http://zbiory.cyfrowaetnografia.pl/public/2952.pdf
Media
Part of Autorzy pisma w latach 1947-1987 / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1988 t.42 z.1-2
- extracted text
-
AUTORZY PISMA W LATACH 1947-1987
A b r a m i u k M a r i a , A b r a m o w i c z A n d r z e j , A d a m o w s k i J a n , Aleksa
K a o z k o K r y s t y n a , K a c z m a r c z y k I z o l d a , Kaczorowska B l a n k a ,
Anastazja,
Kalinowski
Ambrożewicz
P h i l i p p o , Astalosz
Terosa, Anacka-Łyjak
M a r i a , Ariós
Szandor.
Kamocki
Wojciech,
Janusz,
Kamińska
Kamykowski
J a n i n a , Kamiński
Zbigniew,
Kantor
Antoni,
Ryszard,
K a r w i c k a Toresa, K o n a r o w a H a l i n a , K i j a k - S o l o w s k i F o r d y n a n d ,
Tailored,
K i t o w s k a Małgorzata, Kłobuszowska Bożena, Kłosiewicz D a n u t a ,
Władysław-,
K o l a g o Władysława, K o l b u s z o w s k i Jacek, Kołodziejska B a r b a r a ,
Bałabanow
K r y s t y n a , Banach Andrzej, Banatoanu
Bartmiński
Jerzy,
Bartosz
Adam,
Bartoszewski
B a r u t Józof, Basistowa K r y s t y n a , Bazielich B a r b a r a , B c n o d y k -
Komornicka-Rościszewska Teresa, K o p a n i a Teresa, Korbę O. A a
towicz
Biało-
K o r n e c k i M a r i a n , K o s s a k o w s k i A n d r z e j , Kostysz J u l i u s z , K o t u l a
p i o t r o w i c z W o j c i e c h , Biela K a z i m i e r z , B i e l a w s k i L u d w i k , B i e -
Franciszek, KowaJska-Lowioka Anna., K o w a l s k i Marek A r p a d ,
Zbigniew,
Bernasikowa
Maria, Beylin
Pawol,
łous U r s z u l a , Bioniarzowa J a n i n a , B i h a l j i - M e r m O t o , B i s k u p s k i
K o w n a c k a M a r i a , K ó s K a r o l , K r a j e w s k a Ja.nina, Krasińska Елуа,
Romuald,
Helena,
K r a s n o w o l s k i A n d r z o j , K r a s s o w s k i W i t o l d , K r a s u s k i Wojciech,
Stanisław, Błońska M a r i a ,
K r e u z e r Kareł, K r i p p o n d o r f Janusz, K r o l l A n t o n i , K r o h Magda
Bittnor-Szowczykowa
Halina,
Błaehowski Aloksandor, Blaszczyk
Blumówna
Bocheński Zbigniew, Bogatyński Władysław, B o j a r s k a I r e n a ,
lena, K r o t o s k i Tadeusz, Królikowska
B o j k o Szymon, B o l d u a n Tadeusz, B r i s t i g e r Michał, B r u k a l s k a
Krzysztofowicz Stefania, K r z y w i o c R u d o l f , Krzyżanowski J u l i a n ,
Barbara,
Jacek,
Brzozowski
Kubiak
Krzysztof,
J u l i a n , B y l i n a Stanisław, Buczek L i d i a , B u j a k J a n , B u j a k o w a
Kukier
Ryszard,
M a r i a , Bukowska-Florońska I r o n a , Bukowska. J a n i n a , B u r s z t a
K u r a l Bożena, K u r e k J a n , K u r e k Mirosława, K u r k i o w i c z J a n ,
Józof.
Kutrzeba-Pojnarowa
Brykowski
Rj'szard,
Brzoska
Wanda,
Kubik
Elżbieta, K r y g
J a n , Kuczyńska-Skrzypek
Kunczyńska-Iracka
Anna,
Anna,
Kunz
Ludvik,
Anna.
Chętnik A d a m , Chętnikowa J a d w i g a , C h i t i m a J o n Cons., Ohmio-
Langer J i f i , Leach E d m u n d R., Łochowski Paweł, Lesień-Pła-
l a r s k i Wacław, Chmielowski W i t o l d , Chmielińska I r e n a , Choro-
checka K r y s t y n a , Leszczycki
siński J a n , C h r a n i c k i J a n , Chróścicki Juliusz A n t o n i , Chrzanowska
Lew
P a u l i n a , Chrzanowski Tadeusz, C h w i e r u t A n n a , Chybiński A d o l f ,
Józof, Lippóczy N o r b e r t , L i p s k i M a r i a n , L l o y d A . L . , L u d a w s k a
Cichowicz
Janina, L u d w i k o v a Miroslava.
Wiesława, Cierniak Stanisław, Ciesielski Z y g m u n t ,
Stanisław, Lóvi-Strauss
Claude,
Stefan, L e w a n d o w s k i A n d r z o j , Lewański J u l i a n ,
Ligęza
Cieśla-Reinfussowa Zofia, Ciolok Gerard, Csorba T i b o r , Cywińska
I r e n a , Czaja
Czasznicka
D a r i u s z , Czajkowska
Zofia,
Toresa, Czajkowski
Czoch-Walczakowa
Stanisława,
Jerzy,
Czerepińska
J a d w i g a , Czeropiński A n a t o l i u s z , Czerwiński M a r c i n , Czyżowski
Adam.
Ładur Michaił, Łączyński M a r e k , Łodziński Jacek, Łopatkiowicz
Tadeusz, Łopuszańska I r e n a , Łopuszański Bolesław, Łukasiewicz
Janina.
M a c h Zdzisław, Maciojowska-Pavkowic
Joanna,, Madejski Euge
Damrosz A n n a , D a r o w s k i Jerzy, D a v i d o v a K w a , Dekowski J a n
niusz, Majka M a r i a , M a k u l s k i J a n K r z y s z t o f , M a l i c k i L o n g i n ,
P i o t r , Deptuszowski
Malkiewicz K r z y s z t o f , Małachowski Aleksander, Mało t a A l i c j a ,
Stefan,
Dorwiz
Grigorij,
Dobrowolska
Agnieszka,, Dobrza,ńska-Pa.wliel-:a A n n a , I)oma.ńska-Kubiak I r e n a ,
Małkowska K r y s t y n a , Ma.nugiowioz J a n , Marczakowa K r y s t y n a ,
Dorman J a n , D r a b i k Wanda, Drozdowska Wanda, Dubiel L u d
M a r k o w s k i Feliks. Massalska. Eugenia, Maszczak M a r i a Teresa,
w i k , Duna,re Nieolae. D u n i n Janusz. D y b o w s k i Stefan,
Dydo-
Maśhński Michał. M dusok Małgorzata, Matuszewska Barbara,,
wiczowa, J a n i n a , D y n o w s k i W i t o l d . Dzięg <d Loszek.
Mazurek Mikołaj, Mazurkiewicz Małgorzata, Michalska Marta,,
Eisele Wanda.. E y s m o n t Janusz.
Józef, M i l e w s k a - M l y n i k A n n a , Milsztein E . A., M i n o r s k i Jan,
Fałniowska-Gradowska A l i c j a , Fodkowicz Jerzy, F i l i p o w i c z A n n a ,
Modzelewska W a n d a , M o r a w s k a A n n a , M o r a w s k i Stefan, Mossa
Michera Wojciech. Mieińska A n n a . M i d u r a Franciszek, Mikołajtis
Mug.i, A n d r z e j , M i t a r s k i Ja.n. M i t e r a J a n , Modzelewska
Fiszer Jerzy, F l i z a k Sebastian, F o r m a g i u J a d w i g a , F r a n k o w s k i
Eugeniusz,
Frenkel
Giza,
Fryś-Piotraszkowa
Ewa,, F u r d y n a
Teodora,
k o w s k i Stanisław, Mroczek Janusz, Mrozińska Stanisława, M u l k i o wicz-Goldbergowa
Olga,
Mróz
Loch,
Muszyński
Bronisław,
J ózef.
M u l l e r Władysław,
Gajda Tomasz, Gajokowa Olga, Gajerski Stanisław F., Galicka
N a h l i k A d a m , Niodosziwin G., N o w a c k a J a n i n a , N y i r y M a r i a .
Izabolła, Gaspar M i l a n , Gawłowa K a t a r z y n a , Gawrak Zbigniew,
Gebert K o n s t a n t y , Gontil-Tippenhauer W a n d a , Gerlach A l i c j a ,
German Franciszek, Gębik Władysław,
Janina,
Giza
Wojciech,
Glapa
Ginott-Wojnarowiozowa
Adam,
Gladysz
Mieczysław,
Głowa Zofia B a r b a r a , Golez Bożena, Gołąb B a r b a r a , Gorbaczowa
Ogrodowska
Barbara,, Okopień-Sławińska Aleksandra, Olędzka
H a l i n a , Olędzki Jacok, Onyszkiowicz-Łaszczyńska Zofia, Opolski
D o m i n i k , Optołowicz Janusz, Orynżyna J a n i n a .
N . P., Górak J a n , Górecki B o g d a n , Górski R y s z a r d , G r a b o w s k i
Józef,
Grąbczewski
Grzegorczyk
Jacek,
Gródecka
Zofia,
Greniuk
Piotr,
P a b i c h Franciszek, Pachoński J a n , Paradowska M a r i a , Porczyń
ska N i n a , Petera J a n i n a , Pękalski Michał, P i e c h o t k a K a z i m i e r z ,
Piotr, Gutkowska-Rychlewska Maria.
H a n k o w s k a R o m u a l d a , Hasalova Vorn,, Holsztyński Stanisław,
Pieńkowska H a n n a , Piersiak Tadeusz, Pietkiewicz
Hermanowicz-Nowak
Krystyna,
Hiż
P i e t r a k Bronisław, Pietraszek E d w a r d , Pietrusiński Jerzy, P i l i -
Stanisław, H o f f m a n
A d a m , Homolacs
K a r o l , Hopliński J a n ,
chowska Bogdana, P i o t r o w s k i J a n , P i o t r o w s k i Stanisław, P i w o c k i
Hilczer-Pilch
Jadwiga,
Kazimierz,
K s a w e r y , Pluciński J a n , Pochwalski Kasper, Pokropek M a r i a n ,
Hryń R e n a t a .
Poloczkowa B a r b a r a , Porębski Mieczysław', Półćwiartek Józef,
Jabłońska
Teresa,
Jachor-Tyszkowa
Aleksandra,
Jackowska
Aleksandra, J a c k o w s k i Aleksander, J a k i m o w i c z A n d r z e j , J a k u
bowska
Bogna., .Jakubowski Zbigniew,
J a n i k o w s k a Eleonora.,
Pranda A d a m , P r o k o p i u k Jerzy, Przedpełski M a r i a n , Przoździecka M a r i a , P r z y b o r o w s k i Józef, Przyłuska (obocnie J a w o r
ska) Zofia, Pudłowski Leszek.
Ja.rnuszkiowiezowa J a d w i g a , Jasiewicz Zbigniew. Jastrzębowski
Wojciech,
Jaśkiewicz Aleksander,
Jaworska. Władysława, Je-
Raińska
Małgorzata, Raszewski
Zbigniew,
Reinfuss
Roman,
r»bek R i c h a r d , Jęczalik E w a , Jonscher B a r b a r a , Jończyk L e o n ,
R e n i k K r z y s z t o f , R e y c h m a n J a n , R o b o t y c k i Czesław, R o d z i k
Jostowa W a n d a , J u r k o w s k i H e n r y k , Juszczak Wiesław.
Eugeniusz, Rogalanka T,, Rosen-Przeworska J a n i n a . Rosiński
138
Stefan, R o z a n o w Zofia, Rusok Tomasz, Ruszel K r z y s z t o f ,
baków Boris Aleksandrowicz, Ryszkiowicz
Ry
A n d r z e j , Rzopiński
Józef, Trojanowicz Teresa, Trzopacz M a r i a , T u r n a u I r e n a , T u r n o
Bernadetta, Turska Zofia, Twardowski J a n ,
Czesław.
Urbanowicz Bohdan.
Sadownik
Alojza,
J a n , Sadowski
Wojciech,
Sągajłło-Kaczanowska
Schmits Goorges, Setkowicz
Samek
Maria,
Jan,
Safkiowioz
Schouflor
Vladimir,
J a n , Soweryn
Tadeusz,
Siemion
V o t u l a n i A r m a n d , V o t u l a n i Cocylia, V y d r a Józef.
Wajda
Andrzej,
Walicka
J o l a n t a , W a l i c k i Michał, Waligóra
W o j c i e c h , Sikora Sławomir, Simonidos D o r o t a , Skibiński S t a n i
Edward,
Walknowski
sław, S k u r p s k i H i o r o n i m , Sławiński Janusz, Sobalski Franciszek,
Stanisław,
Wasilewski
Sobieska J a d w i g a , Sobieski M a r i a n , Sokolowicz Zofia, Sokołowski
Węgrzynowicz Leopold, Wieluński A n d r z e j , Wieruszowska M a r i a ,
M a r i a n , Sokorski Włodzimiorz, Spyra Aleksander, S t a l i i
Wierzchoń-Miorluchowska
Paul
Dobiesław,
Jerzy
Wallis
Sławomir,
Aloksander,
Węglarz
A u r e l i a , Więckowski
Wallis
Stanisław,
Tadousz,
Wi-
H e n r i , Stankiowiczowa Janina,, Starek E d y t a , S t a r o n k o w a Zofia,
słocki Seweryn
Starzyński J u l i u s z , Stelmach A n t f ) u i , Stelmachowska
R y s z a r d , W o l o i i s k a M a r i a , W o l s k i K r z y s z t o f , Wołowski Jacek,
Bożena,,
A., W o j c i e c h o w s k i Aleksander,
Wojoiochowski
Stęszewski J a n , S t o m m a L u d w i k , Stroiński Stanisław, S u l i m a
Woźniak K r z y s z t o f ,
Roch, Sulkow'skn, Urszula, S u l k o w s k i Wacław, S u r o w i a k B r o n i s
Wójcik H a l i n a , Wójcik Jarosław K r z y s z t o f , Wójcicki R y s z a r d ,
ław, Sygietyńska H a n n a , Szacki P i o t r , Szanter Zofia, Szańkowski
Wycisk
Maciej, Szczepanek Tadeusz, Szefler K r y s t y n a , Szonejko
Woźniak M a r i a , Woźnowski Mieczysław,
Artur.
Olga,
Szotela Terosa, Szewczyk-Wiorzbieka H a n n a , Szewczyk Zdzisław,
Zambrzycka-Kunachowicz
Szromba-Rysowa
Zofia,. Szulc Zdzisław, Szutkowska D a n u t a .
J a n A., Zaręba A l f r e d , Z a w a d z k i H o n r y k , Zawistowicz-Adamska
Sławski Tadeusz,
Ślodzicwski A n t o n i , Śuieżyńska-Stołot
Ewa,
lislaw, Z i m a n d R o m a n , Z i m m o r e r L u d w i g , Złotnikowa I r i n a ,
Świąt колечка Anna,, Świątkowski H e n r y k ,
Znamierowska-Priifferowa M a r i a , Zwolakiewicz H e n r y k , Zyglor
Anna,
Zanoziński
Jerzy,
Zaremba
K a z i m i e r a , Z b o r o w s k i J u l i u s z , Zgierun Zdzisław, Zieliński ChwaŚredniawa Helena,
Tadeusz
Swiderski J a n , Świeży Janusz.
Telakowska W a n d a , Toeplitz Jerzy, Timoszowicz Jerzy, T o m i c k a
Żaki A n d r z e j , Żakowska M a r i a , Żołna-Manugiowicz J a n , Życki
Joanna, Tomicki Ryszard,
L e o n a r d , Żywirska M a r i a .
S
U
M
M
Trajdos
Tadeusz,
A
R
Trojan Marian
I
E
S
*
SUMMARY O F
Akos
E n g e l m a v e r — PLAY
I N HUNGARIAN MANNER
PIPES, P L A Y
BASSES
A spontaneous m o v e m e n t of y o u n g people to p e r f o r m a u t h e n
t i c f o l k music combined w i t h dance a n d singing has been de
v e l o p i n g i n H u n g a r y since... The t u r n i n g p o i n t was the discovery
of T r a n s i l v a n i a , where H u n g a r i a n m i n o r i t i o s preserved old
customs, langaugo, dance, a n d music. Professional dancers began
to go to T r a n s i l v a n i a to learn how to dance, sing, p l a y old i n
struments.
The movement, „Tanchaz" (which l i t e r a l l y means the .,house
o f dance") was i n i t i a t e d b y t w o a.matonr musicians, Ferenc
Sabo a n d Bela Hahnos. I t consisted i n a c o m m o n dance of a fewdancers, a n d the knowledge how to dance a n d sing o l d songs.
I n the i n t e r v a l s p a r t i c i p a n t s recite poems a n d folk tales. The
m o v e m e n t , w h i c h numbers thousands of y o u n g people, e f f i c i e n t l y
compotes w i t h c o n t e m p o r a r y pop music a n d integrates the
y o u t h from various r u r a l and t o w n circles.
Roman
Reinfuss
— PODHALE
PHENOMENON
A c c o r d i n g to t h o a u t h o r , c o n t e m p o r a r y c u l t u r e of the Podhalens proves t h a t t r a d i t i o n a l folk c u l t u r e is n o t thereatened try
u r b a n c i v i l i z a t i o n i f o n l y tho r u r a l c o m m u n i t y preservos the
sense o f its o w n value.
H i s t o r i c a l c o n d i t i o n i n g of the independent Podhale region,
p a r t i c u l a r l y l i t e r a r y and a r t i s t i c egend created i n the 1st docades of t h e 20th c e n t u r y , enabled the highlanders to preserve
the sense o f t h e i r distinctness or oven of the s u p e r i o r i t y of t h e i r
c u l t u r e . Hence the highlanders' costume, dialect, music, dance,
a n d a r c h i t e c t u r e , regarded to be t y p i c a l of the Podhale region
oven b y the higblandors themselves, have boon c u l t i v a t e d .
K r z y s z t o f
Ren iк
- KITE
AND
THEATRE
I s the porformace w h i c h accompanies celebrations o f r i t e or
theatre character? The answer is given on t h o basis of the analysis of the f o r m o f two performances ( K a t h a k a l a , K r y s z n a t t a m )
t h a t are to be f o u n d i n the south of I n d i a (the state o f Gorala)
the a u t h o r was able to observe (December 1084 — A p r i l 1085).
The above performances have m u c h i n c o m m o n ; t h o y origina
t e d a t the t u r n of the 16th c e n t u r y i n the same area. Based on
the m y t h i c a l story o f the H i n d u , the p l o t was d r a m a t i z e d ( K a t h a
P
Е
З
Ю
М
Е
ARTICLES
kala) or given a poetical f o r m (scenes f r o m the life of K r i s h n
i n K r i s h n a t t a m ) . O f similar c o n s t r u c t i o n , decoration (costumesa
masks, m a k e - u p ) , a n d applied techniques o f a c t i n g (song, gestu
res, m i m i c r y , dance), b o t h performances aro played i n a temple.
T h e y do n o t differ m u c h as far as the way to convey the p l o t is
concernod; correspondingly, c e r t a i n t h e a t r i c a l elements are
ea.sily discerned i n t h e m . The Europeans a,re inclined to refer
to the performaces as to rites. I n t h e i r t u r n , the Cerala locals
v i e w the performances i n a completely different w a y : e.g. t h e y
comment, on a c t i n g ( K a t h a k a l a ) t r a e t i n g thus the whole as a, k i n d
of f i c t i o n ; when w a t c h i n g K r i s h n a t t a n t h o audience is solemn
a n d concentrated for the ,,actors" e m b o d y the h o l y s t o r y (lack
of the e v a l u a t i o n of acting) — the disposition towards the c o n t a c t
w i t h transcedenco is easily observed.
Joanna
H u b n e г - W о j с i о с h о w s к а —• F E A S T .
I L L U S I O N AND R E A L I T Y I N STATE CEREMONIES
OF
T H E 17th C E N T U R I E S
The feasts were the c r o w n i n g or s i m p l y the mere element of
the ceremonies connected w i t h 1) l i t u r g i c a l calendar (e.g. Christ
inas E v e feast): 2) i m p o r t a n t events i n one's life ( b i r t h , m a r r i a g e ) ;
3) significant events i n t h o life o f a g i v e n c o m m u n i t y ( r o y a l
e n t r y , accession to the episcopal office).
Aesthetic values the feast cannot be confined to were o f
significance for the shape of the feast itself. The s t r i c t scenario
of the feast is assumed to have been necessary due to the r i t e
or p a r a - t h e a t r i c a l character o f the feast. The same concerns
the division i n t o ..actors" a n d ,,audience", the l a t t e r being o n l y
observers.
I n qiew' of the French ceremonial (its apogee t o o k place a t
the court of Louis X I V ) wdiich was d o m i n a n t i n E u r o p e a,t t h e
t i m e the ,.actors" were assign certain s t r i c t roles; words a n d
gestures were also defined. The order of incomers a n d outgoers
as well a,s the place a t the table w'cre s i g n i f i c a n t , also i n p o l i t i c a l
c o n t e x t , w h i c h m a y e v e n t u a l l y lead to a c o n f l i c t . Tho feast
also had a propaganda, meaning, e.g. creation of the king's
nocge
hence the audience was necessary.
According to the donnnonf ..service я ki, francaise", three
courses were m a n d a t o r y ; o b l i g a t o r y were also r i c h decoration
composed of porcelain pieces (fignral representations), flowers,
and food products. W h e n the banquet was finished the ,,actors"
role was t a k e n over b y the observers: t h e y pillaged tables, dest
royed decorations and t h r e w e v e r y t h i n g i n t o disorder.
131