurtury
l1udowej,
d:2'Jialalności badawczej ,i dokumenta:cyjnej
oraz porpu'larYlzat'ors1kiej.
2, Rezulttaty oSlią'g,ane :pn7Je'zPTL w O'kres'ie iiJs1mienia we wsZylsitik'ich dziedzilina,ch
\Statutowej
d:ziałarllllo'ści stanO'w,ią naj!lepsze potwierdzenie
słu!sZIlIOści przyjętyich w laita:c,h pdpnzerdlnich ,plarnólw d2'Jiałania na rzeCiZ ochrony dóbr kultury
luido'wej, d!z!ilała,llllości ,pOlpularY2'Jat'ons1k:iej,
naukowo-badawczej
i edytto,ns'kiej.
Uizma'jąc słus1zmo:ść startl1tiowy!ch 'pOls.t:anowlieńodnoszących
s'ię do różnych sfer
d!zi,alalllno'ści P'o'}sikiego TOW,'a'11zystwaLudo7Jnawczego, 57 W'aJI'ne Zgro:mardzenie
Delegatów uznaje, że należy w pełni kontynuować
tę działalność, podejmować
nowe przedsięw:zJięcJia wZJbogacające rangę i oS'ią,gnięc'ia "Aoils'kiego TowarzY'stwa

LudoZJnawclZeg<o
.
3. WaŻID)'Im'·elementem
d!ziałalno:ści. merytoryczno-.naUikowej
Poil:s,kie'go To'warzystw,a LUldo1zm'awC'zegojest prowaid'zona <od szeregu lat działalno'ść wydalwnicza.
W okresie lat 19m2 - 19180 dZJiaŁaJlnośćt,a ZJna,clznie olsŁabŁa nlie tylko Ize względu na <CJlkreśloneogranrczenlia ze str,ony Pol,s;k!iej Akademii Nauk oraz Naczel-

.I

Kronika

379

negQ Zar<Z.utu Wy.da'Wll)ictw, ale .pr.zede ws'zY'st.kim ze względu na małe zainteresowanie s'ię IspI1awami wyda'wn:i.c1zymi redaktorów pQlS1zcrz;egó]Jllych
serii. Dlatego też WZD zobowiązuje ZG PTL do rea'ktywOwaiDiia pebnej dzia~alności wydaWlnieozBj Po'19kiego Towarzystwa
LudolZnawczego, dibając o tn, aby nic nie
u,ronić z dJoItyc'h'czasowego dorobku w tym za1uCJS:ie.
ł. Ze względu ma to, że IkOtiegia redalkcY'jne pOlszC'ZegÓ'1lIly.c·h
serii wyuawniczych
ZG PTL ISą moonu zdeaktualizuw,ane,
ZG. PTL w porozum:ien1iu z Radą Wyda,wniczo-Nau'kO'wą .podejmie stosowne działania na rzeclZ powołaJn:i.a nowych Jmlegiów red.aikcyjnyc·h troszcząc ISię () to, aby w ich ;;rkladlzle z:naleźli s:ię między innym:i !Ci 'spośród 'członków PTL, którzy po:siadają duże dośrw1aidczem.ia
w zakresiie prac red3Jk!cyj.ny,cohOI'ta'Zzmają się ,na .poaityce wyda,wnlczej.
5. Zarząd Główny Polskiego TowaI"zyst'wa Ludoznawczego
wspólnie z Radą Wydaw.ni·c:zo~NauJkową Isporządzi na r·ok 198'3
plan
w yda;wniJczy Towarzys'twa
i przed;s.truwi go d·o zat'w:ierdz.eni·a do Dzi'ału Wydawmic-tw .i 8'ihlio<1;,ek'Polskiej
Akadem.ii Nauk. Niezależne od tego podejmie
stosowne
prace O'Dganizaeyjne
i wyzna,c'zy Slpuśród czh;lrlIków Prezyd'ium ZG PTL o:soibę od'Powiedzia,lmą z.a
c:ałoklszta1rtpo!'ityiki wyda,wlllk:zej Towarzystwa.
o. Istnieje konieczność wzboga'cenia informa,cji pub'licys,tyc:zme'j dO'tyclzącej działalności PoLskiiego Towarzystwa
Ludoznawczego w 'k,raju i poza jego grarnka'mi,
a także szcrszegopopularyzow<lJl1'ia
w czas opi:smach ogólnokraj~}wych oraz regi(}na,~nych problema'tY'k!i el.lnogra:fi.cznej, w tym również prezerl!towani.a p():~t'ad
histor)"cz;nyeh 'Zwią'Zany,ch z hi:st-onią etno,graf.jj np. Z. Gloger, W. Pool, A.
Chę!Jn'i.k, J. Ozetk:anaw3'k.i, -'\. Fi:s:cher i 1runi. W tym celu ZG PTL podejmie
okreś'lone· za.dania org,anrza:cyjlne i zaibez;pieczy .pełną ich rea'lizację
poprzez
działal1ność Ośrodka Ddku.men'llalcj.i i Inf,O'nma'cji Etno'graif1cZil1C'jw Łodzi.
I.
ZaDządy Odd2Jiałów PoLs'kiego TOlw,arzy's'twa Ludo,Zinawc.zego oizbo,wiązane są do
na:d'sył<lJnia,na adres redakcji
czasopiJsma "Lud" not,eIk bi:ograficlZlnych zmarły·eh czlonJków P,olls!kiego Towarzyst.wa Lu dOZJnaW!czego,W ten :>po:só:buchroni
się od :zalpomn:ienia wiele iJs1otnyc'h dla historii PoIsk'ieglO Towar'ZylSl!;;waLudoZJllJa'wczeg.ofa'k'tów ,i zdarzeń, ,a ta'kże osobistych
zasług dkreś>lomYlChPo.sta:c;
:z T,o'w.a'rz)"sttwemZJwiązaJnY'ch.
8. Zarządy Oddziałów PTL powin:ny podejmować
na swoim terenie działania inicjatywne na rzecz upowszechniania
wiedzy o kulturze ludowej :poprzez org.ani'zQwanie różnego Todzaju sesj,i nau.kowych i pO'Pularno-m.au'k,ow)"ch, k,oDlkursów oraz wystaw. D.ziala1:ność baką ZG PTL będzie w/spierał merytoryaznie
i finaMo,wo, '9tosOWJniedo po,sia.danych możil:iwo~ci.
9. W 'oc'en'ie Głównej Komi;sji Rewi'zyjnej
Biuro ZG P.TL nie prOlWad:z;iralojOlna'lIilej pohtyki ;a!k!Wizy.cy'jnej dotyezą:cej posiada:ny'Ch ,na skI,adz.e maga.zynowym
zapasów własnych ;wydawnictw. Stąd też ZG PTL zobowiązany
jest do zaktywizo'w,a:ruia tei.i działaJlnośc'i, k1óre,j rezuLtaty £iJnansowe w11nny być dkreślOlile
w przyjętym ',nb. począt'ku roku płalnie wpływÓ'w z tytułu
sprzedanych
wyda'wniclt.w:.
,Walne zgromadzenie Delegatów przyjmują,c powyższą Uchwałę wyraża przekonanie, że pełina realizacja. zawartych w niej postanowień przyczyJni się do dalszej ,alktyw,jZJacUi,pra'cy !Polsikiego T,o.warzY\S1w,aLudozna'WIczego w o'bsz3.r:ach 01'gani zacy j1l1o-meryitory'azny'ch wynikający'Ch ze s,tatUltu.
W,alne Zgroma.d'Zem.'ie
DeJ.ega1ów Poi,slk'iego T'Qlwal"zysoiwa
LudoZJUiawczego
Opole, dnia 12 września

1981 roku

380

Kronika

ETNOGRAFIC~E

WYSTAWY

CZASOWE

WOJEWODZTWO

ZORGANIZOWANE

WARSZAWSKIE

W 1980

ROKU

STOŁECZNE

M u.z ea

Wa,l' s z a w a, Mu:zeu:m Azji i P,a,cyfiJku
,.Sztuka rękodzie1ni'cza Afganistanu"
Scenar.iusz: Z. Ananicz, oprawa plastyczna:
M. Janiga.
79-styczeń 80. 155 eksponatów. Katalog, plakat.

Ekspozycja:

listopad

"Tkanimy Indcxnezyjskie w Zlbiorac,h Muzeum Azji i Pat:ytfiku"
Sicemariulsz: M. Wrońska, oprawa pl:astY'C7.ll1J'd:
K. Bur.n:atówi:cz. Ek1spozy{;
ja : łuiY-lIT1a,r,zec.
50 ek!sponatów. Kata'lo'g, ;plalkat.
"Ceramtka

doliny Kathmandu"

Scenariusz:
Z. FHars'ki, opI'la1wa pla'styczna:
piec. 240 eksponatów. Kalt.alog, pla!kait.
"Ludowe

M. Jan'iga.

Bk:spozycja:

maj-li-

Malanstwo Indii. -Benga:!, 'Bihar, Orissa"

8cenalr,iuslZ: J. Suliga, oprawa plals'tyczna: T. WaHer.
-październik.
130 eksponatów. Katalog, plakat.
"Rzemiosło Artysty.czneNo·wej

Elks'pozycj'a: wrzesieil--

Zelandii"

Scenari:u:S'z: J. S,zelegejd. {~prawa plastyc:lJna: M. Janiga.
nik-listopad.
90 eksponatów. Katalog, plakat.

EJkspml.ycja: paźdZJier-

"Etno:graJfia ii sztuka Oceanii. Ze zbiorów Nicola,i Ni'ch{JU'touchkine"
Scc:narliUls;z:N. N. Nkhout.oU'ch1k.ime, M. Wrońs·ka, Oipra:w.aplasty'cZlna: M. J.aniga, konsultacja
naukowa:
M. Bero. EJkspO'zycja: paźdz.ierniik-'listopad
w
PańJ9twowym Muzeum Archeologicznym
w Warszawie. 400 ektSlponató,w. Kata'log, plalka,t. W'~półorgani'zalor: PańJstwowe Muzeum Arc.heologic:zme w Wa'r5Z>aiWtie.
.,Z przeszło9ci Mongolii"
"SceD<l'riulSz: A. La1tu:selk, oprawa pIa'styczna: M. Janiga.
pad 80 - [ulty 81. 320 eksponatów. Kat'a:i,ag, plakat.

Ekis:pozycjn: I1sto-

W.a r s z a w a, ;P,ańst:wowe Mu:zeu,m Ar.chealog'i=e
"Etnograiia.i

S:lItuka Oceanii. Ze zbiorów Nicolai Nichoutouchkine"

patrz: W,artszawa, Mu'zeum A'zji i Pacytf~ku. ,
"Checras -

Dzieje Inkas~kiej Prowimcji"

S:cenar,iuslZ: S. IWamJiiszeWlsiki,A. KrxCliuows.ki, opraM'a pla.s:tyczna: W. Ławry:nowi'C'Z, M. ZieLińJska. EkspozY'cj'a: 22.09 - 1'5.1'1. 200 elksponatów. Folder, pIaka,t. Współorganizatorzy:
Ministerstwo
Kultury
i Sztuki, Polska Wyprawa
Naukow,a'iW Andy.
War 's IZa w a, PmllS'!lwoweMuzeum EtnOlgrabc:llne
"Przes'Złość ,i :teraźniej-szość NaTodów Azji Środkowej
Sc,enariulSlZ: B. Z. Gambur,g,

i KClizachstanu"

M. D. Penl:iJna, komiJSarz: E. Pachciarek,

A. Ko-

Kronika

381

nawa!ow, oprawa plas;tyczna: Cz. ŁącZ!ka. E~po.zycja:
4.0:1- 24.02. 400 eksPOl1JaJtów.K,aitalog. Wspó!or,ga!nizator: Państwowe
Muzeum Etnograf.ii Narodów ZSRR.
"Mola -

'Dkaniny Indian Cuna z. Panamy"

Scenariusz. i komentarz:
T. Walen.dziak, Opra:wa plastyC'zna:
M. Michalak. Ekspozy,cja: 15.01 - 10.02. 101 eksponatów.
"Archite-ktura

Kl.

GOitowiC'l6,

wiejska Francji"

Sceonar.iu.sz: N. V. Radot, ·komentarz: .T. K. Ma<kulski, oprawa plastyczna:
M.
Kosek. E'klspozycja: 22.02 - 22.03. 60 plansz fotograficznych,
folder. WS'PółorgaJ1iza,tor: Wydział Kulturalny ,i Naukowy Ambasady Francusokiej w Wars:z..alwie.
"Kultura

Afganistanu"

Scenariusz: M. Sztr:anJtowicz. Ek:spozy,cja: 19.01- 2.03 w Muzeum Śląska Opoilskiego w Opolu. 116 ekspo,natów. Kata.]og. W'spółorganizat-or: Mu:zeum Śląska Qpolskiego w Opolu. Ekspozycja: 15.03- 31.05 w Muzeum Ziemi PrudnicKiej. W.spólorg'anizatO'r: Mu'zeum Ziemi P!'udnickiej.
"Sztuka Inaiwna w Polsce"
ScenariU!sz: M. OlGdz'ka. Ekspozycja: 1'1.02- 8.03 w Muzeum Pomorza Środkowego w SłupsIku. 1-50 eksponatów. Wspólorganizator:
Muzeum Pomorza Ś,radkowego.
"TRADYCY J-NE STROJE ŚLĄSKIE"
ScenariusiZ: J. Koszul'ska. Ekspozycja:
12.02- 2B..02 w Klub'ie
skiej Woli. 95 eksponatów. Ka~alog. Ws!pólorgan:izator: Klub
skie,j Woli.

MPiK
MPiK

w Zduńw Zdut'l-

"Broń ludów Pacyfiku"
Scenariusz
i oprawa plastyczna.
B. Kohutnicka.
Ekspozycja:
21.02 - 31.03
W Muzeum Ziemi Rawskiej w Rawie Mazowieckiej. 68 eksponatów. Współorganizator: Muzeum Ziemi Rawskiej. E'kspozycja: 23.05 - 31.07 w Muzeum Okręgowym w Białej Podlaskiej,
110 eksponatów.
Ka,talog. Współorganizator:
Muzeum OkrGgowe w Białej Po'dlu5kiej.
"Indianie

Kiczua -

Gó:rale Peru i Boliwii"

Scenari·us7.: T. Walendziak
Eks<pozy,cja 2501 - 20.03 w lVIu:zeum Okręg{)wym
w .1e-!eln'iejGórze. 100 ekspona.tó.w. K.a,t'alog. W'spółorganizator:
Muzeum Okręgowe w Jeleniej GÓnze. EJklspozY'cja: 7.06 - 7.07 w Muzeum Okręgowym w Lublinie. W'spółO'rga.ni.zator: Muzeum Okręgowe w Lublinie.
,.Naczynia Ludów Egzoiy.c.znych"
Scenariusz: M. Nowik, .J. Niedź'wiccki, opr,awa plals'tyczna: M. Kałuźna. Ek,spozycj,a 7.03 - sO.04 w Muzeum Okręgowym ,w P.ile. 76 ekspOlr1atów. Kat<llog.
Współorganizator:
Muzeum Okręgorwe w Pile.
"Rodzina

w Pols,kiej Sztuce ,Lu'dowej"

Scenar,iusz: J. M1gdał. Ekspozy'cja: 15.03- 15.04 w Muzeum Rołni,citwa im. K.
K,luika w CiechanoW'cu. 130 eksponatów.
Pla'!(at. W.spó!orgaruzalor:
Muz,e-um
Rolnictwa im. K. K1U'ka.
"Zwyczaje
S{:enar,ius'z: T. Ambroźewicz,

wio:;enne w Polsce"

B. Ogrodows'ka.

Eikspozy'cja:

17.03 - 15.05 w Mu-

Kronika

382

z~u;m Ziemi Sochac'zew.skiej w Sochaczewie,
tor: Mm!:eum Ziemi Socha'c.zewskiej.

1'82 eks'pCl'll'atów. Wspóbrg~niza-

"P<Jlska lZ.a.b.awkaludowa"
Scenariu!sz i komen'tarz:
T. Lewiń1Sika, opracowanie
Ekspozycja:
28.03 - 118.05. 200 ekspo:natów.
Folder.
w Domu Kultury w Kielcach.
"Trony

j

insygnia

władzy dawnej

plasil.yc'zne·
Ekspozycja:

Cz. Łączka.
31.05 - 10.07

Af,ryki"

Scenariusz
oprawa
płastyczma:
M. Sztrantowicz.
F.ikspozycja: 3.04 - 15.05
w Muzeum Okręgowym
w Łomży. 76 eksponatów.
Folder. Współorgani~tor:
Muzeum Okręgowe w Łomży. Ekspozycja: 26.09 - 10.11 w Muzeum Śląska OpolsK.iego w Opolu. W'Sipól-organizail.or: MUizeum Śląska Opolskiego;.
"Drewniane budownictwo ludowe w fo:tografii Ja,na Świderskiego"
Scenariu'Sz: J: 5widenski.
Bkspoozycja: 10.04 - 11.05. 45 fo'tografii. WiSpólorgaInizatorzy: Towarzystwo
Op1ieki' nad Zabytkami.
Odd'ział Wars7.a,ws'ki PTL.
"Łubo.k -

Rosyjska

Grafika

Ludowa"

Scen.ariUlsz: A. G. Sa'kowic:z, komi'S,arz: K. Bałabamow-Zaho'rs'ka,
oprawa pbstyczma: K. Burnatowiocz. Ekspozycja:
18.04 - 18.05. 102 grafiki. KI3,t'l1,og,pla'kalL W,spółorganizaiorzy:
MiniJstenst'wo Kultury i SZJtuk,i, Mi:nistC'l's·tJwoKUIHury
ZSRR, Państwowe Muzeum StIuk Plastycznych
w Mo·s/k·wie.
"Amator.ska

twórczość

plastyczna

młodych"

Scenariusz:
H. Olędzka, komisarz:
A. KUI1zątkowska, oprawa plastyczna:
J.
Drabik
E,k'sPQlzyoja: 27.04 - 1'0.05 w Klubie MPiK w Wars2jawi,e. 160 ekc;ponatów. Katalog. W:spółol'gan'izator: Zarząd Główmy ZSMP.
"Plecionkar,stwo
Scenar,iu'sz: A. Wł,().daTz. Ekspozycja:
w Opolu. 50 ek,s-ponatów. Informator.
skiej.
"Rybołós:two
Scenariu'sz:
A. Filipowi'cz.
w apollu. 85 ekspo·natów.

'ludowe"
19.05- 30.09 w Muzeum Wsi Opolskiej
Współof'gainizator:
Muzeum Wsi Opolludowe"

Ekspozycja:
19.05 - 30.09 w Muzeum W.si Opulskiej
Folder. Współorganizator:
Muzeum W'si Opolskiej.

"Rz.eźby Szczepana

·Mue.hy ze wsi Szale"

Scenariusz
i komentarz:
H. Olędzka, opra,wa pla1s'tyc2jna: K. 8urnatowi,cz.
pozycja: 17.06 - 8.09. 106 eksponatów. K:1talog, plakat.
"Rzemiosło

J.ndianMeksyku"

Scenar,iu-sz: T. Walendziaik. Eksp.ozy'cj·a: 18.06 - 31.(}d w Muzeum
Sztumi€. 133 eks'pol!1'aty. W:Slpółorganizato:r: Muzeum Powiśl,a.
"Sztuka

użytkowa

Dalekiego

Japoński

Powl~la

w

Wschodu"

Scenariu's>z: M. Pachcian'ik.
Ekspozycj-a: 2.07 - 20.08 w Muzeum
144 c:ksp-ona,ty. Ws,póło~g,aJ1iza'toT: Muzeum w Gliwicach.
"Plakat

Eks-

w Gliwicach.

od ePQki edo dD epoki współczesności"

Scenariu'sz: Fuu:dacja Japońska w T,O'kio, kumisarz: .T. Skrzyl1'ska, .T. F.ijal'kuw,ska, opra:wa plals'tyczma: K. Burnatowicz.
Ekspozycja: 8.07 - 6.08. 176 prac. Katalog. WiSpółoT,g,anizat'or: Japońska Fundacja w TCJlkiO'.

383

Kronika

"Kwiaty

w ;twór:czości ludowej"

Scenariusz
i komentarz:
T. Am:brożewicz, oprawa
wicz. Ekspozycja: 15.07 -,20.09. 222 eksponaltów.
"Węgier.ska

plasty,czna:

K.

Burnato-

sztuka .naiwna"

Scenariusz:
Pal Banaszyk, komisarz:
A. Kurzątkowska,
oprawa
plastyczna:
J. Kotarb,l, Ekspozycja:
15.08 - 30.02. 100 eksponatów.
Katalo'g. Ws·półoI1ga.nizator: Muzeum Węgierskich Artystów Naiwnych w Kecskemet.
"Malarstwo

naiwne

z Solentiname

(Nikaragua)"

Scenariusz:
Ministerstwo
Ni'karagui, komisarz i oprawa
rZ'ltkows:ka. Ekspozycja:
10.09 - 0.10, 16.12.80 - 10.0UH
w
40 pra·c. Folder. W.spółorga,~izator: Min.isterstwo Nikaragui.

plastyczna:
A. KuMuzeum w Zabrzu.

"Tradycje ludów Maghrebu"
Scenar.iu',;z; oprawa pla~tyczma: M. Sztria;nt·Q<wicz.Ekspozy·cja:
Klubie MPiK w ZduitSikiej Woli. 90 eksponatów.
Informator.
zator: Klub MPiK.
"Dawne pszczelarstwo"
Sce;hariusz i kom.is<ll'iat: P. Szacki. Ekspozycja:
natów. Katalog.
,,&5 lat ruchu

lu-doweg·o. Hi3toria.

13dJ9 - 30.09

30.09.80 - 20.01.81.

Kultura.

w

Wspólorgani-

98

eksiJo-

Sztuka"

Scenariusz:
.J. K. Makul'ski, T. MiE!lniczu'k, A. Za:kl'zew'ski, .komis'arz: .T. K.
Ma·kulski, oprawa plastyczna:
K. Burnatowicz.
Bkspozycja:
20.10 - 15.12. ok.
170 eksponatów.
Katało'g, plakat.
Współorganizator:
Zakład Histo'rii Ruchu
Ludowego NK. ZSL.
"Moja przygoda w mu'zeum"
Scen'ariu;sz: Dział Naukowo-Oświatowy
PME, ws'półpraca: H. Olędzka. Ekspozycja: 2.12.8'0 - 11.01.31. 70 prac dzieci j 8 eksponatów.
WlspółoT'ga'nizat-orzy:
Minis:tel·~two Kultury
i Sztuki, Ministerstwo
Oświaty i Wychowania.

WOJ.

BIALSKOPODLASKIE

Mu zea
B i a ł a P o d l L', S k a, Muzeum Okręgowe
,.Rzeżba ludowa }\,da;ma Werem,cz.u.k.a"
Scenariu,;z: G. WTęhia,k, opr,aiwa plalsty'c'zna: M. 1Vla~la'k, A.. Kapic,a. EkJ<;pozycja: 1.03 - 30.04. 48 eksponatów.
Oddział Muzeum Okręgowego
W Łosicach.
SkładaO'ka.
"Woj,sko Polskie

w rzeżbiei

malarstwie

ludowym"

Scena.riu,sc,>::L. Kowakzyk, opm wla plaJStyczna: M. MaśJ.ak, A. Kapica. E!k,.3POZYc}a: 7.05 - 17.05. Ok. '70 prac. Informator.
Ekspozycja:
26.1'1 - 3,1.12 Oddzial
Muzeum w ŁOISi-cach.WS'pÓlol'ganizatorzy: Muzeum Woj.s.ka Po11S1óegow Wars'zawie, Muzeum Regionalne w Łu~kowie, Podlaskie
Towarzylstrwo Spoleczno-Kulturalne w Białej PodlRskiej.

384

Kronika
"Broń ludów Pacyf1ku"
.patrz: Pań'Stwowe Muzeum Etnograficzne

w W<Hsz'<lwie.

WOJ. BIAŁOSTOCKIE

Mu zea
B i a l y s t-o k, Muzeum Okręgowe
"Sztuka Wyspy Jawy"
patrz:

Mue,eum Etnograficzme

w Krakowie.

WOJ.

BIELSKO-BIALSKIE

W i s l a, Muzeum Beskidzk,ie, Oddział Muzeum w Cieszy.nic
"Rzeźba Beskidu Śląskiego"
S.cenariwsz: B. Reczko, A. Poled.nik, oprawa
natów. P1akat.

pla.styczna:

B. Reczko.

luD ekspo-

Muzea
Żywiec,

Muzeum
"Zwyczaje

Scenariusz:

Scenariusz;
oprawa
natów. K'atalog.
"Pokonkursowa

wystawa

Scenariusz
i oprawa
2.10-eksp(]lnatów.
INSTYTUCJE
]I/[ a k ó w

zimowe na Żywiccczyzmie"

M. Meres. Bkspozycja:

6.01- 3.09. Ok.

ą? eksponatów.

"Ludowe instrum·enty muzyczne"
plastyczna:
L. Grajny. Ekspozycja:
ludowego zdobnictwa
plasty'czna:

1.07 - 31.08. BO ekspo-

bi'buJ.kowego -

M. Meres,

A. Zięba.

kwiaty

Ekspozycja:

Żywieckie"
5.09 - 15.10.

NIEMUZEALNE

P ()d h a l a J1S k i, Spóldziel,nia Pracy "lVIakowianka"
"Haft 'Iudo'wy, makaty

haftowane,

wyroby z drewna"

Oprawa plastyczna:
M. Iwanowi-cz. Ekspozycja: 1.08 - 15.08 w sali straży
~.arnej w Makowie PodhaoJańskim. 300 eksp(}Datów.
S u c h a B e s k i d z-k a, Towarzystwo

Po·

Miło,śni:ków Ziemi Suskiiej

"Ku<ltU'ra ludowa 'i -rzeźba ludowa"
Scen.ariusz j OJpTaWaplasty.czna:
E:'~pona.tów.
WOJ.
]I/[

A.

Krzeszowia.k.

Ekspozycja:

UD - 31.12.

130

BYDGOSKIE

u zea

C h () j n i c e, Muzeum Regionalne
"R!zeźba ludowa indywiduaI,na"
Scenariusz: W. Tyborska, oprawa plastyczna: R. Świerczek.
- 10.09.
"Ceramika
S'cenariusz:
Katalog.

W. Tyborska,

oprawa

Ekspozycja:

1.05-

.Kaszubska"

plastyczna:

R. Krzak.

Ekspozycja:

1.05- 10.9.

Kronika
"Twórczość
Scenariusz: W. Tyborska,
80 - 5.01.81.

385

ludowa Kaszub"

oprawa

pIastyczna:

WOJ.

ELBLĄSKIE

A. Grys·iak.

Ekspozyc}a:

20.09.

K w i d z y ń, Muzeum Za,mkowe w Ma:lboI1ku, Oddział w Kwidzyniu
"Sztuka

ludowa regionów nadwiślańskich"

s.cena,l'iu·sz: H. Samplawska,
- 30.07. 212 ekspOOlatów.

oprawa

WOJ.

plas.tyc7Jna: S. Czemy.

Eklspozy<:ja: 1.06-

GDAŃSKIE

:'v1uzea
G d ań sk, Muzeum Narodowe
"Dawna

Oddział Ebnogm.£ii w Oliwie

rzeźba ludoiwa Pomorza Gdań:skiego"

Scen.ariusz: T. Przała, opr,awa p1a'styczna: D. Boro,wska. Ekspo'zycja:
- 3.lO.80. Ok .. 30 ekspona:tów.
Koś c i e r z y III a, Kaszubski

Park Etnograficzny

otwarcie

we Wdzydzach

"KaJSZUlbskiPark Etnogra!f:i,czny :- wystawa

ill1formacyjllla"

ScenariUisz: T. SadkoW1ski, opnawa pIa:s,tyczna: B. Kropllewski.
Ekspozycja:
o'twarcie 1.10.80 w Przedsiębior.stIW.ie Usług s.o;:jalnych Budownictwa - Ośrodek w Gołuniu. 57 eksponatów.
"Muzeu'm Gu1:gowskkh we Wdzydzach Scenariusz:
T. Sa:dkowski, oprawa
6.10 - 9.10. Ok. 60 Zldjęć ,i dokumentów.
Instytucje

pla,styczna:

dokumemlty"
B.

KroQ'p1ewski. Ekspozycja:

niemuzealne

G d a ń;s k, Woje'Wód.zk'i Ośrodek Ku,lltury
"K,aszubs.l<oasztuka l,u;dowa"
Scenariu,sz: K. S'załaśna, o.pra!wa plastycz,na: B. Pfeil.fer, kOI!1su1ta:cja:W. Bła:szk01W!skJ.EkspozY'cja: 24.a3- 31..05 Gdańsik- WrzesZicz Klub Garnizo:no1wy. <W
eksponatów. W:s:półoI1galniZia;1;or:
Klub Garniz,onowy. 6.06 - 30.06 OSltr'Ołęka, Wojewódzki Dom Kul'Cury. WspółorgalIliizator: Wojewó:dz.ki Dom Kultury.
"Ludowe

i ar'tYISitYiczne
l·ękodzi·eło 'WISi"

Scenar'iuosz: K. SzałaŚ1Ila, opr.awa pl,astyczna: D. Nierzwicki. Eks:po;z;y'cj.a:12.08- 24.09 w Gminnym Ośrodku Kultury w Zukowie. :100 eksponatów. Współorgamiz3t-or: Gminny Oś.r·o:clekKu;Ltury.
"Sztu/ka ludow,a P,omorza Gdańsikiego"
Scenariu1sz: K. Szałaśna, ,oprawa plastyc'zna: H. Gregor, Eks'pozycj,a: 28.09- 8.10 w Ocho~nkzej Straży Pożaraej w Sulęczynie. 120 ekspon:at ów. W'S'pÓłOT_
galn;izator: Ocho,tJnicza Str,aż PożaI1Ila.
25 "Lud"

-

tom 66

386

Kronika
"Ry;bak w r,zeźbiie łu:dowe'j i malarstwie

na szkle/'

Scenariusz:
K. SzaŁaśna, oprawia 'pl::rstyczna: H. Greg:oI', konsultacja:
a'~ckli, W. Błaszkows,k<i. Ek~pozY'cj,a: 18.10 -7.'11 w Tm:elW&kim Domu
92 ek'spona~y. W,spóło[lganiza:1;or: Dom Kultury.

L. MaKultury.

"Kolc.fewska Is'mu'klaludowa"
SCEmaniUlsz:K. Szałaśna, oprawa pla'styczna: H. Gregor, konsultacja:
W. BłalSzikoiWiski.EkispozY'c'ja: 217'.11
- 1'2.12 w TczewskiJm Domu KuU<tury. 8'4 eksponaty.
W:spóło'rga,ni'za'tor: Dom Kultury.

WOJ.

GORZOWSKIE

Mu'zea
G o I' Z Ó W W i e'1 k o p o 1 s k l, MU1zeum Okręgowe
"Rzeźba afrykańska"
Scenarliu'sz: L Jasińska. Ekspozycja:
ślibo'Tzu. 218elfuS'P
cma,'tów.

30.04 - 15.1;2w Muzeum Reg.ionallIlym w My-

M ,i ę d z Y I' Z e 'c 'Z, Muzeum
"Pokaz

pislanek

Scenariusz: J. Patorska, oprawa
zycja: 1.04 - 20.04, 64 elmponaty.
"Wyroby

,j pallm

wielkanocnych"

plastyczna:

R. Patorski,

Z. Bączkowski.

Ekspo-

Z. Bączkowski.

Ekspo-

w1kiliJnia'Tskieregionu"

Scenariusz: J. Patorska, oprawa plastyczna:
zycja: 24.09 - 3.10. 083e1k'spolnaty.
"Staropolski

piernik

R. Patorski,
świąteczny"

Scenariusz: J. Patorska, oprawa 'plasty,czna: R. PatoTski, Z. Bącz'kc}wski. Ekspozy1cja: '116.12.30
-3,,02.81. 89 ekspo'nalt6w.

WOJ. JELENIOGÓRSKIE

Mu zea
B o 11 e 's ł a w i e c, Muzeum Ceramiki
"Sztuka
patrz:

Wroda,w,

Muzeum

ludowa Dolnego Ślą's.ka"

Etnograficzne

"Opolska
pa,trz: Opole Muzeum
J el en'i a Gór

Śląska

-

Oddział

Muzeum

Narodo,wego.

ceram1ka ma'lo'wana"

Opolskiego.

a Muzeum Okręgowe
"Indianie

K1c'zua -

partrz: WarsZJaJwa,Państwowe

górale

Peru i BOlliJwii"

Muzeum Etnograficzne.
"Nikifor kry:nkki"

Scenariusz;
:natów.

oprawa

plastyczna:

W. Sierka.

Ekspozycja:

15.03- 15.04. 100 ekspo-

387

Kronika
WOJ.

KALISKIE

Muzea
Kro to s z Y111,Muzeum Regiona1me
"Kr,dtOSlLyńJSlka
rzeźba
Scenariusz:

H. Ławniczak.

ludowa"

Ek'S'p~zycja: ,1.06 - 30.05.120

WOJ.

ekspOll1artów.

KATOWICKIE

Mu zea
B ę d zi'n, Muzeum Zagłębia
"Mallarstwo niepl'o'fesjooallne"
Scenariu:s.z: T. Zalsa,cka-BoroW:iec, .op.narwa plastyczna:
zycja: kwi'ecieil-maj. 37 'eksponat6w.

Cz. HaczkLewicz. Ekispo-

"S2ltuka Jawy"
patrz: K r,a;ków, Muzeum Etno:grai'icZlne.
B y t ,om, Muzeum Górnośląskie
"Powstanie

śląskie

W

plastyce

Scenariusz: M. Kuczyńska. Ekspozycja:
rzowie. 23 eksIPO'n.aty,Filakat.
"Nieprofesjolna'[ne

nieprofesjonalnej"

3.02 - 11.05 w Jednostce

malar:stwona

plastyka

w Cho-

w Rybniku.

51 eks-

Śląsku"

Scenariusz: B. Bazielich. Ekspozycja: 8.02 - 26.03 w Muzeum
ponatów. Wspolorga'nizator: Muzeum w Rybniku.
"Amatorska

Wojska

Słowenii"

Opmwa plastycZlna: W. Prandzioch. Ekspozycje: 2-9.04 - 7.07, 22.0';1- 15.08 w Muzeum 'w Zabrzu" 1.10 - 12.10 w Miejskim Domu KuUury w Ja,worzn.ie, 3.11- 24.111
w MiejlS·kim Ośrodku Kultury i Sportu w Chrza·nawti.e, 29.11 - 14.12 w Miejskim
Domu Kultury w Ol'kus'zu. 52 ek1spolOaty. Katalog, plakat. WspółorgalIlizator:
W)'1dzial Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzk,iego w ,KatoW:ica,ch.
"Węg·ierska .sztuka n<riJwna"
Ekspozycja: 24.10 - 23.11. 81 eksponatów. Składan!ka,
Mu:zeum Artystów Na;iwnyc'h w Keeskemet.

plakat.

G l i w i c e, Muzeum
patrz:

"Tka:ni'na lU'dowa"
Wr·odaw, Muzeum Etnograd'k'zme
"Sztuka

uży'tkow,a Dalekiego

Ws·chodu"

patrz: War,szawa, ParustwO'we Muzeum EtnogI1alfiocmne.
R a c i b ó T 1., Muzeum
"Ceramika

ludOIWa r'eg~onu besk~dzk:iego"

Eki~pozycja: 9.02. - W.04. 89 ekis:panatów.
"Artystyezma
patJ'z: K'ralków, Muzeum

25·

tkan1na Srod:k:oiwego W1sdl'Odu"

Etnogr,aJfkzne.

Współorganizator.

388

Kronika

Eskpozycja:
Ryb

"Pienniki raciborskie,
1Bl.09- 31.12. 95 ekspona,tów.

formy

odlewy"

n ,ik,Muzeum
"BiaŁostockie dywany"
Scenariusz i oprawa plastyc1zna: H. Piergies-Chlubek.
Ekspozycja: 9.04 _ 27.04.
18 ek,spolna1tów.SkładalIlika, plakalt. W,spółorganiza1tor: Muz,eum Okręgowe w Białyms't'0ku.
"Współczesna

sztu!k,a ludowa Opolszczyzny"

Scenariusz: J. Floreńska, oprawa plastyczma: H. Piergies-Chlubek.
Ekspozy,cja:
15.05- 14.07. 100 eksponatów:. Skła;dank,a. 15.07- 26.08 w Muzeum w Wodzisławiu
Śląls'kim. W,spółorganizaltor:Muzeum
w Wodzisławiu.
T a l' n 00 w s k i e Gór y, Muzeum
"Folklor .regionu tarnogórskiego"
Scel1JaI1iusz:Modrzyński, oprawa
de 115.03.80.40 eksponatów.

plastyczma:

"Twórc:wść artystów

amatorów

M. Muławski.

Ekspozycja:

otwa.r-

Ziemi Tarnogórskiej"

8cenaruusz: Modrzyńlski, oprawa plastyczna:
M. Muławski.
- 10.09 w SI1;O'waTzyS'Zeniu
Miłośni'ków Ziemi Tamogór,slk,iej.

Ekspozycja:

6,09_

W o d z is ł a w Ślą s k i, Muzeum
"Ku:l1tunamaterialna
Scenariusz:
na'tów.

W. Pierzyna,

Ziemi Wodzi:sławsk:iej"

B. Kordowska.

Ekspozycja:

20.03 - 24.08. Ok. 70 ekspo-

"W,spółczeSlna lScz.tuk,aludowa Opolszczyzny"
pahz:

Rybnik, Muzeum

Z a b r:z e, Muzeum
"Nik.ifor"
Scenar.iusz: J. Pawlas-KJos, oprawa
zycja: 24.05 - 30.09. 111 eksponatów.
"Malarstwo

plastyczna:

M. De Goche, J. Kozak. Ekspo-

MarE Tarnowskiej-Wójtowicz"

ScenariUlsz: J. Pawlas-Kos,
oprawa pllalsiyczma': M. De Gache, J. Kozak, kOIl1sultacja:
J. Bedna1rSlka. Ekspozycja:
24.05 - 14.09. Ok. 80 eksponatów.
Składanka.
,,,ArtYlstyczne rękodzieło wsi"
Scenariusz:
J. Pawlas-Kos,
oOIpr,alwaplastyczma: J. MaC'iej,ewska, konsul:tacj.a:
K. Ka:czko. Ekspozycjla: 310.05- 15.06. Ok. 200 eksponatów. Współmganizatorzy:
Wojewódzki Ośrodek Kultury w Ka!t'owicach, Wojewódzk,i Dom Kultury w Ka1owkach.
"Amatorska

plastyka

Słowenii"

'patrz. Bytom, Muzeum Górnośląskie.
,,Obrazyhaiftowane
Scenariusz: M. Keyha, oprawa
2,3 eksponaty. Składanka.

Marii Keyhy"

plastyczna:

\

Z. Baranek.

Ekspozycja:

4.10 - :n.12.

Kronika

"M-a,larstwo naiwn.e w Solentiname"
patrz: ·W.arszawa, Pań~twowe
InstytU'·cje
nliemu:z.elalne

Muzeum Etnograf1c=e.

B ę d 'z i n, Miej.ski Dam Kulitury
"DoTo,bek sztuki .ludowej w XXXV-leciu PRL"
23.05- 25.05. 2;00 ek,spomatów.

Sc'enariusz:

M. Knzew.ień. Ekspoz)"oja:
WOJ.

KRAKOWSKIE

MU'z,ea
Kra

k ó w, Muzeum Historyczne

m. Krakowa

"Sizopk:a krakowska

80"

Scenariwsz: T. Wrońs~i, oprawa plasty,czna:
7.12.80- 1.02.811.5,9 e PO!l1atów.Pl<akaJt.

J.. Bałiba5zewSika.

]ill{.s,pozycja:

Kra k ó w, Muzeum EJtnografk:2llle
"Tkan~na dekora,cY'jna Środkowego

W.sicho'du"

Sc'enariusz; ,oprawa [/lasiyczna: J. Kamocki. Ekspozycja: 15.a3 - 2.8.04w Mu~eum
w RadbOTzu. 69 ek!sponatów, F·older. E'k'spo'Zy.cja: 16:0.5- 26.08 w Mu:z.eum Kultu_
ry Ludowej w KotlbuIS'ho'Wej,49 eksponatów.
"Sztuka wyspy Jawy"
Scenariiusz: J. Kamocki, opr-awa plalstyczma: A. Chomcozyk. Ek,spozycja: 15.04- 2:2.06 w Muzeum o.kręgowym w Białymst(]ku. lInformator. Ekispozycja: lilpiiec-paździennik w Muzeum Zagłębia w Będzinie.
M y ś l e'n i c' e, Dom Grecki -

Muzeum Regiomal'ne

"Wień:ce do'żynkowe i kwialty b~bulkOlWe"
Scenariusz i oprawa
ekspo,naltórw.

plastyczma:

.T.

Koczwara.

"Budowniotwo
Ekspozycja:

EkSlpo'zylcja: 24JJ9- 30.10. 106

1udo·we"

24.11.80- 20.01.81 w K,lubie "Ruch" w Bysinie.

I n s 't y t u c j e ID i '8 ,m u ozea l,ne
K r.a k ów, Spó!dziCilnia PI1a'cy Rękodzie!a Ludowego i ArtystyCZJnego im. St. Wyspiań'Slkoieg,o
"Eksponaty .przy,szłego Muzeum Lal'ki"
Scenariusz: M. Jędrzej0:0rka, opra'wa plastyczma: M. Jenner, G. Chunura. Eksp.ozycja: 19.09- 30.09 w .Młodzieżowym Centrum Kultury w KrakQlW1ie. Ok. 200
eksponatów.
"Wystawa

pokonkursowa

IV Mi<;dzynarodowego

Biennale

Lalek

w Krakowie"

Scena'riU'sz: G. Basis,ta, op~,awa .plastyczma: M. J el'1J1
er, G. Chmura. Ek.spozy'cja:
10.10- 30.10 w Pałacu SZJtuki w Krakowie. 652 eksponaty. P-lakaty. W,spólorganizatorzy: Ministers'two Kultury i Sztuiki, Związek "Cepelia" w W,al's:z.awie.
WOJ.

KRO$NIEŃSKIE

Mu zea
J a.s ł o, Muzeum Regionaline

"T,nady,cy,ilne·obrzędy ludowe w twórczości plastycznej"

390

Kronika
Sc·enartiusz: A. Sew101, opra'wa .plasXycz,na: A. Sepio!, K. Madej'CZyk. Ekispozycja: 1 5.05- 3.06 w Urzęd<Zie Miejskiian w Jacile. Ok. 250 ekslPO'lUltó;w.Folder,
plakat.
1

WOJ.

LESZCzyfisKIE

Mu zea
L e s z 11o., Muzeu:m
"Garncarnst'wo województwa leszczyńskiego"
.Błaszk:iewicz, oprawa' 'pl a s<ty,czna: B. W.inikJiel, konsult·acja:
Ekspozycja: 20.12.79- 23.01.80. 80 eksponatóW.

Scenariusz:
B.
S. Chmielowski.

WOJ.

LUBELSKIE

Muzea
L u b l i n, Muzeum Okręgowe
"Z,imowe obl'zędy na Lu:bels7JCzymie"
Scenariu,sz: K. Kępa, oprawa
- 30.D.}.. 220 ·ek!spona'tów.
"Rzeiba

pla'sty,czma: K. 'Wil,kow.ska.Ekspo'Zycja·:

ludOIwa Ale'k:slal11ldra
Fijałowsk:iego

10.01-

z PIlzy!bysławic"

Sc'elllariUlsz: D. Pa:wiłańska-,Mazur,
OIprawa p1.3JstYiC:Zlna:
K. WWkowsika. Ekspozycja :21.00 _ 30.06. 120ek:spOInatów .. Składa·nka.Współorgall1izator:
Stowarzyszenie TwÓT:cÓWLudowych.
"Ind1anie Ki.czu:a ,pa<trz: WaI"szawa, Pań'stwowe

gór.a:le Peru

.j Boliwii"

Muzeum Etnogr.aficzme.

,,'DwórezQlśćStalllusława Gralcy z PorOlnina"
Scenariusz:
E. Kępa, oprawa pIasl,Y'cwa: K. WitkoWISka. Ekspozycja:
- 30.08. no ekspOIllatów. Składanka.
Współorganizator:
Stowarzyszenie
ców Ludo'wych.
WOJ.

19.06Twór-

ŁOMZyfiSKfE

Muzea
Ci e c h an o w i e ,c, MuzeLLmRolniotwa .im. Krzy'sztofa Kluka
"Len -

roślina

przemy,słowa"

Scenariusz: E. Chmiel, oprawia pl:als'ty,czna: W. Bogueki, kOll1,sultacja: Cell1tralne
Laboratorium
Przemysłu Imial1skiego, Ekspozycja:
18.09.80- 5.01.81. 370 ekspolIla!tó:w.Pł'a'ka<t.
Ł o m ż .a, Muzeum

Okręgowe

"Rzeżba ·i tkan.iJny Kurpiowslkiej
Scenariusz:
W. Pawlak,
oprawa
28.09.08,- 28·.02.8:1.144 ek,spo:naty.
"Sztulka J.udowa

Pus:oczy Ludowej"

plastyczna:

S.

Kędzielawski.

Elkspozycja:

KUlIpi()lwS'klejPUiSZJCZY
Z'ielonej"

S,c.enarim;z: W. Bawilak, op~aIWa.plas'tyczna: T. Czerwiński. Ekspozycjoa: 29.11.80- 3.01.811w Mie.jskim Domu Ku:]"tury w Sier>pcu. 29{) eksponatów.

Kronika
N O'1WOg r ó.d Lo mż y ńlski,

MUiZ.eulffi
KUlipiowsktie fjskansen)

\

"Rzeźba Konstantego

391

.chojnowskiego

i jego synów Zy,gmunta i Jakuba"

Scenariusz: J. Mora'CZewski, opna·wa plastyczna:
S. Kędzi.€'1JaJws'ki,A. S:zmfamikJ,
.konsultacJa: J. Chę.tIn1kawa. Ekspozyoj·a: 1.,10- SO.1>2.70 ekspona'tów.

WOJ.

MIEJSKIE

LODZKIE

Muzea
L ó d Ź, Muzeum .Ar,cheologi.czne i Etnograficzne
"Od 'l1uronia do Colargola"
Scena,I1iu.slZ:M. PJniń'ska, I. Lech'owa, ()pra'WJa ·p1aslty,czn.a: J. ZielińoS,~i. E.kispozY'cja: 2.02.80 -,15.{),1.&1.
3·5,5e~pOlOOitóW.Brak at.
"WlspóŁczeSlIJjaeeDamik:a ,i ,rzeźba ludowa

Po1slki Sroid!kowej"

Scenariusz:
E. Wróblewska.
Ek:Slpozycja: 1'8.0.2- 30.02 w Muzeum
l7i6ekspOIllatów. W:spółorganizator: Muzeum w OpoioZl.LJJie.

w 0lPocznie.

"Naiczynia z drewna, ,słomy ikorzeIlJia"
ScenaIliul5z: B. Miennkka.
oWŁodzi. 3'Beksponatów.

Ekspozycja:

19.02 - 27.06 ,w ZPB 1m. S. Kumickielgo

"PIfZ€\Szło'~ći temź,niejs'zoś.ć narodów

AlzH ·SrodkOlwej i Kazaohstamu"

Scenariusz:
pra,c'O'wnik Muzeum w Le niJngradzie, oprawa plas:ty,czna: J. Wieczorek. Ekspozycja:
15.03- 14.05. 355 eksponatów.
Współorganizawr:
Państwowe Muzeum E'bnograf:ii Narodów zs,.RJR ·w LeniJngradzie.
"Ailryk:a 79"
Scenariusz:
J. NadoLski, J. W()jdechow,s.ki, oprawa p1as'tyczna: J. Wi~cz'oTek,
konsultacja:
W. NowOl5z. EJkspozycja: 4.10 - 30.10. 420 ek:spona:tó.w. F()ldeT. Współorg<llrl!iZJa:tor:
.Kolo Nau'kowe Si1:u'deIlJtówBiolog·iJ UL.
L ó d ź, Centralne

Muzeum Włó:kioennictw,a
"Tokanim.apodwójna

-

ludowa

i .artYJS:tyc~"

Scenar.iusz: K. Liber.towrcz, A. TrelLa. Ekspo·zy·c.ja: 1.08 - 10.08 W' Muzeum w Łę.czycY. 4.:10- 10.10 w Fabry·ce Dywanów
"Dywilan"
w' Ł<lJdZJi,2.'111.80
-,8.01.81
w SDK "Ldka·to[·" IW Łodzi. 38 eksponatów.

WOJ.

NOWOSĄDECKIE

Muza.a
G o r l ic e, Muzeum Regionalne
"Elementy
Ekspozycja:

PTTK

Zldobnicze wnętrza

chaty podgóTzańskiej"

1.06 - ~O.07.. !ł6 eksponatów.

L i m a n o w a, Muzeum Ziemi L'im.1aonQWlskiej
"V pokonkursowa
Scenal1iwsz; oprawa
~latów. Pla,kalt.

plas.tyczna:

wy·stawa haftu"

J. Wielek.

Ekspozycja:

2'9.05,- SO.US.630 ekspo-

392

Kronika

N o w Y S ąc z, Muzeum Okręgowe
"A'kwareIe Nikifora"
Ekspozycja: 3.03 - 30.04 w Muzeum Okręgowym w .Jeleniej Górze, 0.04 - 10.06
w Muzeum Okręgowym im.W.
Orkana w Rabce (30 eksponatów), 6.10 - 5.12
w Częstochowie, 19.05 - 30.10 w Muzeum w Zabrzu. 111 eksponatów.
"Dawne malarstwo i rzeźba ludowa
Ekspozycja: 3.10.80 - 22.01.81.
"Wspókzesna

ze zbiorów

Muzeum im. Wł. Orkana

w Rabce"

rzeźba ludowa Karpat"

Ekspozycja:
30.12.80 - 28.02 ..81 w Domu
Kultury
im. F. Dieriyńskie;go w Tarnowie. 94 ek!s:pcmalty.

Z!a'kladów

A:zoto~ych

R a b ka, Muzeum im. Wł. Orkana
"Malarstwo

'na szkle J.olanty PękJsy"

Scenariu.sz: J. Pęksa, oC>ipraw,a
p1astyczma: J. Niżnik, ,konsu1'tac'ja: Ł. Rak Ekspozycja: 15.02 - 20.0<9. Pla:ka,t. 70 Olbr3i.Zów.
"W~stawa prac ,plastycZJny'ch dzieci i mlodzieżv
Ekspozycja:

.9.06 - 30.06.

z Rabki ,i okolic"

30 pmc.

",Mal.a,r;stwona iszkle Jana Fudali

z Zako;paneg·o"

Scenariu'sz: Ł. Rak, oprawa .plalsty'czna: A. Głuszyńsika, konsulta'cje:
wa-Bujak.Ekspo!Zycja:
26.06 - 27.09. 70 obrazów. Plakat.

M. Lecho-

"Akwar·ele Niikifor.a·'
patrz: No'wy Sącz, Muzeum Okręgowe.
"Wystawa

pokonkursowa

kap.liczek"

Scen:ar:iusz: Ł. Raik, M. P.s:arski, opra'\va pla~tyc=a:
A. Glu,szczyńlSki, kO'ns'uL
tacja: M. Lechowska-.Buja'k. Ekspozy'cja: 9.11.80 - 31.02.!l'l. 50 eksponatów. Plakart.
Z a k o p a fi e, Muzeum Tatrzańskie
;,Ludowe

budowlIl.i'Ctwo polskie

im. T. Chalubińskiego

w folografiach

Jana

Scenariusz i oprawa plastyczna: J. Swiderski,
zycja: 19.01 - 24.02. 41 eksponatów.

Świderskiego

konsultacja:

z War.szawy"

R. Reinfuss.

Ekspo-

"SZJtuika,LuidowaPodhala"
Scenariusz:
31.03 - 2'0.05

H. Sredniawa,opr,awa
plastyczna:
M. Gónkiewicz: Ekspozy,cja:
w Galerii Cepelii w Nowym Targu. 52,0 ek.sponatów. Folder.

"Zdobienie i sprzęt ludu polskiego na Podhalu"
Scenariusz: S.Żurowski.
Ekspozycja:
1.06 - 1.07 w Muzeum
wego w Słupsku. 312 eksponatów,

Pomorza

Środko-

"IvI.alarstwo na ,szk1'e Adama Slo'Wiń:skiego ,z Zakopanego"
Scenariusz:
H. Sredini,awa, oprawa plastyczna:
B. Rodzik. Ekspozycja:
w Warszawie, w starej Korde.g,aDdzie. 83 eksponaty, KJtalo,g.

6.08-

- 28.08

"Oddział .Muz'eu:m Ta,trzańs.kieg,o -

zaibytkawa
rniezną"

chata

U1a

Roj.ach z pra'cow-nią cera-

Scenariusz: H. Średn:i,awa, oprawa plastyczna: B. Rodzik. Ekspozycja: otwarcie 6.09.80 przy drodze do Rojów k. Zakopanego. 390 c';<.sponatów. Katalog.

Kronika

393

WOJ. OLSZTYŃSKIE

Mu zea
O l s z t y n'ek,

Muzeum Budowlnictlwa Ludowego
"Technika

dawnej

wsi"

S.cenariusz: E. KacZImarek, oprawia plastycZlna: E. Oleszczuk EkspO'zycja: L5.05- 25.05 w NOT w Olsztyinku, 11.1<0.80 - 1,5.04.,8'1 w Ga'lerii SZituki w Olsztynku.
94 eksponaty. Kat'alog. W,S'p6łoI1galniza'torzy: NOT w Olsztylnie, Wyidzial Kul'tury i Sztuki.
WOJ.

OPOLSKIE

Muzea
O P o l e - B i e r k o w i c e, Muzeum Wsi Opolskiej
Ekspozycja:

"PokonkuI"!sowa wYlsta'wa krGs'zonek"
270 ekspO'na,tów.

31.03 -15.05.

"Pleoionka,rstwo

ludowe"

patrz:W,af'SZlaWa, Pańistwowe Muzeum Etnograficzne.
"Rybołósi!Jwo ludowe"
patrz: Warszawa,

Państwowe

"Malar~twoi

Muzeum Etnogra'ficzne.

rzeźba nieprofesjonal,na

Ek5pozy,cja: 15.05 - 30.09. 70 eksponatów.
"Opolsk\l- ceramika

Bes'kiidu Zachodniego"

Imfo·Dmator.
m'alowrama"

Scenariusz: E. Baczańska_Kuhl.
Eks,pozycja:
w Bolesławcu" 206 ekspozycj'i. Folder.

17.07 - 29.10

w Muzeum

Ceramiki

WOJ. OSTROŁĘCKIE

Muzea
O s t r o łęk a, Muzeum Okręgowe
"Drewno w źyciu Wisi"
M. Olszewska, oprawa plastyczna:
A.
5.06 - 20.08. :30 ,eksponatów. Folder.

Scenariusz:

WOJ.

PILSKIE

i'm. S'tanisława

Staszka

Olechowska.

EkJspozycja:

Muzea
P i ł a, Muzeum Okręgowe

"Naczynia
patrz: Warszawa, Państwowe

ludó'w egzoty'cznych"

Muzeum Etnogra1ficzne.

T r z c i ,an k a, Muzeum im. WikJtom Stachowiaka
"KultUDa ludowa Peru"
patrz: Poznań,
naniu.

Muzeum

Etnog'J:aficzme, Oddział

Muzeum

Narodowego

w Poz-

394

Kronika
WOJ.

PIOTRKOWSKIE

Muzea
Piotr,kó,w

T ry,lbu1nal1

ski,

Muzeum Okrę.g·owe

"SZJtu.k'a·dbrzędowa województ,wa 'piatr.kows'kiego"
Scenariusz:
J. Kucharska-Pawłowska,
Cz. Rutkowski,
oprawa
plastyczna:
E. WołoWIska, Cz. RultkowslkL Ek;spozY'cja: 10.12- 28..l2. Ok. 200 ekspona·tów.
R a d o ID iS k o, Muz'eum Regionalne
"Rolnik i jego praca w twórczości ludowej"
Scenadu<sz: M. Beiersdorf, oprawa plasty·czna: ,z. Held'eu,er. EkS<po'zy'cja: 1.04- 213.07.56 e~ponatów.
Współorga'I1itz.ator: MU'zeum Ebnogra.fitc:zm.ew Kr,a'kow.ie.
"Józef J a:nos"
Scenariu'sz: M. Beiers'dor:f, OlpralWa.plastY'czma: Z. HeHeuer. Ekspozycja: 10.10- 25.1i1. 3'1 ekJspona,tÓow..Katalog. W9póło'rg;ani:zator: Muzeum mnotgraficZlI1e w
KrUiko.wie.
WOJ. PŁOCKIE

Muzea
Ł ę c z Y'C a, MU'zeu,m
"Łęczyckie szopki ludowe"
SC'eIl<liriusz: A. SQbczaik, oprawa 'plastyczna: A. K.lein. Eks.pozycja: 7.01 - 10.0'1
w Mieljlskiej B~bl!iotecoe PrUbHcz.nej w Ku,tnie. Ok. 100 ekJsrponatów. Kat<li1og.
Współorganizator:
Miejska Biblioteka Publiczna.
"Rzeźba i książka rolinicza"
Sc·enariusz: A. S.olbcza'k, oprawa płastycZJna: A. Kile~n, kcmsulta:cja: A. Pr,asnow.skii. Ekspozycja: 20.02 - 20.03. Ok. 100 eksponUitó.w. WspółoI1gamiZJator: Spół:dzieln1a Kółek Rol'niczy'c.h w Łęczy;cy.
"Diabeł Boru,ta w rzeźbie ludowej"
Scenar,iusz: A. Sobczak, apmwa
Ok. 60 eksponatów. Katalog.

pl,alstY'czna: A. Klein.

Ekspozycja:

5.05 - 25.05.

P ł o c k, Muzeum M,a·zo'wieckie
"Dhlibeł ,pol-ski w r.zeibi,e i legendzie ze zbiorów Wik:toryna GraboiWISikiego"
Scenariusz: W. Dow,la:szkiewicz, W. Grąbczewski, opraiwa plastycz.na: G. Grzelińs.ka. Ekspozycja: 20.06 - 31.08. 181 eksponatów. InfOTmator, plakat.
"W.s!pókzesna szopka ludowa

z Ziemi Płockiej

i Łęczyck,ie!j"

Scenariusz
i oprawa
plastyczna:
T. Zaremba.
Ekspozycja:
27 ek,sponatów. Wspólor:ganiza1tor: Muzeum w Łęczycy.

19.12.80- 8.02.81.

S i e r p c. Muzeum i PUir.kEbnograJiczny
"Sier.peDka 'rzeźba ludowa"
s.cenar,i.usz: G. Czerwiń,ska, o'prawa plastyczna:
- 2.1.08 w Katedrze Etnografii w Warszawie.

T. CzerwiJ1:ski. E'k.spozy,cja: 4.0660 eksponatów.

395

Kronika
"CiekalW:sze<nabytki Muzeum i Parku

Etnograiic2Jnelgo"

s.cerraTiusz i opnawa pl,astyczma: T. CzerwińJs1ki. Ekspozycja:
_ 20.09.81 w S'i,erpeClkim Domu Ku1tury. 120 ,eksponatów.

otiwarlCie: 5.1i1.80-

"S2Jtuka IIUld()lwaKu:npiow.skiej Puszczy Ludowej"
ScenaI'liusz: W. PawLa'k, .oprawa pla,sty:czma: T. Czerwiński.
- 23.12.80 w 8.ierpeckim Domu Kultury. 250 eksponatów.

Ekspozycja:

29.111.80-

WOJ. POZNAŃSKIE

Muzea
P o Zil1alń, Muz.eum EtnQgraficzne,

Oddział

Muzeum

Narodowego

w Pooz;naniu.

"Kuiltu:na lwdolwa Peru"
Scenariusz:
A. Surz.yń·ska-.Blasza:k. Ekspozy'cja:
25,0"3 - 25.04
w Muzeum im.
W. Stachowia'ka w Trzciance. 10 fotogramów i 65 eksponatów. W5półorganizator: Muzeum im. W. Stachowiaka.
Ekspozycja: 29.03 -9.05 w Mu::aeum Regionalny;m w Międzychodzie. 8'7 ekspcmatów i 9 fot og'namów. linformator. W!spółorga'nizator: .Mu,zeum RegiCJ;nalne. S:cenarius'z: A. Posern-Zieliń:ski, A. Sur:zyńlSka-Blaszak, oprawa plasty.czma: L Jarz.yńska. Ek.s'P<Jzycja: 20.11.80 - 4.01.81 w Muzeum Etnogra.fliczmym w PoznalIliu. :wg
eksponatów. K-a,talog.
"Smu:ka ludowa Hucu'ls'z:czyzny"
Scena,riusz ,i opra'wa plasty,czria: R. Lewandowski.
Ek/s:poz.YC'ja: 1'5.04 - 1:5.05
w Muzeum Regionalnym w Szczecidku. 1'92 ek spona1ty,. Wlspóło'r.galIlizator: Muzeum Re:gicmaJ.ne. Ek'S\Pozy,cja: 16.05 - 31.08 w Muzeum Regionalnym
w Międzyc'hodzie. F01Lder.W,spół'or:gail1liza<tor:
Muzeum Regionallne.
"if>olska .cer,ami'ka ludowa - jej fOTmy i zdOllmid'wo"
Scenariusz; oprawa plastyczna: R. Lewandowski. Ekspozy,cja: 15.05 - 21.06 w Muzeum Regianalnym w Szczecinku. 140 "e\{,sponatów. W's.półorganiza:toI': Muzeum
Regionalne.
"Po'lskde instrumenty ludowe"
Scenariusz: Z. TOI'oils,ki, opr3'wa plastyczna: E. Ba'czyń'ska, konsu1talcja: W. KamińJs,kL EJkJspozy'cj,a: 1'2.06 _ 26 ..10 w Muzeum Etnograficzmym
we Wroclawilu.
1'25 ekspolnatów. Ini-ormator. Współorganizator
Muzeum Etnogra:ficzme woe WrocŁawiu.
"Dawna kuchnia

wiejiska i jej wYlP()lsaż,enie"

Scenarius'Z i oprawa pla.styczna: Ę. Lewandowski. E.j~spozy.cja: 3.10 - 29.1'1 w Muzeum Reg.ionalnym w Międzychodzie. 96 eksponatów. WS'półorgarni;zaltoI':Muzeum
Regiona,~ne.
S z r e n i a.w,a, Mu-zeu,m NarQldowe Rolnictwa
"Wyc~mlJnkai

,ceraJm1ka ludowa

ze ZJb.ioI'ówMuzeum
w SzrelIlia'Wie"

Narodowego

Rolini:ctwta

Scenariusz: E. Ryś, .T. Roszak, opraw,a plas'tyczna: L. Umerllt. Etk.s.pozy,cja: 215.02_ 17.03 w Poznaniu w oDmu Kultury
Drukarza. 46 eksponantów. Wsp6łorganizato'I': Dom Kultu'I'Y Drukarza.

396

Kronika

"Zycie wsi w .5'z-tuoelu,dawej" wystawa objazdowa.
Scenariusz: B. Za;melska, oprawa plastyczJila: L. UmerIe. Ekspozycja: 2.06 - 9.06
w Tal1nowie Po.dgórnym, w Ośrodku Nowoczesnej GO'Spodyni. 59 ekspo.natów .
.14.07- 28.07 w Rakoll1'iew.icach w Miej'sko-GmiJrl1Ilym Oś!"o·dku KuLtury, 52 ek.sponaty; 1"9.08- 28'.08 w Otorowie .k. Szamotuł w Ośrodku Nowoczes'nej Gospodyni.
52 eks!pOlnaty; 2'9.0<3a<twarcie w Pias·ecznie w OŚTod.ku Tra'dycji Kółoek Rolniczych, 41 ·ekspolllatów.
,,Ma~arsJtwo, rzeźba,

grafik.a i 'tkanina artystyczna
Stowarzys;zenh\
Amatorów we Wrocławiu"

Scenariusz:
S. Olszewski, oprawa
- 10.07. 146 pra1c. Współorganizator:
WrocŁaJWiu.

Plastyków

plastyczna:
L. Umerle. Ekspozycja: 16.06Stowarzyszenie
Plas'tyków Amatorów we

WOJ. RADOMSKIE

Muzea
R a d o m, Muzeum W;si Radomskiej
"Radomska

rzeźba monU!mentaJłna"

Scena,dusz S. RO'siń<sik.i,
M. Jureaka, 1. Szymczy.k i oprawa plas'tyc:wa: Z. Karbarz. Ekspozycja: 10.05- 25.05. Wystawa W plenerze z okazji Dni Regionalnych
"Dni Kwitną,cej Jabłoni" w Grójcu.
"Zyc'ie i tWÓI1CZOŚĆ
Jalna

Ko·chanows;k.iego w rzeźbi·e i mal'a'rs<twi'e ludowym
Ina szk>le"

Scenadursz: S. Rosiński, M. Jurecka, 1. SZyrmczyk, oprawa plaiStyczma: Z. Karbar,z. Eks.pozy'cja' 24.06 - 9.0a w Czarnolesie, w Muzeum im. JaJna Ko,c.hano'wski.ego; 12.07_ 2..10 w Muzeum Wsi Radomskiej;
U.10.80 - 10.10.81 w WaTce
w Muzeum im. K. PułaWls.kiego. 80 eksponatów.
"Bartnte'two,

pasiec'Zmidtwo .ipszczelarstlwo oraz związane z nimi zwyczaije i obrzędy
na terenie Zi~mi Radomskej"

SceI1al1iursz: S. Rosiński, M. Jurecka, L Szymczyk,
baE. Ekspozycja: 1:2.07- 29.1.1.40eks1ponatów.

oprawa

p:lastyczma: Z. Kar-

"Rado,mska rzeźba ludowa"
Scenal1iu1sz: S. ROISiński, M. Jurecka, L Szymczyk, uprawa plasty.czma: Z. Karbarz. Ekspozycja: 24.08- 31.08 w Kozienicach, w W.ojewódzkim Ośrodku Sportów Wodnyc.h i Rekreacji. 3,5 eksponatów.
"Rzeźbiarze

Puszczy Kozienickiej"

S.cenariu'sz: S. RO'sii1ski, M. Jurecka, L Szymczyk,
baJrz. Ekspozycja: 17.10- 20.12. 100 eksponatów.
wOJ.

Oipra.wa plas tyczna:

Z. Kar-

RZESZOWSKIE

Mu zea
K o l b u s z o w a, Muzeum Kultury
"Fajans

Ludowej

polski w zbiorach

MKL w Ko.lbu.szowej"

Scenariusz: Z. Kądziela, M. Skowrońska, K. Party:ka, oprawa plastyczna:
żęga. Ekspozycja: 5.03 - 14.05. 1'33 eksponaty. Plakat.

B. Sier-

Kronika

397

"Tka'nllna de!koracyjna Śr{)-dkowego Wschodu"
patrz: Kra'ków, Muz,eum Etnograficzne
"Problemy

konserwacji

drewna

Scenariusz: M. Pu.dełko,
1980, 60 eksponatów.

konsultacja:

M. Czajnik

zabytkowego"
EkGIPolzyc,ja: otwar'cie

lipiec

WOJ. SIERADZKIE

:vIuzea
S i e l' a d z, Mu'zeum O~ręgowe
"Rzeźby S-ta'ni'sława Kor\py i J erZiego KaclJmarrka"
Sc€.nariusz: M. Kaszuba. Ekspozycja: 24.01 - l.(l'2 w SieradzJkiej SpółdlZie:lJniMiesizkaniow.ej w Sj,eradzu. 28 eksponatów.
"WyJ"oby kOlWalski'eStefama Jabłoń'skiego"
Scenariusz: J. Kwia'tkowski.
£'Ok,s
ponatów.

EklSpo'zycja: 15.02 -20.02

"Sieradzkie
Scenariusz: E. Polińska,
,1óO ekSlj)o.natów.

oprawa

w PT'I1K w SienadlJu. 12

rzemiolsło ludOlW€"
plastyczna:

Z. Fiszer.

"Sztu'ka i 'ku'1tufa ludów Afryki

Ekspozycja:

13.05·22.06.

Zachodni·ej"

patrz: SzczeciJn, Muzeum Narodow,e.

WOJ. SKIERNIEWICKIE

Muzea
L o w i c z, Muzeum Narodowe
"Sztuka lu,dowa -

w Warszawie,

Oddział w Łowiczu

pokazpokon!<,ursowy .trady,cyjnej tkaniny
wy-eiJn3Jnkiło,wi'oklej"

łowi,ckiej i 'tradycyjnej

Scenariusz: H. Świątkowski, oprawa .plastyczna: H. ŚwiątkoIWS,ki., M. Stępm.iews<ki, H.
iedzielska. Ekspozycja:
22.06 - 15.07. 250 eksponatów.
WspółorganizatOT: Spółdzielnia "Sz<tuka łowicka".
"Pięć.dziesięcio'lecie

twórc-zości artYlst)"cz.n.ej, ludowej

Scell1ariusz; oprawa l>lastycz:na: H. Swiątkows'ki.
ponatów. Kalalog.
"Broń wyspiarzy
paJtrz: Warszawa,
Rawa

Mazowie,cka,

Henryka

Burzyńskiego"

Ek;spo'zy'cj,a: 20.07 - 6.1Q. 67 eks-

Pacyfiku"

Pańsitwowe Muzeum Etnograficzne
Muzeum Ziemi Raws'kiej
,,,Poliski haft ludolwy"

Scenariusz: O. Brydzyńska.
Ekspozycja: 24.04 - 5.09. 49 eksponatów.
w Muzeum OJkręgowy.m w Zyrardowi'e. 35 eksponatów.
"Żyrardowska
patrz: Żyr<udów, Muzeum Okręgowe.

izba robotnicza"

8.09 - 10..10

398

Kr,onika

Z y r a .r.d ó w, Muzeum Okręgowe
patrz:

"P'Ol.ski haft ludowy"
Rawa Ma:zowieJoka, MUizeum Ziemi Rawskiej.
"Zyrardows:ka

izba rQbotni1cza"

ScenalTiu'8z: B. Rzeczycka. Ekspoz)"cja: 1'5.09 -31.12
,w Rawie Mazowiec!kiej. 1:20 eksponatów.

WOJ.

w Muzeum Ziemi Ra'Wskiej

SŁUPSKIE

B Yt ó w, Muzeum Zachod<nd:o-Kaiszu'bsik'1e
'
"Hafty -

G·enowef.a Palubi:cka"

Oprawa plasty,czna: K. Szyma:n-Piór'ko'wska,
zy'c'ja: 10.03- 29.04. 50ek<spO'natów.

konsul'tac'ja:

P: Cielecki.

Ekspo-

"Zldobnictwo na K,aszubach"
Oprawa plastyczna: K. Szyman-Piórkowska,
cja: 14.06.80 - mamec 81. 140 e'ks.po:naiów.

WOJ.

Instytucje

konsultacja:

P. Cielecki. Ekspozy-

SUWALSKIE

niemuzeal'ne

S e j n y, Miejsko-Gmmny
Scen.aI'iuosz; oprawa
ekspo'natów.

Ośrodek KU'ltury
"Prezentacje"
plas'tyczma: M. Karpowiocz. Ek~.pm.ycja: 18.07 - 12.09.

Ok. 50

WOJ. SZCZECIŃSKIE

Muzea
S z cz e c i n, Muzeum Narodowe
"Kuatura

Indian Andów Peruwiańskich"

Scenariusz: J. Lapoti, oprawa plastyczna: D. Boehlke, konsultacja: A. Posern-Zieliński. EkS'pozy,cja - kontynua,cja z 1979 T. zamknięta 20.02.80, ponadto wystawa była eksponowana w Muzeum Okręgowym w Zi'elonej Górz,e i w Muzeum Reg:ionalnym w Stargar-dz1e Gdańskim. Kata'log.
"Sztuka

i kultura ludów Afry'ki Zachodniej"

Scem.ariu'sz i oprawa plastyczma: J. Lapott. Eks:p'Ozycja: 2.07 - 27..08 W Muze,um
Okręg.owym w Sieradzu. 2.38 eksponatów. Ekspozyc'ja: 13.n - 311.1,2 w Muzeum
!Etno:grarficznym w Toruniu. 3.24 eksponaly.
Instytucje

niemu'Zealn·e

S z c z eC i 'n, Woj'ewóidzki Dom Kultury
"W,ojawódz,ka wystawa

plaJsty,k;iamators!kiej i sztuki lud'owej"

Scenariusz: H. Orska, opr,awla plasiyc:z'na: G. Królikolw1sk'a, konsullta,cO.a:C. Nowakowski, G. Rec'k.Ekspozj'icja: 2L09- 25.10. mo eksponatów.

Kronika
WOJ.

Instytucje

399

TARNOBRZESKIE

nIemuzealne

T a r n o b r ~ e g, Urząd Wojewódzki Scenariu5z
natów.

Wydział Kultury

i Sztukl

"Sny.cerka ,i .stoIarka artystyema

Jana Widomskli,e,go"

i oprawa

Ekspozyca:

plastyczna:

"MaJlarstwo i r~eiba

Heleny

J. Myjak.

Szymuli

z cyklu

j2.02 - 25.02. 30 ekspo-

"Błogosławieni

Scenariusz:

J. Myjak, E'kspo'zycja: 5.02 - 15.02. 19 eksponatów.

Scenariusz
tów.

opraw.a pJ.a5tyczma: J. Myjak. Ekspozy'cja:

"Tkanina

szczero·ścią«"

ar"ty,sItYlc~naAnieli Bańlki"

,,"Bło,gosławieni szczerością«. Malarstwo

26.0,2- 15.03. 17 ekspona-

ludowe Zofii Partyki"

ScenarLusz: J. My jak. Eks'po,zy;cja: 20.03 - 15.04. 16 eksponatów.
"Dzików w czasach Wójta Słomki"
Scell1ariu·sz: .T. Myjak,
- 15.04. 40 ekspo'natów.

opmwa

plastyczna:

T. Sta.szeiwlski. E'kspozycj,a:

"Pi'sank-a"
Scenariusz: J. Myjak, oprawa plastyczna: T. Staszewski,
15.04- 30.04. 140 eksponatów.
"Współczesnc

malarstwo

szczerością«"

Bkspozycja:

"Wycinanka

Barbary

Ekspozycja:

15.11- 10.12. 2.')eksponatów.

Sccnar,iusz: J. Myjak

"Malar~two Teofila Stelmacha
Scenariusz:

H. Pilee·ka. Ekspozycja:

ludowe z cyklu "Błogosławieni

Scenariusz: .T. Myjak, 0pl'awa plastYic~na: T. Staszewski.
25 eksponatów.

J. Myjak.

"Kultura

Ekspozycja:

1.08 - 30.0S'

Woj'Łowicz"

z cyklu "BłogD'sławieni Szczerością"
15.12.80- 15.01.81. 17 ek9ponatów.

ludowa województwa

tarnobrzeskiego"

Scenariusz i (j,prawa plastyczna: J. Myj.ak. Ekspozycj'a:
kladowym Domu Ku'ltury w GorzY'cach.

WOJ.

30.03-

15.1'2.80- 15.01.81 w Za·

TARNOWSKIE

Mu zea
T a r n ó w, Muzeum Okręgowe
"Sztutka ludawa i stroje Tegionu tarno'bl1zeskiego"
ScenaI1iusz: A. Bartosz. Ekspozylcj'a: 14.01- 31.01 w Domu KUlll1:u'ryZClJkłaJdólw
Azolowych im. F. Dzierż.yńskiego w T,al1now.ie.42· ek5iponaty.
"T>aJbOTcygań'ski"
wystalw,a ,plenerowa.
Scell1ariusz: A. Bar,tnsz. Ekspozycja: maj-październik
Okręgowego w Tarnowie: Ok. 20 eksponatów.

na

dZ1edzińciU Muzeum

400

Kronika
WOJ.

TORUŃSKIE

Mu zea
T ·0 ruń,

Muzeum Etnoigra,JJkzne

Oprawa plastyczna: W. Gęsic'ki. Ekspozycja: 22.01- 8.06 w Muzeum Regional11y.m w -Bro,dnicy. 20 eks·ponatów. W,spółorganizator: MU'zeurrnRegional'ne.
"Ku'l:tura 'materialna

Pałuk"

Scenariusz i oprawa plastyczna: I. Wronkowska.
zeum w Bi'skupimie. 'W8 eks.pon:a~ów.

Ekspozycja:

15.04 - 15.09 w Mu-

J. PietTzak.

Ekspozycja:

18.04_

Ekspozycja:

18.04.

,.,Wycinank>a ludowa"
ScenaI1iu'sz: A. Błachow.ski, oprawa
- 3.06,. 750 ekspona'tów. Plakat.

plastyczna:

"Muzea Etnografi.czne

ZSRR"

Scenariu1sz; o,prawa plals'tyc:rna: T. Błachow.SIki, J. Siewak.
- 7.06. 162 eksponaty.
"Kaiszu<bska 's'iltuka ludowa"

Scenariwsz ·i oprawa 'Pla8tyc7Jlla: T. Nemere, E. Bajra.silewS'ka. Ek,spolZycja: 5.05- 8.06 w Świeckim Domu Kultury
w Świeciu
n/Wisłą. Współorganizator:
Świooki DOiII1 Kultu-ry.
,,·W.SpÓŁcil€lSne
mialarstwo ludowe na s7,kile"
Scena~iusz ·i oprawa ,plastyczna:
L. T y c z Y ń ska.
Ek.spozYiCja: 15.05 - 3.07
w Muzeum Ziemi Kujawskiej
i' Dobrzyńskiej we Włocławku. 222 eksponaty.
Współorganizator:
Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej.
"Współpraca

bibHoteki Muzeum Etnograficznego

Scenariusz i oprawa plasty·czna:
- 20.05. 2113 eksponatów.

T. Błachowska,

z zagranicą"

J. Siewak.

Ekispo;zycja: 16.05-

"Węgi.ers'kieha±ity ludowe"
Scenariwsz' A. SZaJbla, L 'Wron.kowska. Ekepozy,cja: 31.05 - 3'0.GB. 71 ekisponatów. Współor.ganizator: Finoomszerel Veny.gyar Vanaiati Szakiszeruzebi Bizottsag
EG;ER;

Kronika
jew6dzkim
WDiK.

Doonu Kultury

w

401

Bydgoszczy.

43eksponaty.

Współor.gand.zawr.

,,sztuka ludowa Kujaw"
Scenariusz i oprawa plastyczna:
T. Nemere, E. Bajroszewska.
Ekspozycja:
2.11 - 30.n iW Świeckim Domu Kultury w Świeci·u. 78 ek!sponatów. Wjspółorganizato:r: ŚwiecJld Doonu KJuItury.
"Kultura

i !s'ztuik'aAfryki

Zachodniej"

patrz: Szczec'iIll,Muzeum Narodowe.
WOJ.

WAŁBRZYSKIE

Mu zea
Wał b r

z y c h, Muzeum Okręgowe
"Formy piernikarskie"

Eks'POIZycda:1'7.01-25.0'2. 36 ekspIJnaltów.
",Pisanki 'wielkalnocne"
Oprawa .plasty,cma: A. Ma·t'Uszkiewi"cz.EIDs.pozyC'j-a:
'26.02- 30.04. 75 eks!po1natów.
WOJ.

WŁOCŁAWSKIE

Muze,a
W ł o c ł a wek,

Muzeum Ziemi Ku!awskiej
"Kultura

i Dobrzyńskiej

.Ludowa Kujaw"

Scenariusz i opra,wa plaistyczna: Z. Pietrzy:kawska.
w Ci,ec,hocinku. 150 ekponatów. Plakat.
WOJ.

Elrnpozycja:

10.05 - 15.06

WROCŁAWSKIE

M u z e,a

W r o cła· w, Muzeum Etnografi.czne
"Tkaniny ludowe - dziarugi, dywany, radiuszki, werety, kiHmy, lLiniki"
Scenariusz i oprawa plastyozna: M. Rostwol1owski. Ekspozycja: 10.02- 3.05 w
Muzeum w Gliwicach. 92 eksponaty.
Ekspozycja: 7.12.80- 20.04.81 w Muzeum w Oleśnicy. 60 eksponatów. Przewodnik,.
"Sztuka

ludowa Dolnego Śląska"

Scenariusz:
M. Ros,tworowska, konsultacja:
E. Jęczalik.
- 17.06w Muzeum w Bolesławcu. 1132eksponalty. Składanka.
"Ludowe ,hafty Narodów

EkJspozY'cja: 15.04-

Związku Rardziec'kiego"

Scenar,iusz: M. iRo,stworowska, oprawa pla,styc=a:
E. Baczyńs.ka, kO'llsulta'cja:
B. Bazielkh. Ek!spo'zy;cja: 16.04- 24.04. 60eks.ponatÓiW.
"Ludowe pieczywo obrzęd-owe"
Scena-riusz: M. Gołubk'ow, oprawa
.plastyozna:
E. Baczyńska,
J. Bohdanowkz: Ek'spozycja: 7.05 - 16:05. '9!2ek!sponaty.
26 "Lud" -

tom 66

konsultacja:

402

Kronika
"Polskie li1lliSirumentyludowe"
Scenariusz
i opraJWa p1a.sty,czna: Z. Toroński. Ekspozycja:
14.06 - 26.10.
125
ekisponatów. Itnfor.mator: W.spółor:gan:izacja: Muzeum Narodowe w Poznaniu.
"Malarstwo
patrz:

naiwne z Solentiname"

Warsnawa, Pań,S'twQlweMuzeum Etnograficzne.

"Szopki ludowe na Dolnym Ślą.sku"
Scenariusz:

M. Gołubklow. Ekspozycja:
WOJ.

47 eksponatów.

19.12.80 - 2.02.81.

ZAMOJSKIE

Mu zea
T o ill a 6 z·ó w

r: li b. Muzeum Regionalne
"Garncarstwo

Za·majs·z,czyzny"

Scanariu.sz: Z. Świtka. Ek.spozy!cj-a: 1<O.{}}- 26.03. 75 eksponatów.
Scenariusz:

"Malal's1;wo ludOlwe JaII1aSi'do'f.a"
Z. Świtka. Ek.spozycja: 1.04 - 21.06. 24 eksponaty .

Scenariusz:

Z. Świtka. Ekspozycja:

•"M.allairstwoludowe WeroniJk'i Raty'czy"

Z a m ość,

22.06 - 21.12.

29 eksponatów.

MUlneumOkiręgowe
"Sztuka 'lud:OlWaZamojsLJczyzmy"

Scenariusz: R. Kowa1icka, oprawa plastycLJlla: M. Zalewo, kon.sulltacja: J. Petera. Ekspozy.cja: 1'5.09 - 1,8.09 w Klu;bie Stronnimwa
Demokratycznego w Zamościu. 300 eksponatów.
Ekspozycj~: 20.09 - 31.12 w Muzeum Rzemiosł Ludowych w Biłguraju.
WOJ. ZIELONOGORSKlE

Muzea

o c h l a, Zielonogórski
w Zielon·ej Górze.
"Zielonogórski

Park

Etnog!faficzny,

Park Etnograficzny

Scenariusz:
B. Łakoma,
120 eksponatów.
"Sztuka

Oddział

Muzeum

Ziemi

Lubuskiej

Ekspozycja:

.1.06 - 20.06.

w oezach dzieci i młodzieży"

oprawa

pla,,,·tyczna: S. Para.

ludowa Środkowego Nadodrza"

Scenariusz: B. Kolodziejs:ka, o/prawa plastyczna: S. Para. Ekspozycja:
- 20.10 w Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze. :.llO eksponatów.

10.09-

Wy:stawy zagrainicnnezoT'ga'nizo'wane w 1'980 r·oku.
BULGARIA

Ru se

"Mikołaj Kopernik w Polskiej

rzeźbie ludowej"

Scenariusz: A. Bła'chowski, T. Nemere, R. Tubaja, oprawa plastyczna: T. Nemere, R. Tubaja, P. Radalow. Ekspozycja: 17.05 - 29.05 w Galerii Sztuki. 72

403

Kronika
~k.spon",ty. Orgall1iirz-alt'Orzy:
Muzeum Etllwgraftczne
i Sztuki Urzędu Woj.ewódzkiego w Toruniu.

NIEMIECKA

REPUBLIKA

w T'ofuniu, Wydział Ku~tury

DEMOKRATYCZNA

Berlin
,;P<OIIs'~iha£t,ludowy"
Scenari!usz: A. Szabla, .oprawa plastyczna: I. Wronkowska. Ek:spozy,cja: 13.11- 27.1J. w Ośrodku lnf-ormadi i Kltl'ltury Pallskiej w BerliinJie. .l{l5 ekSlp'O'natów.
OI1ganizatorzy: Muzeum Ebnog~aficzme w Toruniu, Ośrodek lnJ'ormacji i Kultury Pol'sk.ie'j.
Drez1t1o
"Polska wyóna:n:ka ludowa"
Scenariusz i oprawa plastyczna:
L. T y c z y ń s k a, Ekspozycja:
17.06 - 24.08
w Museum f tir Volkskunst w Dreźnie. 259 eksponatów. Katalog, plakat. OJ:"ganizatorrzy: Muzeum Etnograficzne w Toruniu, Museum flir Bo·!Jk:skunst.
F r.a n k f u r t

n/O drą

"Polska sztuka lUldowa w zbiorach Muzeu.m Okręgowego w 'Gorzowie"
Scenariusz i opratWa ipla.s'ty<:zma:J,. Jasińska, W. Sadowski. EkSipozYiCja:27.06- 30.09 w Museum Viadr~na. 60 eksponatów. Organizator:
Muzeum Okręgowe
w Gorzowie WI1k.p.

"ZdQbnictwo 1Stroju !lud-owego Ziemi Cieszyńskiej"
Sc·enariusz: M. K,u1czyńska. Eksporz.ytcja: 1,9.09 - .6.10 w Ośrodku lnform.acdi i Kuiltury Polskiej. :217 ekspcmatów. Składanka. Or;ganiZlatorzy: Muzeum Górnośląs_
kie w Bytomiu, Wydział Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach.
.
JUGOSŁAWIA

Lublja,n'a
."Mal'arstwogómlków
Scenariusz:
Organizacji
tomiu,

Ślą'sk;1ch"

B. Bazielich. Eks po·zycja : 20.06 - 20.108 w Związku Ku·Hu.nlnych
Słowenii. 61 eksponatów. Organizator: Muzeum Górnośląskie w By"PowstaJIlie Śląskie

W

.plastyce nieprofesjonalnej"

Scenariusz: M. Kuczyńska.
Ekspozycja: 20.06 - 31.07 w Zwezda
eks.ponaty. Or:ga1nizator: Muzeum Górnośląskie w !Bytomiu.

REPUBLIKA

FEDERALNA

Lublana.

23

NIEMIEC

"Pols.ka Sztu·ka Ni'eproiesjo;na1Jna ze ozbiQ.rówLudwika

Zimmerera"

Scenariu:sz: L. Zimmerer, aprawapla-styczna:
W. F11eckhaus, B'. KrUpp, konsulta,cja: J. Mi.gdał. Ek'spozy.c.ja: 23•.03.- 3'1.05 w Muzeum Wsi 'W Cloppenburg;
1·2.06- 10.07 w Starej Sytnagodzie w Essen; 17.07 - 21.08 w WesUaHsches Lau-

404

Kronika
des.museum

fiir KUMt und Kulturgesc'hicht.e-Zamek
Wolbeck w Mi.iJnoster;
'Galerii "Kobus" w Hanowerre;
21..t2.80 - 15.02.8.1 w SUidt.isches
MUls'eum w Getyndze. 660 eksponatów.
Katalog, plakat. O.g~nirzatrzy: Muzeum
Ws.i w CIo:p.PE\IlIbungiklBremy, Towarzy,,,two Przyjaciół
Kolekcji Zimmerera
w C~OipIp€IIlibU11gu,
!Pańs,twowe Muzeum ,Etlnograficzme-IWacr-szawa.
1.11 - 'HU~

IW

WŁOCHY

"P,o'lska 'Wyo~nanka ludowa"
Scenariusz:
A. Błachowski, oprawa plastyczna:
R. Tubaja. Ekspozycja: 20.12- 31.'12 w M<:mte CatiJni Tenme. 20'9 eksponatów.
Fo:1Jder, pl:akat. Organizato.zy:
Muzeum Etnogra,ficzne w Toruniu, Mont'e CatiJrri Tenme.
ZSRR

Leningrad
,;Po1Jskie ludOlW€malar,stwo

:na .swe"

Scenariusz
;i oprawa p1astY'czna: A. Kurzą't-kows.k,a. Ekspozycja.
22.10 - 15.12
w Pań'Sl1:wo:wyrrn-MU'~eum Etno·grad'ii Narodów ZSRR, 180 ekos.pon.atów. Or<ganiza'to.rzy: P.ańs,twow'e Muzewn Eitnograficz;ne w W.ar,szawie, MUZleUm w Leni:ngradzie.
Moskwa
,,':Dka'nrl:ny1JndonezyjiSk'i'eze zbiorów Muzeum Azji i Pa,cyfiku"
Scenariusz:
M. Wrońska, N. Czukina: Ekspozycja wrlZesień-grudzień
w Państwowym Muz.eum SZJł:uki Nar,odów Wsc.hod'nich. 80 ekJspolnatów. Katal'Og, plakat, Organilzatox: Muz.eum A:ZJjiii Pacyfiku w Warszawie.

Iwona

MAGISTERIA,

DOKTORATY

I HABILITACJE
W )1'9180ROKU.
PRACE

U n;i w e r s y t e t

Z ZAKRESU

WiktalT

ETNOGRAFII

MAGISTERSKIE

J a g i e lOll s ki -

.K rak

ó w

BANDEREWICZ Regina, Miejsce człowieka starego w rodzinie i społeczności wiejskiej, prof. dr J. Klimaszewska.
CHOWANlAK Tad-eu,sz, Widowis.ko .olbrzędowe Herody, prof. dr J. Klimaoszewska.
HAJDUKIEWICZ-FRYDEREK
Ewa, Jan Reczkowski
ceramik z Nowego Targu,
pr·of. dr R. ReiJnfuss.
KONIOR Jacek, Ministerium
Męki Pańskiej w Kalwarii
Zebrzydowskiej
- studium uczes'bniotwa, prof. dr J. Kilimas:zewska.
LASOCKA Hanna, Ośrodek wspóh;zesnej
rzeźby ludowej w Paszynie, prof. dr
R. Reinfuss.
MAKAREWICZ-ŁĄCZYŃSKA
Danuta, Sew€ryn Udziela - twórca Muzeum Etnograficznego w Krakowie i badacz kultury ludowej, prof. dr J. Klimaszewska.

Kronika

405

SZAŁAPAK Anna, Wiejskie \Wlętirze mieszkaLne jako źródło wiedzy o pogłąda:ch
estetycznych jego użytkowników, prof. dr J. Klimaszewska.
SZTORC Maria, Kult ludowy pustelni~a Swierada we wsi TTlopie w woj. nowo:sądec'kiJm, prof. dr J. KliImaszewska.
SWIĘTOŃ Bar;bara, Rozwój nauket'rl!ol1ogi!c:zmych. we Włoszech na .przykł.adzri.e
zaiJni.eres.owań łbadaw,czych wylbranymi d:ziełami wło.slciej kultury
ludowej,
pTof. dr J. Kilimas·zewska.
TRZEWIK Mi'chał, Ludowa ceramika północno-zachodniej
Bułgarii na przykładzie
ceramiki 2 ośrodków: Businici i Berkowicy, pr.of. dr J. Klimaszewska.
TURSKA-SKOWRONEK Kinga, Sumowskie dywany dwuosnowowe, prof. dr R. Reinfuss.
Ulniwersyte't

Łódzki

-

Łódź

CZERNIK Kamilla, Zwyczaj.e weselne w łódzkim środow.isku robotniczym w okr·esie międzywojennym, ;prof. dr B. Kopczyńska-Jawo:rSka.
DOBRZENIEOKA JiUlita, Odpust jako forma świętowania, dr W. BaifCl!nowski.
DŁUZEWSKA SIt:anisława, Ludowa wiedz;a medyc'zna ludno,ścli o~{QIl,ic
Bytowa, doc.
dr halb. J. Kucharska.
FRASUNKI,EWICZ J aJnusz, Swiadomość odrębności Ka.s'zubów okolic Bytowa wwyni.ku kontaktów 'z ludnością ukraińską, doc. dr hab. J. Kuchamka.
LIBERTOWICZ Krystyna. Zmiany obrzędów dorocznych cyklu wiosenno-letniego
w~rni'nie Głuchów, dir W.. BaraJno'wskL
MAIK Zbigniew, Rola magii w gospodarstwie wiejskim, dr W. Baranowski.
NADOLSKA Anna, Udział młodzieży w życiu religinym wsi, dr W. Baranowski.
OLSZEWSKI Paweł T., Wyobrailenia robotniJków łódzkieh o ludziach ze wsi i ich
ży<Ciu,prof. dr B. K!opczyńs'ka-Jaw.()rsk,a.
PAJĄK Elżbieta, Wychowanie dziecka w rodzinie wiejskiej, dr W. BaraJnowski.
PĄZIK Ewa E., Obycozajowość tfodzinna robotników zamiesozkujących osiedle Księiy
Młyn, prof. dr B. KJopczyńska-Jaworska.
PŁUSA Halina, Elementy recepcyjne w obrzędowości rodzinnej gminy Głuchów,
dr W. BaralllOws'ki.
RADIUSZKIN Lidia, Wierzenia i ZJwy,czajezwiązalne z narodzinami i wychowat1Jiem
malego dziec·k'a w rodzinie r.dbdtnic zej w okresie międzywojennym, ,prof. dr
B. KopczyńJska-JawO'I'ska.
ROMAN PiotT, Zwyczaje Zlw.iąza·nez hi~ieną i z:drowQltlnością mieszkań<ców Księ_
żego Młyna w lat:aoeh 1'91.8- 1'1)'39, prof. dr B. K'Opczyńs'k.a-Jaworska.
SZKLAREK Anna, RepePtuar pieśniowy łódikiego śr-odow1ska robotniczego, prof.
dr B. KOiPczyń'5'ka_Jawor,ska.
WACHOWSiKA Danuta, Tradycje haftu ludowego we wS'1ach okolic By,towa, doc.
dr hab .. J. Ku,c'har.ska.
WOJCIECHOWSKA Lilia.na, A'ó<apta,cjalud'ności wiejskiej do wafUlnkÓtwmiejskich
(okres międzywoJenny i po zakończeniu II wojny światowej),prcxf. dr B. Kopczyń'5.ka-Jawors~.
WOŹNIAK Alicja, Wątki demolllologiC7lllewe wspólczesne!.i wsi łowickiej, -dr W. Baranowski.
ZAWIERUCHA MalgoTza1,a, Tradycyjna wiedza !Z zakresu wybranych ,dxialów gospodarki ,pozarolniczej i z uW2Jględnieniem bwenta.rza ku1lr1urowego, doc. dr
hab. J. Kucharska.

406

Kronika
Uniwer.syt·et

im.

Adam'a

Mic'kieAA'icza-Pozn'ań

ADAMCZE,WSKI Jerzy, Etnograd'ia BuŁgarii i jej problemy, prof. drJ.
Burszta.
BILLERT A:nna, Słowny folklor dzieci 'w wieku szko'lnym w środo,wisku wi'ejs·k·irn
na przykłaozie wsi Domachowo i Krobia Stara, prof. dr J. Burszta.
BOROWSKI Jamusz,' Etnolo'gia hi!szpańlska. Dz,ieje i s!tan współczesny, ,prof. dr
J. BUI1szta.
GORECKI Jerzy, Zagadnienia teorii !szrtuki w świetle .probJemó·w ku<!tu'ry, prod'. dr
J. Burszta.
K,oW ALIŃSKA Ju.s,tym.a, Przekształc.enia
emkzno-·kulturowe
Mongołów Chałcha
w drugiej połowie XIX i XX ,wieku, prof. dr Z. Jasiewicz.
KOWALSKI ,z,bi,gniew, F,oll'klor Biskupizny, prf. dr J. Burszt:ł.
KOWALSKA Lrena, Budownictwo ludowe Kielecczyzny a Muzeum Wsi Kieleckiej,
prof. dr J.. BUI1sma.
PELCZYK AJnto'!lJi,KiI'igiZJi.Procesye'tl1li.czne w II poło'wie XIX i XX wi,eku, prof.
dT Z. Jasiewi·cz.
PIASECKA Aama, Medycyna ludowa a medycyna 'szk'olna. Etnogl'afi!czne studium
po{ównawcze lpI1z€lprowadzOlIlelI1a podstawie badań terenowych w okolicach
Gniezna, prof. dr J. Burszta.
WIEDEMANN Julia., Tradycyjne ideały i wzory wychowania u ludów pasterskich
i rolniczych Azji Środkowej, pTof. dT Z. Jasiewicz.
WOJTOWICZ Banbara, Wiedza o Inidiana·ch Ameryki Póbnocnej wśród studentów
ucze}onipoznańskiej, pr.of. dr J. Jasiewicz.
ZIPSER LilialIl<na,Tradycyjna kultura i jej miejsce w żydu współczesnym Ajnów,
,pro·f. dr Z. Jasiewkz.
UlI1iwersytet

War

szawski

-

Warszawa

ADAMOWICZ Maria, Sposoby mierz,enia i pojmowania c'zasu w spoleczności wiejskiej, pl'o!f.dr A. Kutrzeba-Pojnarowa.
BARTOSZEWSKI WładysŁaw, Kateg·oria "swój-obcy" w poLskiej kuJ,turze' ludowej (na przykładzie żydowskiej mniejszości etnicznej), pr.of. dr Witold Dy:now.ski.
BUNlAK Maciej, Łodzie ryba.c.kie w okolica,ch Czerwińska, prof. dr Zofia SokolewilCz.
CIESLAK-SEMENIUK
Ewa, Kontynua.cja twórczości ludowej w projektanckich
zespołach lj;'kac.kich.IPwf. dr Zofia Sakolewicz.
FIS.zER Adam" Wnętrze współczesnego domu m:ieszka1Jne'gowe WISiMa'niowy. Nowa .stl'iu·kJtura!podzi.ału przestrzeni i wzór wystroDu, ,prof. dr AU1>na
Ku'trzeba-Pojnaro'-\"a.
HRYŃ Renata, Mediacyjny aspekt postaci kowala, prof. d;r W. Dynows'ki.
KACZESZMAROW Pety;r, Uroczystości w dniu św. Jerzego a obrzędy przej.ścia
(w BułgariJi), prof. dr Z. SO.kolewkz.
KARAS Grażyna, Miejsce pieśni w życiu współczesnej wsi, prof. dr A. KlUtrzeba-PO'jnaroAA'a.
PAWLIK-ZDZIARSKA Anna, Wy·obrażenia związane z młynem i młynarzem, prof.
dr Z. Sokoaewicz.
STEFANOW Rosen, Obrzędy zwią'zane ze śmiercią i pog,rzebem w ibuł:ga'rskiej kultur~e trady,cyjnej, prof. dr Z. SoJwJewicz.

Kronika

tJ n i wer

s y t e ,t i m.

B o I e'S ł a waB

407
i e I' u t ,a -

W I'

°c ł a w

CIOŁEK Jolanta, Historia założenia i budowy skansenu Muzeum Wsi Opolskiej w 0pOIlu-Bierkowicach. doc. dr hab. E. Pi'etI'a's!Z!ek.
CZUCHNOWSKI Włodzimierz, Stanisław Ciszewski jakio przedstawiciel
ewolucjonilzmu, w etnografii !polls,miej,doc. dr 'hab. E. Pieirasze.k.
C,AŁĘZA Jamsław, Wydaw:nkza działahlOść w zakr,esie einogratfLi i f,olkloru Sekcji Folklorystycznej ,przy Zarządzie GłólWnym Polskiego Związku Kultul'alno-Oświatowego w Czechosłowacji, doc. dr hab. A. Dygacz.
JABŁOŃSiKA-IWAZNY Anna, Zwyczaje i obrzędy weselne we wsi Ceków ,w woj.
kaliJski'ffi,doc. dr hab. E. Pietm,szek.
KŁOSEK Eugeniusz, Pasterstwo
w Górach Kelimeńskich,
doc. dr hab. E. Pietra>.;z;ek.
KNIHINICKA-HOŁOWNIA
Krystyna, Irracjonalne
zabiegi lecznicze na wsi polskiej, doc. dr hab. E. Pietra'szek.
PIOTHOWSKA Genowefa, Inicjacja dziewcząt u plemion aU!straolidsllóchna pI1zełowli,eXIX i XX wieku, dr A. P,alluoch.
SAMEK Alicja, Autorytet
w rodzimych społecznościach
austraUjskich:
rodzaje,
źródło, znaczenie, dr A. Paluch.
SULTANIA Katina, Greocy emigranci polity'czni w Polsce. Ich odrębność i adaptacja kul'turowa, doc. dr hab. E. Pietra,sze~.
SZCZEPANIK Beata, Satyry,czny obraz chłopa w !prasie polskiej .(l95~ ~ 1978).
doc. dr hab. E. iPh",tr<lJsz;ek.
SZLACHTA Joanna. Pozycja społeczna kobiety wiejskiej pracującej zaWlodolWona
przykładzie wsi Jeżów Sudecki, doc dr hab. E. Pietmszek.
SZYMAŁA Adela, Udział młodzieży pra'cuojącej w życiu społeczno-kulturalnym
wsi
Dobrzeń Wi,elk'i, dc}c.dr hab. E. Pielralszek.
SZYMAŃSKI Adam, Budownlctwo ludowe w Rodopach Środkowych w okręgu
Smoh'an, dOlc.dr hab. E. Pietra'szek.
WaŻNIAK Ewa, Więź rodzinna mieszkańców
Jeźowa Sudeckiego, doc. dr hab.
E. IPietraszek.
ZŁOTNICKA Aleksandra, Rzemiosło huculskie na targach w Kosowie, doc. dr hab.
E. Pietmszek.
PRACE MAGISTERSKIE napisane pod kierownictwem dr W. Baranowskiego
w Studium Zaoczmym Pedagogiki Kulturalno-Oświatowej
w Łodzi 'w 1980 r.
DĄBROWSKA Jolanta, Rola konkursówsztuki
,ludowej regionu rawskiego w upowszechnia'niu kUlItury 'ludowej .
.lACHOWICZ Barbara, Formy upowszechniania
smukJi ludowej na przykła'dzie
Muzeum Okręgowego w Sieradzu.
KWI,ATKOWSKA Krystyna, Szopka w Iwidowiiskach teatru ludowego.
LEWIK Ryszard, Funkcjaoświalowo-wychowawcza
i naukowo-badawcza
muzeum
regiona,lnego Ina przykładzie Muzeum Zd,emi Wielluń!Skieó w Wieluniu.
POSZEP:CZYŃSKA Jadwiga, Życ.ie tow.arzy'sikie łód",kioch robotników w okresiie
międzywojennym.
SZUSTAKOWSKA Danuta, Rola SpóŁdzielni Rękodzieła Ludowego i Artystye,znego
"Sztuka Łowicka" w kultywowaniu
sztuki ludowej regionu łowiockiego.
WOJCIECHOWSKA-SZWARC Maria, Opieka ,Muzeum Regionailnego w Br:zezinach
nad ~,wóI'cami Iludowymi.

408

Kronika
PRACE

K at ed r a

Et n ogr a f ii

DOKTORSKIE

U n i we r s y t e t u
'P:orz;nań

i m.

A.

M ick iew ic za

BEBA Bożena, Tradycje dro'bnamiesZlC'Zańsk.ie wspoł.ec:zmości
LklZloo'rka W,e~kj,eogo,,prof. dr J. iBun;zta.

małomiasteczkowej

Przedmiotem ,pI'<lJcyjest trad)'ICj1a drobnomieszczańska
roz:patryw<lJna w mma.c:h
społeczności małego miasta - Lidzba'rka Welskiego. Analiza opa,rta została ,głó,wnie
o materiał zelbr<lJllypodczas badań terenowych prowadzonych
w ,Latach H~7'l- 1976
oraz dokUJmeDJty .pi'sane i 'l'iJteraturę przedmiotu.
Pozwo1Jila ona ustalić, że przej.awy kultury
drOlbnomies'zczańskiej ,pelznią w społecZln{)ści rolę sty.mulatora przemian .j ,s'łUiżąs,pójności ,i funkicjonalności systemu społeC'Zlnego kul'tury.
BRENCZ AJnldrzej, PrzeOlbraż,eniJa środ-owi'ska mieszka[nego
:zmańskiem w XIX i XX wieku, prof. dr J. BursZita.

rodzin

chło.pskic:h WIPo-

Zadaniem pracy było ukazarnie wybranych
aspektów przemian dokonujących
się ;w obrębie WIsi,s:~czeogólni'ew ram'a'ch środowrska mieszkalnego. Naósk połoii:ono
na analizę wybranych zagadnień programu użytkowego budynku mieszkalnego, wskalJując na s·po.sÓlbpowiąza'nia miejsea .pracy z miej'scem 'Laani,eSZik<lJnia
r.odziJny chłopskiej, :na zmiany funkcji pomieszczeń, podnoS'zenia się standardu mieszkalnego i nar.as,tanie potrzeb konsumpcyjnych
.i 'rekreacyjnych.
Pods'tawOiWe żródła pracy stanOWlią m'ateri,ały' ze sltac-joll1arnych badań teren{)wych ,przeprOiWadzonych w celowo
doibrany'c:h śrOldowi'ska'oh wi,ejskich w latach 197'7_ 1979, w ramach realiZiOwall1ego
przez Katedrę Etnografii
UAM 'tematu "Przemiany
oby'cza.jowm;ci rodzinnej na
wsi w Pol!S'ce pó~noC'no-'zac.hodniej". W ·anaHii·e 'posłużono się głównie metodą 00dama fUlilk-Q,j'OlI1a:lny,C'h
układów przes.trzen:i.
GAWĘCKI Marek, BrzeO'bra'żenia społeczno-kulturowe
wsi środkowego
'!leg·o Aifga1ruLsianuw XIX .j XX ,wieku, prof. dr Z. Jasiew,icz.

północ-

Autor ,analizuje przemiany Ispołeczno-kulturowe
we wsiach środkowego (górskiego, gospodar'czo 'bardzo ,słabo rO,zJwil'llię:teogo)
oraz póhno.cnego (równmnego, gospodarczo bardziej rozwiniętego) Afganistanu. Na podstawie przeanalizowanego
materiału wyka'ZalIło, że przemiany zachodzące w społecznościach rolniczych Afganistanu
w okresie objętym analizą miały charakter
modernizacji
Wy.kazano również, że
przebieg przemian w różnych społecmościach,
często bardzo blisko położonych może wyglądać oomiennie.
Poddano analizie
czynniki
WlPływające na taki stan
rzeczy.
KRYGIER Romuald, Więzi w rOZipr()szonym kręgu rodziny dużej. Tzw. rody chłopskie w Wielkopolsce - geneza, s'truktura, miejsce w kulturze i życiu społeC'Lny.mXIX :i XX lWiekiU,pr<Jlf.dr Z, Ja'Siewic2'J.
Rozpraw.a mieści się w Inur,c:ie .badań nad rodziną, prowadzonY'ch w Katedrze
Etnograf1i U!AJM.PrzedstawJ'a jedno z niepodejmowanych
datąd zagadnień z.wiązalIlych z rodziną wiejs,ką regionu wielkopolskieg{). Autor zajmuje się w niej głównie dużymi kręgami rodziln rozproszony,ch, które nazywa także "rodami" chłopskimi
ze względu na więkls.zą w nich, ,w :po:równaIl1liuz innymi rodzi,nami, ZJna,jomlo'śćgenealogii i siłę powiązań krewniaczych.
Rozprawa przedstawia
dzieje wybranych
"rodów" chłopskich i "rodów" robotniczy.ch .(wyw{)dzących się ze wsi), gniazda tych
"rl()dów" cZYll1niki s.prawcze i mechanizmy
twórcze krępujące
owe "rody" i ich

409

Kronika

wzwój struktury
i funkcjonowanie
w swoich środowiskach, wpływ "rodów" na
=jomość
genea,logii i powiązań krewniaczych, rolę więzi rodzinno-"rodowych",
miej:s'ce "mdów" w ikultul1z.ei żydu społe1cznym XIX i XX wi,eku.
MROZ Lech, Proces przechodzenia ,od koczownictwa
Cyganów, prof. dr M. FrankoWIska.

do osiadłośd

na przykładzie

Treścią pracy jest próba w miarę szerszego przedstawienia i przeanalizowania
różnych [O'l,m życia Cyganów i zmia'n jakiew!chodziły
na przestrzeni 'hlistorii od momentu wyljścia Cyganów z Indii - ,w róźny'ch ikraja,ch, pod wpływem różnych kultur; zmian zachodzących do stopniowego zawężania obszaru wędrówek,
osiedlania i asym~lacji. ,W pracy auto'r rozpoczyna od rozważań nad zjawiskami
migracji i nomadyzmu w ogóle (w ujęciu różnych teorii) i usytuowania na tym
tle cygańskiego koczownidwa, nalS'tępnie ogólnie lomawia specyfikę kul,tury i życia
Cygainów na świecie. Dalej przedstawia ja:kość zrriiank::tóre dokonały się u różnyc,h
grup Cyganów w wyniku oddziaływania administracY'jnego oraz w efekcie wpły,wu
społeczno,ści wśród krtórych przeibywal:i Cyganie.
PININSKA MARIA, Sztuka
dr J. BUI's:ma.

ludowa

P.omorza Szczecińskiego.

Proces

zmian, prof.

Praca omawia sztukę ludową, zarówno tradycyjną, przywiezioną na Pomorze
Szczecińskie przez osadników, j'e.j funk,cjonowalIlie na :przes,trzelIli 3'O-uecia, j,ak również jej formy po:graniczme odbiega'jące od ,dawnYch WZO'fów
.. Prezentacji te:j :towarzyszyanaliza
pl1zyczyln i bodźcÓlw na .tle socjololgicznych przemian, skŁadających się na okreś'1one oblicze plastyki tego terenu. W opracowaniu
zwrócono
szczegóLną uwa1gę na nowe Zlj1awi:skali. 'tendencje w pla;styce regionallnej Pamorw
S1Jczecińskiego. W podsumowaniu praca zawiera szereg wskazówek d[a dziełaIności
opiekuńczej nad 'Sztuką regionalną omawianego terenu.
U n i w e'r s y:t e t

i m.

B o l e 'sł a waB

i e l' u t a -

Wro cła w

JAGIEŁA K<lzimi'el1z,Zróżnicowanie i iunk,cje stępy w kulturach
ropy środkowo-wschodniej, pDof. dr B. Kopczyńska-Jaworska.

ludOWYichEu_

Przedstawiona praca składa się z części teoretycznej i materiałowe~. W części
teoretycznej pra'cy dokonano analizy ,materi'ału i wydą~nięio wynikające z niej
wnios·ki. We wstępieznalj-duje się krytyczna prze<gląd 'stanu badań. !Pierwszy rozdział po,święcOtny j,es'1;mater,iałom :i technikom wykonania stępy. Drugi za:sadniczy
rozdział traktuje o zróimicowaniu form tego narzędzia, przyjmując za podstawowe
kTyterium s.iłę motoryczną przy jego poruszaniu. Uwzględniono w nim również
sposoby pOIsŁugiwania .się ,tym narzędz.iem omlz wydajlność pracy. W 'trzeciim rozdziale omów~ono najszerzej pojętą funkcję stępy, kładąc szczególny nacisk na jej
rolę w pnzy,gotowan~u pożywienia i obróbce surowców. Wskazano również na jej
pow:iązania z 'ró:żnymi działami 'kultury duchowej i ,spoŁecznej. Wczęś'ci materiałowej pra1cy zamieszczono w:s'ZY'stkie wykoTlzyst,ane w nie'j materiały
źródłowe,
ilustracje i mapy. Względnie pełne materiały pochodzą z obszaru Polski. Odnośnie
pozostałych obszarów Europy materiały są mniej komlp~'etne, ,co j'est uwarunk'Owane zachowaniem się ,tego nairzę'dzia 'oraz stanem badań.

410

Kronika
PRACE, HABILITACYJNE

Uzupełnienia
K at e d r a

Z LAT ~976- 1978

do not wczeŚiniej publikowanych

E t n o g r ,af i i

U !l1iw e r s y t et u
!PlO zn ań

im.

na łamach Ludu
A.

Mickiewicza-

1976
pYGACZ Adolif, Ludowe pieśni .gómi'C1zew Zagłębiu Dąbrowskim.
Autor u,porząd'kowal IW ,pracy złoQ:oną pr.ob1ematykę fo'lkaoru te'j ziemi, gdzie
do dzi,ś, obok pieŚini wiej s'kk h i miejskich, zachowały ,się w słanie żywotnym samorodne utwory o treści histJorycmej i wreszcie zawodowej, reprezentowane
przez
ludowe pieiŚ'nigórnk:ze. Jako rnateriaJ dowodowy autor og~asza w ni'c,h 5Q pieśni
górnicze, zapisane pr,zez siebie w Zagłębiu Dąbrowskim. Nieiktóre z tych przykładów
pośwLadc;wne ,są w urywkowych odmi~all1achjuż w pioruerskiej kolekcji pieśni górnic~mych Stall1isła.wa GieszkowlS'ki,egoz 11886 roku, jednakie
większość, dotychczas
niez.naną zaliczyć należy do przekazów uni·kalny,ch i odkry,wczych. IlfLlerpreiacja
odznacza się wielastwnnością
problemów oświetleń i metodolo'gtClznych zabiegów.
Autor traktuje pieśni ludowe jako złożony organizm, a więc z jednej shony jako
tWÓflCZąrsymJbiozę ieks'towo-muzyczną,
czas,em i taneczną, z drugiej - ja,ko realistyczne ,odz.w:iereied[,enie indywidualnych
i zbiorowych przejawów górniczego życia. Autor udowodnił, iż pieśni gÓI1nkze poszenzają tematy,kę, krąg świadomo~ki
społecznej i zasób środków artystycznej
wypowiedzi w po:lskim folklorze pieśniowym.
19177
PARAiDOiWSKA Mar.i.a, Obr.a'z I'ndian Ameryki

I .

,Południowej

w Połsce

19 wieku.

W oparciu o dostępne w 1:9 w. w Polsce ma;teriały (m.in. relacje podróżnicze
POllskie i obce, opisy zawarte w podręcznika,ch szkoLnyc.h, encyklopedia.ch, słownikach, kalenda!fzach,
czasopismach
oraz wiadomościach
przekazy,wall1ych przez
książ,ki popularno-naukowe,
powieści, poez,je) przeprowadzono
analizę zasobów
wiadomości o Indiaclh Ameryki Południowej,
wiadomości rz którymi mogło zapoznać się s.połeczeństwo polskie. Poprzez te informacje w naszym 19-wiecznym
społeczeństwie utrwalił się obraz Indian Ameryki Południowej w postaci czterech
sterootypó'w:
1. Indianin ja.kosy.mbol waLki Q wOil1nośći ni'ezal,eiŻnQlŚć
Nn'kowie),.
2. Indianin w "da:p'k.a1ch"- dobry (Guarall1.i).
3. Indlianin prymi1:Y'Wlny(mieszkaniec Ziemi Oginisiej),
4. IlC]dian.i.ndziki ludożerca ~miesz.ka;niec Brazylii).
W pT1acy rozważono 'Problem .powstawania i fuonkc'jonowania stereotypów
oraz
przyczyn i podłoża ic'h powol:nych przeobrażeń.
1978

STASZCZAK

ZoIfia, Pograni,cze

polsko-niemiec'ki,e

jako

pogr,ankze

etnograficzne.

Praca rozwa<Ż.aproblematykę
pogrankza
kulturowego na przykładzie konkretnego pogra:nkza pohkO-'ni,emieckiego d przy pomocy środków i metod stosowanych
w €'tIno'grafii. Autorka wychodzi z zaloż,enia, że nie ma tylko QbiektY'Wlnych cech
pograniczy, są tylko c,echy wynikłe z ko.n'kret:nej, hi'storycznej relJa'cji wchodzących
w grę u.grupo-wań etai,oznych,. ilC'hprzemies'zcza!Il'ia, nawCl'Y.stwieńi pI'iorytetów. Jako
punkt wy.j\Ś'cia dl.a !Wskazania stopnia przyda1:iności daJnych etno:graficzmych w tym

Kronika

411

zak'resie posłużył zespół maip zawa'rtY'Ch w "Atlas der deutschen Vol~kunde".
Podsumowaruie wyników zawiera mapa ZJbiorowa, która ,stanowi nową ,próbę rekonstrukcji dynamiki kultury nie przez ustalenia chronologii (która w etnografii jest
częs.to wątpliwa) i nie ·przez typologkzme odtwa'rzanie .ewo1lu·cji, lecz przez stwierdzenie dościowego naw.arstwienia
·zjaiWisk. p.rzyjęto bowiem iż tam gdzie na,waTstwiabo się więcej zjawisk z pewnością związanych bardziej z tradycją polską niż
n1emi,ecką, silniej UJtrz)'lmywał się dailly suhstrat etukzny.
Maria

Niew.Uidomska

W.YKAZ ZAGtRANIOZNYCH DZliEŁ ZWARTYCH
BIBlJIOTEKIP.OLSK1EGO
TOWARZYSTWA LUDOZiNA.WCZEGO
W:E WiROCŁAlWIU ZA l1ATiA ,19791- 119'80
AUe Volkskunst
aus dem Egerland. ,W,hm t977, ss. 101.
Arbe,it und V'olksLe·ben. Deutsche,;' Volkskundekongres.s

1965

in ilVIalibu'l'g.Gottingen

'1967, .ss. 442
Arti popullor
sltqi.ptar. nrane
1'977 ,ss. 63
Azebrajdżanskije
vysivki.
Moskwa 19711, 15:S. 39, tabl. 106 ..
Babel Antony: La Bessarabie. Etude historique,
ethnographique

et economiąue.
Par,is 1926, ss. 360.
Bahaaur K. P.: Caste, Tribes and c.uItu.r·e of India, vol. 1-6, Dethi 19717
Barrow Terence: Maori Art of New Ze,al·and. Parvs 1978, SoS.108
Bedal Konrad: Haus u.nd Stadel. Bćiuerliches Bauen in de:r Oberpfalz. Regel1JSlbu'f'g
',1097'5, ,ss. 104
Badel Konrad: Histol"ische Hausforschung.
Mi.iJnst,e:rm78-, ss. 1,86
Benker Ger,trud: Altes bćiuerliches Holzgerćit. Mi.iJnchen 1197.9, s.s. 20'8
Benker Gertrud: Kuchlgschirrund
Essensbrauch. Reg,ens.buI1g li!)77, .ss. 8G
Berkenbrink
Gerd: Wandlungprozesse
einer
dortlichen
Kultur.
Wuchenhausen,
Kreis NO'r:theiom.Gottbngen 1974, ,5'5.1616
Bibliogra;phie
d' ,etudes balkaniques,
vol. XI - 1'976, '11.01. XII - 1977, SofU:a
Bitterli Urs: Die "Wilden"
und die "Zivilisierte,n".
Munchen 1.976, .s.s. 494
BjoI1Il<SSOn
AI'lni: Icelandic
Feasts and HolQ.days. Ceolebratioms, Past 'and P,resent.
ReykjavLk 11980, s. 104
Blackwood Beat'rke: The Classification
of Artefacts
in the ?tiU Rivers
Museum
Oxford 1970, s.s. '94
Bolonev Firs F,edo,so~ić: Narodnyj
kalendar
semejskich
Zabajkalja.
NovosiJbi'rs'k
1<978, .ss. 1<5,7
Borisenko Valentiln.a Kir·iłłoWla: Nova vesil' na obrjadovost'
u sucasnomu
seli.
Kiiv '19719,ss. 132
Buck C. H., Faiths, Fairs and Festivals of India. New Dehli 19.77, .s. 2@
Caplovic Pavol: Caro kresaneho dreva. Ludowa architektura
Oravy. Martin 1977,
ss.. 20'8
CaTadzej,nyja kazki.
Ceskoslovenska

Red. V. K. Baindarcyk'.

slavistika

v letech

1978 - 1939.

Cz. I Oprac.

1197~, cz. II 119713, Mbnsk
:Milan Kudelika i inni. Pra-

ha 19717, ,55.468
Chard Chester S•.: Man ,in P.rehistory.

New York m75, SiS.406
Congres International
des Sciences
Anthropologiques
et Et:nologiąues .
. Compte-rendu
de la Troisieme Sesion Bruxelles
1948. Tervuren
1960, ss. 277.
Cugaj

R. V.: Na,roone

dekor-ativne

miJstectvo JavorivsCiwi.

Kii'V

1009 SIS"

141

412

Kronika

Davis

J.: People of the Mediterranean.
An Essay in Comparative
Social AnthroLondon 197fT',ss. 288
peneke
Bernward:
Volkskunst.
Filhre.r durch
die volkskundlichen
Sammlungen.
Munchen 19179,ss. '1'89
Dubois Marie-Joseph:
Mythes
et traditions
de Mare. Nouvelle Caledonie. Paris
197G, ss. 346
Durkheim Emile, Mauss Marcel: Pritmitive classification.
Londoo 11963,ss. 96
Enzyklopadri.e des Ma.rch,ens, t. 2, :z.esz.3/4, 5, t. 3zesz.
1, Berlin '197:8- 1979
Ersov N. N., SiroiVa Z. A: Albom odeżdy Tadżiko1J, Dusambe 1969, ss. 34, tabl. 47
The Ethnogrraphy of Malinowski.
Th,e Trobriand
Islands 1915 - 1918. Lemdon L1.979,
ss. 2511
Etnicesk,ije
i kultuT1lJO-bytovyjne processy na Kavkaze. Moskva 1!Jr78,S's. 279
Etnografija
i savremen'OOst. Red. D. Todorov, SofiO<l11976,ss. 2!715
Etnografski
i foUdoristiC1lJi izsledvanija'. V cest na Christo Vakarelski. Sofija 1979,
'Ss. 305
Etl1Wloska grada o Romina-Ciganima
u V'Ojvodini. Novi Sad 1'9:7'9,ss. 4'20
Fenlon Alex'ander: ScotUsh .country uif,e. Edi'l1!buI'lgh1'97(7,55. 255
Fluck Hans-Rtidig-er: Arbeit und Geriit im Wortschatz der Fischer des badischen
Hamau-erland,es. Untersuchungen
zur Fachsprache am Obe.rrhe·in. F-reiiburg 1974,
ss. 573
Folklorat
i na.rodnite tradicii
v savremennata
nacionalna
kultura.
Sofija 1976,
SiS. 200
Fuchs P. Ferdinand:
Bau·ernarbeit
in Appenzell
Innerrhoden.
Sachen, Methoden,
Worter. Basei 1I9r77, 'SS. 2J4fl
Gaiborjim Alice: Unngarische Volkstrachten.
Budapest 1969, ss. 72.
Gasparilwva
Viera: Povesti o zbojnikoch
zo ślovenskych o polksych Tatier. Bratislava 1979, ss. 35'3
Gemeinde
im Wandel.
Volkskundliche
Gemeinstudien
in Europa. Mumter
1979,
ss. 2,15
Georgieva Ba,gra: Narodnata architektura
v Bożenci. Ot kraja
na XVIII
do nacaloto na XX v. Softja 19'79, SIS.l-513
Das Germamsche-Nationalmuseum
Nilrnberg
1852 - 1977. Mi1nchen 19.718,ss. 1:242
Gohatn Bika:s'h Chandra: Human sacrifice and head-hunting
in :vorth-Eastern
India. Gauhati 1\9177,
ss. 102
Grigas !{,a,zys: Lietuviu
atarles. (Litovskije
pOSłOiVky na litovs.kom jazyke). Vilnius 19'.76,s. 3.QJl
Gudavjc.iu!S E.: Zymenys ir żenklai lietuvoje.
(Matki sQibstvennost i i znaki v Li,tve). Vilnius 1,980,'ss. 129
Gusiev V1k:.'torE.: lstok.i russkogo na:rodnog,o teatra. Letn:iJngrad 1977, ss. 86
Heiding Karl, Gass SOip.hie: Kinder- u,nd Jugendspiele nus N,iederosterreich. Wien
1980, is'S.70
Handbook
of Nior,th American
Indians.
Vol. 8 Calii-oI1illa, WaSlhingtOlll 1978,
ss. 800
Ho.ebel E. Adamson, Fr,ost Everett: Cultural
and Social Anthro·pology,
New York
pology.

197\6,SIS.442
Hod'er Tamas, F·e[ Edit: Ungarische Volksku.nst. Budapest 119178,
ss. 638
International
Bibliog;raphy
of the Social Sciences. Vol. XXI - 1'975, vol. XXII
1976. LondOlll 19a,8, 1'979
10th

International

Congrress

of

,s:tr,acts vol. 1 - 3. Dehli .lill178

Anthropological

and

Ethnological

Sciences.

Ab-

413

Kronika

lsajeva-Jul11U-sova NeUi: Tadżikskaja
vysivka. Moskva 11979,ss. 126
/
Kahk J.,.S:ii'liva!lk K.: History of the Estonian SSR. Ta!llirm 1979, s.s. 18'2
Kapfh.ammer Giinther: Bmuchtum
in den .4JpenłiincLern. Ein lexilrotischer
Filhrer
dUTch den Jahreslauf. Miinchen 11977,-ss. 335
Kirciv Roman Fedowvic:
Etnograficne
doslidżennja
Bojki1)sći.m. Ki!i>v119i718,
ss. 172
Kons·in K.: Kuidumi,<l. Estonskoje narod1lJoje iskusstvo.
Tlronyje
izdeHja.
Talbnn
1979, ss. 93, nlb. 287
Kovacs liona S.: Hirtenkunst
aus Ungarn.
Leipzig HH7, ,5'5. '1lIlb. 16, :tabl. 22
Kurbova Milada : Bibliografia
sLovensk-ej etnografie
a folk-loristiky
za roku 1970- 1975, BraiislalV.a J0979,:55. 421
Kunz Ludv.ik: Ceske lidove houslarstvi.
BI'no 1'978, ss. 36
Kunz LudvLk: Lidove figuralni pećivo. Bnno 197!8.ss. 48
KUiPPuswamy B.: Elements of Social Psyc1wlogy. New Delhi 11973,.ss. 228
La Conference Nationale
des Etudes Ethnographiques
28 - 30 juin 1976. Tirana
1'977, s.s. 650
L'architecture
rurale
francaise.
Corpus des genres, des types et des variantes.
Franche Comte par Claude Royer. Paris
1'977, ss. 2115; Savoie par Henri
Raulin. Paris li977, 5:5. 241; Dau.phine par Henri
Rau,Un. Paris
11977,ss. 277;
Corse par H. Raulin
et Georges Ravis-Giordani.
iPa'rois 1191718,
'55.
253; AIsace
par Marie-Noele
Denis et Marie-Claude
Grosh.ens. Paris
1'9'78, ss. 2191; Midi
toulousain et pyreneen par CLaude Rivals. Paris 1979, ss. 3'47
.
Lange Roderyk: Dances from Cuiavia. J,ersey 1'976, ss.. 23
Lajo:s Arpad: Nemesek es partiak
Szuhafon.
("Adl:i.ge" 'und
"KJ1eLnbauern"
Ln
Szuhafa). Miskolkl979, ,ss. 71
Latvijas etnoQrajriskais brivdabas muzejs. Riga Hna, S/s. 2126
Leo.pold

Schmidt

Bibliographie.

Verz,eichnis

unge.n 1930 - 1977. Wien 11977,ss. 243
Lidova kultura
a soućasnost. Ridi Vaclav

der

wissenschaJtLichen

VoroffenH.ich-

Frolec. Vol. 3-Lid,ove umlmi a dnesek.
Brno 1>977,.ss. 1'82; vol. 4-SoucaSll1a vesnrce. B!'no 1978, 5'5. 234; vol. 5 - Masopu.stni t ra:dJi·ce.Brno W79, ss. 191
Lietuv'iskoji
Tarybi1lJe Encilvl·oped.ija t. l - 6, Vi:lnius 19-76- 1980
Laze L A.: Pozdnij neolit i rannaja bronza Lubanskoj
ravniny.
Riga 1979, ss. 203
Ludvi.kova Miroslava: Moravska lidova vysivka. Bl'no .11979,ss. 31
Mainus Froantisek: Platenictvi
na Morave a ve SLezsku v XVII
a XVIII
stoleti.
Ostrava W59, ss. 245
MarciJnkova JaniJna: Dances from Cieszyn. Jersey 1978, ss.. 48
Marcu George: Fold-or muzical Aroman. Bucuresti 19177,ss. 206
Margcxlies Luise, Su.arez 'Maria Ma:ti'lde: Historia
de la Etnologia Contemporanea
en Venezuela. Caracas 19708,ss. 48
Materiali par arhodogu
un etnogrofu 1978 gada. Ri'ga 1979, .ss. 168
Materialnaja
kultura
kompaktnych
etni6eskich
grupp
na Ukrainie.
ZiUsce. Moskva 197'9, 5'5. 138
Mediterranean
Family
Structur,es.
Ed. P,a:ristiany J. G. Camlb'r:idge 119176,ss. 414
Melzer M.: Mod7'l0tisk na M.orave. Olomouc 19717,ss. 912
Menc1 Vadav: Udova architektura
v Ceskoslovensku.
Pr,aha 1I9iM,ss'. '630
Merk:iene Regina, Mi1iu's Vacys: Zemes ukzo inventorius.
(Selskochoz;jajst.vennyj
iJnwentar). Vi'liniu.s 1979, s.s. Hl7
Mes,sner Dieler: Ewropii:isch,e Volksliterat1J.,r. Fes,tschrift fUr Felix Karlin:ger. Wlien
,l!980, ss 2'0'1
Michov Lazar; Boże'Tl.d..SOifi'j-a1974, SIS. 104
M10lea lon: Domce Bucovrine. BUQures'!:i 1976, ss. nlb. :12+1521fot.

414

Kronika

MYlkytiuk

Bohdan Georg: Die 'ukrainischen
Andreasbriiuche
und
verwandtes
Wiesbaden 1979, ,ss. 340
Ndisi John W.: A Study in the Economic and SociaL Life of the Luo of Kenya.
Up.ps·aJ1:aJ974, ss. 96
Nowak Marga Dei, Durron:t Stephen: The TaLe of the Niśan Shama7l;ess. Seattle and
London .1..977,
ss. H~2'
Osterreichische
volkskundLiche
BibLwgraphie.
Verzeichnis
der IV euerscheinungen
fur die Jahr 1970, ,Wien 19173,.ss. 138; fu die Jahre 1971 und 1972, Wien 1976,
ss. 237
Pavel Emilia: Portul popuLar MoLdovenesc, lasi 11976,ss. 208
Pala-di-Kovacs AttUa: A magyar parasztsag
retgazdaLkodasa
(Die W:iesenwirtschaft der ungari.schen Bauern) .. Budapes:t 1979, ss. 541
Paques Viviana: Le roo pecheur et Le roi chasseur. Stra'sbouTlg l!f77, ss. 237
Peter'Dsa'k T1v,adar: Hegykoz
(Das Hegykoz im Komitat BO'rs,ad-Abauj-Zemplen).
Miskol<c 1978, ss. Hr6
Petnadeset
godini
Institut
za BaLkawistika
1964 - 1978. So,fija 1979, ss. 217
BiJsutova Irena: Sueasna Ludova pLasti.ka na Sbovensku. Bratilslava 1,976, ss. 36,
,taJble74, XXIV.
PoLevyje is.s-Ledovanija Instituta
Etnograf.ii li975. Mo.skva 11977,ss. 232
Polllak-Eltz AJn.geHna: Aportes Indigenas a La CuLtura deL PuebLo VenezoLa,no. CaraJCaJs19,78,ss. H3
Po-Lnische Sagen. H€'Tausg. V. Vildomec. Berlin .1'979,8:5. 200
Radcliffe-Brown
A. R.: Structure
and Function
in Primitive
Society. Essays and
addr,es·ses. London 1,952,ss. 219
R:addat,z Corinna: Kleidung
und Schmuck
im vorkolumbischen
Esme.raLdas. Bremen 1917(7,ss. 107
Redei Karoły: Zyrian foLkLore texts. Budapest 1'9'7i8,;ss.. 652Reports
of the Cambridge
Anthropolog.ical
Expeditibn
to Torres StraJits. Vol. I
- GeneraL Ethnogr:aphy.
Cambridge 19,35, SIS. 42-1
Robek A., Pe'tr J., Unban Z.: BibLibgrafie,ky
soupis praci A.~ad. J. Moraka
s prehledom jeho cimnosti. Pr,aha 1979,ss .. 215
Safrono'v Fedot Gri:gO'l'jevie: Russkije na severo-vostoke
Azji v XVII
seredine
XIX v. MO!skva 1978, ss. 257
Saua'l:ier Guy: Akidia, Le maL et L'injustice dans Les chansons populaires
Grecqu,es.
Dille 1977, .ss. 503
SdtilUi Hermamn: Das Schwo.rzwaLdhaus.
3 Auflage, s.tu:ttgart 19-77, ss. 332
Schmidt Leopold: Gegenwartsvo!kskunde.
Eine biblia:graphis.che Einfiihrung. Wien
1'976, ss. 163
Schmidt Re;gine: Die DarsteHung
von
KinderspieLzeug
uwl
KinderspieL
in
der
griechischen
Kunst. W,ien 191'7, ss. ,I'll
Scjacko P-ave~ Vladimir'ovie:
BeLaruskaje
narodnaje
sLovautvorene.
Mińs.k 19.77,
ss. 319
SiLovar russkich narodnych
govorov t. 16, Leningrad 1980, ss. 376
Sorbisch,e<T SprachatLas l. 6, Bauhen
19,78,ss. 29'3
Southeast
SaLomon Islands
CulturaL
History.
A Preliminary
Survey.
WeHington
1976, ss. 287
Stika Jar-o.śłarv: Lidova strava na VaLo..śs.ku. Os.trava 1980, ss. 169
Studien zu.r euro:pi:iischen troditibneUen
fischerei. Baja 1976, s. 148
Studii de etno'grafie si foldor
din zona Bruilei. Braila 1977, s, 654
Sucasni Ludovi rezb<lri. Martin 1978, 5.5. 16
SrvOlbodo'v:aVlasta: O Horackem modrotisku.
Na.ve Mesto 197:1,5'5. 30
Brauchtum.

Kronika

415

Systeme descriptif
des objets domestiques francais. Paris 1i977, ss. 291
Tardieu Suzanne:
Le mobili er rural
traditionneL
francais.
Aubier-Fl<acrnmarion
W76,ss. 216
Tingting bHang mi. Zeitgenossische
Kunst
aus Papua Neuguinea.
Stu'ttgaI1t
1919, ss. 2:25
Tradicijni
motivi v u,kminśkij
visivci i tkaninach.
Nju Jork 1977, ss. 36
TurnbuLl CoHin M.: The Mountain People. New York 1972, ss. 309
Ukrainische
Mii.rchen.
Herausgegeben
von Bohdan Mykytrtiuk. Dusseldorf
1979,
ss. 2815
Vachova Zdena: Narodopisne sbirky Slezskeho Muzea. Ostra,va 196,2, s's. 176
Vai'eka Josef, Jii'ikovska Vanda: Stfedoceska naves. Trebiz 1979, ss. 55.
Veleva M., Lepav.cova E. 1.: Balgarski narodni nosii t. In, 8olfi:j.a 11979, ss. 3'3,1
Vidy.arthi L. P•.: Rise ,of World Anthropology.
Dehh 1979, ss. 180
Vikar Laslzlo, Bereczki Gabor: Chuvash Folksongs.
Budapest
1'979, s,s. 579
Volker der Sowjetunion
Kultur
und Leben.sweise. LeipziJg 1976, ss. 82
Volkskultur.
Mensch und Sachwelt.
Festschrift
fUr Franz C. Lipp zum 65. GebUT,'tstaig.Wien 119'78, ,ss. 353
Vuorela Toivo: Ethnology in Finland Before 1920. Helsinki 1977, ss. 79.
Wagner Roy: Lethal Speech. Daribi
Myth
as Symbolic
Obviation.
Lo'ndon 1978,
s. 270
Weber-KeHermann
Ingeborg:
Die Familie.
Geschichte,
Geschichten
und
Hilder.
Frankfurt/Ma,in 1976, ,ss. 347
Weber-Kellerma'nn
IngebO'I1g: Zur Interethnik.
Donauschwaben,
Siebenbilrger,
Sachsen und ihre Nachbarn. FmnkifurtfMain
1978, ss. 3198
Weber-KelleI1mann Ingeborg: Das Weinachtsfest.
Eine Kulturund Socialgeschichte der Weinachtszeit. LUZeI1Il1978, ss. 23'2
Weber-KeiHeI1ma'nn IrngelbO'rg, Stolle Walter: Volksleben
in Hessen 1970. Arbeit,
Werktag
und Fest in traditioneller
und industrieller
Gesellschaft.
Gottingen
197,1 ,ss" 142
Wilden Anthony: System and Structure.
Essays in Communication
and Exchange. Ed. II, London 1'980, s,s. 592
Wit:tenbonn R.: The Ama;wn Basin .. Br'emen 1977, ss. 16
Zeleny MniJslav: Contr:ibution
a la etnografia
Huaraya
(Eceje). Pr<l!ha 197·6, ss.
180
A. J. Gerlach-Ktodnicka

New Tags

I agree with terms of use and I accept to free my contribution under the licence CC BY-SA.