Urok w aspekcie działań magiczno-religijnych / LUD 1981 t.65
Item
-
Title
-
Urok w aspekcie działań magiczno-religijnych / LUD 1981 t.65
-
Description
-
LUD 1981 t.65, s.91-104
-
Creator
-
Lehr, Urszula
-
Date
-
1981
-
Format
-
application/pdf
-
application/pdf
-
Identifier
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:1673
-
Language
-
pol
-
Publisher
-
Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
-
Relation
-
oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1806
-
Subject
-
praktyki magiczno-religijne
-
urok
-
Text
-
ISSN
0076-1'4~5
Luid, t. 65, 11981
URSZULA LEHR
UROK W ASPEKClE DZIAŁAŃ MAGICZNO-RELIGIJNYCH
Zjawilsko kulturowe OIkJreślalnemianem "urok" posiada w kuJlturze
wiejskiej specyfkzną wymCJWę.WynUka to z nieZJWykł'ejnadal żywotności
tak wiary w "urok", jak i praktyk wią.żącyoh :się z jego "odczynianiem".
Badania nad tym zagadnieniem prowadzone w dwu różnych regiona'ch
Karpat, a mianowici'e w !BeSkidzie Sądeckim i Śaąs'kim 1, wskazllją nLezJbicienie 'tylko na ś1a!dy tegoż :zjawi1slka,a,le i na jego cZYlnną egzysten'Cję.
Należy jednalk podJkrreślić, że jest ,to ohecnie zjawisko nie powszechne,
lecz są to w większości wypadki sporadyczne, stanow'iące j'eidnąz pozostałości tradycyjlll,ej ku:ltwry ludowej tych ·obszarów.
"Urok" - jako jeden z 'ciekawszych tprzejawów tradycyjnej !kultury
Wliejskiej - należałaby umiejscowić na pognmkzu dwu d~iedzin, a mianowicie demonologii i medycyny ludowej. Urok !bowiem, ,a 'wlaśc]wie j'ego
,,'rzucenie" czy też "zadanie", dokonywane jest naj1częściej przez istoty
zaHczane do tzw. półdemonów, a więc przez czarownice 2. !Zdarza się 'talkże, że urOlk mO'Żezadać OlSdba:nie nall€lŻą'CaQ.:> wspomnianych istot. Pooiada ona częstolkrroć cechy zewnętr,",ne wyróżniające ją od innJ'lch osób,
a mianowióe: ~oś.nięte brwi, śniadą cerę i przeniJkliwe spojrzenie, lub
też bardzo ,oiemne, prawie czarne oczy.
Formuły stosowane przy tzw. "odczynianiu" lulb "odwil"acaniu" uroku,
posiadające charakter magiczno-rehgijlllY przez w,",gląjd na swą stru'kturę, zaliczam~ ,być mogą do grupy tJ'lch, jakie stosuje się w Śiradlkach
obronnych przed różnymi iiS'tatami .demonicznymi. J'est oczywiste, iż w
wypadku uroku nie mają one na -celu odpędzenia listo-ty, która zło wyrządziła, lecz zlikwidowa-nie slwtJków przez nią wywolanych. Wymienione wyżej elemen.ty przemawiałyby za za:szE're.gowaniem tegoż zjawiSka
do demonologii. Jednak ze w2'Jględu na objawy występują'ce wstkJUltek
1 'Barlia,njj,ann;iIW lattadh
19/716 - 191719
