Kronika / ETNOGRAFIA POLSKA 1980 t.24 z.1

Item

Title
Kronika / ETNOGRAFIA POLSKA 1980 t.24 z.1
Description
ETNOGRAFIA POLSKA 1980 t.24 z.1, s.319-324
Date
1980
Format
application/pdf
application/pdf
Identifier
oai:cyfrowaetnografia.pl:938
Language
pol.
Publisher
Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Instytut Historii Kultury Materialnej PAN
Relation
oai:cyfrowaetnografia.pl:publication:1019
Text
K

R

O

N

I

K

A

„ E t n o g r a f i a P o l s k a " , t. X X I V z. 1
I S S N 0071-1861

\ MABGARET

Margaret

Mead

zmarła

w

MEAD

Nowym

1901-1978 |

Jorku

15

listopada

1978

roku.

Zwana

„ p i e r w s z ą d a m ą etnologii ś w i a t o w e j " z a ż y c i a z o s t a ł a z a l i c z o n a do g r u p y

klasyków.

Z a s ł u ż y ł a sobie n a t ę p o z y c j ę i ten t y t u ł w k ł a d e m nie do p r z e c e n i e n i a w

etnologię

i

antropologię

Vie",

Gerald

kultury. Sekret
Messadie

jej

(styczeń

osiągnięć,

j a k pisze

1979), z a w i e r a ł

się w

recenzent

dwóch

teru: z d r o w y m r o z s ą d k u i s z l a c h e t n o ś c i , k t ó r y c h ł ą c z e n i e w
kiem

wydaje

i trudne w

się

być

nie

tylko

bardzo

owocne,

ale

ze

„Science

et

cechach jej charak­
studiach nad

przede

człowie­

wszystkim

rzadkie

stosowaniu.

U r o d z i ł a s i ę 16 g r u d n i a 1901 r o k u w F i l a d e l f i i w r o d z i n i e z a s ł u ż o n e j w
oświaty. Jej prawdziwą
w których

brała

szkołę

w

większym

stopniu

nieregularnie.

kulturowej

imigrantów,

I to

właśnie

społecznych

stosunków

dyskutowane

uwarunkowań

między

pokoleniami,

w

domu
się

w

domu,

do

problemy

postępów

stały

służbie

dyskusje w

u d z i a ł na p r a w a c h partnerskich niż p r a w d z i w a szkoła,

uczęszczała

amerykańskiej,

stanowiły

której

adaptacji

nauce

młodzieży

przedmiotem

studiów

całego jej życia.
Wiedziona instynktem, jak m a w y g l ą d a ć w przyszłości n a u k a o kulturze, czuła,
że

odpowiedzi

szukać
mość
w

na

wyłącznie

pytanie
w

sposobów

o

charakter społeczeństwa

samych

Stanach. D l a ich

przekazywania

przekazywaniu osobowości,

kultury

z

amerykańskiego

wyjaśnienia

pokolenia

określającej

postawy

na

potrzebna

pokolenie,

ludzkie

w

nie

można

jest

znajo­

roli

procesie

n o w y c h p r z y s t o s o w a ń . O d p o w i e d z i n a te p y t a n i a s z u k a ł a w ś r ó d

kultury
coraz

społeczeństw

to

pry­

mitywnych.
Margaret
w

Nowym

Pod

Mead

Jorku

jego w p ł y w e m

uwieńczoną

kończyła

w

studia

czasie, gdy
podjęła

znakomitą

psychologiczne

wykładał

swą pierwszą

książą

Coming

of

w

tam Franz
podróż
аде

in

żeńskim
Boas

na wyspy
Samoa

College

zwany

Barnard

Papą

Samoa

Boasem.

na Pacyfiku,

(1928). P r ó b o w a ł a

w

o d p o w i e d z i e ć n a p y t a n i e , czy k s z t a ł t i t r e ś ć d o j r z e w a n i a r ó ż n i ć s i ę b ę d ą w
ności

od w a r u n k ó w

młodzieży
W

-społecznych.

P y t a n i e to

wynikało

również

niej
zależ­

z analizy sytuacji

amerykańskiej.

1930 r o k u w y c h o d z i j e j n a s t ę p n a k s i ą ż k a

święcona

podobnej p r o b l e m a t y c e .

Growing

up

Doktorat zaś uzyskuje w

in

New

Guinea,

po­

1929 r o k u w C o l u m b i a

U n i v e r s i t y i p r z e z p i e r w s z e l a t a pozostaje w k r ę g u

wspomnianej

l e m a t y k i . P o s z e r z a j ą nieco o z a g a d n i e n i a

ludzi, r ó w n o ś c i

kultury, r ó w ­

zwłaszcza

The

ności

ras, zapewne

Primitive
nia
w

Man,

wśród
Nowej

pod

zwanej

wpływem
„Magna

Indian amerykańskich,
Gwinei i Bali.

W

prac

Carta

czasie

równości
Boasa,

równości

górskich
badań

a

jego

Arapeszów,
poznaje

Mundugumor

7 języków

tych

badania
kańską

nad

(1964-1965).

W

problematyką

uczoną,

Ruth

okresie
kultur

między

dwiema

narodowych

B e n e d i c t ) . T o zagadnienie

seriami

(razem

z

interesuje

prob­

Mind

r a s o w e j " . P r o w a d z i nadto

w i e d z a j e p o n o w n i e po I I w o j n i e ś w i a t o w e j : M a n u s (1953), B a l i
Admiralicji

uprzednio

of

bada­

i Tczambuli
plemion.

Od­

(1957-1958), W y s p y
wypraw

drugą

podejmuje

wybitną

ją z r e s z t ą

amery­

głównie

ze

320

KRONIKA

względu

na

związek

ze

sprawą

osobowości

młodych

sposobem p r z e k a z y w a n i a k u l t u r y a p o s t ę p e m
W

badaniach

etnologicznych

w książce o Samoa w

pokoleń

i

relacją

między

społecznym.

podejmuje

pytania

klasycznej

polemice z M a l i n o w s k i m poddaje

w

psychologii.

wątpliwość

Już

uniwersal­

n o ś ć k o m p l e k s u E d y p a . R o z b u d o w y w u j e t ę s p r a w ę w Sex

and

Three

pod k i e r u n k i e m A . K a r -

Primitive

Societies.

dinera nie p r ó b u j e

Mimo s t u d i ó w psychologicznych

stosować

metod psychoanalizy

Temperament

wypracowywując

in

własne,

the

etno-

logiczne m e t o d y b a d a n i a o s o b o w o ś c i .
II wojna światowa
do

aktywnej

żania

na

i z w i ą z a n e z n i ą problemy

działalności

temat

organizacyjnej

sposobów

uniknięcia

i

w

społeczne

pobudzają

popularyzatorskiej.

przyszłości

M. Mead

Podejmuje

podobnych

klęsk

rozwa­

przez

po­

g ł ę b i a n i e zrozumienia p o m i ę d z y narodami i rozwoju tolerancji dla r o z w i ą z a ń k u l t u ­
r o w y c h p r z y j ę t y c h przez r ó ż n e grupy ludzi. W s p ó ł p r a c u j e a k t y w n i e z U N E S C O
go p r z y k ł a d e m jest m i ę d z y i n n y m i w y d a n i e p r a c y z b i o r o w e j Cultural
Technical

Change

chicznego.

Podejmuje
wychowanie,

językiem znaków
komitet

nowe,

współcześnie

komunikowanie

powstałe

się),

jest

problemy

autorką

(wpływ

projektu

o charakterze u n i w e r s a l n y m zatwierdzonego w

publika­

badań

1965

przez

Mead

szczegółowe

równie

często

i

regionalne

jak rozważania

różnych

na

kultur

temat o g ó l n e j

w

pracy

występują
teorii

kultury, a

w a ż a n i o m na temat w s p ó ł c z e s n o ś c i t o w a r z y s z ą r o z w a ż a n i a o perspektywie
i

przeszłej

ostatniej

ewolucji

książce

człowieka

wprowadza

Czytelnikowi polskiemu
gicznej

książce

pt.

(1978) i

krótkiego

Etnologia,

wybór

M.

lat.

in

w

Cultural

klimat

Evolution,

problemów

M . Mead znana jest z w y d a n e j
i

tożsamość,

fragmentu

ze

z

studium

książki

And

w

1965).

keep

your

W

akulturacji

z

znakomitymi

rasowej.

Bibliotece

Socjolo­

międzypokoleniowego
powder

dry

w

zbiorze

u A. Kardinera

w

USA

próbującego

przełomu

antropologami,
i F . Boasa,

Reo

światowej

praktycznie

wieków,

kolejne

Fortunem

o j c a antropologii

i

przez

kilkadzie­

rozwiązywać

niektóre

małżeństwa

Gregory

łączą

Batesonem,

amerykańskiej,

k i m c e n t r u m b a d a ń etnologicznych
Znajomość

antropologii

jej prac i

A m e r i c a n M u s e u m of N a t u r a l H i s t o r y w

sylwetki

jest

więc

kluczem

do

zrozumienia


stu­

przyjaźni

m i ę d z y i n y m i z E . S a p i r e m i R . Benedict, p r a w i e przez c a ł e ż y c i e p r a c u j e w
Jorku.

tej

równości

dystansu

c e n t r u m h i s t o r i i antropologii

środowiska

problemy
diuje

znów

roz­

przyszłej

tekstów.

Wyrasta

dwoma

(Continuities
nas

Kultura

Mead znajduje się w

siąt

nad

roku

współpracy międzynarodowej ONZ.

Zagadnienia
M.

and

(1955) p r z y g o t o w a n e j z i n s p i r a c j i ś w i a t o w e j f e d e r a c j i z d r o w i a p s y ­

torów

na

cze­

Patterns

się

wiel­

Nowym
historii

ostatniego p ó ł w i e c z a .
Zofia

Sokolewicz

R O G E R C A I L L O I S 1913-1978

Roger
związane

Caillois zmarł

jako autor
Rękopisu

21

grudnia

jest bardziej z k r y t y k ą

1978

roku

w

Paryżu.

literatury i estetyką

Poncjusza

Piłata

oraz

znalezionego

w

Saragossie

W

Polsce

niż etnologią.

odkrywca i inicjator t ł u m a c z e n i a
Potockiego.

Zapomina

się

jego

imię

Znany

jest

na

często,

z w y k s z t a ł c e n i a e t n o l o g i e m z w i ą z a n y m , podobnie j a k C . L e v i - S t r a u s s ,

francuski
że

jest

Michel Leiris

i Georges B a t a i l l e , z t a k z w a n ą s z k o ł ą M . M a u s s a i H . H u b e r t a o r a z G . D u m e z i l a .
U r o d z o n y w 1913 r o k u w R e i m s w c z e ś n i e p r z e j a w i a s w o j e z a i n t e r e s o w a n i a
rackie

i

filozoficzne.

One

później

nadadzą

jego

studiom

etnologicznym

lite­

kierunek

321

KRONIKA

poszukiwań
szeroki

głęboko

zakres

społeczeństw
L'Homme

prymitywnych

et

wieloletnie

ukrytych

zainteresowań
le

sacre

badania

struktur
i

i

uniwersalnych
Pierwsze

ich

filozofii

U

podstaw

(1939).

w

badań.

to

wpłyną
et

(1938)

oraz

doświadczeń

leżą

Argentynie).

go ta c z ę ś ć ś w i a t a . T o on w ł a ś n i e o d k r y ł d l a F r a n c j i l i t e r a t u r ę

Fascynowała

latynoamerykańską

i został redaktorem serii L a croix d u S u d p o ś w i ę c o n e j tej literaturze
Jego p ó ź n i e j s z e p r a c e d o t y c z ą s o c j o l o g i i
tycznej. Z o s t a ł y

o p u b l i k o w a n e r a z e m w tomie

analizuje n a p r z y k ł a d z i e

innej tematyki

t e r e s u j ą c y m p o d t y t u l e Maska
R.
rem

przypisując

wielką

jego d z i a ł a l n o ś c i

czasopisma

et Societe.

t o m i e L e s jeux

b a d a n i a nie

et

charyzma­

Te

same problemy

les

hommes

tylko

jako chłodny

istoty c z ł o w i e k a w a r t o ś c i u j e

wartość

emocjom

badacza.

ujawnia się nam

wydawniczej

filozoficznego

w

Instincts

(Gallimard).

i władzy

o in­

oszołomienie.

Caillois prowadzi swoje

p r a c a c h k r y t y c z n y c h , gdy
w

i

o b i e k t y w n e g o opisu. S z u k a j ą c

pasją

k a t a , d u c h a sekt

ogromnie

problematyki

1'Homme

etnologicznych

(pięć lat w

na

dotyczące

L e Mythe

jego

Ameryce Łacińskiej

i

książki

Pasja

jako gorący

jako wieloletniego

„ D i o g e n e s " oraz w

uczony
swoje

ta

przebija

przeciwnik

redaktora

jego d z i a ł a l n o ś c i

z zamia­

sądy z

całą

w

jego

romantyzmu,

międzynarodowego
w

Unesco

jako

dy­

rektora działu literatur i r o z w o j u kulturalego.
Ukazując

człowieka

w

jego

perspektywie

antropologicznej

interesował

się

z a r ó w n o kulturami p r y m i t y w n y m i , j a k i współczesną. O d w o ł u j e s i ę w swoich
cach

do

kultur

francuskiej.

amerykańskich

Twierdził,

ludzkich osiągnięć

połączonych

zarazem

głębokie,

zaś

tego,

głębokie,

zmusza

co

i

afrykańskich,

do

kultury

że na całość kultury należy
to

co

myślą

ludzką.

rzadkie

więc

go

i

Twierdzi,

osobliwe,

niejako

spojrzeć

do

antycznej
jako na

ż e „...to

co

powierzchowne".

poruszania

tematów

i

pra­

kultury

długi

szereg

wspólne,

jest

Poszukiwanie
pozornie

m a j ą c y c h ze s o b ą n i c w s p ó l n e g o j a k , n a j b a r d z i e j m o ż e , e t n o r e l i g i o z n a w c z e

nie

studium

m o d l i s z k i ( d r u k o w a n e w p i e r w s z e j w e r s j i j u ż w 1934 r o k u ) , s t u d i u m k a t a , s t u d i u m
władzy

charyzmatycznej

(z

współczesnego

mitu, eseju o

rzut

tak

tematów

również

analizą

denerwujący

Hitlera),

cesarzu m a r z ą c y m

dla profesjonalnych

t y m , ż e i n t e r e s o w a ł go

odzwierciedlenie

powodzenia

chińskim
zawsze

człowiek,

Paryża

jako

o nieśmiertelności.

studium

Roz­

krytyków

każdy

spowodowany

był

człowiek na świecie

jako

ł a d u charakterystycznego dla c a ł e g o gatunku.

Ł a d u tego s z u k a ł C a i l l o i s w s y m e t r y c z n e j s t r u k t u r z e ś w i a t a

d ą ż ą c e g o do

har­

monii, a l e r o z w i j a j ą c e g o s i ę d z i ę k i p o w s t a w a n i u e l e m e n t ó w d y s s y m e t r y c z n y c h i przez
to b ę d ą c e g o w


ciągłym ruchu.

kultury l u d ó w

Najbardziej harmonijną

prymitywnych,

stąd

ich

badanie

strukturę symetryczną

ma

fundamentalne

r ó w n i e ż i dla badania kultury w s p ó ł c z e s n e j , która f r a p o w a ł a
bardzo, ż e czytelnik
ryczne

i

ma prawo zastanawiać

etnologiczne

nie

były

podjęte

z

s i ę , czy w s z e l k i e
myślą

o

go n i e s ł y c h a n i e . T a k
jego b a d a n i a

wyjaśnieniu

i styl

(1967) i Żywioł

i lad

histo­

współczesności

i w ł a s n e g o sposobu m y ś l e n i a . C z y t e l n i k o w i p o l s k i e m u C a i l l o i s z n a n y j e s t z
Odpowiedzialność

ma­

znaczenie

tomów

(1973) z a w i e r a j ą c y c h jego p o d s t a w o w e

p r a c e etnologiczne obok e s e j ó w l i t e r a c k i c h .

Zofia

O PROJEKCIE SYNTETYCZNEGO
NA OBSZARZE

W

ostatnich

Kultury

latach, w

OPRACOWANIA ARCHITEKTURY
KARPACKO-BAŁKAŃSKIM

ramach działalności

Ludowej w Karpatach i na B a ł k a n a c h

Międzynarodowej

(MKKKB),

LUDOWEJ

Komisji

Badania

p r z y s t ą p i o n o do s y n t e t y c z ­

nego o p r a c o w a n i a t y c h d z i e d z i n k u l t u r y l u d o w e j , do k t ó r y c h
21 — E t n o g r a f i a P o l s k a , X X I V , z. 1

Sokolewicz

istnieje

już

możliwie

322

KRONIKA

p e ł n a dokumentacja ź r ó d ł o w a . W rezultacie m a j ą p o w s t a ć zbiorowe publikacje
lizowane

z

udziałem

wszystkich

W obrębie poszczególnych
kich

opracowań

zespół

tektury ludowej
1978) o r g a n i e

Tak

na

przez

wyznaczonych

przykład

przygotował

projekt

Zorganizowana
słowacką
w

Sekcję

Brnie

ludowemu

zrzeszonych

w

redaktorów

konspektu

V. Frolec i opublikował

do

w

i

rea­

MKKKB.
wszyst­

przyjęta

przez

opracowania

archi­

„Carpatobakanica"

(z. 1:

MKKKB.
(5-8

grudnia

1978

r.) w

(znanej z m i ę d z y n a r o d o w y c h festiwali
tetu

Komisji

t e m a t ó w m a b y ć zachowana jednolita koncepcja

przygotowana

autorski.

Krajowych

MKKKB

przy

i Instytutu

współpracy

dyskusji

nad

Strażnice

Fakultetu

Sztuki Ludowej w

w Czechosłowackich Karpatach,

prowadzenia

miejscowości

na

Morawach

folklorystycznych) K o n f e r e n c j a przez Czecho­

konspektem

Filozoficznego

Straźnici,

poświęcona

Uniwersy­
budownictwu

stanowiła równocześnie okazję

projektowanej

publikacji o

do p r z e ­

architekturze

l u d o w e j . W d y s k u s j i t e j , k t ó r e j p r z e w o d n i c z y ł doc. d r V . F r o l e c C S c j a k o r e d a k t o r
i

sekretarz generalny

chosłowackiej
w

Budapeszcie),

dr M a r i a
CSc

(Instytut

inż. arch.

two

udział:

Endre

dr J a n B o t i k C S c (sekretarz

Fiizes

Gieorgiewa

AN

ZSRR),

(Ministerstwo

(Instytut

prom.

Kultury

Sztuki

Etnografii B A N w

Sofii),

P A N ) , dr Natalia N .

hist.

Jan

Soućek

Gracjanska

(Instytut

dr D a n u t a T y l k o w a ( s e k r e t a r z P o l s k i e j K o m i s j i

trzytomowa

zbiorowa

publikacja

o

Sztuki

MKKKB).

budownictwie

ludowym

Czechosłowacką

m a b y ć r e a l i z o w a n a w l a t a c h : 1979-1983 — tom p i e r w s z y ,

budownictwu
gospodarcze

1984-1986 — t o m

mieszkalnemu;

1987-1990 —

i warsztatowe;

tom

C e l e m o p r a c o w a n i a jest p r z e d s t a w i e n i e

drugi, o b e j m u j ą c y

poświę­

budownic­

trzeci, d o t y c z ą c y ,

architektury

tradycyjnych form

budownictwa

l u d o w e g o w p o w i ą z a n i u ze s p o s o b a m i ż y c i a i g o s p o d a r o w a n i a
Karpat i przyległych

Cze­

i

i p r z y l e g ł y c h obszarach b a ł k a ń s k i c h , a w y d a n a przez

Sekcję M K K K B ,

sakralnej.

Bagra

Etnografii

Projektowana

dr

(Zakład Etnografii I H K M

Strażnicy),

w Karpatach

wzięli

MKKKB),

Gładyszowa

Ludowej w

cony

MKKKB,

Sekcji

ludności na

obszarze

terytoriach oraz w p ó ł n o c n e j części B a ł k a n ó w . G ł ó w n a

ga m a b y ć z w r ó c o n a na przeanalizowanie

budownictwa

od k o ń c a X I X do

uwa­

począt­

k ó w X X w . B ę d z i e s i ę p r z y t y m d ą ż y ł o do w y k r y c i a r ó ż n i c i p o d o b i e ń s t w w
czególnych

elementach

budowlanych

wynikających

z odmienności

logicznych i historycznych, j a k r ó w n i e ż z r ó ż n o r o d n o ś c i k o n t a k t ó w
Wypływające

stąd

wnioski

r y s ó w budownictwa

stanowić

karpackiego w

mają

podstawę

porównaniu

do

i

metody

omówienie

badawcze,

w

obrębie

czególnych
W

odrębnych

określenia

rozdziałach

charakterystykę

terytorialny
Kilka

materiału

będą

funkcje

rodziny oraz z a j ę c i a m i

badanego

w

przedmiotu,

wiele uwagi

wraz

oraz

technik
z

dotyczyć

architektoniczne

i

jej członków,

jak również
stanowić

zostanie

będzie
zagrody

i konstrukcji

urządzeniami
mieszkalnych

której

problemy
krytyczne

położenia

pomieszczeń
rozdział

poświęcono

a ponadto

rozdziałów

zagrodzie

walory

Ostatni
w

specyficznych
europejskimi.

najważniejsze

czasowy,

budowlanego,

omówione

1 religijnym.

i

następnych

mieszkalnych

różnorodne

zwyczajowym

przedstawione

ich usytuowania

budynków

wreszcie

z a n i u ze s t r u k t u r ą
dziennym,

i

następnie

elementów

budownictwa,

zostaną

źródłowych.

budynków

osiedla,

którym

j a k t e ż zakres

materiałów

rozplanowania

w

eko­

interetnicznych.

z innymi obszarami

W d y s k u s j i nad planem s z c z e g ó ł o w y m tomu pierwszego
rozdziałowi wstępnemu,

posz­

warunków

artystyczne
w

powią­

życiem

będzie

położony

posz­

ogniowymi.

co­

ogólną

nacisk

na

ujawnienie różnic i w s p ó l n o t kulturowych.
Projektowane prace przygotowawcze
szymi,

prowadzone

narodowe

MKKKB

będą

w

dwu

przygotują

nad p i e r w s z y m tomem,

etapach.

W

pierwszej

monograficzne

fazie

opracowania

a zapewne

poszczególne
źródłowe

i

dal­

sekcje

oraz

etno-

kartogramy i materiał ilustracyjny dla obszarów karpackich i p r z y l e g ł y c h

pozosta­

jących

krajowe

w

obrębie

własnych

granic politycznych.

Te właśnie

opracowania

323

KRONIKA

zrealizowane

według

dla c a ł e g o o b s z a r u
Zasadniczym

jednolitego p l a n u p o s ł u ż ą

do

syntetycznego u j ę c i a

celem

Konferencji

było

przedstawienie

prowadzonych b a d a ń nad t r a d y c y j n y m budownictwem
szkalnym w
granic
w

zagadnień

karpacko-bałkańskiego.

Karpatach

Słowackich

Czechosłowacji.

podstawowych

Dążono

elementach

stanu

i regionach p r z y l e g ł y c h

przy

tym

do

budownictwa

położonych

ukazania

z

aktualnie

prze­

ludowym, a szczególnie
tendencji

określeniem

w

mie­

obrębie

rozwojowych

licznych

zależności

funkcjonalnych.
Wygłoszone

referaty

można

ująć

w

kilka

zespołów.

Pierwsze

czyły krytycznej analizy m a t e r i a ł ó w historycznych, poczynając
archeologicznych
nych

nicowania
dr

(dr

poruszono
się

I. Ripka

D.

Bialekova

zagadnienie
i

organizacji

C S c ) . Ponadto

C S c , dr

nazewnictwa

A.

Ruttkay

budowlanego

przestrzeni

mieszkalnej

podkreślono

znaczenie

CSc). W

będącego
(dr

nazw

z

nich

doty­

od w y n i k ó w

S.

badań

kilku

następ­

rezultatem

róż­

Kovacevicova

CSc,

miejscowych

dla

historii

o s a d n i c t w a (prof. D . C h o l u j ) .
Na

przykładzie

dowlany
wych

wybranych

(inż. arch.

(inż. arch.

regionów

O. Maćel,

prom.

J . T u r z o C S c ) oraz

omówiono

hist.

szczegółowo

Jan Soućek),

rozrost

rozwój

przestrzeni

materiał

urządzeń

mieszkalnej

bu­

ognio­

szczególnie

w k i e r u n k u w e r t y k a l n y m (prom. hist. S . H o r v a t h , i n ż a r c h . O. M a ć e l ) . P o n a d t o

dla

pewnych

bu­

dowli

obszarów

przedstawiono

mieszkalnych

oraz

ich

ogólną

właściwości

charakterystykę
i

przemiany

tradycyjnych form

(prom.

hist.

M.

Sopoliga,

p r o m . hist. J . L a n g e r ) .
Szczególnie

rozbudowane

nej ze w z g l ę d u
nego s y s t e m u

zostało

na jej wielorakie
komunikacyjnego

zagadnienie

funkcje. A

(doc.

dr

podziału

więc

V. Frolec

w

mieszkal­

budynku

C S c , prom.

prom. hist. M . Sopoliga), w y z n a c z o n y c h m i e j s c w y p o c z y n k u
wreszcie wydzielonego k ą t a

przestrzeni

istnienie

hist.

(dr V . V a l e n t o v a C S c ) ,

k u l t o w e g o (dr J . O l e j n i k C S c ) . D u ż y

nacisk

także na zależności, jakie istnieją p o m i ę d z y formą i funkcją pomieszczeń
nych a strukturą
Odrębny
tektonicznym
nictwu

rodziny jako grupą w s p ó ł m i e s z k a ń c ó w

zespół

stanowiły

domu

barwnemu

referaty

poświęcone

określo­

J . Langer,
położono
mieszkal­

(dr J . B o t i k C S c ) .

walorom plastycznym

i

archi­

(dr V . K o v a f u , p r o m . hist. M . M e d v e c k a ) , a s z c z e g ó l n i e
stosowanemu

jeszcze

obecnie

w

budownictwie

zdob­

murowanym

(prof, dr R . J e f a b e k C S c ) .
Poza

programem

n o w s k i in

situ

we

inż. arch. В .
wsi

Bożenci

Gieorgiewa

koło

b u d o w l i t r a d y c y j n y c h p o c z y n a j ą c od X V I I I
Omówione
wszechstronnego

w

referatach
spojrzenia

rezultaty
na

badawcze,

zjawiska

zakresie budownictwa

Bułgarii

zespół

skanse­

przedstawiający

typy

w.
odznaczające

kulturowe

metod h i s t o r y c z n y c h , j a k t e ż s o c j o l o g i c z n y c h ,
kiem w

scharakteryzowała

Gabrowa w

przy

stanowiły

tradycyjnego dysponuje

się

dążeniem

zastosowaniu

dowód, jak dużym
obecnie etnografia

do

zarówno
dorob­
w

Cze­

chosłowacji. J e ż e l i r ó w n i e bogatymi w y n i k a m i b a d a w c z y m i m o g ą s i ę w y k a z a ć
kraje współpracujące z M K K K B ,

n a l e ż y s p o d z i e w a ć s i ę powodzenia

w

niu planowanej m i ę d z y n a r o d o w e j publikacji.
Maria

inne

zrealizowa­

Gładyszowa

323

KRONIKA

zrealizowane w e d ł u g

jednolitego p l a n u p o s ł u ż ą

do s y n t e t y c z n e g o u j ę c i a

zagadnień

dla c a ł e g o o b s z a r u k a r p a c k o - b a ł k a ń s k i e g o .
Zasadniczym

celem

Konferencji

było

przedstawienie

prowadzonych b a d a ń nad t r a d y c y j n y m budownictwem
szkalnym w
granic
w

Karpatach

Czechosłowacji.

podstawowych

Słowackich
Dążono

elementach

i regionach

przy

tym

przyległych

do

budownictwa

stanu

położonych

ukazania

z

aktualnie

prze­

ludowym, a szczególnie
tendencji

określeniem

w

mie­

obrębie

rozwojowych

licznych

zależności

funkcjonalnych.
Wygłoszone

referaty

można

ująć

w

kilka

zespołów.

Pierwsze

czyły krytycznej analizy m a t e r i a ł ó w

historycznych, poczynając

archeologicznych

C S c , dr

nych

nicowania
dr

(dr

poruszono
się

I. Ripka

D.

Bialekova

zagadnienie
i

nazewnictwa

organizacji

C S c ) . Ponadto

A.

Ruttkay

budowlanego

przestrzeni

mieszkalnej

podkreślono

znaczenie

CSc). W

będącego
(dr

nazw

z

nich

doty­

od w y n i k ó w

S.

badań

kilku

następ­

rezultatem

róż­

Kovacevicova

CSc,

miejscowych

dla

historii

o s a d n i c t w a (prof. D . C h o l u j ) .
Na

przykładzie

dowlany
wych

wybranych

(inż. arch.

(inż. a r c h .

regionów

O. M a c e l , p r o m .

J . T u r z o C S c ) oraz

omówiono

hist.

szczegółowo

Jan Soućek),

rozrost

rozwój

przestrzeni

materiał

urządzeń

mieszkalnej

bu­

ognio­

szczególnie

w k i e r u n k u w e r t y k a l n y m (prom. hist. S . H o r v a t h , i n ż a r c h . O. M a ć e l ) . P o n a d t o

dla

pewnych

bu­

dowli

obszarów

przedstawiono

mieszkalnych

ogólną

oraz ich w ł a ś c i w o ś c i

charakterystykę
i

przemiany

tradycyjnych form

(prom.

hist.

M.

Sopoliga,

p r o m . hist. J . L a n g e r ) .
Szczególnie

rozbudowane

nej ze w z g l ę d u
nego

systemu

zostało

na jej wielorakie
komunikacyjnego

zagadnienie

funkcje. A

(doc.

dr

podziału

więc

w

mieszkal­

budynku

V . F r o l e c C S c , prom.

prom. hist. M . Sopoliga), w y z n a c z o n y c h m i e j s c w y p o c z y n k u
wreszcie wydzielonego k ą t a

przestrzeni

istnienie

hist.

(dr V . V a l e n t o v a C S c ) ,

k u l t o w e g o (dr J . O l e j n i k C S c ) . D u ż y

nacisk

t a k ż e na z a l e ż n o ś c i , j a k i e i s t n i e j ą p o m i ę d z y f o r m ą i f u n k c j ą p o m i e s z c z e ń
nych a s t r u k t u r ą
Odrębny
tektonicznym
nictwu

rodziny jako g r u p ą w s p ó ł m i e s z k a ń c ó w

zespół

stanowiły

domu

barwnemu

referaty

poświęcone

określo­

J . Langer,
położono
mieszkal­

(dr J . B o t t k C S c ) .

walorom

plastycznym

i

archi­

(dr V . Kovafu, p r o m . hist. M . M e d v e c k s ) , a s z c z e g ó l n i e
stosowanemu

jeszcze

obecnie

w

budownictwie

zdob­

murowanym

(prof, dr R . J e f a b e k C S c ) .
Poza
nowski

programem
in

situ

we

inż. arch. В .
wsi

Bożenci

Gieorgiewa

koło

b u d o w l i t r a d y c y j n y c h p o c z y n a j ą c od X V I I I
Omówione
wszechstronnego

w

referatach
spojrzenia

rezultaty
na

badawcze,

zjawiska

Bułgarii

zespół

skanse­

przedstawiający

typy

w.
odznaczające

kulturowe

metod h i s t o r y c z n y c h , j a k t e ż s o c j o l o g i c z n y c h ,
kiem w zakresie budownictwa

scharakteryzowała

Gabrowa w

tradycyjnego

przy

stanowiły
dysponuje

się

dążeniem

zastosowaniu

dowód, jak dużym
obecnie etnografia

do

zarówno
dorob­
w

Cze­

chosłowacji. J e ż e l i r ó w n i e bogatymi w y n i k a m i badawczymi m o g ą s i ę w y k a z a ć
kraje współpracujące

z MKKKB,

n a l e ż y s p o d z i e w a ć s i ę powodzenia

w

niu planowanej m i ę d z y n a r o d o w e j publikacji.
Maria

inne

zrealizowa­

Gładyszowa

Item sets
Etnografia Polska

New Tags

I agree with terms of use and I accept to free my contribution under the licence CC BY-SA.