http://zbiory.cyfrowaetnografia.pl/public/938.pdf
Media
Part of Kronika / ETNOGRAFIA POLSKA 1980 t.24 z.1
- extracted text
-
K
R
O
N
I
K
A
„ E t n o g r a f i a P o l s k a " , t. X X I V z. 1
I S S N 0071-1861
\ MABGARET
Margaret
Mead
zmarła
w
MEAD
Nowym
1901-1978 |
Jorku
15
listopada
1978
roku.
Zwana
„ p i e r w s z ą d a m ą etnologii ś w i a t o w e j " z a ż y c i a z o s t a ł a z a l i c z o n a do g r u p y
klasyków.
Z a s ł u ż y ł a sobie n a t ę p o z y c j ę i ten t y t u ł w k ł a d e m nie do p r z e c e n i e n i a w
etnologię
i
antropologię
Vie",
Gerald
kultury. Sekret
Messadie
jej
(styczeń
osiągnięć,
j a k pisze
1979), z a w i e r a ł
się w
recenzent
dwóch
teru: z d r o w y m r o z s ą d k u i s z l a c h e t n o ś c i , k t ó r y c h ł ą c z e n i e w
kiem
wydaje
być
nie
tylko
bardzo
owocne,
ale
„Science
et
cechach jej charak
studiach nad
przede
człowie
wszystkim
rzadkie
U r o d z i ł a s i ę 16 g r u d n i a 1901 r o k u w F i l a d e l f i i w r o d z i n i e z a s ł u ż o n e j w
służbie
i trudne w
się
ze
stosowaniu.
oświaty. Jej prawdziwą
szkołę
w których
brała
uczęszczała
nieregularnie.
kulturowej
imigrantów,
amerykańskiej,
stanowiły
w
większym
stopniu
dyskusje w
u d z i a ł na p r a w a c h partnerskich niż p r a w d z i w a szkoła,
I to
właśnie
społecznych
stosunków
dyskutowane
uwarunkowań
między
pokoleniami,
w
domu
postępów
stały
się
domu,
do
której
problemy
adaptacji
w
młodzieży
nauce
przedmiotem
studiów
całego jej życia.
Wiedziona instynktem, jak m a w y g l ą d a ć w przyszłości n a u k a o kulturze, czuła,
że
odpowiedzi
szukać
mość
w
na
wyłącznie
pytanie
w
sposobów
o
charakter społeczeństwa
samych
Stanach. D l a ich
przekazywania
przekazywaniu osobowości,
kultury
z
określającej
amerykańskiego
wyjaśnienia
potrzebna
pokolenia
na
postawy
ludzkie
pokolenie,
w
nie
można
jest
znajo
roli
procesie
n o w y c h p r z y s t o s o w a ń . O d p o w i e d z i n a te p y t a n i a s z u k a ł a w ś r ó d
kultury
coraz
społeczeństw
to
pry
mitywnych.
Margaret
w
Nowym
Pod
Mead
Jorku
jego w p ł y w e m
uwieńczoną
kończyła
w
studia
czasie, gdy
podjęła
znakomitą
psychologiczne
wykładał
swą pierwszą
książą
Coming
of
w
tam Franz
podróż
аде
in
żeńskim
Boas
na wyspy
Samoa
College
zwany
Barnard
Papą
Samoa
Boasem.
na Pacyfiku,
(1928). P r ó b o w a ł a
w
o d p o w i e d z i e ć n a p y t a n i e , czy k s z t a ł t i t r e ś ć d o j r z e w a n i a r ó ż n i ć s i ę b ę d ą w
ności
od w a r u n k ó w
młodzieży
W
-społecznych.
P y t a n i e to
wynikało
również
niej
zależ
z analizy sytuacji
amerykańskiej.
1930 r o k u w y c h o d z i j e j n a s t ę p n a k s i ą ż k a
święcona
podobnej p r o b l e m a t y c e .
Growing
up
Doktorat zaś uzyskuje w
in
New
Guinea,
po
1929 r o k u w C o l u m b i a
U n i v e r s i t y i p r z e z p i e r w s z e l a t a pozostaje w k r ę g u
wspomnianej
l e m a t y k i . P o s z e r z a j ą nieco o z a g a d n i e n i a
równości
ludzi, r ó w n o ś c i
kultury, r ó w
ności
Boasa,
zwłaszcza
The
ras, zapewne
Primitive
Man,
nia
wśród
w
Nowej
pod
zwanej
wpływem
„Magna
Indian amerykańskich,
Gwinei i Bali.
W
prac
Carta
czasie
równości
górskich
badań
a
jego
Arapeszów,
poznaje
Mundugumor
7 języków
tych
(1964-1965).
W
okresie
między
problematyką
kultur
narodowych
badania
nad
kańską
uczoną,
Ruth
dwiema
B e n e d i c t ) . T o zagadnienie
seriami
(razem
z
interesuje
prob
Mind
r a s o w e j " . P r o w a d z i nadto
w i e d z a j e p o n o w n i e po I I w o j n i e ś w i a t o w e j : M a n u s (1953), B a l i
Admiralicji
uprzednio
of
bada
i Tczambuli
plemion.
Od
(1957-1958), W y s p y
wypraw
drugą
podejmuje
wybitną
ją z r e s z t ą
amery
głównie
ze
320
KRONIKA
względu
na
związek
ze
sprawą
osobowości
młodych
sposobem p r z e k a z y w a n i a k u l t u r y a p o s t ę p e m
W
badaniach
etnologicznych
w książce o Samoa w
pokoleń
i
relacją
między
społecznym.
podejmuje
pytania
klasycznej
polemice z M a l i n o w s k i m poddaje
w
psychologii.
wątpliwość
Już
uniwersal
n o ś ć k o m p l e k s u E d y p a . R o z b u d o w y w u j e t ę s p r a w ę w Sex
and
Three
pod k i e r u n k i e m A . K a r -
Primitive
Societies.
dinera nie p r ó b u j e
Mimo s t u d i ó w psychologicznych
stosować
metod psychoanalizy
Temperament
wypracowywując
in
własne,
the
etno-
logiczne m e t o d y b a d a n i a o s o b o w o ś c i .
II wojna światowa
do
aktywnej
żania
na
i z w i ą z a n e z n i ą problemy
działalności
temat
organizacyjnej
sposobów
uniknięcia
i
w
społeczne
pobudzają
popularyzatorskiej.
przyszłości
M. Mead
Podejmuje
podobnych
klęsk
rozwa
przez
po
g ł ę b i a n i e zrozumienia p o m i ę d z y narodami i rozwoju tolerancji dla r o z w i ą z a ń k u l t u
r o w y c h p r z y j ę t y c h przez r ó ż n e grupy ludzi. W s p ó ł p r a c u j e a k t y w n i e z U N E S C O
cze
go p r z y k ł a d e m jest m i ę d z y i n n y m i w y d a n i e p r a c y z b i o r o w e j Cultural
and
Technical
Change
(1955) p r z y g o t o w a n e j z i n s p i r a c j i ś w i a t o w e j f e d e r a c j i z d r o w i a p s y
chicznego.
Podejmuje
torów
wychowanie,
na
językiem znaków
komitet
M.
Patterns
nowe,
współcześnie
komunikowanie
powstałe
się),
jest
problemy
autorką
(wpływ
projektu
publika
badań
nad
1965
roku
przez
występują
w
pracy
o charakterze u n i w e r s a l n y m zatwierdzonego w
współpracy międzynarodowej ONZ.
Zagadnienia
szczegółowe
Mead
często
równie
i
regionalne
jak rozważania
różnych
na
kultur
temat o g ó l n e j
teorii
kultury, a
w a ż a n i o m na temat w s p ó ł c z e s n o ś c i t o w a r z y s z ą r o z w a ż a n i a o perspektywie
i
przeszłej
ostatniej
ewolucji
książce
człowieka
wprowadza
Czytelnikowi polskiemu
gicznej
książce
(1978) i
krótkiego
Etnologia,
wybór
M.
pt.
lat.
i
fragmentu
ze
Cultural
klimat
tożsamość,
studium
z
And
książki
Evolution,
problemów
w
1965).
keep
your
W
akulturacji
z
znakomitymi
rasowej.
Bibliotece
Socjolo
międzypokoleniowego
powder
dry
w
zbiorze
u A. Kardinera
w
USA
próbującego
przełomu
antropologami,
i F . Boasa,
Reo
światowej
praktycznie
przez
kilkadzie
wieków,
rozwiązywać
niektóre
małżeństwa
łączą
kolejne
Fortunem
o j c a antropologii
i
Gregory
Batesonem,
amerykańskiej,
k i m c e n t r u m b a d a ń etnologicznych
Znajomość
antropologii
jej prac i
A m e r i c a n M u s e u m of N a t u r a l H i s t o r y w
sylwetki
jest
więc
kluczem
do
zrozumienia
ją
stu
przyjaźni
m i ę d z y i n y m i z E . S a p i r e m i R . Benedict, p r a w i e przez c a ł e ż y c i e p r a c u j e w
Jorku.
tej
równości
dystansu
c e n t r u m h i s t o r i i antropologii
środowiska
problemy
diuje
in
w
tekstów.
Wyrasta
dwoma
znów
M . Mead znana jest z w y d a n e j
Kultura
Mead znajduje się w
siąt
(Continuities
nas
roz
przyszłej
się
wiel
Nowym
historii
ostatniego p ó ł w i e c z a .
Zofia
Sokolewicz
R O G E R C A I L L O I S 1913-1978
Roger
związane
Caillois zmarł
jako autor
Rękopisu
21
grudnia
jest bardziej z k r y t y k ą
1978
roku
w
Paryżu.
literatury i estetyką
Poncjusza
Piłata
oraz
znalezionego
w
Saragossie
Polsce
jego
imię
niż etnologią.
W
Znany
jest
odkrywca i inicjator t ł u m a c z e n i a
Potockiego.
Zapomina
się
na
często,
z w y k s z t a ł c e n i a e t n o l o g i e m z w i ą z a n y m , podobnie j a k C . L e v i - S t r a u s s ,
francuski
że
jest
Michel Leiris
i Georges B a t a i l l e , z t a k z w a n ą s z k o ł ą M . M a u s s a i H . H u b e r t a o r a z G . D u m e z i l a .
U r o d z o n y w 1913 r o k u w R e i m s w c z e ś n i e p r z e j a w i a s w o j e z a i n t e r e s o w a n i a
rackie
i
filozoficzne.
One
później
nadadzą
jego
studiom
etnologicznym
lite
kierunek
321
KRONIKA
poszukiwań
szeroki
głęboko
zakres
ukrytych
zainteresowań
społeczeństw
prymitywnych
L'Homme
et
le
wieloletnie
badania
sacre
w
struktur
i
badań.
uniwersalnych
Pierwsze
i
ich
filozofii
to
(1939).
U
podstaw
jego
Ameryce Łacińskiej
i
wpłyną
książki
L e Mythe
et
(1938)
oraz
doświadczeń
leżą
Argentynie).
go ta c z ę ś ć ś w i a t a . T o on w ł a ś n i e o d k r y ł d l a F r a n c j i l i t e r a t u r ę
Fascynowała
latynoamerykańską
i został redaktorem serii L a croix d u S u d p o ś w i ę c o n e j tej literaturze
Jego p ó ź n i e j s z e p r a c e d o t y c z ą s o c j o l o g i i
tycznej. Z o s t a ł y
o p u b l i k o w a n e r a z e m w tomie
analizuje n a p r z y k ł a d z i e
innej tematyki
t e r e s u j ą c y m p o d t y t u l e Maska
R.
rem
oszołomienie.
Caillois prowadzi swoje
b a d a n i a nie
przypisując
wielką
jego d z i a ł a l n o ś c i
czasopisma
et Societe.
t o m i e L e s jeux
tylko
emocjom
et
Pasja
jako gorący
jako wieloletniego
„ D i o g e n e s " oraz w
same problemy
les
hommes
uczony
swoje
ta
o in
z zamia
sądy z
przebija
przeciwnik
redaktora
jego d z i a ł a l n o ś c i
charyzma
Te
jako chłodny
badacza.
ujawnia się nam
wydawniczej
filozoficznego
Instincts
(Gallimard).
i władzy
istoty c z ł o w i e k a w a r t o ś c i u j e
wartość
p r a c a c h k r y t y c z n y c h , gdy
w
w
i
o b i e k t y w n e g o opisu. S z u k a j ą c
pasją
k a t a , d u c h a sekt
ogromnie
problematyki
1'Homme
etnologicznych
(pięć lat w
na
dotyczące
całą
w
jego
romantyzmu,
międzynarodowego
w
Unesco
jako
dy
rektora działu literatur i r o z w o j u kulturalego.
interesował
się
z a r ó w n o kulturami p r y m i t y w n y m i , j a k i współczesną. O d w o ł u j e s i ę w swoich
Ukazując
pra
cach
do
człowieka
kultur
francuskiej.
w
jego
amerykańskich
Twierdził,
do
kultury
antycznej
spojrzeć
jako na
połączonych
zarazem
głębokie,
zaś
tego,
głębokie,
zmusza
to
co
i
antropologicznej
że na całość kultury należy
ludzkich osiągnięć
co
perspektywie
afrykańskich,
myślą
ludzką.
rzadkie
więc
go
i
Twierdzi,
osobliwe,
niejako
do
ż e „...to
co
powierzchowne".
poruszania
tematów
i
kultury
długi
szereg
wspólne,
jest
Poszukiwanie
pozornie
m a j ą c y c h ze s o b ą n i c w s p ó l n e g o j a k , n a j b a r d z i e j m o ż e , e t n o r e l i g i o z n a w c z e
nie
studium
m o d l i s z k i ( d r u k o w a n e w p i e r w s z e j w e r s j i j u ż w 1934 r o k u ) , s t u d i u m k a t a , s t u d i u m
władzy
charyzmatycznej
(z
współczesnego
mitu, eseju o
rzut
tak
tematów
również
analizą
denerwujący
Hitlera),
cesarzu m a r z ą c y m
dla profesjonalnych
t y m , ż e i n t e r e s o w a ł go
odzwierciedlenie
powodzenia
chińskim
zawsze
człowiek,
Paryża
jako
o nieśmiertelności.
studium
Roz
krytyków
każdy
spowodowany
był
człowiek na świecie
jako
ł a d u charakterystycznego dla c a ł e g o gatunku.
Ł a d u tego s z u k a ł C a i l l o i s w s y m e t r y c z n e j s t r u k t u r z e ś w i a t a
d ą ż ą c e g o do
har
monii, a l e r o z w i j a j ą c e g o s i ę d z i ę k i p o w s t a w a n i u e l e m e n t ó w d y s s y m e t r y c z n y c h i przez
to b ę d ą c e g o w
ją
ciągłym ruchu.
kultury l u d ó w
Najbardziej harmonijną
prymitywnych,
stąd
ich
badanie
strukturę symetryczną
ma
fundamentalne
ma
znaczenie
r ó w n i e ż i dla badania kultury w s p ó ł c z e s n e j , która f r a p o w a ł a
go n i e s ł y c h a n i e . T a k
bardzo, ż e czytelnik
jego b a d a n i a
ryczne
i
ma prawo zastanawiać
etnologiczne
nie
były
podjęte
z
s i ę , czy w s z e l k i e
myślą
o
wyjaśnieniu
i w ł a s n e g o sposobu m y ś l e n i a . C z y t e l n i k o w i p o l s k i e m u C a i l l o i s z n a n y j e s t z
Odpowiedzialność
i styl
(1967) i Żywioł
i lad
histo
współczesności
tomów
(1973) z a w i e r a j ą c y c h jego p o d s t a w o w e
p r a c e etnologiczne obok e s e j ó w l i t e r a c k i c h .
Zofia
O PROJEKCIE SYNTETYCZNEGO
NA OBSZARZE
W
ostatnich
Kultury
latach, w
OPRACOWANIA ARCHITEKTURY
KARPACKO-BAŁKAŃSKIM
ramach działalności
Ludowej w Karpatach i na B a ł k a n a c h
Międzynarodowej
(MKKKB),
LUDOWEJ
Komisji
Badania
p r z y s t ą p i o n o do s y n t e t y c z
nego o p r a c o w a n i a t y c h d z i e d z i n k u l t u r y l u d o w e j , do k t ó r y c h
21 — E t n o g r a f i a P o l s k a , X X I V , z. 1
Sokolewicz
istnieje
już
możliwie
322
KRONIKA
p e ł n a dokumentacja ź r ó d ł o w a . W rezultacie m a j ą p o w s t a ć zbiorowe publikacje
lizowane
z
udziałem
wszystkich
W obrębie poszczególnych
kich
opracowań
zespół
tektury ludowej
1978) o r g a n i e
Tak
na
przez
wyznaczonych
przykład
przygotował
projekt
Zorganizowana
słowacką
w
Sekcję
Brnie
ludowemu
zrzeszonych
w
redaktorów
konspektu
V. Frolec i opublikował
do
w
i
rea
MKKKB.
wszyst
przyjęta
przez
opracowania
archi
„Carpatobakanica"
(z. 1:
MKKKB.
(5-8
grudnia
1978
r.) w
(znanej z m i ę d z y n a r o d o w y c h festiwali
tetu
Komisji
t e m a t ó w m a b y ć zachowana jednolita koncepcja
przygotowana
autorski.
Krajowych
MKKKB
przy
i Instytutu
dyskusji
nad
Strażnice
na
współpracy
Fakultetu
Filozoficznego
Sztuki Ludowej w
Straźnici,
poświęcona
w Czechosłowackich Karpatach,
prowadzenia
miejscowości
Morawach
folklorystycznych) K o n f e r e n c j a przez Czecho
konspektem
Uniwersy
budownictwu
stanowiła równocześnie okazję
projektowanej
publikacji o
do p r z e
architekturze
l u d o w e j . W d y s k u s j i t e j , k t ó r e j p r z e w o d n i c z y ł doc. d r V . F r o l e c C S c j a k o r e d a k t o r
i
sekretarz generalny
chosłowackiej
w
Sekcji
Budapeszcie),
dr M a r i a
CSc
wzięli
dr
inż. arch.
Gładyszowa
(Instytut
Ludowej w
Bagra
Etnografii
Projektowana
udział:
Endre
dr J a n B o t i k C S c (sekretarz
Fiizes
Gieorgiewa
AN
ZSRR),
(Ministerstwo
(Instytut
(Zakład Etnografii I H K M
Strażnicy),
w Karpatach
prom.
Kultury
Sztuki
Etnografii B A N w
Sofii),
P A N ) , dr Natalia N .
hist.
Jan
Soućek
Sekcję M K K K B ,
Gracjanska
(Instytut
dr D a n u t a T y l k o w a ( s e k r e t a r z P o l s k i e j K o m i s j i
trzytomowa
zbiorowa
publikacja
o
Sztuki
MKKKB).
budownictwie
ludowym
Czechosłowacką
m a b y ć r e a l i z o w a n a w l a t a c h : 1979-1983 — tom p i e r w s z y ,
budownictwu
two
gospodarcze
1984-1986 — t o m
mieszkalnemu;
1987-1990 —
i warsztatowe;
tom
C e l e m o p r a c o w a n i a jest p r z e d s t a w i e n i e
drugi, o b e j m u j ą c y
poświę
budownic
trzeci, d o t y c z ą c y ,
architektury
tradycyjnych form
budownictwa
l u d o w e g o w p o w i ą z a n i u ze s p o s o b a m i ż y c i a i g o s p o d a r o w a n i a
Karpat i przyległych
Cze
i
i p r z y l e g ł y c h obszarach b a ł k a ń s k i c h , a w y d a n a przez
cony
sakralnej.
MKKKB,
MKKKB),
ludności na
obszarze
terytoriach oraz w p ó ł n o c n e j części B a ł k a n ó w . G ł ó w n a
ga m a b y ć z w r ó c o n a na przeanalizowanie
budownictwa
od k o ń c a X I X do
uwa
począt
k ó w X X w . B ę d z i e s i ę p r z y t y m d ą ż y ł o do w y k r y c i a r ó ż n i c i p o d o b i e ń s t w w
posz
czególnych
eko
elementach
budowlanych
wynikających
z odmienności
warunków
logicznych i historycznych, j a k r ó w n i e ż z r ó ż n o r o d n o ś c i k o n t a k t ó w
Wypływające
stąd
wnioski
r y s ó w budownictwa
stanowić
karpackiego w
mają
podstawę
porównaniu
do
określenia
specyficznych
z innymi obszarami
europejskimi.
W d y s k u s j i nad planem s z c z e g ó ł o w y m tomu pierwszego
rozdziałowi wstępnemu,
i
metody
omówienie
badawcze,
w
obrębie
czególnych
W
odrębnych
rozdziałach
terytorialny
Kilka
materiału
będą
i
w
wraz
walory
oraz
technik
z
poświęcono
problemy
a ponadto
rozdziałów
zagrodzie
budowlanego,
omówione
wiele uwagi
najważniejsze
czasowy,
następnych
mieszkalnych
różnorodne
krytyczne
dotyczyć
będzie
położenia
zagrody
i konstrukcji
urządzeniami
architektoniczne
i
posz
ogniowymi.
artystyczne
funkcje
pomieszczeń
mieszkalnych
w
rodziny oraz z a j ę c i a m i
jej członków,
jak również
życiem
zwyczajowym
charakterystykę
przedstawione
ich usytuowania
budynków
wreszcie
z a n i u ze s t r u k t u r ą
dziennym,
i
następnie
elementów
budownictwa,
zostaną
źródłowych.
budynków
osiedla,
którym
j a k t e ż zakres
materiałów
rozplanowania
w
interetnicznych.
1 religijnym.
badanego
przedmiotu,
Ostatni
w
rozdział
której
stanowić
zostanie
powią
będzie
położony
co
ogólną
nacisk
na
ujawnienie różnic i w s p ó l n o t kulturowych.
Projektowane prace przygotowawcze
szymi,
prowadzone
narodowe
MKKKB
będą
w
dwu
przygotują
nad p i e r w s z y m tomem,
etapach.
W
pierwszej
monograficzne
fazie
opracowania
a zapewne
poszczególne
źródłowe
i
dal
sekcje
oraz
etno-
kartogramy i materiał ilustracyjny dla obszarów karpackich i p r z y l e g ł y c h
pozosta
jących
krajowe
w
obrębie
własnych
granic politycznych.
Te właśnie
opracowania
323
KRONIKA
zrealizowane
według
dla c a ł e g o o b s z a r u
Zasadniczym
jednolitego p l a n u p o s ł u ż ą
do
syntetycznego u j ę c i a
celem
Konferencji
było
przedstawienie
prowadzonych b a d a ń nad t r a d y c y j n y m budownictwem
szkalnym w
granic
w
zagadnień
karpacko-bałkańskiego.
Karpatach
Słowackich
Czechosłowacji.
podstawowych
Dążono
elementach
stanu
i regionach p r z y l e g ł y c h
tym
do
budownictwa
przy
z
aktualnie
prze
ludowym, a szczególnie
położonych
ukazania
tendencji
określeniem
w
mie
obrębie
rozwojowych
licznych
zależności
funkcjonalnych.
Wygłoszone
referaty
można
ująć
w
kilka
zespołów.
Pierwsze
czyły krytycznej analizy m a t e r i a ł ó w historycznych, poczynając
archeologicznych
nych
nicowania
dr
(dr
poruszono
się
I. Ripka
D.
Bialekova
C S c , dr
A.
Ruttkay
zagadnienie
nazewnictwa
budowlanego
organizacji
przestrzeni
mieszkalnej
i
C S c ) . Ponadto
podkreślono
znaczenie
nich
doty
od w y n i k ó w
badań
CSc). W
będącego
(dr
nazw
z
S.
kilku
następ
rezultatem
róż
Kovacevicova
CSc,
miejscowych
dla
historii
o s a d n i c t w a (prof. D . C h o l u j ) .
Na
przykładzie
wybranych
(inż. arch.
O. Maćel,
dowlany
wych
(inż. arch.
regionów
prom.
J . T u r z o C S c ) oraz
omówiono
hist.
szczegółowo
Jan Soućek),
rozrost
rozwój
przestrzeni
materiał
urządzeń
mieszkalnej
bu
ognio
szczególnie
w k i e r u n k u w e r t y k a l n y m (prom. hist. S . H o r v a t h , i n ż a r c h . O. M a ć e l ) . P o n a d t o
dla
pewnych
bu
dowli
obszarów
przedstawiono
mieszkalnych
oraz
ich
ogólną
właściwości
charakterystykę
i
przemiany
tradycyjnych form
(prom.
hist.
M.
Sopoliga,
przestrzeni
mieszkal
p r o m . hist. J . L a n g e r ) .
Szczególnie
rozbudowane
nej ze w z g l ę d u
nego s y s t e m u
zostało
na jej wielorakie
komunikacyjnego
zagadnienie
funkcje. A
(doc.
dr
podziału
więc
istnienie
V. Frolec
budynku
C S c , prom.
prom. hist. M . Sopoliga), w y z n a c z o n y c h m i e j s c w y p o c z y n k u
wreszcie wydzielonego k ą t a
w
hist.
określo
J . Langer,
(dr V . V a l e n t o v a C S c ) ,
nacisk
położono
także na zależności, jakie istnieją p o m i ę d z y formą i funkcją pomieszczeń
mieszkal
nych a strukturą
k u l t o w e g o (dr J . O l e j n i k C S c ) . D u ż y
rodziny jako grupą w s p ó ł m i e s z k a ń c ó w
zespół
stanowiły
i
archi
tektonicznym
domu
(dr V . K o v a f u , p r o m . hist. M . M e d v e c k a ) , a s z c z e g ó l n i e
zdob
nictwu
barwnemu
referaty
stosowanemu
poświęcone
(dr J . B o t i k C S c ) .
Odrębny
jeszcze
obecnie
walorom plastycznym
w
budownictwie
murowanym
(prof, dr R . J e f a b e k C S c ) .
Poza
programem
n o w s k i in
situ
we
inż. arch. В .
wsi
Bożenci
Gieorgiewa
koło
b u d o w l i t r a d y c y j n y c h p o c z y n a j ą c od X V I I I
Omówione
wszechstronnego
w
referatach
spojrzenia
rezultaty
na
badawcze,
zjawiska
zakresie budownictwa
Bułgarii
zespół
skanse
przedstawiający
typy
w.
odznaczające
kulturowe
metod h i s t o r y c z n y c h , j a k t e ż s o c j o l o g i c z n y c h ,
kiem w
scharakteryzowała
Gabrowa w
przy
się
dążeniem
zastosowaniu
stanowiły
dowód, jak dużym
tradycyjnego dysponuje
obecnie etnografia
do
zarówno
dorob
w
Cze
chosłowacji. J e ż e l i r ó w n i e bogatymi w y n i k a m i b a d a w c z y m i m o g ą s i ę w y k a z a ć
inne
kraje współpracujące z M K K K B ,
n a l e ż y s p o d z i e w a ć s i ę powodzenia
w
zrealizowa
niu planowanej m i ę d z y n a r o d o w e j publikacji.
Maria
Gładyszowa
323
KRONIKA
zrealizowane w e d ł u g
jednolitego p l a n u p o s ł u ż ą
do s y n t e t y c z n e g o u j ę c i a
zagadnień
dla c a ł e g o o b s z a r u k a r p a c k o - b a ł k a ń s k i e g o .
Zasadniczym
celem
Konferencji
było
przedstawienie
prowadzonych b a d a ń nad t r a d y c y j n y m budownictwem
szkalnym w
granic
w
Karpatach
Czechosłowacji.
podstawowych
Słowackich
Dążono
elementach
i regionach
tym
do
budownictwa
przy
z
stanu
aktualnie
prze
ludowym, a szczególnie
przyległych
położonych
ukazania
tendencji
określeniem
w
mie
obrębie
rozwojowych
licznych
zależności
funkcjonalnych.
Wygłoszone
referaty
można
ująć
w
kilka
zespołów.
Pierwsze
czyły krytycznej analizy m a t e r i a ł ó w
historycznych, poczynając
archeologicznych
C S c , dr
nych
nicowania
dr
(dr
poruszono
się
I. Ripka
D.
Bialekova
A.
Ruttkay
zagadnienie
nazewnictwa
budowlanego
organizacji
przestrzeni
mieszkalnej
i
C S c ) . Ponadto
podkreślono
znaczenie
nich
doty
od w y n i k ó w
badań
CSc). W
będącego
(dr
nazw
z
S.
kilku
następ
rezultatem
róż
Kovacevicova
CSc,
miejscowych
dla
historii
o s a d n i c t w a (prof. D . C h o l u j ) .
Na
dowlany
wych
przykładzie
wybranych
(inż. arch.
O. M a c e l , p r o m .
(inż. a r c h .
regionów
J . T u r z o C S c ) oraz
omówiono
hist.
szczegółowo
Jan Soućek),
rozrost
rozwój
przestrzeni
materiał
urządzeń
mieszkalnej
bu
ognio
szczególnie
w k i e r u n k u w e r t y k a l n y m (prom. hist. S . H o r v a t h , i n ż a r c h . O. M a ć e l ) . P o n a d t o
dla
pewnych
bu
dowli
obszarów
przedstawiono
mieszkalnych
ogólną
oraz ich w ł a ś c i w o ś c i
charakterystykę
i
przemiany
tradycyjnych form
(prom.
hist.
M.
Sopoliga,
przestrzeni
mieszkal
p r o m . hist. J . L a n g e r ) .
Szczególnie
rozbudowane
nej ze w z g l ę d u
nego
systemu
zostało
na jej wielorakie
komunikacyjnego
zagadnienie
funkcje. A
(doc.
dr
podziału
więc
istnienie
budynku
V . F r o l e c C S c , prom.
prom. hist. M . Sopoliga), w y z n a c z o n y c h m i e j s c w y p o c z y n k u
wreszcie wydzielonego k ą t a
w
hist.
określo
J . Langer,
(dr V . V a l e n t o v a C S c ) ,
nacisk
położono
t a k ż e na z a l e ż n o ś c i , j a k i e i s t n i e j ą p o m i ę d z y f o r m ą i f u n k c j ą p o m i e s z c z e ń
mieszkal
nych a s t r u k t u r ą
k u l t o w e g o (dr J . O l e j n i k C S c ) . D u ż y
rodziny jako g r u p ą w s p ó ł m i e s z k a ń c ó w
zespół
stanowiły
i
archi
tektonicznym
domu
(dr V . Kovafu, p r o m . hist. M . M e d v e c k s ) , a s z c z e g ó l n i e
zdob
nictwu
barwnemu
referaty
stosowanemu
poświęcone
(dr J . B o t t k C S c ) .
Odrębny
jeszcze
obecnie
walorom
w
plastycznym
budownictwie
murowanym
(prof, dr R . J e f a b e k C S c ) .
Poza
nowski
programem
in
situ
we
inż. arch. В .
wsi
Bożenci
Gieorgiewa
koło
b u d o w l i t r a d y c y j n y c h p o c z y n a j ą c od X V I I I
Omówione
wszechstronnego
w
referatach
spojrzenia
rezultaty
na
badawcze,
zjawiska
Bułgarii
zespół
skanse
przedstawiający
typy
w.
odznaczające
kulturowe
metod h i s t o r y c z n y c h , j a k t e ż s o c j o l o g i c z n y c h ,
kiem w zakresie budownictwa
scharakteryzowała
Gabrowa w
się
dążeniem
zastosowaniu
stanowiły
dowód, jak dużym
dysponuje
obecnie etnografia
do
zarówno
dorob
w
Cze
chosłowacji. J e ż e l i r ó w n i e bogatymi w y n i k a m i badawczymi m o g ą s i ę w y k a z a ć
inne
kraje współpracujące
tradycyjnego
przy
z MKKKB,
n a l e ż y s p o d z i e w a ć s i ę powodzenia
w
zrealizowa
niu planowanej m i ę d z y n a r o d o w e j publikacji.
Maria
Gładyszowa