http://zbiory.cyfrowaetnografia.pl/public/4108.pdf
Media
Part of Kronika / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1976 t.30 z.1
- extracted text
-
stycznej. Do wystawy tej opracował (przy pomocy Marii Woloń
skiej) obszerny katalog Sztuka łudowa w Polsce. Malarstwo-rzci
ba-grafika. W 1954 r. współdziałał w organizowaniu Ogólno
polskiej Wystawy Sztuki Ludowej otwartej w Pałacu Kultury
i Nauki w Warszawie. Ponadto zaś zorganizował kilka mniejszych
wystaw objazdowych, jak: „Historia wsi polskiej" (1951),
„Przeobrażenia współczosne w sztuce ludowej" (1953), „Sztuka
ludu krakowskiego" (1962), które eksponowane w różnych
muzeach regionalnych propagowały piękno ludowoj twórczości
na przykładach dzieł przodujących artystów. W 1901 r. przygo
tował też specjalną wystawę polskich strojów ludowych, prze
znaczoną dla Polonii amerykańskiej.
tyką sztuki ludowej, wziął Seweryn wówczas na warsztat przede
wszystkim grafikę i ogłosił z tego zakresu kilka wartościowych
pozycji, jak: Ikonografia etnograficzna., „Lud", 1947, 1948, 1949,
1952, 1954; Arcydzieła żelazorytu ludowego, „Pol. Szt. lud." R.
I X , 1955, nr 6; Staropolska grafika ludowa, Warszawa 1956; Rola
drzeworytu ludowego w polskiej kulturze ludowej, Kraków 1970,
w których wyeksponował mało znane zagadnienia grafiki staro
polskiej. Interesująco są również trzy jego publikacjo o charak
terze teoretycznym: Rozdroża sztuki ludowej, Warszawa 1948;
Zakres przedmiotowy sztuki ludowej, „Pol. Szt. lud.", R. V I I I ,
1954, nr 5; Niebezpieczeństwo pseudoludowości w adaptacji sztuki
ludowej, „Przemysł Ludowy i Artystyczny", 1956, nr 1. Dokonał
również monograficznego opracowania twórczości dwóch wy
bitnych ludowych artystów, Józefa Markowskiego i Jędrzeja
Wawry: Józef Markowski — górnik wielicki (rzeźbiarz—samouk,
ur. 1860 — zm. 1920), „Pol. Szt. lud." R. V I , 1952, nr .'1; Żywot
i dzieło powsinogi beskidzkiego Jędrzeja Wawry, „Pol. Szt. lud.",
R. X , 1956, nr 3; Swiątkarz-powsinoga, Warszawa 1963. Z zakresu
sztuki ludowej wymienić należy prace: Czechosłowacka sztuka
ludowa, „Pol. Szt. lud.", R. I I I , 1949, nr 3—4; Ludowa świecka
rzeźba monumentalna, „Pol. Szt. lud.", R. I X , 1955, nr 2; Polskie
wycinanki papierowe XVII
i XVIII
wieku, „Pol. Szt. lud.",
R. X , 1956, nr 2; Kapliczki i krzyże przydrożne, Warszawa 1958;
Polskie zabawki ludowe, Warszawa 1960.
W pracach organizacyjnych Seweryna zaslugujo na uwagę
również jego działalność w Związku Muzeów w Polsco (1945—49),
w której zasłużył się szczególnio w szkoleniu młodych kadr
muzealnych, organizując specjalny kurs muzeologiczny w Kra
kowio i redagując poświęcony t y m problemom poriodyk „Kwar
talnik Muzealny". Na specjalne podkreślonio zasługuje też dzia
łalność Seweryna w Polskim Towarzystwio Ludoznawczym
w którym w latach 1956—61 był prezesem Zarządu Głównego
oraz wchodził w skład Komitetów Redakcyjnych wydawnictw
PTL, jak: „ L u d u " (1946—61), „Atlasu Polskich Strojów Ludo
wych" (1949—61), „Literatury Ludowej" (1957—66). Ponadto
w łatach 1957—67 był członkiem Komitotu Redakcyjnego „Polskioj Sztuki Ludowej", na łamacli której ogłosił w latach 1949—-63
siedemnaście rozpraw i artykułów oraz trzy recenzje.
Obok najbliższej jego zainteresowaniom ludowej twórczości
artystycznej, prowadził Seweryn badania także w innych dzie
dzinach etnografii. Napisał kilka interesujących prac z zakresu
ludowego łowiectwa i ludowej kostiumologii, w t y m dwa mono
graficzne opracowania: stroju dolnośląskiego i stroju Krakowia
ków wschodnich. Wydał również kilka prac z zakresu ludowej
obrzędowości, muzeologii i konserwacji zabytków etnograficz
nych, był wreszcie autorem, względnie współautorem 29 haseł
w Słowniku Starożytności Słowiańskich, w których redagował
dział etnograficzny.
Na osobną wzmiankę zaslugujo działalność na polu wysta
wienniczym. Obok bowiem opracowania i zrealizowania stałej
ekspozycji w Muzeum Etnograficznym, Seweryn należał do
inicjatorów organizowania czasowych i objazdowych wystaw
etnograficznych, w których przede wszystkim eksponował zagad
nienia sztuki ludowej. Już w 1948 r. zorganizował w Towarzystwie
Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie wielką wystawę „Sztuka
ludowa w Polsce", która stała się pierwszym o takich rozmiarach
pokazom różnorodnych przejawów ludowoj twórczości arty
1 czerwca 1965 r. przeszedł Tadeusz Seweryn w stan spo
czynku ze stanowiska dyrektora Muzoum Etnograficznego,
otrzymując rentę specjalną dla osób zasłużonych dla kultury
narodowej. Nie przerwał jodnak kontaktu z muzeum, wchodząc
do ostatniej chwili w skład Komitetu Redakcyjnego „Rocznika
Muzoum Etnograficznego w Krakowie", na łamach którego
ukazały się jego ostatnie prace naukowe : Czarodziejstwo igły
(1972) i Historyczne rodowody niektórych polskich strojów ludowych
(1974). W Muzeum Etnograficznym wystąpił po raz ostatni
publicznio w 1970 r. na ogólnopolskim sympozjum naukowym
poświęconym grafice ludowej, na któro przygotował interesujący
rc erat m temat grafiki staropolskiej.
f
Śmierć prof. dr Tadeusza Seweryna stanowi dużą stratę
dla całej etnografii polskiej, a szczególnio d'à muzealnictwa
etnograficznego.
Bolesław Łcpuszańshi
K
N
K
VII—IX
Imprezy folklorystyczne i regionalne
3—6.VII — w Bukowinie Tarzańskiej odbył się I X konkurs gawędziarzy,
instrumentalistów i śpiewaków ziem gór
skich pn. „Sabałowe Bajania".
Jury pod przewodnictwem prof.
dr Romana Reinfussa przyznało następu
jące nagrody: wśród gawędziarzy „auten
tycznych" nagrodę I otrzymali — Stani
sław Klimek z Zabrzezi, Józef Wójcik
z Żywca i Władysław Gondek z Białego
Dunajca. Wśród intrumentalistów,, Spin
kę Bacowską" otrzymali — Stanisław
Trebunia z Poronina i Jan Stoch z Zębu,
a ponadto nagrodę I — Karol Byrtek
z Pewli Wielkiej. „Spinkę Bacowską"
za najatrakcyjniejszą oprawę koncertu
otrzymał zespół „Limanowianie".
W okresie Konkursu oprócz koncer
tów odbywały się kiermasze sztuki ludo
woj oraz czynne były: wystawa wyrobów
ze skóry i metalu Edwarda Kuchty oraz
wystawa twórców ludowych ze Spiszu.
Występował też Teatr Ludowy z Buko58
1975
winy Tatrzańskiej, wykonując utwory
pisane gwarą przez Józefa Pitoraka.
*
19.V1I — w Gdyni odbyła się inau
guracja Jarmarku Ludowego, imprezy
zorganizowanej przez Cepelię pod patro
natem redakcji „Głosu Wybrzeża". Na
otwarciu obecni byli przedstawiciele
władz: I sekretarz K M PZPR w Gdyni
Władysław Porzyeki,
wicewojewoda
Adam Langer oraz kierownictwo Urzędu
Miejskiego z prezydentem Aleksym Latrą.
W czasie czterodniowej imprezy odby
wały się — poza kiermaszem — pokazy
mody inspirowanej sztuką ludową i wy
stępy zespołów ludowych.
*
19—22.V1I. — odbyły się X V Dni
Borów Tucholskich. Wśród
licznych
imprez zorganizowano wystawę sztuki
ludowej połączoną z kiermaszem.
*
22, 23.VII — w Kaszubskim Parku
Etnograficznym odbył się tradycyjny lip
cowy Jarmark Wdzydzki, na któryn
twórcy ludowi sprzedawali swe wyroby
Na estradach występowały zespoły z Ko
śeierzyny, Lożna, Kasina i Wdzydz.
V I I — w Galerii Współczesnej Szti
ki Ludowej w krakowskich Sukiennicac
odbywały się w ciągu całego lipca trz;
dniowe pokazy rękodzielniczej twórczoś
ludowoj spółdzielni cepeliowskich. In
prezę zainaugurował pokaz wyrobu k
ronki opoczyńskiej (7—9.VII), następn
(10—12VII) prezentowano wyrób k
ronki klockowej z Bobowej, potem kok
no: haft na suknie, żywiecki haft i
tiulu, haft i malowanki zalipiańsk
pokaz przędzenia wełny kilimowej, a :
zakończenie — wyrób kwiatów z bibuł
*
2—17.VIII — odbył się w Gdaiis
tradycyjny Jarmark Dominikański, orj
nizowany przez Urząd m. Gdańska, To
Przyjaciół Gdańska i redakcję „Wieezc
Wybrzeża". Sztuka ludowa była na Ji
marku reprezentowana przez Cepelię oraz
Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie i in
dywidualnych twórców ludowych. Szcze
gólnym powodzeniem u odbiorców cie
szył się kaszubski haft ludowy.
*
3—10.VIII — w Wiśle, Szczyrku
i Żywcu odbył się X I I Tydzień Kultury
Beskidzkiej, wielki
międzynarodowy
przegląd folkloru góralskiego, zorganizo
wany pod protektoratem I sekretarza
KWPZPR w Bielsku-Białej
Józefa
Buzińskiego i wojewody bielskiego Józefa
Łobudka. Patronat prasowy nad Festi
walem objęła redakcja „Dziennika Za
chodniego". Uroczystości inauguracyjne
rozpoczęły się w Wiśle barwnym koro
wodem uczestników, który przeszedł przez
ulice miasta.
W tegorocznym Festiwalu udział
wzięło 7 zespołów zagranicznych: z CSRS,
Jugosławii, NRD i Węgier oraz liczne
zespoły polskie z rejonu Żywca, Wisły
i Szczyrku a także z Podtatrza.
W czasie imprezy czynne były wy
stawy : w Szczyrku — wystawa rzemiosła
artystycznego i ludowego z 13 woje
wództw oraz wystawa twórców ludo
wych; w Wiśle — otwarto wystawę
Cepelii i wystawę „Kultura materialna
górali beskidzkich"; w Żywcu — wysiawo ludowego zdobnictwa bibułkowego,
a w Koniakowie — koronkarstwa.
*
23, 24.VIII — w Warszawie odbył się
IV Festyn „Trybuny Ludu", w czasie
którego Cepelia zorganizowała kiermasz
sztuki ludowej i pokazy wytwarzania
wyrobów ludowych. Wystąpiły ludowe
zespoły folklorystyczne.
*
V I — V I I I — na terenie Bieszczadów
odbywała się impreza pn. „Solińskio
lato", w czasie której wystąpiły liczno
zespoły.
*
V I I I — z inicjatywy Jana Jędrusia
— prezesa Zarządu Oddziału Związku
Podhalan w Poroninie odbył się po raz
pierwszy przegląd zespołów regionalnych
działających przy Związku Podhalan.
W imprezie udział wzięły zespoły:
„Kogle" z Poronina, Zespół im. Klimka
Bachledy z Zakopanego, „Kropianka"
z Babki oraz zespoły z Łopusznej, No
wego Targu, Zubrzycy Górnej i Łapsz
Niżnych. Zaprezentowano folklor pod
halański, orawski i spiski.
*
30.V1II— 1.IX — w Krakowie od
były się I I I Targi Sztuki Ludowej, orga
nizowane w tym roku pod hasłem
„Sztuka ludowa i joj inspiracje" przez
Wydz. Kultury Urzędu Woj. m. Krakowa
i Cepelię przy współpracy instytucji za
interesowanych, jak: Desa, Veritas—Inco.
Otwarcia Targów dokonał wicepre
zydent Krakowa Zygmunt Sakiewicz.
W czasie Targów, pomyślanych jako
wielki doroczny przegląd twórczości lu
dowej z całego kraju — odbywały się
imprezy następujące: 1 — kiermasz na
Rynku krakowskim połączony z pokaza
niem procesu wytwarzania sztuki ludo
wej ; 2 — występy zespołów regionalnych,
krajowych i zagranicznych; 3 — pokaz
mody inspirowanej sztuką ludową; 4 —
wystawy: „Strój ludowy i jego adaptacja
we współczesnej odzieży", „Motywy lu
dowe we współczesnym plakacie", „Lu
dowe inspiracje we współczesnym rze
miosło cechowym", „Tradycje ludowe we
współczesnym rękodziele artystycznym",
„Twórcy ludowi" oraz „Samorodna
sztuka naiwna" — z kolekcji Desy.
Targi cieszyły się wielkim powodze
niom, a obroty były trzykrotnie większo
niż dwa lata temu i sięgnęły 3 milionów
złotych.
*
31.VIII — 7.IX — w Zakopanem trwała
XIV
„Tatrzańska Jesień".
Impre
zę zainaugurowano barwnym „Weselem
Góralskim" w wykonaniu zakopiańskiego
zespołu „Maśniaków". l . I X — na tra
dycyjnych „Posiadach" zaprezentowano
ludowych pisarzy Podhala. 2.IX — roz
począł się V I I I Międzynarodowy Festiwal
Folkloru Ziem Górskich, w którym udział
wzięły zespoły z Austrii, Bułgarii, Cze
chosłowacji, Francji, Grecji (po raz pierw
szy), Jugosławii, N R D , Norwegii, RFN,
Rumunii, Szwecji, Turcji, Węgier i ZSRR.
Polskę reprezentowały zespoły: Zespół
Góralski im. Andrzeja Skupnia Florka
z Białego Dunajca, Regionalny Zespół
Pieśni i Tańca „Lachy" z Nowego Sącza,
Studencki Zespół Góralski „Skalni"
z Krakowa, Zespól Górali Tatrzańskich
im. Jana Malinowskiego ze Szczawnicy—
-Krościenka, Regionalny Zespół Pieśni
i Tańca „ J u h a s " z Ujsołów, Regionalny
Zespół Pieśni i Tańca „Gronie" z Żywca
oraz Góralski Zespół im. Jana Sabały
z Zakopanego.
Nagrody I — „Złote Ciupagi" w ka
tegorii zespołów autentycznych otrzymał
zespół „Muresul" z Tirgu-Mures (Rumu
nia); w kategorii zespołów artystycznie
opracowanych: zespół „Dolina Dunajca"
z N . Sącza. W kategorii zespołów styli
zowanych — Reprezentacyjny Zespół
Studencki z Sofii. Wśród zespołów repre
zentujących
folklor rekonstruowany
„Bul I Nidaros" z Trondheim (Nor
wegia) .
Nagrody I I — „Srebrne Ciupagi"
otrzymali w kategorii zespołów „auten
tycznych" : Zespół Andrzeja Florka Skup
nia z Białego Dunajca; w kategorii —
artyst. opracowanych: Zespół Górali Sło
wackich „Dotva". W kategorii zespołów
stylizowanych: Uzbecki Ludowy Zespół
Pieśni i Tańca „Szałoła". Wśród zespo
łów prezentujących folklor rekonstruo
wany — Zespół Folksdanslaget „Lilian"
(Szwecja). Przyznano również inne na
grody.
*
7.IX — w Masłowie (woj. kieleckie)
z okazji dożynek odbył się Jarmark
Twórczości Ludowej, na którym ofero
wali swe wyroby: Jerzy i Bogdan Porzuckowie oraz Ryszard Jeziorski (rzoźba), Maria Szyszkowska (plastyka obrzę
dowa) i Stefan Półtorak (malarstwo).
Jarmark został zorganizowany z ini
cjatywy Gminnego Ośrodka Kultury.
*
I X -— w Inowrocławiu odbył się
trzydniowy Jarmark Kujawski przygo
towany przez miejscowy oddział WSS
„Społem". Folklorystyczną atrakcją ostatniego dnia Jarmarku były pokazy
haftu kujawskiego.
*
13, 14.IX — w Nowej Słupi odbyły
się doroczne „ D y m a r k i " świętokrzyskie.
Oprócz pokazu tradycyjnego wytopu
żelaza zorganizowano występy zespołów
i kapel ludowych oraz kiermasz sztuki
ludowej.
,
•*
12—15.IX — w Krynicy odbywał się
Festyn z „Dziennikiem Polskim". Wśród
licznych imprez zorganizowano także wy
stępy zespołów regionalnych oraz kier
masz wyrobów ludowych.
*
.
21.IX — w Muzeum Wsi Opolskiej
w Bierkowicach odbyło się barwne wido
wisko folklorystyczne pn. „Opolski Żniw
niok". Oprócz zwyczajowych obrzędów
żniwnych i dożynkowych zaprezento
wano związane ze żniwami prace gospo
darskie, jak młockę cepami, mielenie
ziarna w młynie wodnym, wypiek chleba,
kiszenie kapusty itp. Imprezę uatrakcyj
niły występy zespołów ludowych.
*
26, 27.IX — w Piotrkowie Tryb*
odbyła się pierwsza w t y m mieście
„Cepeliada", w czasie której oprócz kier
maszu i pokazu twórczości ludowej otwarto wystawę prezentującą dorobek
twórców ludowych woj. piotrkowskiego.
*
27.IX — w Radomiu rozpoczęły się
tygodniowe targi pn. „Jarmark Kazimie
rzowski—75", w czasie którego twórcy
ludowi oferowali swe wyroby i domonstrowałi swoje umiejętności.
*
27.IX — w Żninie rozpoczęły się Dni
Kultury Pałuckiej. W programie zapre
zentowano widowiska
folklorystyczne,
odbył się kiermasz wyrobów ludowych
i wystawa sztuki ludowej.
Konkursy i wystawy
3. V I I — w pawilonach Cepelii
w Częstochowio otwarto wystawę prac
plastyków—amatorów. Pokazano tu ok. 80
obrazów i rzeźb 20 autorów.
*
4. V I I — z okazji Lubuskiej Pano
ramy XXX-leeia w Warszawie otwarte
zostały m.in. wystawy: W „Domu Chło
pa" — „Współczosna twórczość ludowa
Środkowego Nadodrza" oraz w Stołecz
nym Domu Kultury — „Wystawa pla
styki amatorskiej woj. zielonogórskiego".
*
15.VII — w Muzeum im. Wiktora
Stachowiaka w Trzciance, woj. pilskie,
otwarto wystawę wielkopolskiej sztuki
ludowej, zorganizowaną przez Muzeum
Etnograficzne — Oddział Muzeum Naro
dowego w Poznaniu. Pokazano rzeźbę
. dawną i współczesną, hafty, stroje, skrzy
nie, obrazy, ceramikę i zdobnictwo.
Z okazji wystawy wydano folder
z tekstem dr St. Blaszczyka: „Wielko
polska Sztuka Ludowa".
*
19.VII — w Muzeum Górnośląskim
w Bytomiu otwarta została wystawa
pn. „Ludowe zdobnictwo w motalu
Beskidu Zachodniego".
*
21.VII — w warszawskim Państwo
wym Muzeum Etnograficznym otwarto
wystawę pn. „Skarby rumuńskiej sztuki
ludowej".
*
28,VII — w Galerii Współczesnej
Sztuki Ludowej w Krakowie otwarta zo
stała wystawa malowanek i haftów z Za
lipia. Wystawie towarzyszył pokaz ręko
dzieła artystycznego.
*
V I I — w Muzeum Okręgowym
w Nowym Sączu otwarta została wy
stawa rysunków i malarstwa Nikifora.
Pokazano tu jego prace przeważnie nie
znane, z ostatniego okresu, powstałe
w czasie pobytu autora w szpritalu.
*
V I I — w W D K w Opolu czynna była
wystawa pn. „Inny Świat", na której
pokazano prace pacjentów Szpitala dla
Nerwowo i Psychicznie Chorych w Bra
nicach .
59
*
5 . V I I I — w Muzeum Okręgowym
w Białymstoku otwarto wystawę rzeźby
regionalnej. Pokazano eksponaty ze zbio
rów Muzeów w Białymstoku, Łomży,
Suwałkach i z kolekcji prywatnych.
*
V I I I — w Olsztynie czynna była
wystawa sztuki ludowej ziemi olsztyń
skiej. Pokazano 490 prac 107 autorów,
m.in. hafty, wyroby w drewnie, obrazy
na szkle, plecionki, pisanki, tkaniny,
sztuczne kwiaty i metaloplastykę.
*
V I I I — w Klubie Międzynarodowej
Prasy i Książki w Tarnobrzegu otwarta
była wystawa rzeźb amatora z Sando
mierza — Andrzeja Tkacza.
*
V I I I — w Muzeum Okręgowym
w Białymstoku czynna była wystawa
litewskiego pamiątkarstwa. Pokazano tu
ludowe tkaniny, narzuty, obrusy, wstęgi
zdobione haftem, lalki regionalne, wyroby
z drewna i przede wszystkim oryginalną
litewską biżuterię z bursztynu.
*
V I I I — w W D K w Koszalinie czyn
na była pokonkursowa wystawa ręko
dzieła ludowego i twórczości pamiątkar
skiej. Jury pod przewodnictwem dr St.
Błaszczyka przyznało nagrody następu
jące :
w kategorii twórczości ludowej na- '
grodę I otrzymali: Eugeniusz Michalski,
Piotr Sakson i Teodozja Kaźmierczak;
nagrody I I : Wacław Zieliński, Jan
Brzeski, Albert Speiser, Jadwiga Ciosańska, Roman Konarzewski, Jadwiga Dawidowicz, Józefa Kasińska i Helena
Mohr; nagrodę I I I — Genowefa Palubicka. Ponadto przyznano w tej kategorii
11 wyróżnień i 5 równorzędnych nagród
za twórczość pisankarską. W kategorii
twórczości pamiątkarskiej przyznano 3
nagrody i wyróżnienia.
gorz Szewczyk z Kozienic za Ostatnią
Wieczerzę wykonaną w jednym klocku
drzewa. Kolejne nagrody z rzeźby otrzy
mali : AVładyslaw Gruszczyński i Antoni
Baran. W zakresie tkactwa nagrodę
otrzymała: Maria Sagalara z Opoczyń
skiego. W zakresie malarstwa wyróżniono
Krzysztofa Jakubiaka.
*
15.IN. — w Muzeum w Zabrzu
otworzono pokonkursową wystawę ma
larstwa amatorów z terenu Śląska pn.
„Zycie regionu". W dniu otwarcia od
była się sesja naukowo-popularna z refe
ratami m.in. doc. dr hab. Doroty Simo
nides, mgr Ireny Bukowskiej-Floreńskiej,
mgr Krystyny Kaczko.
*
15.IX — w związku z I I Biennale
Fajansu Włocławskiego, organizowanym
przez Muzeum Kujawskie, jury pod
przewodnictwem mgr Barbary Zagórnej-Tężyckiej (MKiS) przyznało następujące
nagrody: nagroda specjalna (po 4.000 zl)
— Salomeą Zajkowska i Alina Piwowar.
I nagroda (po 3.000 zł) — Genowefa
Wodecka, Stanisława Wojtczak, Jadwiga
Kiełkowska, Kazimiera Rzeczkowska,
Jadwiga Szczepańska, Jadwiga Chmie
lewska, Halina Musialik. I I nagroda:
Longina Krajewska, Eugenia Adam
czewska, Maria Szubska, Danuta Pasz
kiewicz, Zofia Syroczyńska, Danuta
Szwanka, Katarzyna Mirolewicz, Maria
Skibińska,
Henryka
Lewandowska.
Przyznano również 7 nagród I I I . Nagrody
ufundowali: Min. K u l t . i Szt., Wydz.
K u l t . i Szt. Urzędu Wojewódzkiego
w Bydgoszczy oraz Urząd Wojewódzki
we Włocławku.
*
16.IX — w „Domu Chłopa" w War
szawie otwarta została wystawa rysun
ków dzieci wiejskich. Pokazano tu 300
prac nagrodzonych na eliminacjach wo
jewódzkich konkursu pn. „Mama., babcia,
nauczycielka, siostra, koleżanka".
*
L V I I — 1 5 . I X — w Wągrowcu (woj.
pilskie), z okazji dorocznej imprezy pn.
„Lato na Pałukach" otwarto wystawę
sztuki ludowej, na której pokazano 200
prac 26 twórców z terenu województwa.
*
10.IX — rozstrzygnięto I I rejonowy
konkurs zdobionych wyrobów kowalstwa
ludowego i artystycznego, zorganizowany
przez Miejski Dom Kultury w Myśleni
cach. Przewodniczącą jury była dr Ewa
Fryś-Pietraszkowa z Instytutu Sztuki
PAN. W konkursie wzięło udział 25 ko
wali z 18 miejscowości, nadsyłając 115
eksponatów, przeważnie o charakterze
tradycyjnym. I nagrody (po 1000 zł)
otrzymali: Stanisław Kania — Sułko
wice, Władysław Pieprzyk — Gdów
i Józef Śliwa — Stróża. I I nagrody
(po 800 zl): Władysław Bochenek —
Sułkowice, Józef Ceremon — Skomielna
Biała, Jan Bugaj — Komorniki, Józef
Pachacz — Trzemeśnia. Ponadto przy
znano 3 trzecio i 4 czwarte nagrody.
Nagrody ufundowało Min. K u l t . i Sztuki
oraz M D K w Myślenicach.
*
14.IX — w klubio „ P A X " w Kiel
cach otwarta została pokonkursowa I I I
wystawa współczesnej ludowej sztuki
sakralnej, na której pokazano praco
z dziedziny rzeźby, malarstwa, ceramiki,
kowalstwa i — co było nowością —
tkactwa. W konkursie udział wzięło
62 twórców. Nagrodę I otrzymał Grze
ł>0
20.IX — w Muzeum Etnograficz
nym w Krakowie otwarta została wysta
wa pn. „Malarstwo naiwne R F N " . Poka
zano tu ok. 80 prac malarzy samouków.
Wystawę zorganizował Instytut do spraw
Kontaktów z Zagranicą w Stuttgarcie.
Wydano plakat i doskonale przygotowa
ny barwny katalog.
*
27.IX — wicemin. Kultury i Sztuki
Józef Fajkowski otworzył „Sądecki Park
Etnograficzny",
organizowany przez
miejscowe muzeum. Na otwarciu obecni
byli również: wojewoda nowosądecki
Leci) Bafia, 1 sekretarz K W PZPR
i przewodniczący W R N w Nowym Sączu
Henryk Kostecki oraz prezydent Miasta.
W gmachu Muzeum otwarto po
konkursową wystawę „Współczesna rzeź
ba Karpat Polskich". Wydano ilustro
wany katalog z tekstem wstępnym komi
sarza wystawy mgr Antoniego Kroha.
25—28.IX — w związku z otwarciem
Sądeckiego Parku Etnograficznego w No
wym Sączu odbyła się dwudniowa sesja
naukowa, zorganizowana przez Muzeum
w N . Sączu. Referaty wygłosili —
mgr Stanisław Brzostowski: O roli zadań
i osiągnięć muzealnictwa skansenowskiego
XXX-lecia PRL; mgr inż. arch. Wojciech
Szczygieł: Założenia przestrzenne Sądec
kiego Parku Etnograficznego; mgr Maria
Brylak-Załuska: Ekspozycja etnograficzna
w Sąd. Parku Etn.; mgr Zygmunt Lew
czuk: Architektura murowana i jej ele
menty w Sąd. Parku Etn.; mgr Maria
Teresa Maszczak: Architektura monumen
talna w Sąd. Parku Etn.; mgr Magdalena
K r o h : Obrzędowo-magiczne elementy wy
stroju Sąd. Parku Etn.; dr Halina Pień
kowska : Problemy ochrony zabytków a idea
tworzenia skansenów;
doc. dr Janusz
Bogdanowicz: Problem skansenu w kraj
obrazie; prof, dr Roman Reinfuss: Skan
sen jako muzeum kultury ludowej; mgr Ta
deusz Szczepanek: Historia i założenia
merytoryczne Sądeckiego Parku Etnogra
ficznego.
Polska sztuka ludowa za granicq
12.VII — we włoskiej miejscowości
turystycznej Riccione k. Rawenny otwar
to wystawę pn. „300 lat polskiej sztuki
ludowej", przygotowaną, przez krakow
skie Muzeum Etnograficzne. Pokazano
ok. 700 eksponatów sztuki ludowej z za
kresu malarstwa, rzeźby, malowanki,
ceramiki, wycinanki, haftu, stroju ludo
wego i wyposażenia wnętrz.
Z okazji wystawy wydano katalog
zawierający komentarz Vittore Querela
0 Muzeum Etnograficznym w Krakowie,
tekst Edwarda Waligóry pt. Polska
sztuka ludowa XVII—XIX
wieku oraz
ilustracje.
*
21. V I I — w Kaliningradzie (ZSRR)
otwarto w Muzeum Krajoznawczym wy
stawę pn. „ K u l t u r a ludowa Olsztyńskiego
— wczoraj i dziś", przygotowaną przez
Muzeum Mazurskio w Olsztynie
*
V I I I — na Międzynarodowym Festi
walu Folklorystycznym w Bilłingham,
w Szkocji, reprezentował Polskę Zespól
Pieśni i Tańca „Opole".
*
I X — w Muzeum Etnograficznym
w Lund, w Szwecji, czynna była wystawa
polskiej ceramiki ludowej, zorganizowana
przez Państwowe Muzeum Etnograficzne
w Warszawie. Pokazano 240 eksponatów
charakterystycznych dla różnych regio
nów.
Inne
2.VIT — zmarł jeden z najstarszych
1 najwybitniejszych współczesnych poe
tów ludowych -Franciszek Beciński ze wsi
Plichów w woj. włocławskim, autor m.in.
niedawno wydanego tomu „Melodie zie
m i " , laureat nagrody artystycznej im. Ja
na Pocka.
*
22. V I I — w dniu Święta Narodo
wego ogłoszono nagrody ministra Kultury
i Sztuki za twórczość artystyczną
w 1975 r. Wśród laureatów znaleźli się
m.in.: w dziedzinie teatru — Wojciech
Siemion (nagroda I stopnia) „za wybitno
osiągnięcia, aktorskie, a zwłaszcza za po
pularyzowanie poezji ludowej"; w dzie
dzinie muzyki — Wojciech Kilar (I st.)
„za całokształt, twórczości kompozytor
skiej, a zwłaszcza za utwory inspirowane
polską muzyką ludową", Katarzyna
Gaertner ( I I st.) „za twórczość kompo
zytorską, a zwłaszcza za utwory muzycz
ne inspirowane polskim
folklorem";
w dziedzinie upowszechniania — Związek
Spółdzielni Rękodzieła Ludowego i Arty
stycznego „Cepelia" ( I st.) „za opiekę
nad twórcami ludowymi i upowszech
nianie twórczości ludowej", w dziedzinie
ochrony dóbr kultury — Jadwiga Sobieska ( I st.) „za wybitne osiągnięcia w gro
madzeniu i opracowaniu polskiego folk
loru muzycznego".